Hôm nay,  

Trump-Clinton Và Việt Nam

5/6/201600:00:00(View: 11060)

blank
Phạm Trần

Bức tranh bầu cử Tổng thống Mỹ tháng 11 năm nay (2016) đã rõ để thấy những điểm đặc biệt như sau:

Một là, đảng Cộng Hòa chỉ còn lại ứng cử viên duy nhất là Nhà tỷ phú Donald Trump, kể từ sau cuộc bầu cử sơ bộ đảng tại Tiểu bang Indiana ngày 3/5 (2016). Từ trước tới nay, có ít cuộc tranh cử sơ bộ nào đã kết thúc nhanh chóng 2 tháng trước ngày Đại hội đảng. Năm nay (2016), Đại hội đảng Cộng hòa sẽ diễn ra trong ba ngày 18-21/07/2016 tại Cleveland, Ohio.

Ông Trump là người gốc Scotland sinh ngày 14/06/1946 tại Queens, Thành phố Nữu Ước (New York City). Ông là Chủ tịch của Tổ chức Donald Trump (The Trump Organization), và cũng là sáng lập viên của hệ thống sòng bài, sân Golf và khách sạn mang tên Trump Entertainment Resorts.

Tài sản của ông, được thừa hưởng phần lớn từ Công ty Địa ốc của Cha Mẹ (Elizabeth Trump & Son ), trị giá ước độ từ 5 đến 10 Tỷ dollars (1 tỷ trị gía 1,000 triệu) nên ông là ứng cử viên Tổng thống duy nhất đã bỏ tiền túi ra tranh cử. Tuy nhiên ông lại là người không có kinh nghiệm trong hoạt động Chính trị và Nghị trường, mặc dù năm 2000 ông đã thử ứng cử Tổng thống nhưng rồi phải rút lui rước khi cuộc bỏ phiếu bắt đầu.

Vì vậy, khi ông tuyên bố ra tranh cử vào ngày 16 tháng 06 năm 2015, rất ít người trong chính giới Mỹ, nhất là thành phần Lãnh đạo kỳ cựu của đảng Cộng Hòa, tin ông có thể tồn tại lâu dài.

Ông là doanh nhân thứ hai trong lịch sử Mỹ 75 năm đã tranh cử thành công. Người thứ nhất là ông Wendell Willkie, đứng đầu một Công ty điện lực đã dành được thắng lợi tại Đại hội đảng Cộng Hòa năm 1940, theo tài liệu của Nhà Bình luận, Giáo sư Chính trị Đại học Harvard, David Gergen.

Tuy nhiên, tất cả đều đã nghĩ sai về ông Trump. Lần lượt ông ta đã đánh bại 16 ứng cử viên, kể cả ông Jeff Bush, cựu Thống đốc Tiểu bang Fliorida. Ông Bush thuộc dòng dõi Bush nổi tiếng vì cha ông, George Howard Walker Bush là Tổng thống thứ 41 và anh ruột, George Walker Bush là Tổng thống thứ 43 của Hoa Kỳ.

Thất bại lớn nhất của dòng họ Bush là khi Jeff Bush bị Donald Trump đánh bại thê thảm ở South Carolina ngày 20/02/2016. Ông Bush chỉ được 7.8% đảng viên úng hộ so với 32.5% của Donald Trump.

Jebb Bush đã bỏ cuộc ngay sau khi có kết qủa, mặc dù có mẹ (Barbara Bush) và anh (nguyên Tổng thống George W, Bush) cùng đến đó vận động.

Nhiều nhà phân tích tranh cử cho rằng ông Trump thắng đối phương vì ông đã không vận động theo lối tranh cử truyền thống của đảng như là không đi ra ngoài vòng kiểm soát của các nhà lãnh đạo cao cấp, hay phải chịu nghe lời khuyến của các “trưởng lão”. Vì vậy khi tranh cử, ông Trump đã không ngại tấn công đối phương bằng những lời nói thiếu xã giao, đôi khi bất lịch sự hay cố ý đụng chạm đến những chuyện cá nhân và gia đình các ứng cử viên đối thủ.

Giới chính trị Mỹ gọi ứng viên Donalds Trump là “người ngọai đạo”, hay con ngựa bất kham thích đứng bên ngoài đảng muốn làm gì thì làm và không muốn bị chi phối hay lèo lái của cấp lãnh đạo đảng Cộng Hòa.

