Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Chúa Nguyễn: Nguyễn Phúc Khoát

09/12/201515:07:00(Xem: 4787)
CHÚA NGUYỄN: NGUYỄN PHÚC KHOÁT
 (1714 - 1765)
.
Nguyễn Phúc Khoát sinh vào thời vua Lê Dụ Tông, húy là Hiếu, còn gọi là chúa Võ (Vũ) là chúa Nguyễn thứ 8 (ở ngôi chúa: 1738-1765). Ông là người đầu tiên trong dòng tộc xưng tước Vương nên gọi ông là Võ Vương. Ông là con trưởng của Nguyễn Phúc Chú, được phong làm Chưởng dinh Dinh Tiền Thủy, tước Hiểu Chính hầu, phủ đệ ở Phú Xuân.
.
Ông lên ngôi chúa năm 1738 (28 tuổi), lấy hiệu là Từ Tế đạo nhân. Đến năm 1739, chúa Võ cho khởi công xây phủ mới ở bên tả phủ cũ và cho kiến thiết đô thành Phú Xuân, cũng năm này vua Chân Lạp là Nặc Bồn mang quân sang xâm phạm Hà Tiên bị Mạc Thiên Tứ đánh đuổi tan tác, chúa Võ phong Thiên Tứ làm Đô đốc. Ngày 12 tháng 4 Giáp Thân (1744), chúa Võ cho đúc ấn Quốc Vương và sau đó lên ngôi vua. Kể từ đó, có nhiều cải cách được ban hành, như: Phủ đổi thành điện, những gì trình lên vua gọi là tấu, Thân quân lại đổi là Võ lâm quân, Văn chức được đổi là Hàn lâm viện, về hành chính thì chia làm 6 bộ: Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình và Công. Tuy nhiên, văn thư vẫn dùng niên hiệu của vua Lê, nhưng đối với các thuộc quốc thì xưng là Thiên Vương.
.
Kinh đô Phú Xuân được dựng lên hàng loạt điện đài mới theo qui mô đế vương, dựng hai điện Kim Hoa và Quang Hoa, các gác Dao Trì, Triệu Dương, Quang Thiên. Nhà Tựu Lạc, Chính Quan, điện Trường Lạc, vườn Hậu uyển... Phía ngoài thành thì chợ phố nguy nga, trên sông thuyền buôn tấp nập. Dưới thời chúa Võ kinh đô Phú Xuân trở nên rộn rịp, danh tiếng lẫy lừng, các đời chúa trước chưa từng có.
.
Năm 1755, Chúa Võ nghe vua Chân Lạp là Nặc Nguyên (Ang Tong) thông sứ với chúa Trịnh ở Đàng Ngoài để lập mưu đánh Đàng Trong. Chúa cử Nguyễn Cư Trinh sang đánh Nặc Nguyên, giải thoát được khoảng 5.000 người Chăm sinh sống trên đất Chân Lạp đang bị bóc lột. Nặc Nguyên bị truy nã, năm 1756 đến nhờ Mạc Thiên Tứ tâu lên chúa Nguyễn xin dâng hai vùng đất Tầm Bôn và Lôi Lạp (nay là Tân An và Gò Công) để tạ tội. Năm 1757, Nặc Nguyên mất, chú họ là Nặc Nhuận dâng chúa Nguyễn vùng đất Préah Trapeang (nay là Trà Vinh) và Srok Trang (nay là Sóc Trăng) để cho Chúa Võ chấp thuận được làm vua Chân Lạp. Nhưng sau đó Nặc Nhuận lại bị người con rể là Nặc Hinh giết chết và cướp ngôi. Con Nặc Nhuận là Nặc Tôn chạy sang Hà Tiên nhờ Mạc Thiên Tứ che chở và cầu cứu với chúa Nguyễn. Chúa Võ cử Thống suất Trương Phúc Du sang đánh và giết chết Nặc Hinh, đưa Nặc Tôn lên làm vua Chân Lạp.

.
Năm 1757, vua Nặc Tôn xin dâng đất Tầm Phong Long (tương ứng vùng đất Châu Đốc và Sa Đéc ngày nay) để tạ ơn chúa Nguyễn. Ngoài ra, Nặc Tôn còn tặng riêng cho Mạc Thiên Tứ năm phủ là: Kompong Som (Vũng Thơm), Kampot (Cần Bột), Chal Chun (Chưn Rùm), Bantey Méas (Sài Mạt) và Raung Veng (Lình Quỳnh) để tạ ơn. Mạc Thiên Tứ lại đem những vùng đất ấy dâng chúa Nguyễn.
.
Năm 1757, theo đề nghị của Ký lục dinh Long Hồ là Nguyễn Cư Trinh và Thống suất Trương Phước Du, chúa Võ chấp thuận cho dời trị sở dinh Long Hồ và châu Định Viễn từ Cái Bè (Tiền Giang) về xứ Tầm Bào thuộc địa phận Long Hồ thôn (tức vùng chợ Vĩnh Long ngày nay). Cử Tống Phước Hiệp làm lưu thủ, đồng thời cho lập ba đạo để hỗ trợ việc coi giữ đó là: Đông Khẩu (ở phía nam Sa Đéc), Tân Châu (ở đầu Cù lao Giêng, không phải thị trấn Tân Châu ngày nay) và Châu Đốc. Đến năm 1757, kể như vùng đất miền Nam ngày nay đã thuộc về chúa Võ.
.
Sau khi hoàn thành công cuộc Nam tiến, trong những năm cuối đời, chúa Võ đâm ra say mê tửu sắc, không còn thiết tha việc nước nữa. Trong khi đó, để dễ dàng lộng quyền, Trương Phúc Loan lại tìm mọi cách để chúa Võ gần nữ sắc, chúa đã sũng ái cung phi Công nữ Nguyễn Phúc Ngọc Cầu, từ đó Đàng Trong bắt đầu suy yếu.
Ngày 7-7-1765, chúa Võ qua đời, ở ngôi chúa 27 năm, hưởng thọ 51 tuổi. Chúa Võ có 3 người vợ, 18 người con trai và 12 người con gái.
.
Cảm niệm: Chúa Võ
.
Chúa Võ, quê hương dạ thiết tha!
Sửa sang cung điện, tựa hoàng gia
Miền Nam, sông núi liền non nước
Tửu sắc cuối đời, luống xót xa?!
.
Nguyễn Lộc Yên
.

