Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Dân “Còi” Và Họ Nguyễn Tại Québec

12/03/201300:00:00(Xem: 11718)
“Còi”, tiếng lóng mà bà con Việt Nam sống tại Canada ám chỉ người québecois pure laine, nói tiếng Pháp, da trắng, gốc Pháp, sinh ra và sống tại tỉnh bang Québec.

Chữ Nguyễn được họ phát âm ra thành Nu-yen.

Từ năm 75 đến thập niên 80 có hằng trăm ngàn người Việt Nam liều chết vượt biển để tìm tự do và cuối cùng một số người may mắn đã đến được bến bờ tự do.

Theo ước đoán, hiện nay có khoảng trên 25.000 người Việt Nam đang sinh sống tại thành phố Montréal.

Theo thời gian, cộng đồng người Việt Montréal dần dần lớn mạnh thêm, thích nghi và hội nhập một cách êm ái vào xã hội Québec.

Trên bước đường tị nạn, người Việt đã mang theo họ kinh nghiệm sống từ quê hương khói lửa cùng với một tâm quyết sắt đá là phải gầy dựng lại một cuộc đời mới trong tự do và hy vọng một tương lai sáng sủa hơn đang chờ đón con cháu họ…

Họ Nguyễn tại Québec

Theo phỏng đoán có vào khoảng 40% người Việt sống trên thế giới mang họ Nguyễn.

Họ Nguyễn không những đứng trước nhiều họ mang âm hưởng ngoại quốc, nhưng nó còn vượt qua mặt các họ của người “Còi” chẳng hạn như Gélinas, Giguère và Robitaille…

Tại Montreal họ Nguyễn là họ phổ biến đứng thứ nhì sau họ Tremblay của người “Québecois pure laine” nghĩa là “còi” thứ thiệt chánh hiệu con nai. Những người Việt Nam đầu tiên di dân đến Québec. Họ là ai?
dan_coi_nguyen_thuong_chanh
Ông già Nguyễn “pur coton” đang hì hục tập xúc tuyết dưỡng sinh tại Québec. (photo NTC Feb,2013)
Vào đầu thập niên 50 đã thấy có sinh viên Việt Nam (toàn là đàn ông) du học tại Université de Montréal và Université Laval, Québec.

Đa số được giáo hội Công giáo yểm trợ tài chánh hoặc là nhờ vào học bổng của chương trình Colombo.

Sau hiệp định Genève chia cắt đất nước, năm 1957 một số nữ tu VN thuộc dòng carmélites được đưa từ Hà Nội sang định cư tại Canada. Họ sống tại nhà kín Couvent de Dolbeau nằm về phía bắc Québec. Có thể xem những nữ tu nầy là những người Việt Nam tị nạn cộng sản đầu tiên tại Canada.

Theo nhà văn Nguyễn Văn Lực:

…“Sinh viên là lớp đầu tiên trong bốn đợt di dân Việt Nam, đến học hay/và lập nghiệp ở Canada, đặc biệt là tại Quebec từ hai thập niên 1950 và 1960. Đa số là nam sinh viên có hộc bổng của giáo hội công giáo hay từ kế hoạch Colombo. Điểm đáng ghi nhận là 20 nữ tu dòng Carmelite từ Hà Nội sang Quebec đã trở thành những người Việt Nam tị nạn cộng sản đầu tiên tại Canada ngay sau hiệp định Geneva 1954 chia cắt đất nước. Những nữ tu sĩ này sau đó đã định cư tại một nhà tu kín ở vùng Lac St–Jean, phía bắc tỉnh bang Québec, Canada.

… Sau 1963 thì có sự ra đi khá ồ ạt, khá chộn rộn. Nhất là từ năm 1966 trở đi. Ai cũng có thể đi du học được miễn có tiền, học đúng tuổi và xin được chỗ nhận cho học và chỗ ở. Đỗ tú tài hạng thứ cũng được. Sự ra đi du học lúc này dựa vào tình hình chính trị lúc đó. Việc tuyển chọn không còn giữ tính cách nghiêm chỉnh như trước nữa

Tính đến cuối năm 1974, có khoảng 1.500 sinh viên Việt Nam tại Canada, ¾ đi học tại tỉnh bang Quebec (phần lớn ở Université de Montréal, École Polytecnique, HEC tại Montréal hay ở Université de Laval tại thành phố Quebec), phần còn lại rải rác ở các đại học Ontario (Ottawa, Toronto, Windsor,…) vùng Maritimes miền đông Canada hay British Columbia (Vancouver, Victoria) ở miền cực tây.”
dan_coi_phi_cong_mai_nguyen
Phi công thương mại Pilote de ligne Marie Nguyen. (photo Le Québec une histoire de famille)
Nguồn: Eric Richard và Louis–Jacques Dorais, đại học Laval, Quebec, Canada, Statistical Profile of Immigrants of Vietnemese Origin in Québec and Canada: Comparison of 1991, 1996 and 2001 Data, Review of Vietnamese Studies, 2003, Volume 3, No. 1, 9 pages.

(Ngưng trích-Nguyễn Văn Lực-Người Trí thức phải là người biết ngượng)

Du học theo chương trình Colombo.

Đây là chương trình học bổng nhằm mục đích hợp tác kinh tế và phát triển xã hội vùng Đông Nam Á.

Đó là thời diểm cuối thập niên 50 và những năm đầu của 60.

