Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Vua Tự Đức: Nguyễn Phúc Hồng Nhậm

19/02/201600:01:00(Xem: 5776)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
VUA TỰ ĐỨC: NGUYỄN PHÚC HỒNG NHẬM
(1829 - 1883)
.
Nguyễn Phúc Hồng Nhậm còn tên khác là Nguyễn Phúc Thì, sinh tại Huế là con thứ của vua Thiệu Trị. Năm 1847, Hồng Nhậm lên ngôi, niên hiệu Tự Đức, còn gọi là Nguyễn Dực Tông. Vua tính tình hiền hòa, thông minh, rất có hiếu với mẹ là bà Từ Dụ Thái hậu, khi gặp mẹ vua quỳ xuống vấn an sức khoẻ. Thái hậu nói gì, vua ghi ngay vào sổ nhỏ để ghi nhớ lời mẹ dạy gọi là “Từ huấn lục”.
 .
        Đời vua Tự Đức có rất nhiều giặc giã. Năm 1851, có giặc Khách, vua cử Nguyễn Văn Giai đánh dẹp. Năm 1854, Lê Duy Cự xưng là dòng dõi nhà Lê, cùng Cao Bá Quát chiêu binh chống triều đình, rồi giặc cờ Vàng, cờ Đen... ở khắp nơi. Năm 1861, trung tướng Pháp là Charner cùng Tạ Văn Phụng đánh Quảng Nam. Cùng năm, Pháp đánh đồn Kỳ Hòa ở Nam kỳ, quân triều đình yếu kém. Nên ngày 5-6-1862, triều đình Huế ký hòa ước, nhường 3 tỉnh Miền Đông (Gia Định, Biên Hòa, Định Tường) cho Pháp. 
Vậy mà triều đình không nghe lời điều trần của những người tân tiến: Nguyễn Trường Tộ, Phan Thanh Giản, Phạm Phú Thứ... Họ đề nghị cần học hỏi kỹ thuật tân tiến; chấn chỉnh: Quân đội, kinh tế..., để đất nước tiến bộ. Triều đình chỉ bàn bạc việc trị quốc theo vua Nghiêu, Thuấn của thời xa xưa thiếu hiện thực, vì vậy nước nhà bị chậm tiến và loạn lạc khắp nơi?!.
Về quân đội, Việt Nam có nhân lực dồi dào nhưng vũ khí lại thiếu thốn trầm trọng vì ngân quỹ quốc gia kiệt quệ, thiếu tinh thần cấp tiến. Mười người lính chỉ có một khẩu súng cũ phải châm ngòi mới bắn được. Quân sĩ không được tập bắn nhiều vì sợ tốn tiền mua đạn. Vì vậy khi quân Pháp tấn công, quân ta dù can trường cũng không thể chống nổi.
.
Việc nối ngôi: Theo lẽ thường, sau khi vua Thiệu Trị băng hà, ngôi vua sẽ truyền cho người con trưởng Nguyễn Phúc Hồng Bảo (1825-1854). Nhưng hôm ấy, các hoàng thân và các quan văn võ họp tại điện Cần Chánh tuyên đọc di chiếu, hoàng tử thứ hai là Hồng Nhậm được lập lên ngôi. Người con trưởng là Nguyễn Phúc Hồng Bảo không tin đây là ý của vua cha mà do Trương Đăng Quế âm mưu, nên quyết chí tranh ngôi, đã gây nên cảnh máu nhuộm chốn cung đình.
.
Về văn học, trong các vua triều Nguyễn, vua Tự Đức là người thường làm thơ, những bài thơ của vua đều có giá trị văn học, như bài thơ Nôm vua “Khóc Thị Bằng Phi”:
.
Ôi thị Bằng Phi đã mất rồi!
Ới tình, ới nghĩa, ới duyên ơi!
Trưa hè nắng chái, oanh ăn nói
Sớm ngỏ trưa sân, liễu đứng ngồi
Đập cổ kính ra tìm lấy bóng
Xếp tàn y lại để dành hơi
Mối tình muốn dứt càng thêm bận
Lẽo đẽo theo hoài mãi chẳng thôi!...” 
.
Vua Tự Đức là một nhà thơ có thực tài, đã để lại đời sau: 
 - Chữ Nho: Ngự chế thi tập, Ngự Chế Việt sử tổng vịnh, đã vịnh hàng trăm nhân vật lịch sử Việt Nam. 
 - Chữ nôm: Luận Ngữ diễn ca, Thập điều, Tự học diễn ca...
.
