Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Hoàng Diệu

07/06/201600:01:00(Xem: 4126)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
.
HOÀNG DIỆU
(1829 - 1882)
.
Hoàng Diệu, còn tên là Hoàng Kim Tích, quê Quảng Nam, tự Quang Viễn, hiệu Tĩnh Trai, ông đỗ phó bảng năm 1848, được bổ nhiệm làm Tri huyện Tuy Phước, Bình Định, rồi thăng nhiều chức vụ khác. Đến năm 1877, triều đình Huế bổ ông làm Tham tri bộ Hình rồi Tham tri bộ Lại. Trong suốt 30 năm làm quan, gia đình ông vẫn sống thanh bạch, thiếu thốn. 
.
Năm 1880, ông làm Tổng đốc thành Hà Nội, chức Thượng thư Bộ binh, cai quản cả việc thương chính. Ngày 25-4-1882, đại tá Pháp là Henri Rivière muốn xâm lăng miền Bắc Việt Nam, lấy cớ đưa quân Pháp đến Hà Nội bảo vệ sinh mạng và tài sản của Pháp kiều. Rivière gửi tối hậu thư đến Hoàng Diệu mà lời lẽ ngạo mạn với yêu sách gồm 3 điều:
 - Phá các công sự phòng thủ trong thành Hà Nội.
 - Giải giới quân lính.
 - Đúng 8 giờ sáng các quan văn võ ở thành Hà Nội, phải đến trình diện đại tá Pháp ở đồn Thuỷ, sau đó Pháp sẽ vào thành kiểm kê, khi xong sẽ giao trả thành lại. 
Ông không đồng ý, cử Tôn Thất Bá đi điều đình với Pháp nhưng không được trả lời vì Tôn Thất Bá lại theo giặc Pháp. 
.
Đúng 8 giờ 15 phút, Rivière vẫn không trả lời mà còn điều các tàu chiến: La Fanfare, La Massue, La Hache pháo kích vào thành Hà Nội, yểm trợ cho 450 quân Pháp và thân binh để chiếm Hà Thành. Hà Thành bị pháo rơi dồn dập, Hoàng Diệu và phó Lãnh binh Hồ Văn Phong chỉ huy lực lượng phòng thủ nơi cửa Bắc chống chọi quyết liệt, thành lũy đổ nát, cát gạch bay mờ mịt, binh sĩ hy sinh quá nhiều, chẳng bao lâu kho vũ khí trong thành lại phát nổ, có tin khẩn báo là do nội phản nhưng ông không nao núng chỉ huy binh sĩ còn lại tiếp tục chiến đấu. 
Viên Chánh suất Hùng Nhuệ đang thúc quân tham chiến bị trúng đạn tử thương. Cửa Đông nguy ngập, đề đốc Lê Văn Trinh bỏ chạy. Cửa Tây Lãnh binh Lê Trực không chống nổi phải rút lui. Cửa Nam thủy sư Đô đốc Nguyễn Đình Đường vẫn bền bỉ chỉ huy binh sĩ thủ thành bắn trả. 
.
    Đến 10 giờ 50 phút đại úy Pháp là Martin chỉ huy quân Pháp dùng mìn phá cửa Bắc, ở phía tây bắc quân Pháp ào ạt tấn công và leo được vào thành, đánh cận chiến xáp lá cà, tiếng la hét vang trời. Hoàng Diệu lúc ấy đầu đội khăn xanh, với 10 viên Võ cử rút về phía Hành cung, ngậm ngùi nhìn thành thất thủ. Thế cùng, dẫu tiếp tụ chiến đấu cũng chết chóc thêm mà thôi, ông bảo mọi người nên rút lui trở về kinh đô. Ông u uất, tự cắn ngón tay chảy máu, lấy khăn choàng viết biểu tạ tội: “Làm tướng bất tài, thần tự  nghĩ sống cũng vô ích, dẫu biết rằng thành mất, mà có chết cũng có tội, thần nguyện theo gương Nguyễn Tri Phương mà xuống suối vàng”.Viết xong, ông đau đớn nhìn thành quách lòng chứa chan lưu luyến lẫn xót xa trước cảnh thành mất!  
