Cô Linda Phạm, cùng cha mẹ và 5 anh chị em thoát đi khỏi VN giữa cảnh hỗn loạn của Saigon cuối Tháng Tư 1975, bằng 1 thuyền đánh cá mỏng manh. Sau 3 tuần trôi nổi trên biển, với rất ít thực phẩm và nước uống cầm hơi, gia đình họ Phạm được 1 chiến hạm Hoa Kỳ vớt, đưa tới trung tâm tị nạn ở Philippines trước khi nhập cư Hoa Kỳ.
1/4 thế kỉ sau, Linda Phạm năm nay 28 tuổi, trở về VN, trong thành phần được gọi là Việt Kiều về thăm quê hương ngày càng tăng. Vài năm trước đây, Việt kiều như Linda Phạm, bị nghi ngờ lắm, vì đó là hệ quả của chiến tranh và mối chia rẽ Nam Bắc cay đắng tại VN. Linda Phạm về VN lần đầu tiên năm 1994, trong 1 chương trình trao đổi sinh viên, còn lần này với tư cách giám đốc tham vấn của 1 công ty dịch vụ pháp lý quốc tế.
Quyết định nhận đi công tác ở VN của cô bị cha mẹ phản đối, vì những quan hệ với quân lực VNCH cũ, và hai ông bà cũng chưa từng về thăm sinh quán. Linda Phạm cho biết hai ông bà lo lắm, vì nghĩ rằng cô có thể bị làm khó dễ, bị nghi ngờ đủ chuyện, và không an toàn.
Cô nghĩ khác, và không hối tiếc, vì nghĩ rằng Việt Kiều có nhiều việc để đóng góp, VN bị cô lập trong 20 năm, điểm then chốt là những người đến VN với nền văn hóa phương Tây, phô bày vẻ mặt của thế giới bên ngoài để mở cửa cho họ đến với những triển vọng hoàn toàn khác. Ông Nguyễn Hữu Lễ, 50 tuổi, giám đốc chi nhánh VN của công ty nhu liệu điện toán, rời VN trước ngày chấm dứt chiến tranh, nghĩ rằng ông sẽ không có dịp trở lại quê hương, quả quyết định về VN.
Công tác của ông Lễ là chia sẻ kỹ năng chuyên môn với người dân thường VN, đồng thời giúp xây dựng kỹ nghệ nhu liệu rất cần thiết cho tương lai VN, và không hoài nghi về vai trò của Việt Kiều. Ông nói: "Chúng tôi là cây cầu giữa các doanh nghiệp nước ngoài với các công ty đối tác VN và nhận thấy trong thời gian làm việc tại VN không gặp trở ngại gì liên quan đến quá khứ. Đối với ông Lễ, tương lai là quan trọng. Ông nói "Tôi mừng vì tôi có thể bỏ lại quá khứ phía sau và tập trung làm việc với giới trẻ không biết đến chiến tranh, và thực hiện sự đóng góp của mình.
Trở lại Hà Nội, cô Linda Phạm cho biết song thân của cô cũng đang dự định trở về thăm VN lần đầu tiên kể từ năm 1975. Cô nói : "Tôi nghĩ rằng ba má tôi cần nhìn VN dưới một ánh sáng khác, để thấy đã có nhiều thay đổi, và để khuyến khich bạn bè trở về VN. Nếu không thấy, không bao giờ xua đuổi được những bóng ma của chiến tranh."