Ông Trump đã sử dụng tối đa quyền vận động tự do vì ông không nhờ vào các Lãnh tụ đảng để gây qũy tranh cử. Ngược lại, 16 đối thủ của ông, kẻ ít người nhiều, đã nhận sự đóng góp của các nhà mạnh thường quân hào phóng và tiền ủng hộ của cảm tình viên trong đảng.

THẤT BẠI LOẠI TRUMP

Hai là,, một số nhà lãnh đạo có thế lực Cộng Hòa đã họp để phác họa kế họach chống Donald Trump sau khi ông ta có nhiều phát ngôn làm phật lòng giới cử tri phụ nữ, người da mầu và cử tri thiểu số gốc Nam Mỹ (Hispanic).

Ông Trump đã gọi nhiều cư dân vựợt biên giới Mexico vào Mỹ tị nạn là thành phấn trộm cắp, ma túy, băng đảng. Ông cũng tuyên bố sẽ dựng tường ngăn chặn làn sóng di dân bất hợp pháp vào Mỹ và buộc Mexico phải trả chi phí xây tường.

Chưa biết ông Trump có thể làm được hay không nếu đắc cử Tổng thống, nhưng ứng cử viên Cộng Hòa đã gặp phản ứng của Đức Giáo Hoàng Phan Xi Cô (Francis) khi Ngài đến biên giới Mexico để quan sát.

Ngài nói với báo chí trên chuyến bay trở về La Mã hôm 18/2/2016: “A person who thinks only about building walls, wherever they may be, and not building bridges is not Christian," (Một người nào đó chỉ nghĩ đến việc xây những bức tường, ở bất cứ nơi nào, mà không kiến thiết những cây cầu thì người đó không phải là người có Lòng nhân ái.)

Ông Donald Trump còn bị lên án xúc phạm quyền lựa chọn của phụ nữ khi ông nói sẽ “trừng hạt những phụ nũ phá thai”.

Lý do các “bô lão quyền thế” của đảng Cộng Hòa muốn loại ông Trump vì không những họ sợ ông ta sẽ thất bại trước ứng cử viên sáng gía của đảng Dân chủ, Cựu Ngọai trưởng Hillary Clinton mà còn có thể kéo theo thất bại tranh cử của các Thống đốc, 30 Nghị sỹ và đa số Dân biểu Hạ viện của đảng Cộng Hòa.

Các viên chức quyền thế Cộng Hòa công khai bất mãn với lối tranh cử của ông Trump và đe dọa không ủng hộ để hy vọng lấy lại chiếc ghế Tổng thống và giữ nguyên đa số tại Quốc hội

Tuy nhiên, ông Trump vẫn không quan tâm đến lo âu của các Trưởng Lão trong đảng nên cứ một mình một ngựa thẳng tiến đến đích của 1,237 là phiếu Đại biểu cần phải có để trở thành Ứng viên Tổng thống Cộng hòa.

Giới lãnh đạo đảng từng đặt hy vọng vào 3 ứng cử viên có lập trường bảo thủ truyền thống của đảng là: Jeff Bush và hai thượng Nghị sỹ Marco Robio của Florida và Ted Cruz của Texas. Nhưng chẳng may, cả 3 người đếu lần lượt rụng như sung cuối mùa.

Sau khi Nghị sỹ Ted Cruz rút lui vì thất bại thê thảm trước Donald Trump ngày 3/5 (2016), đối thủ sau cùng còn lại của Donald Trump là Thống đốc Ohio, John Kasich, cũng tuyên bố bỏ cuộc chạy đua vì ông chỉ được 153 phiếu và không còn đủ tiền để tiếp tục tranh cử.

Đó là thất bại của phe truyền thống đảng Cộng Hòa. Có lẽ Donald Trump là một ứng cử viên ngọai lệ và bất thường nên đảng không biết phải đối phó ra sao.

Thứ ba, một trong những lý do khiến ông Trump thắng cử vì ông là người nói thẳng và không ngần ngại nêu ra 3 lĩnh vực đang làm cho cử tri bực bội.

Trước hết ông cho rằng chính sách Quốc phòng của Tổng thống Barack Obama và Đảng Dân chủ đã làm yếu đội quân hùng hậu nhất Thế giới của nước Mỹ. Vì vậy ông hứa sẽ trang bị cho quân đội những loại vũ khí tối tân nhất, dụng cụ đây đủ nhất cho một người lính. Donald Trump cũng hứa nâng cao đời sống kinh tế cho các binh sỹ, gia đình họ và các cựu chiến binh Hoa Kỳ.

