Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Hoàng Diệu

07/06/201600:01:00(Xem: 4039)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
.
HOÀNG DIỆU
(1829 - 1882)
.
Hoàng Diệu, còn tên là Hoàng Kim Tích, quê Quảng Nam, tự Quang Viễn, hiệu Tĩnh Trai, ông đỗ phó bảng năm 1848, được bổ nhiệm làm Tri huyện Tuy Phước, Bình Định, rồi thăng nhiều chức vụ khác. Đến năm 1877, triều đình Huế bổ ông làm Tham tri bộ Hình rồi Tham tri bộ Lại. Trong suốt 30 năm làm quan, gia đình ông vẫn sống thanh bạch, thiếu thốn. 
.
Năm 1880, ông làm Tổng đốc thành Hà Nội, chức Thượng thư Bộ binh, cai quản cả việc thương chính. Ngày 25-4-1882, đại tá Pháp là Henri Rivière muốn xâm lăng miền Bắc Việt Nam, lấy cớ đưa quân Pháp đến Hà Nội bảo vệ sinh mạng và tài sản của Pháp kiều. Rivière gửi tối hậu thư đến Hoàng Diệu mà lời lẽ ngạo mạn với yêu sách gồm 3 điều:
 - Phá các công sự phòng thủ trong thành Hà Nội.
 - Giải giới quân lính.
 - Đúng 8 giờ sáng các quan văn võ ở thành Hà Nội, phải đến trình diện đại tá Pháp ở đồn Thuỷ, sau đó Pháp sẽ vào thành kiểm kê, khi xong sẽ giao trả thành lại. 
Ông không đồng ý, cử Tôn Thất Bá đi điều đình với Pháp nhưng không được trả lời vì Tôn Thất Bá lại theo giặc Pháp. 
.
Đúng 8 giờ 15 phút, Rivière vẫn không trả lời mà còn điều các tàu chiến: La Fanfare, La Massue, La Hache pháo kích vào thành Hà Nội, yểm trợ cho 450 quân Pháp và thân binh để chiếm Hà Thành. Hà Thành bị pháo rơi dồn dập, Hoàng Diệu và phó Lãnh binh Hồ Văn Phong chỉ huy lực lượng phòng thủ nơi cửa Bắc chống chọi quyết liệt, thành lũy đổ nát, cát gạch bay mờ mịt, binh sĩ hy sinh quá nhiều, chẳng bao lâu kho vũ khí trong thành lại phát nổ, có tin khẩn báo là do nội phản nhưng ông không nao núng chỉ huy binh sĩ còn lại tiếp tục chiến đấu. 
Viên Chánh suất Hùng Nhuệ đang thúc quân tham chiến bị trúng đạn tử thương. Cửa Đông nguy ngập, đề đốc Lê Văn Trinh bỏ chạy. Cửa Tây Lãnh binh Lê Trực không chống nổi phải rút lui. Cửa Nam thủy sư Đô đốc Nguyễn Đình Đường vẫn bền bỉ chỉ huy binh sĩ thủ thành bắn trả. 
.
    Đến 10 giờ 50 phút đại úy Pháp là Martin chỉ huy quân Pháp dùng mìn phá cửa Bắc, ở phía tây bắc quân Pháp ào ạt tấn công và leo được vào thành, đánh cận chiến xáp lá cà, tiếng la hét vang trời. Hoàng Diệu lúc ấy đầu đội khăn xanh, với 10 viên Võ cử rút về phía Hành cung, ngậm ngùi nhìn thành thất thủ. Thế cùng, dẫu tiếp tụ chiến đấu cũng chết chóc thêm mà thôi, ông bảo mọi người nên rút lui trở về kinh đô. Ông u uất, tự cắn ngón tay chảy máu, lấy khăn choàng viết biểu tạ tội: “Làm tướng bất tài, thần tự  nghĩ sống cũng vô ích, dẫu biết rằng thành mất, mà có chết cũng có tội, thần nguyện theo gương Nguyễn Tri Phương mà xuống suối vàng”.Viết xong, ông đau đớn nhìn thành quách lòng chứa chan lưu luyến lẫn xót xa trước cảnh thành mất!  
      Ông đến Võ miếu thắt cổ tuẫn tiết vào ngày 25-4-1882, hưởng thọ 54 tuổi. Ông được thờ trong đền Trung liệt cùng với Nguyễn Tri Phương trên gò Đống Đa. Cụ Phó bảng Nguyễn Trọng Tỉnh có bài thơ điếu Hoàng Diệu, Phạm Khắc Hòe đã ghi vào trong lịch sử của nhà Nguyễn:
 .
       “Tay đã cầm bút lại cầm binh 
Muôn dặm giang sơn nặng một mình 
Thờ chúa, chúa lo, lo với chúa
Giữ thành, thành mất, mất theo thành
Suối vàng ắt hẳn mài gươm bạc 
Lòng đỏ thôi đành gửi sử xanh 
Di biểu nay còn soi chính khí 
Khiến người thêm trọng bút khoa danh”  
.
     Nhiều nho sĩ đã làm thơ, liễn, thương tiếc ông. Quân dân đã long trọng an táng ông, còn cung kính với câu thơ:
             “Một lòng bảo vệ Hà thành
Hoàng công tử tiết, lưu danh muôn đời”.
 .
 *- Thiết nghĩ: Hoàng Diệu là vị quan thương dân, khi giữ chức Tổng đốc Hà Ninh (năm 1879-1882), ông lo dân chúng được sống trong công bằng và trật tự. Nay còn di tích ở Ô Quan Chưởng, đầu phố Hàng Chiếu, ở mặt tường cổng ra vào, có một phần tấm bia Lệnh cấm trừ tệ (Thân cấm khu tệ), niêm yết năm 1881 của Tổng đốc Hoàng Diệu và Tuần phủ Hà Nội Hoàng Hữu Xứng. Nội dung bia là ngăn chặn các tệ nhũng nhiễu đối với dân trong khi ma chay, cưới xin; nạn vòi tiền, cướp bóc trên sông, ở trong các chợ; cùng các quy định cứng rắn đã được thi hành đến nơi đến chốn. 
.
     Năm 1873, Pháp tấn công Hà Nội lần đầu, anh hùng Nguyễn Tri Phương tuẫn tiết. Vậy mà triều đình vẫn chưa có một kế sách khả dĩ để bảo vệ đất nước?!. Có phải vua Tự Đức nghe theo phái chủ hoà thuyết phục, chấp nhận để mất miền Bắc, chỉ mong giữ an toàn cho ngai vàng mà thôi?! Vua lại hạ chiếu quở trách Hoàng Diệu đã “đem binh dọa giặc và chế ngự sai đường”. Nhưng với tinh thần bất khuất, muốn giữ vẹn toàn tổ quốc, khi biết đại tá Pháp là Henri Rivière có ý đồ tấn công Hà Thành, ông hạ lệnh giới nghiêm Hà Nội và bố cáo quân sĩ các tỉnh xung quanh sẵn sàng tác chiến. Và khẩn cấp xin viện binh từ triều đình Huế.
.
     Để cùng quyết tâm giữ thành, Hoàng Diệu triệu tập: Án sát Tôn Thất Bá, Tuần phủ Hoàng Hữu Xứng, Đề đốc Lê Văn Trinh, Bố chánh Phan Văn Tuyển, Lãnh binh Lê Trực... cùng thề quyết tâm sống chết với Hà Thành. Nhưng sau đó có người giữ lời thề, có kẻ lại bội thề. Nhục thay, Tôn Thất Bá lại theo giặc và báo tình hình trong thành cho giặc biết?!.
      Anh hùng Hoàng Diệu, tổ quốc tri ân, đồng bào thương tiếc muôn đời và anh linh của ông dù đã về nơi Thượng giới, nhưng tuẫn tiết vì quốc gia thì tên tuổi ông đời đời bất tử.
.
                Cảm phục: Hoàng Diệu
 .
Hoàng Diệu, lo dân vẹn nghĩa tình!
Thiết tha non nước, trọn trung trinh!
Hà Thành phòng thủ, thành gìn giữ   
Quân Pháp âm mưu, Pháp rập rình?!
Dồn dập pháo rơi, còn chống giặc 
Liên miên gạch đổ, chẳng lui binh! 
Ngậm ngùi thất thủ, lòng đau đớn!
Tuẫn tiết theo thành, đấy chết vinh!
.
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ma túy đang là tệ nạn gây nhức nhối cho toàn xã hội Việt Nam, nhưng Đảng và Nhà nước Cộng sản chỉ biết tập trung nhân lực và tiền bạc vào công tác bảo vệ Chủ nghĩa Mác-Lenin và làm sao để đảng được độc tài cầm quyền mãi mãi.
Tôi sinh ra ở Sài Gòn, nơi vẫn được mệnh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông. Chỉ tiếc có điều là ngay tại chỗ tôi mở mắt chào đời (Xóm Chiếu, Khánh Hội) thì lại không được danh giá hay ngọc ngà gì cho lắm.
Một ngày không có người Mexican có thể sẽ không dẫn đến tình trạng xáo trộn quá mức như cách bộ phim hài "A day without a Mexican" đã thể hiện nhưng quả thật là nước Mỹ sẽ rất khó khăn nếu thiếu vắng họ. Xã hội sẽ bớt phần nhộn nhịp vì sự tươi vui và tràn đầy sức sống của một sắc dân phần lớn là chân thật và chăm chỉ.
Công cuộc chống độc tài vẫn đang tiếp tục và đang trả những cái giá cần phải trả cho một tương lai tốt đẹp hơn. Chị là một trong số những người chấp nhận tự đóng góp vào những phí tổn đó cho toàn dân tộc. Chị là: NGUYỄN THÚY HẠNH.
Dưới thể chế Việt Nam Cộng Hòa người dân không chỉ bình đẳng về chính trị mà còn có cơ hội bình đẳng về kinh tế, nên mặc dù chiến tranh khoảng chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị, giữa những người ở thành thị với nhau không mấy khác biệt.
Nếu so sánh với nuôi con thì có 2 việc là cho ăn và dạy dỗ. Ăn uống phải đầy đủ và điều độ (không mặn, ngọt, béo v.v…) để cơ thể khỏe mạnh. Giáo dục không gò bó thì trẻ hoặc hư hay cương cường tự lập, trái lại rầy la đánh đập hay nuông chiều thì trẻ sinh ra nhút nhát, kém tự tin hoặc ỷ lại. NHTƯ ví với bàn tay Midas nuôi dưỡng thức ăn (tiền) cho nền kinh tế, trong khi bàn tay hữu hình (hay thô bạo) của nhà nước (gồm Hành Pháp và Quốc Hội ở Mỹ) có quyền hạn thả lỏng hay siết chặc thị trường.
Bắt đầu từ đây thì xu hướng nịnh nọt nở rộ và tràn lan ra khỏi lãnh vực thơ văn, vào đến tận nhà vệ sinh công cộng – theo ghi nhận của nhà báo Bút Bi : Thấy tóc sếp đen thì nịnh: “Anh lo nghĩ nhiều mà giữ được tóc đen vậy thì tài tình quá!”, tóc sếp bạc thì âu lo: “Anh suy tư công việc nhiều quá nên để lại dấu ấn trên mái tóc anh”. Sếp ốm: “Quanh năm suốt tháng lo cho người khác nên anh chẳng nghĩ đến tấm thân gầy guộc của mình”. Sếp mập: “Anh quả là khổ, làm việc nhiều quá đến không có thời gian tập thể dục...”
Mau quá anh nhỉ! Mới đó đã hai mươi chín năm. Không ngờ đi ăn cưới người cháu vợ ở Cali, gặp lại anh ở phố Bolsa sau gần ba mươi năm. Nhớ ngày nào bốn anh em: Ngọc, Nhất, Tâm, Thể, coi như tứ trụ vây quanh người anh đầu đàn, anh Lê Văn.
Sáng 30 tháng 4, khoảng 6 giờ 30, lệnh gọi tất cả sĩ quan và nhân viên chiến hạm đang sửa chữa tại Hải-Quân Công-Xưởng tập họp tại Bộ-Tư-Lệnh Hạm-Đội. Một sĩ quan cao cấp Hải-Quân tuyên bố rã ngũ. Từ Bộ-Tư-Lệnh Hạm-Đội trở lại HQ 402, với tư cách sĩ quan thâm niên hiện diện, Trung-Úy Cao Thế Hùng ra lệnh Thiếu-Úy Ninh – sĩ quan an ninh – bắn vỡ ổ khóa phòng Hạm-Trưởng, lấy tiền trong tủ sắt phát cho nhân viên để họ tùy nghi. Nhân viên ngậm ngùi rời chiến hạm, chỉ còn một hạ sĩ, một hạ sĩ nhất, một hạ sĩ quan tiếp liệu, vì nhà xa không về được.
Vấn đề, chả qua, là cả ba nhân vật thượng dẫn đều không thích cái thói xu nịnh và đã thẳng thắn nói lên những lời trung thực khiến ông Nguyễn Phú Trọng (và cả giới cầm quyền nghịch nhĩ) nên họ đành phải chịu họa – họa trung ngôn – giữa thời buổi nhiễu nhương. Trong một xã hội mà không có nhân cách người ta vẫn sống (thậm chí còn sống béo tốt hơn) thì những người chính trực bị giam trong Viện Tâm Thần … là phải!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.