      Ông đến Võ miếu thắt cổ tuẫn tiết vào ngày 25-4-1882, hưởng thọ 54 tuổi. Ông được thờ trong đền Trung liệt cùng với Nguyễn Tri Phương trên gò Đống Đa. Cụ Phó bảng Nguyễn Trọng Tỉnh có bài thơ điếu Hoàng Diệu, Phạm Khắc Hòe đã ghi vào trong lịch sử của nhà Nguyễn:
 .
       “Tay đã cầm bút lại cầm binh 
Muôn dặm giang sơn nặng một mình 
Thờ chúa, chúa lo, lo với chúa
Giữ thành, thành mất, mất theo thành
Suối vàng ắt hẳn mài gươm bạc 
Lòng đỏ thôi đành gửi sử xanh 
Di biểu nay còn soi chính khí 
Khiến người thêm trọng bút khoa danh”  
.
     Nhiều nho sĩ đã làm thơ, liễn, thương tiếc ông. Quân dân đã long trọng an táng ông, còn cung kính với câu thơ:
             “Một lòng bảo vệ Hà thành
Hoàng công tử tiết, lưu danh muôn đời”.
 .
 *- Thiết nghĩ: Hoàng Diệu là vị quan thương dân, khi giữ chức Tổng đốc Hà Ninh (năm 1879-1882), ông lo dân chúng được sống trong công bằng và trật tự. Nay còn di tích ở Ô Quan Chưởng, đầu phố Hàng Chiếu, ở mặt tường cổng ra vào, có một phần tấm bia Lệnh cấm trừ tệ (Thân cấm khu tệ), niêm yết năm 1881 của Tổng đốc Hoàng Diệu và Tuần phủ Hà Nội Hoàng Hữu Xứng. Nội dung bia là ngăn chặn các tệ nhũng nhiễu đối với dân trong khi ma chay, cưới xin; nạn vòi tiền, cướp bóc trên sông, ở trong các chợ; cùng các quy định cứng rắn đã được thi hành đến nơi đến chốn. 
.
     Năm 1873, Pháp tấn công Hà Nội lần đầu, anh hùng Nguyễn Tri Phương tuẫn tiết. Vậy mà triều đình vẫn chưa có một kế sách khả dĩ để bảo vệ đất nước?!. Có phải vua Tự Đức nghe theo phái chủ hoà thuyết phục, chấp nhận để mất miền Bắc, chỉ mong giữ an toàn cho ngai vàng mà thôi?! Vua lại hạ chiếu quở trách Hoàng Diệu đã “đem binh dọa giặc và chế ngự sai đường”. Nhưng với tinh thần bất khuất, muốn giữ vẹn toàn tổ quốc, khi biết đại tá Pháp là Henri Rivière có ý đồ tấn công Hà Thành, ông hạ lệnh giới nghiêm Hà Nội và bố cáo quân sĩ các tỉnh xung quanh sẵn sàng tác chiến. Và khẩn cấp xin viện binh từ triều đình Huế.
.
     Để cùng quyết tâm giữ thành, Hoàng Diệu triệu tập: Án sát Tôn Thất Bá, Tuần phủ Hoàng Hữu Xứng, Đề đốc Lê Văn Trinh, Bố chánh Phan Văn Tuyển, Lãnh binh Lê Trực... cùng thề quyết tâm sống chết với Hà Thành. Nhưng sau đó có người giữ lời thề, có kẻ lại bội thề. Nhục thay, Tôn Thất Bá lại theo giặc và báo tình hình trong thành cho giặc biết?!.
      Anh hùng Hoàng Diệu, tổ quốc tri ân, đồng bào thương tiếc muôn đời và anh linh của ông dù đã về nơi Thượng giới, nhưng tuẫn tiết vì quốc gia thì tên tuổi ông đời đời bất tử.
.
                Cảm phục: Hoàng Diệu
 .