Thứ hai, ông Donald Trump cũng hứa sẽ “tiêu diệt” quân khủng bố thuộc mọi khuynh hướng, đặc biệt phe ISIS (Nhà nước Hồi giáo) ở Syria và Iraq.

Thứ ba, về chính sách mậu dịch của nước Mỹ, ứng cử viên Cộng Hòa Donald Trump cũng hứa sẽ thay đổi các Thỏa hiệp mậu dịch mà Hoa Kỳ đã ký với các nước, trong đó có Nafta (North America Free Trade Agreement), và TPP (Trans-Pacific Partnership) mà Việt Nam là một trong 12 nước thành viên.

TPP đã được ký ngày 4/02/2016 tại Auckland, New Zealand (Tân Tây Lan), nhưng còn phài được Quốc hội các thành viên chấp thuận. Quốc hội Việt Nam dự trù biểu quyết sau kỳ bầu cử Khóa 14 ngày 22/05/2016. Quốc hội Mỹ cũng hy vọng sẽ thảo luận và biểu quyết sau cuộc bầu cử tháng 11/2016.

Ứng cử viên Donald Trump cũng chỉ trích chính sách mậu dịch dành phần thiệt cho nước Mỹ đối với Nhật Bản và Trung Hoa. Ông nói sự chênh lệch này cần được xem xét lại trong chính phủ Trump, nếu ông đắc cử Tổng thống.

Nhà tỷ phú cũng đòi đưa các Công ty Mỹ hiện nay ra nước ngoài làm việc phải quay về làm ăn và tạo công việc làm cho người Mỹ, thay vì sang các nước khác để trốn thuế, trong đó có Trung Hoa và Việt Nam.

Ít nhất 2 lần trong cuộc vận động tranh cử, ứng cử viên Donald Trump đã nhắc đến tên Việt Nam như một trong số nước đang có chính sách mậu dịch thiếu công bằng và cần phải thay đổi đồi với Mỹ.

Tuy nhiên, chính sách đối ngọai đặt quyền lợi nước Mỹ và người Mỹ trên hết (American First) của Donald Trump đã làm cho các nước Châu Âu, khối NATO, Nhật Bản, Nam Hàn, Phi Luật Tân, Thái Lan và các nước ở Trung Đông-Phi Châu lo ngại. Các nước này quan ngại chủ trương đặt quyền lợi Mỹ trên quyền lợi các nước đồng minh sẽ cô lập nhau và bất lơi.

Ông Trump cũng làm cho nhiều lãnh đạo trong khối NATO và Trung Đông như Saudia Arabia, Iran bất bình vì ông đòi họ phải ngay thẳng với Mỹ và phải chia sẻ gánh nặng bảo vệ hòa bình và chống vũ khí nguyên tử.

CLINTON CŨNG CHỐNG TPP

Ba là, về phiá Dân chủ thì Bà cựu Ngọai trưởng, cựu Nghị sỹ Hillary Clinton chắc chắn sẽ là đối thủ của Donald Trump trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc tháng 11.

Bà sinh ngày 26/10/1947, lớn lên tại Chicago. Bà là Phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ sẽ đại diện cho một đảng Chính trị lớn ra tranh chức Tổng thống. Vì vậy, nếu thắng cử, Bà cũng sẽ là vị nữ Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ kể từ ngày Tuyên bố độc lập, July 4, 1776.

Tổng thống 2 nhiệm kỳ Dân chủ Barack Obama (2008-2016) cũng là vị Tổng thống da mầu đầu tiên trong lịch sử Mỹ.

Bà Clinton từng là Đệ I Phu nhân của nước Mỹ trong thời chồng bà, Bill Clinton, làm Tổng thống. Bà cũng là Thượng nghị sỹ của Tiểu bang New York trong 8 năm, trước khi nhận chức Ngọai trưởng 4 năm trong Chính phủ Obama.

Các cuộc thăm dò dư luận, sau bầu cử sơ bộ ở Indiana ngày 3/5 (2016) cho thấy nếu cuộc bầu cử diễn ra bây giờ thì Bà Clinton sẽ đánh bại Donald Trump 51/41 phần trăm.

Các cử tri của Dân chủ ủng hộ Bà Clinton đến 80%, trong khi phiếu Cộng hòa ủng hộ Donal Trump từ 50 đến 60%.

Bà Clinton sẽ thắng phiếu phụ nữ hơn ông Trump từ 45 đến 60%, được hầu hết cử tri da mầu ủng hộ và chiếm tới 65% phiếu người Hispanic và các sắc dân thiểu số khác.

Riêng cuộc trưng cầu ý kiến phối hợp của hai hãng truyền hình CNN và ORC (Opinion Research Corporation) công bố ngày 4/5 (2016) cho thấy 9 trong số 10 cử tri coi kinh tế là quan trọng đối với họ trong cuộc bầu cử Tổng thống. Họ cũng tin ông Trump có khả năng thay đổi tình hình kinh tế hơn Bà Clinton.

Ngược lại, cử tri cũng bỏ phiếu tin Bà Clinton có khả năng hơn đối thủ Cộng Hòa trong tất cả các lĩnh vực như chống Khủng bố và An ninh Quốc gia (50/45%); Di dân (51/44 %; Bảo vệ sức khoẻ (55/39%); quân bình lợi tức (54/37%).

Riêng 3 lĩnh vục ngọai giao thì Bà Clitnon được tín nhiệm tới 61%, Donald Trmup được 39%; Giáo dục cũng nghiêng về ứng cử viên Cliton với 61/34%; khả năng đối phó với môi trường và thay đổi khí hậu cũng dành phần thắng cho bà Clinton với 60/30%.

Vậy lập trường của bà Clinton với TPP ra sao ? Trước ngày tranh cử, bà có lập trường ủng hộ nhưng đã thay đổi qua chống vì bà nghiêng về lập trường chống của Tổng Liên đòan Lao động và Kỹ nghệ Mỹ (The American Federation of Labor and Congress of Industrial Organizations (AFL –CIO). Nghiệp đòan lao động lớn nhất nước Mỹ ủng hộ ứng cử viên Clinton và cho rằng TPP sẽ lấy mất công ăn việc làm của dân Mỹ và gây thiệt hại cho nông phẩm, hải sản và nuôi trồng hải sản của Hoa Kỳ. Họ cũng đã lên án và kiện ra tòa nhiều lần việc chống bán phá gìa hải sản và hàng may dệt ở Hoa Kỳ của Việt Nam.

Như vậy cả hai ứng cử viên Cộng hoà Donald Trump và Dân chủ Hillary Clinton đếu có cùng lập trường chống bất công do TPP gây ra.

Riêng bà Clinton còn là người biết và hiểu rất rõ về những vi phạm nhân quyền và chính sách đàn áp tự do và dân chủ của nhà nước Cộng sản Việt Nam từ ngày hai nước thiết lập quan hệ ngọai giao năm 1995 dưới thời chồng bà, Tổng thống Bill Clinton.

Bà Clinton cũng đã thăm Việt Nam một số lần khi làm Ngọai trưởng Hoa Kỳ, ấn tượng nhất vào năm 2010, khi bà họp báo chung với Bộ trưởng Ngọai Giao Việt Nam, Nguyễn Dy Niên tại Bộ Ngọai giao Việt Nam ở Hà Nội.

Tại cuộc họp bào này, bà công khai yêu cầu Việt Nam phải thay đổi chính sách về nhân quyền nếu muốn đạt được quan hệ ngọai giao tốt đẹp với Mỹ.

Như vậy, nếu Bà Clinton đắc cử Tổng thống thì vấn đề Việt Nam sẽ không xa lạ gì với bà.

Bà Clinton, nếu không có những biến cố cực kỳ khẩn trương và bất thường, sẽ được đảng Dân chủ chính thức đề cử tranh chức Tổng thống tại Đại hội đảng trong thời gian 25-28/07/2016 tại Thành phố Philadelphia, Pennsylvania./.

Phạm Trần
(05/016)

Reader's Comment
5/12/201622:18:47
Guest
Như vậy, nếu Bà Clinton đắc cử Tổng thống thì vấn đề Việt Nam sẽ không xa lạ gì với bà. < trích Phạm Trần > câu nầy xem ra cái ý của nó mông lung quá.
Tức là Billary Clinton cứ đem cái công thức của đức ông Monica đã sử dụng trong nhiệm kỳ 1993 - 2001, lúc đó chưa biết ai sẽnxỏ mũi ai ?


Sự lựa chọn sai lầm Lá Phiếu, Việt Nam có thể lãnh những hậu qủa nầy.
Một chọn lựa sai lầm, sẽ lãnh cái hậu qủa 8 năm qua. Barack Obama đã thực sự làm được gì ? Trung cộng cải tạo các đảo cướp được của VN biến chúng thành căn cứ quân sự, csHN tiếp tục đàn áp đánh đập người dân vô tư, tiếp tục bán nước bao che cho TC tại Formosa/Vũng Áng và nhiều nơi khác trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Bill Clinton trong 2 năm vừa qua vô/ra Hà Nội để làm gì vậy ? chuẩn bị chiếc ghế TT cho vợ với sự hổ trợ tài chánh của csHN và Trung cộng qua sứ quán của TC tại Hà Nội ?
Ngày nhân quyền Việt Nam và ‘cơ hội’ trong chuyến thăm của tổng thống Mỹ >>> Việt Nam đã có cơ hội gì gần 8 năm qua dưới sự cầm quyền của ông ? ngoại trừ một vài cá nhân được hưởng ân điển như Điếu Cày, Cu Hà Vũ ... thế thôi?

** Ở đây tôi muốn nói đến là cả dân tộc,đất nước Việt Nam.
Sự chọn lựa ứng viên theo cảm tính ưa thích hay chọn vì quyền lợi của quốc gia dính liền. Sai lầm của một Lá Phiếu phải mất đến từ 4- 8 năm tai hại.
Người VN định cư ở Hoa Kỳ, là công dân Mỹ gốc Việt thì không thể không quan tâm đến " Tự Do-Dân Chủ-Nhân Quyền " bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ.
Không thể không quan tâm đến sự an nguy của tổ quốc trước cái họa xâm lược và đồng hóa của Tàu.
Nếu quan tâm đến các điều trên, thì không thể không quan tâm đến Ai sẽ là Tổng Thống Hoa Kỳ Next ? Phải là một Tổng Thống Mạnh Mẻ, không nhận tiền bẩn,lobby mua chuộc, theo tài liệu sau đây :
Theo cách nhìn của tôi, thì người TT/HK trước mắt không còn là vấn đề của chỉ Hoa Kỳ. Vì khi Họ mà Ham tiền và danh vọng làm đầu, thì rất dễ bị TC và csHN mua chuộc. Từ đó chúng sẽ an tâm làm những gì chúng muốn làm tại Biển Đông, các đảo chúng đã cướp chiếm được của Việt Nam. Còn csHN thì tiếp tục sống kiếp nô tài cho chúng nó. Lúc đó người dân và đất nước Việt Nam sẽ ra sao ? Tự do- nhân quyền- độc lập v.v.. sẽ không bao giờ đến.
Cái thời gian phải bàn giao nước Việt Nam cho tàu theo ký kết của chúng tại HN/Thành Đô 1990, bàn giao là 2020 chỉ còn 4 năm nữa thôi ?
**Nếu so sánh giữa Donald Trump và vợ chồng Clinton thì Trump làm tổng thống không cần lương của chính phủ, là một tỷ phú với tiền bạc và danh vọng có đủ, lủ trung cộng và Việt cộng không thể mua chuộc, hối lộ như nhà Clinton. Đây là điểm khác biệt rỏ ràng, chưa nói đến cái qúa khứ của vợ chồng Clinton 8 năm khi là TT/HK từ 1993-2001. Tổng thống + vợ TT + PTT Al Gore đều thích nhận phong bì chết chắc nước Mỹ.
**Do đó tôi sẽ dốc toàn lực hổ trợ Donald Trump, nhằm mục đích không muốn ghế TT/HK lọt vào tay vợ chồng nhà Clinton, chắc chắn đã có sự Móc nối khi Bill Clinton vào ra Việt Nam thường xuyên thời gian mấy năm vừa qua, nhằm mục đích gì? vận động từ csHN qua tay sai của chúng nằm vùng tại Mỹ và lobby tiền bạc? các bạn có thể tiếp tay truyền tải cái bài viết của tôi để đánh động sự quan tâm về vợ chồng nhà Clinton.
Cám ơn tất cả qúy vị đã tiếp tay về sự việc nầy, Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới tự do không thể chịu đựng những " chính trị gia xôi thịt " vinh thân phì gia.
Xin đừng quên rằng " tương lai của đất nước và người dân " có thể đang nằm trong Lá Phiếu của bạn đó " công dân Mỹ gốc Việt ".
5/7/201603:07:42
Guest
Thường thì các bài viết của tác giả Phạm Trần đều có tính cách khách quan nên có mức độ khả tín cao.
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.