Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Thân Cảnh Phúc

03/12/201300:00:00(Xem: 3258)
Nguyễn Lộc Yên
(Lời tâm tình: Bài viết chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của đề tài. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt và Trang Đất Việt được đăng hằng tuần, luôn momg mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc và mến yêu non nước Việt).

.

THÂN CẢNH PHÚC
(?-?)

Thân Cảnh Phúc, còn có tên là Cảnh Nguyên, Cảnh Long hay Đạo Nguyên, quê châu Quang Lang (Lạng Sơn ngày nay), biệt danh của ông là Phò mã Áo chàm, vì ông được vua Lý Thánh Tông gả Công chúa Thiên Thành vào năm 1066. Ông nội của Thân Cảnh Phúc là Giáp Thừa Quý, người đứng đầu động Giáp, được vua nhà Lý đổi họ Giáp sang họ Thân, vì chữ Hán thêm một nét nữa vào chữ Giáp, thì thành chữ Thân. Từ đó, dân động Giáp phần nhiều mang họ Thân, đây có thể là nguồn gốc của họ Thân ở Bắc Giang.

Phụ thân của ông là Thân Thiện Thái, mẹ là Công chúa Bình Dương, con gái Lý Thái tông. Khi Thân Cảnh Phúc được làm Phò mã, được phong làm Châu mục Lạng Châu.

Năm 1075, ông phối hợp với Tôn Đản và các tù trưởng: Vi Thủ Anh, Lưu Kế Tông, Hoàng Kim Mãn, chỉ huy bộ binh tiến đánh thành Ung châu. Và phối hợp với đạo quân của Nguyên soái Lý thường Kiệt đánh Liêm Châu, đã tạo nên chiến thắng lẫy lừng cho Đại Việt.

Mùa xuân năm 1077, Quách Quỳ và Triệu Tiết, đem 30 vạn quân Tống, theo đường Lạng Sơn tiến quân qua ải Nam Quan, xâm lăng Đại Việt. Các Tướng và các Thủ lĩnh ở biên thùy chận đánh. Đường thủy do tướng Lý Kế Nguyên đốc chiến; tướng quân Lưu Kỷ chỉ huy 5.000 quân trấn giữ Quảng Nguyên. Trung quân do Thân Cảnh Phúc chỉ huy, bản doanh đóng tại động Giáp, thủ 2 ải Quyết Lý và Giáp Khẩu, là 2 ải hiểm yếu; với sự yểm trợ của các thủ lĩnh: Sầm Khánh Tân, Nùng Thuận Linh và Hoàng Kim Mãn và Vi Thủ An.

Lưu Kỷ ở Quảng Nguyên, Thân Cảnh Phúc ở động Giáp, đều có binh hùng mạnh. Tướng Tống là Quách Quỳ lo ngại, nên sai Thành Trạc mang tiền gạo và bằng sắc vua Tống phong chức tước, để chiêu hàng các thủ lĩnh miền núi. Nhưng chúng đã không dụ hàng được Lưu Kỷ và Thân Cảnh Phúc. Quỳ sai phó đô tổng quản Yên Đạt đem quân đánh Lưu Kỷ. Đạt thua to, 3.000 quân Tống bị bắt. Quách Quỳ dùng quỷ kế, cho phao tin Lưu Kỷ đã xin hàng. Một số thủ lĩnh khác: Sầm Khánh Tân, Nùng Thuận Ninh, Hoàng Kim Mãn, Vi Thủ An, tưởng thật nên theo Tống; Lưu Kỷ đành ra hàng. Còn lại một mình Thân Cảnh Phúc đương đầu với đại quân Tống. Ông thấy binh ít thế cô, phải cho quân dân động Giáp rút lui vào rừng núi, để bảo toàn lực lượng và đánh du kích chiến.

Kể từ đấy, ông dùng du kích chiến, đánh tiêu hao, đánh liên tục phía sau đoàn quân xâm lược của Tống, đã làm chậm bước tiến của giặc, giúp cho quân phòng ngự của Lý Thường Kiệt giữ vững phòng tuyến tại sông Như Nguyệt. Trong vùng bị giặc tạm chiếm, ông dùng chiến thuật vườn không nhà trống, tiêu thổ kháng chiến. Quân Tống rất lo ngại về lối dùng binh xuất quỷ nhập thần của ông. Chúng phải than: “Quân Thân Cảnh Phúc, thấy quân Tống đi lẻ loi thì ra giết chết hoặc bắt về. Người đó quả là một vị thiên thần”.

Sau đấy, ông đã lẫm liệt hy sinh trong một trận kịch chiến ở vùng sông Lục Ngạn! Nhân dân đã lập đền thờ ông nhiều nơi. Lễ hội đền Hả từ ngày 6 đến ngày 10 tháng Giêng (ÂL). Tương truyền sau khi ông hy sinh, ngựa của ông đã đưa về đến Từ Hả (Hồng Giang, Lục Ngạn) thì ông mới ngã xuống.

*- Thiết nghĩ: Những vị vua nhà Lý, từ đời Lý Thái tổ đến Lý Nhân tông, đã khéo léo kết hợp được toàn dân, kể cả dân ở vùng rừng núi và thủ lĩnh của họ. Vì vậy nước Đại Việt trong thời gian này, tinh thần đoàn kết các dân tộc vùng biên cương phía Bắc rất chặt chẽ, nên trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống, đã bảo vệ vững vàng nền độc lập nước nhà. Từ đấy phát triển nước Đại Việt mạnh mẽ về mọi mặt: kinh tế phồn thịnh, xã hội ổn định, quân sự hùng mạnh...

Thân Cảnh Phúc, là một trong những vị tổ về lối đánh du kích độc đáo, có nhiều sáng tạo lạ lùng, bất ngờ; mà đời sau cần nghiền ngẫm học hỏi ở vị tướng lãnh tài ba này.

.

Cảm mộ: Thân Cảnh Phúc

Lý triều khuyến khích các anh hùng
Tưởng thưởng những ai, giỏi kiếm cung
Giáp Động, nhân tài ra giúp nước
Chiến công lừng lẫy, rạng kiên trung!


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.