Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Trịnh Văn Cấn

09/12/201600:01:00(Xem: 3116)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
 
TRỊNH VĂN CẤN
(1881 - 1918)
 
Trịnh Văn Cấn tên thật là Trịnh Văn Đạt, thường gọi Đội Cấn vì ông làm đội trưởng lính khố xanh; quê phủ Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc, là con rể chí sĩ Phùng Văn Nhuận. Ông chủ động đến nhà tù thăm nhà ái quốc Lương Ngọc Quyến. Sau khi ông mật đàm cùng Lương Ngọc Quyến về tình tự dân tộc và tội ác của thực dân Pháp, ông hưởng ứng, rồi thuyết phục các bạn đồng nghiệp của mình: Đội Giá, Cai Xuyên và 300 lính lê dương cùng trở về với dân tộc.
 
Bàn bạc kín, quân khởi nghĩa đề cử Đội Cấn là Tư lệnh trưởng, Lương Ngọc Quyến làm Quân sư. Đêm 30-8-1917, khởi nghĩa bùng nổ, Nghĩa quân giết giám binh Pháp là Noel, giết cai ngục Loew và phá nhà tù cứu Lương Ngọc Quyến và giải phóng 230 tù nhân, số tù nhân này đều gia nhập vào lực lượng nghĩa quân. Nghĩa quân làm chủ Thái Nguyên 7 ngày và tuyên bố “Thái Nguyên độc lập”, lá cờ được dùng ở đây là quân kỳ màu vàng đề 4 chữ "Nam binh phục quốc" của Việt Nam Quang Phục Hội bay phất phới trên đầu thành. 
 
     Quân của Đội Cấn giữ thành Thái Nguyên, thu nạp thêm các dân phu mỏ và dân địa phương nâng quân số lên khoảng 600 người. Lực lượng khởi nghĩa gồm: 130 lính vệ binh, hơn 200 tù nhân, 300 dân phu và dân địa phương. Quân khởi nghĩa được trang bị các loại vũ khí: 92 súng hoả mai và 75 súng trường, đã thu được từ kho vũ khí của Pháp. Lực lượng khởi nghĩa cố thủ và truyền hịch đánh thực dân Pháp, mong đợi các nơi hưởng ứng cùng nổi dậy và sự tiếp ứng của Việt Nam Quang Phục Hội để đồng khởi nghĩa toàn quốc. 
 
     Ngày 2-9-1917, quân Pháp phản công với quân số 2.700 người và đến ngày 5-9-1917 thì đánh vào tỉnh lỵ. Lương Ngọc Quyến tử tiết. Đội Cấn phải triệt thoái khỏi Thái Nguyên chạy về phía bắc. Đến trưa ngày 5 thì Pháp tái chiếm được thành. Số thương vong bên nghĩa quân là 56 người; quân Pháp thiệt mạng 107 người. Pháp đưa đại binh từ Hà Nội tiếp viện, vì quân số, vũ khí chênh lệch, khó giữ lâu dài nên ông ra lệnh rút lui về Vĩnh Yên. Hơn 4 tháng chống chọi ác liệt với giặc Pháp, dần dần đạn dược, lương thực kiệt quệ.  
 
Ngày 10-1-1918, đụng trận ác liệt, ông bị thương đã anh dũng dùng súng lục tuẫn tiết. Ngô Đức Kế nghe tin, dù ở tù nơi Côn Đảo đã làm 6 bài thơ tứ tuyệt: “Thái Nguyên thất nhật quang phục ký” rất hào hùng, đáng ghi nhớ 2 câu:
 
    “Uất không giai khí sơn hà tại
    Dạ dạ phần hương chúc hậu sinh”
 
Nghĩa là: “Khí thiêng phảng phất hồn sông núi
               Hương khói sáng soi kẻ hậu sinh.”
  
 *- Thiết nghĩ: Cuộc khởi nghĩa do Trịnh Văn Cấn lãnh đạo ở Thái Nguyên, kéo dài hơn 4 tháng (30-8-1917 đến 10-01-1918), đã làm cho chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương hoảng hốt và cả thế giới ngưỡng mộ. Cuộc khởi nghĩa không chỉ làm chấn động người Pháp ở Đông Dương mà còn làm chấn động cả nước Pháp. Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917, chẳng những vang dội ở Việt Nam mà còn đánh thức tinh thần quật khởi giải phóng dân tộc cho tất cả các nước bị trị. Trịnh Văn Cấn là viên cai đội lính khố xanh ở Thái Nguyên, đã chủ động đến gặp chí sĩ Lương Ngọc Quyến đang bị giam ở nhà tù Thái Nguyên, cùng mật bàn kế sách quật khởi chống thực dân Pháp, ông đã bộc phát lòng ái quốc chân chính, đúng lúc. Người sống trên đời muốn lưu danh thơm phải sắt son ái quốc để cho hậu thế ngưỡng mộ hay để tiếng xấu ô nhục bán nước cầu vinh là do chính mình tự lựa chọn và quyết định trong khoảnh khoắc khi có cơ hội.     Trịnh Văn Cấn đã quyết định đúng nên tên tuổi ông đã và sẽ lẫy lừng muôn thuở, thật là “Mai cốt bất mai danh“ vậy (xương cốt có thể chôn chứ không chôn danh dự)?!
 
Cảm  mộ: Trịnh Văn Cấn
  
Trịnh Văn Cấn, khí khái kiên cường!
Nhịn nhục theo Tây, gẫm bất lương?!
Thức tỉnh, ăn năn, thân phản quốc
Giật mình, hối tiếc, phận lầm đường!
Vẫy vùng chống Pháp, lo nòi giống
Đánh đuổi ngoại xâm, giữ thổ cương
Cơm áo xênh xang, nghiền ngẫm thẹn
Nước nhà quang phục, nguyện lo lường!
 
Nguyễn Lộc Yên 


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.