Hoàng Diệu, lo dân vẹn nghĩa tình!
Thiết tha non nước, trọn trung trinh!
Hà Thành phòng thủ, thành gìn giữ   
Quân Pháp âm mưu, Pháp rập rình?!
Dồn dập pháo rơi, còn chống giặc 
Liên miên gạch đổ, chẳng lui binh! 
Ngậm ngùi thất thủ, lòng đau đớn!
Tuẫn tiết theo thành, đấy chết vinh!
.
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Báo chí tự phong “cách mạng” của Cộng sản ở Việt Nam đã hiện nguyên hình là cái loa tuyên truyền cho đảng để phủ nhận quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí của dân. Việc này đã, một lần nữa, được chứng minh vào dịp kỷ niệm 96 năm của điều gọi là “ngày báo chí cách mạng Việt Nam” (21/6/-1925 – 21/6/2021). Ngày 21/6 được chọn để đánh dấu việc ông Hồ Chí Minh đã một mình thành lập và biên tập Báo Thanh niên - cơ quan của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh Niên - tại Quảng Châu (Trung Quốc) để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào Việt Nam.
Sartre là con người hoài nghi muôn thuở nổi trôi giữa hai cực Hiên Hữu và Hư Vô- L'Être et Le Néant. Chủ thuyết Existentialisme của Jean Paul Sartre là hiện thân của nước Pháp và Châu Âu ở hậu bán thế kỷ thứ XX. Charles De Gaule có lý khi ông bảo Sartre là nước Pháp- "Sartre, c'est la France"./.
Chúng ta nên công nhận rằng "cuộc tranh luận về lạm phát" hiện nay như là những gì mà nó đang là: một dấu vết sai lầm được đặt ra bởi những người tìm cách cản trở những nỗ lực của chính quyền Biden để giải quyết một số vấn đề cơ bản nhất của Mỹ. Thành công đòi hỏi nhiều công chi. Cuối cùng, Hoa Kỳ cũng may mắn có được giới lãnh đạo kinh tế mà họ sẽ không chịu khuất phục trước nỗi sợ hãi.
Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”
Hôm nay tôi và quý vị là người được đón nhận ngày lễ quốc gia đầu tiên để ghi nhớ ngày Juneteenth. Chúng ta hãy cùng nhau đi vào lịch sử để ôn và tìm hiểu thêm về ngày này và hi vọng từ đó chúng ta sẽ có những bài học sẽ làm cho cuộc sống ta thêm phần ý nghĩa về tình người cũng như đạo đức.
Cuộc họp thượng đỉnh giữa hai tổng thống Biden và Putin được báo chí quốc tế quan tâm và tin tức về cuộc họp này được loan tải rộng rãi. Phần tóm lược sau dựa vào các bản tin và bình luận của các cơ quan truyên thông Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc về cuộc họp này.
Một tiểu tiết khá thú vị được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ này là TT Biden đã đến biệt thự Villa La Grande, nơi tổ chức cuộc họp sau Putin. Theo bản tin của VOA Anh ngữ, dù Putin đã đến khá đúng giờ, nhưng đây là sắp xếp chu đáo của các nhân viên Bạch Ốc nhằm ngừa sự tái diễn như TT Donald Trump đã bị Putin cho đợi đến 30 phút trong cuộc họp thượng đỉnh tại Helsinki vào năm 2018, dù trước đó Trump đã đến muộn khi đến họp với NATO hay yết kiến Nữ Hoàng Anh.
Nền âm nhạc Việt Nam đã mất đi những khuôn mặt tài hoa, nhân cách… nhưng, rất may đã gởi lại những ca khúc bất tử. Nhạc sĩ tài hoa của nhân loại Johann Sebastian Bach (1865-1750) cho rằng “Âm nhạc có thể giúp tinh thần rũ sạch mọi bụi trần của cuộc sống thường ngày” nên khi “đầu óc vẩn đục” hãy lắng nghe ca khúc của tác giả đã quý mến để rũ sạch bụi trần.
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.