Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Vua Tự Đức: Nguyễn Phúc Hồng Nhậm

19/02/201600:01:00(Xem: 5742)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
VUA TỰ ĐỨC: NGUYỄN PHÚC HỒNG NHẬM
(1829 - 1883)
.
Nguyễn Phúc Hồng Nhậm còn tên khác là Nguyễn Phúc Thì, sinh tại Huế là con thứ của vua Thiệu Trị. Năm 1847, Hồng Nhậm lên ngôi, niên hiệu Tự Đức, còn gọi là Nguyễn Dực Tông. Vua tính tình hiền hòa, thông minh, rất có hiếu với mẹ là bà Từ Dụ Thái hậu, khi gặp mẹ vua quỳ xuống vấn an sức khoẻ. Thái hậu nói gì, vua ghi ngay vào sổ nhỏ để ghi nhớ lời mẹ dạy gọi là “Từ huấn lục”.
 .
        Đời vua Tự Đức có rất nhiều giặc giã. Năm 1851, có giặc Khách, vua cử Nguyễn Văn Giai đánh dẹp. Năm 1854, Lê Duy Cự xưng là dòng dõi nhà Lê, cùng Cao Bá Quát chiêu binh chống triều đình, rồi giặc cờ Vàng, cờ Đen... ở khắp nơi. Năm 1861, trung tướng Pháp là Charner cùng Tạ Văn Phụng đánh Quảng Nam. Cùng năm, Pháp đánh đồn Kỳ Hòa ở Nam kỳ, quân triều đình yếu kém. Nên ngày 5-6-1862, triều đình Huế ký hòa ước, nhường 3 tỉnh Miền Đông (Gia Định, Biên Hòa, Định Tường) cho Pháp. 
Vậy mà triều đình không nghe lời điều trần của những người tân tiến: Nguyễn Trường Tộ, Phan Thanh Giản, Phạm Phú Thứ... Họ đề nghị cần học hỏi kỹ thuật tân tiến; chấn chỉnh: Quân đội, kinh tế..., để đất nước tiến bộ. Triều đình chỉ bàn bạc việc trị quốc theo vua Nghiêu, Thuấn của thời xa xưa thiếu hiện thực, vì vậy nước nhà bị chậm tiến và loạn lạc khắp nơi?!.
Về quân đội, Việt Nam có nhân lực dồi dào nhưng vũ khí lại thiếu thốn trầm trọng vì ngân quỹ quốc gia kiệt quệ, thiếu tinh thần cấp tiến. Mười người lính chỉ có một khẩu súng cũ phải châm ngòi mới bắn được. Quân sĩ không được tập bắn nhiều vì sợ tốn tiền mua đạn. Vì vậy khi quân Pháp tấn công, quân ta dù can trường cũng không thể chống nổi.
.
Việc nối ngôi: Theo lẽ thường, sau khi vua Thiệu Trị băng hà, ngôi vua sẽ truyền cho người con trưởng Nguyễn Phúc Hồng Bảo (1825-1854). Nhưng hôm ấy, các hoàng thân và các quan văn võ họp tại điện Cần Chánh tuyên đọc di chiếu, hoàng tử thứ hai là Hồng Nhậm được lập lên ngôi. Người con trưởng là Nguyễn Phúc Hồng Bảo không tin đây là ý của vua cha mà do Trương Đăng Quế âm mưu, nên quyết chí tranh ngôi, đã gây nên cảnh máu nhuộm chốn cung đình.
.
Về văn học, trong các vua triều Nguyễn, vua Tự Đức là người thường làm thơ, những bài thơ của vua đều có giá trị văn học, như bài thơ Nôm vua “Khóc Thị Bằng Phi”:
.
Ôi thị Bằng Phi đã mất rồi!
Ới tình, ới nghĩa, ới duyên ơi!
Trưa hè nắng chái, oanh ăn nói
Sớm ngỏ trưa sân, liễu đứng ngồi
Đập cổ kính ra tìm lấy bóng
Xếp tàn y lại để dành hơi
Mối tình muốn dứt càng thêm bận
Lẽo đẽo theo hoài mãi chẳng thôi!...” 
.
Vua Tự Đức là một nhà thơ có thực tài, đã để lại đời sau: 
 - Chữ Nho: Ngự chế thi tập, Ngự Chế Việt sử tổng vịnh, đã vịnh hàng trăm nhân vật lịch sử Việt Nam. 