 *- Thiết nghĩ: Người có hiếu đễ thì rất đáng kính, nhưng trong quyển “Các triều đại Việt Nam” của tác giả Huỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng, trang 322 đã ghi: “Vua Tự Đức quy định: Ngày lẻ thì thiết triều, ngày chẵn vào thăm hầu mẹ”. Tức là “Một tháng vua ngự triều 15 ngày, hầu mẹ 15 ngày”?!. Nếu đây là sự thật, làm một vị vua trị vì đất nước chỉ thiết triều 15 ngày trong một tháng, thật là đáng buồn đáng trách vậy?! 
Năm 1870, chiến tranh giữa nước Phổ (Prussian) và nước Pháp, Hoàng đế Pháp là Nã Phá Luân III bị bắt, Pháp bỏ chế độ đế quốc, lập thể chế Dân chủ cộng hòa. Trong thời gian nước Pháp bị chiến tranh, đáng tiếc triều đình Huế không biết nhân cơ hội này để giành lại độc lập cho nước nhà?!. 
.
Cảm niệm: Vua Tự  Đức
 .
Gẫm vua Tự Đức, khó ung dung!
Giặc giã khắp nơi, thật hãi hùng?!
Hầu mẹ, chép ghi mong mỏi hiếu
Chống Tây, bàn bạc giữ gìn trung?! 
Nước nhà chấn chỉnh, luôn do dự 
Xứ sở sửa sang, luống ngại ngùng?!
Chính sự ngửa nghiêng, gây hệ lụy!
Triều đình, cương thổ, rối ren cùng?!
.
Nguyễn Lộc Yên  

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Các hãng thăm dò ỳ dân đã thống nhất kết luận hầu hết ý kiến cho rằng Tổng thống Trump không có khả năng đối phó với cuộc khủng hoảng kỳ thị mầu da, dịch Covid 19 và tình trạng kinh tế suy sụp do nạn dịch gây ra. Đa số người được hỏi ý kiến cũng đồng ý, chính quyền Trump rất ít có khả năng làm cho tình hình sáng sủa hơn trước ngày bầu cử 3/11/2020. Nếu đúng như thế thì cán cân sẽ nghiêng về phía liên danh Joe Biden-Kamala Harris.
Tiến Sĩ Sanjay Gupta là bác sĩ giải phẫu thần kinh ở Grady Memorial Hospital (Atlanta, GA). Ông cũng là giáo sư ở Emory University School of Medicine, và là Chief Medical Correspondent của CNN. Nhân mùa tựu trường thời đại dịch, ông chia sẻ ý kiến, và tham khảo của ông với tư cách là một người cha về quyết định có cho con mình trở lại trường học hay không?
Người xưa thường nói «Chồng già vợ trẻ là tiên, Vợ già chồng trẻ là duyên 3 đơi» . Nhưng trong trường hợp cặp uyên ương Marc Lavoine và Line Papin, tưởng nên nói lại «Chồng già vợ trẻ là duyên 3 đời» mới hợp.
Chiều thứ Ba ngày 11 tháng 8, cựu Phó tổng thống Joe Biden đã chính thức thông báo nữ Thượng Nghị Sĩ Kamala Harris của tiểu bang California đã được ông mời chọn làm ứng viên phó tổng thống, đứng chung vào liên danh trong cuộc tranh cử tổng thống 2020. Trong thư gởi đến cử tri ủng hộ, ông viết rằng, "Tôi đã quyết định rằng Kamala Harris là người tốt nhất để giúp tôi tranh cử cùng Donald Trump và Mike Pence, để rồi dẫn dắt quốc gia từ tháng Một năm 2021. Tôi cần một người tài trí, cứng rắn và sẳn sàng dẫn dắt quốc gia sát cánh cùng tôi. Kamala là mẫu người đó"
Chỉ còn ba tháng nữa là đến ngày bầu cử tổng thống 2020 và một số các chức vụ dân cử khác, nước Mỹ đang bị phân rẽ hơn bao giờ hết kể từ cuộc chiến Việt Nam lồng trong bối cảnh của Chiến tranh Lạnh.
Mà nào có riêng chi thân phận của 41 sinh linh lớn bé mang dòng máu Việt. Biển Hồ cạn nước, tình hữu nghị Việt/Miên cũng đang cạn dần theo. Rồi ra, trong số 750.000 kiều bào ở Cambodia thì ít nhất cũng phải có đến hơn nửa sẽ phải tìm đường trở về cố quốc. Chứ còn nơi nao để mà dung thân nữa?
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.