Mục đích của chánh phủ VNCH là mong đợi và kỳ vọng những nhân tài Việt Nam sẽ trở về phục vụ quê hương và xây dựng đất nước.


Thời điểm đó miền Nam bất ổn, chiến tranh cộng sản càng ngày càng gia tăng khốc liệt và tình hình chánh trị tại Sài Gòn vô cùng rối ren. Xuống dường, biểu tình, vật giá gia tăng, áp lực động viên, bắt lính….

Rất nhiều nhân tài VN được đào tạo nhờ vào học bổng Colombo. Họ là những chuyên viên, Ph.D, giáo sư đại học, là kỹ sư vv…Một số ở lại Canada sau khi thành tài và cũng không thể quên là có một số người thiên tả và thân cộng. Một số nhỏ lấy vợ đầm.

(Xin mời đọc bài tham luận: Người trí thức là người phải biết ngượng của Nguyễn Văn Lực)

Thời điểm sau 75

Đó là lúc miền Nam vừa lọt vào tay cộng sản. Dân miền Nam ào ào thoát ra biển để di tìm tự do. Thuyền nhân Việt Nam đã đánh thức lương tâm thế giới tự do.

Họ đên từ các trại tị nạn Đông Nam Á. Dáng điệu ngơ ngác, lo âu và bỡ ngỡ. Tay bồng tay dắt con thơ, lần bước xuống cầu thang khi phi cơ đáp xuống phi trường Montreal.

Từ 79-80, có 44 000 thuyền nhân đã được Canada nhận vào.

Một số lớn đã định cư tại tỉnh bang Quebec. Đa số tập trung vùng Montreal và một số ít hơn tại thành phố Québec.

Kim Nguyễn, nhà làm phim (cinéaste) hai dòng máu.

Cũng như phần đông sinh viên Việt Nam du học Canada trong thập niên 50-60, Hung Nguyen cha của Kim Nguyen đã phải lòng cô Louise Béribé, một phụ nữ québecoise khả ái.

Cậu bé Kim Nguyễn ra đời vào năm 1974. Sau khi theo học về ngành sản xuất điện ảnh tại Đại học Concordia, Kim Nguyễn trở thành giáo sư tại học viện ICARI chuyên về nghệ thuật và nghiên cứu tin học biểu đồ (professeur à lInstitut de création artistique et de recherche en infographie (ICARI), où il enseigne le langage cinématographique et la scénarisation. Il fonde également sa compagnie, Studios Schen).

Cậu là một nhà làm phim (cinéaste)và một đạo diễn tài ba. Đáng kể là phim dài Le Marais. được đề cử nomination trong thể loại phim hay nhất, cốt truyện hay nhất trong giải Jutra 2003 (Quebec). Tiếp theo là phim Tufle (Kalovy Vary International Film Festival, Cộng hòa Tchèque). Năm 2012, phim Rebelle (War Witch) quay tại Cộng hòa Congo đoạt giải nữ diễn viên xuất sắc (Rachel Mwanza, best actress) tại Berlin Film Festival. Rebelle cũng được đề cử để nhận giải Independent Spirit Awards (2012) về thề loại phim quốc tế xuất sắc nhất(Best International film). Rebelle cũng được đề cử để nhận Oscar (2013) về thể loại phim nói tiếng ngoại quốc hay nhất. (meilleur film de langues étrangères).

Và vào đầu tháng 3/2013, lễ phát gỉải thưởng Canadian Screen Awards được tổ chức trọng thể tại Toronto. Phim Rebelle được dề cử cho 12 thể loại và đã đoạt được 10 giải như:

- Phim hay nhất (Best film)

- Kim Nguyễn, doạt giải Thành tựu đạo diễn nhất (Achievement in Direction)

- Kịch bản hay nhất (Best screenplay)

- Diễn viên chánh, Rachel Mwanza đoạt giải nữ diễn viên xuất sắc nhất (Best actress) v,v…

Marie Nguyễn, nữ phi công thương mại gốc Á châu đầu tiên tại Québec.

Marie Nguyễn

27 tuổi, nữ phi công thương mại gốc Á châu đầu tiên tại Québec. Tham vọng của cô, trong tương lai được làm pilote de ligne lái những phi cơ lớn hơn.

Tham khảo:

- Famille de la semaine:NGUYEN

http://lequebecunehistoiredefamille.com/capsule/nguyen/genealogie

Video: http://lequebecunehistoiredefamille.com/capsule/nguyen

- Cinéaste Kim Nguyen
http://lequebecunehistoiredefamille.com/stars/kim-nguyen

Video: Rebelle
http://tiff.net/filmsandschedules/tiff/2012/rebelle

- Pilote de ligne Marie Nguyen
http://lequebecunehistoiredefamille.com/stars/kim-nguyen

Audio:http://www.rcinet.ca/francais/archives/chronique/tam-tam--reportage-d-anne-marie-yvon/12-21_2010-11-30-marie-nguyen-pilote/

- Video: Boat people
http://www.youtube.com/watch?v=agmzNvN4R2o

- Người Canada gốc Việt (Wikipedia)
http://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Canada_g%E1%BB%91c_Vi%E1%BB%87t

- Nguyễn Văn Lực-Người trí thức phải là người biết ngượng
http://www.tinparis.net/thamluan/08_06TriThucThienTa_NguyenvanLuc.html

Montreal, March 2013

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.