 - Chữ nôm: Luận Ngữ diễn ca, Thập điều, Tự học diễn ca...
.
 *- Thiết nghĩ: Người có hiếu đễ thì rất đáng kính, nhưng trong quyển “Các triều đại Việt Nam” của tác giả Huỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng, trang 322 đã ghi: “Vua Tự Đức quy định: Ngày lẻ thì thiết triều, ngày chẵn vào thăm hầu mẹ”. Tức là “Một tháng vua ngự triều 15 ngày, hầu mẹ 15 ngày”?!. Nếu đây là sự thật, làm một vị vua trị vì đất nước chỉ thiết triều 15 ngày trong một tháng, thật là đáng buồn đáng trách vậy?! 
Năm 1870, chiến tranh giữa nước Phổ (Prussian) và nước Pháp, Hoàng đế Pháp là Nã Phá Luân III bị bắt, Pháp bỏ chế độ đế quốc, lập thể chế Dân chủ cộng hòa. Trong thời gian nước Pháp bị chiến tranh, đáng tiếc triều đình Huế không biết nhân cơ hội này để giành lại độc lập cho nước nhà?!. 
.
Cảm niệm: Vua Tự  Đức
 .
Gẫm vua Tự Đức, khó ung dung!
Giặc giã khắp nơi, thật hãi hùng?!
Hầu mẹ, chép ghi mong mỏi hiếu
Chống Tây, bàn bạc giữ gìn trung?! 
Nước nhà chấn chỉnh, luôn do dự 
Xứ sở sửa sang, luống ngại ngùng?!
Chính sự ngửa nghiêng, gây hệ lụy!
Triều đình, cương thổ, rối ren cùng?!
.
Nguyễn Lộc Yên  

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Tôi thì trộm nghĩ hơi khác FB Đoan Trang chút xíu: Việt Nam có hàng ngàn Tiên Lãng, Đồng Tâm, Dương Nội. Những thôn ổ này luôn là nơi sản sinh ra những nông dân (“vài ngàn năm đứng trên đất nghèo”) Lê Đình Kình, Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Qúy, Cấn Thị Thêu, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Thùy Dương, Trịnh Bá Khiêm, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư ... Hàng hàng/lớp lớp, họ sẵn sàng nối tiếp tiền nhân – không bao giờ dứt – để gìn giữ và bảo vệ quê hương. Quyết định đối đầu với sức mạnh của cả một dân tộc là một lỗi lầm chí tử của những kẻ đang nắm giữ quyền bính hiện nay.
Người Pháp gặp nhau, bắt tay, hoặc ôm hun ở má, tay vừa vỗ lưng vài cái nếu thân mật lắm, buông ra, nhìn nhau và hỏi «Mạnh giỏi thế nào?». Người Pháp mang tâm lý sợ sệt, nhứt là sợ chết sau nhiều trận đại dịch, từ dịch Tây-ban-nha giết chết gần phân nửa dân số âu châu. Người Tàu, gặp nhau, chào và hỏi ngay «Ăn cơm chưa?». Ăn cơm rồi là hôm đó sống hạnh phúc vì phần đông người Tàu đói triền miên. Trốn nạn đói, chạy qua Việt nam tỵ nạn, vẫn còn mang nỗi ám ảnh nạn đói. Còn người Việt nam xứ Nam kỳ chào nhau và hỏi thăm «Mần ăn ra sao?». Gốc nghèo khó ở ngoài Bắc, ngoài Trung, đơn thân độc mã, vào Nam sanh sống giữa cảnh trời nước mênh mông, đồng hoang lau sậy, thoát cái nghèo là niềm mong ước từ lúc rời người làng, kẻ nước.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.
Để giải quyết những thách thức an ninh đối với đất nước, chính phủ Úc sẽ chi 186 tỷ USD cho quân đội trong 10 năm tới và sẽ mua tên lửa tầm xa để tăng cường phòng thủ.
Ngày 21/06/2020, hiện tượng Nhật thực hình khuyên diễn ra trên một số nơi tại Châu Á
Các công dân từ 15 quốc gia sẽ được phép vào Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu từ ngày thứ Tư (01/07/2020), nhưng trong danh sách không có tên nước Mỹ.