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Qua bao nhiêu mùa lễ Tạ Ơn trên đất Hoa Kỳ, năm nào tôi cũng thầm tạ ơn đất nước này đã cho tôi một nếp sống tự do, một mái nhà ấm cúng dung dưỡng gia đình tôi từ ngày tôi rời Việt Nam. Năm nay là lần đầu tiên tôi nghĩ mình nên trải lòng biết ơn sâu xa này xuống mà nói thành lời. Nguyên nhân chính có lẽ vì biến cố đại dịch và sự mâu thuẫn chính trị của nước Mỹ tác động mạnh đến tôi và cuộc sống của triệu triệu người dân.
Xét lại lịch sử đảng, bài học hàng hàng lớp lớp Thanh niên-Trí thức đã xếp bút nghiên theo tiếng gọi kháng chiến chống Pháp giàng độc lập trước 1945, để sau này phải hối hận vì đã sai lầm để cho đảng Cộng sản cướp công kháng chiến, biến hành động gọi là Cách mạng tháng Tám thành bệ phóng cho đảng lên nắm quyền cai trị độc tài Cộng sản.
Số dân Việt Nam đang trôi nổi ở xứ Chùa Tháp thì không. Họ là thứ sắc dân vô tổ quốc (stateless ethnic Vietnamese, theo như cách gọi chính thức của các N.G.O đang hoạt động ở Cambodia) nên không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai, và buộc phải chấp nhận một nếp sống rất bồng bềnh, và vô cùng bấp bênh – như hiện cảnh.
Một vài ghi chép lại trong nhiều tháng qua là như vậy. Câu chuyện về những người Việt ủng hộ Trump và chống Trump sẽ vẫn kéo dài thêm một thời gian nữa. Nó sẽ khép lại, hay mở rộng thêm còn tùy vào nghiệp lực của nước Mỹ, của cộng đồng người Việt ở Mỹ. Qui luật nhân quả vẫn sẽ vận hành như một qui luật muôn đời của vũ trụ.
Đã vài tuần kể từ lần cuối tôi liên lạc với quý vị. Trong thời gian đó, chúng tôi đã gắng sức làm việc để thành lập một nội các thể hiện các giá trị mà chúng tôi đã đưa ra là, hàn gắn sự chia rẽ quốc gia sâu đậm tại quốc nội và khôi phục vai trò lãnh đạo của chúng ta ở quốc ngoại.
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
Khi còn tại chức, bà Phan Thúy Thanh – Phát Ngôn Viên Bộ Ngoại Giao của nước CHXHCNVN – có nuôi một con két nói năng rất sõi. Một hôm, nó xổ lồng bay mất. Bà Thanh nhờ báo đăng để tìm lại con thú cưng nhưng báo chưa kịp ra mà đã có người đến gõ cửa. Hỏi: Sao biết là con vẹt này của tôi. Đáp: Nó chối leo lẻo suốt ngày nên nhà cháu biết ngay là của bà chứ còn ai vào đây nữa.
Chuyến viếng thăm phòng Bầu Dục đầu tiên của tôi diễn ra chỉ vài ngày sau cuộc bầu cử, khi theo truyền thống lâu đời thì vợ chồng Tổng Thống Bush đã mời Michelle và tôi đi thăm nơi sắp là nhà. Ngồi trên công xa của cơ quan mật vụ, chúng tôi chạy ngang qua vòng cung quanh co cổng Tây viên vào Bạch Ốc, cố lưu giữ dăm điều nơi chúng tôi sẽ dọn vào dưới ba tháng nữa.
Ông Biden thắng cử vẫn bị ông Trump kịch liệt bác bỏ vì cho rằng việc kiểm phiếu không minh bạch. Mãi cho tới hôm 15/11 vừa qua, lần đầu tiên sau tám ngày thông báo kết quả bầu cử, ông Trump lên tiếng trên tweet «ông Biden thắng cử». Nhưng liền đó, ông lại nhắc «ứng cử viên dân chủ đã gian lận để đạt được kết quả đó».
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Tại sao lại có các dải mây nhiều màu sắc lại bao quanh sao Mộc?
Có vẻ như việc đưa dịch vụ chơi game đám mây Stadia lên nền tảng iOS là một bài toán khó đối với Google
Hai ứng dụng được các nhà nghiên cứu chỉ ra là Baidu Maps và Baidu App, làm rò rỉ dữ liệu nhạy cảm của người dùng, đều đã bị gỡ khỏi Google Play vào tháng 10/2020.
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert O'Brien thông báo Mỹ đã gửi cho Quân đội Philippines lô bom, tên lửa đầu tiên sau khi ông Trump cam kết cấp 18 triệu USD vũ khí giúp họ chống phiến quân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ ân xá cho cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn.