Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

‘Mùa Xuân Á Rập’... Bị Đông Lạnh

20/08/201100:00:00(Xem: 5458)

‘Mùa Xuân Á Rập’... Bị Đông Lạnh

Nguyễn Xuân Nghĩa

Ảo giác dân chủ và thực tế quốc tế...

Trước khi nghỉ hè 10 ngày tại Martha's Vineyard, Tổng thống Barack Obama đã cùng các đồng minh Âu Châu đòi Tổng thống Syria phải ra đi. Lập tức, một quốc gia có ảnh hưởng trong khu vực Trung Đông là Turkey lên tiếng: "quá sớm!" Vì họ chưa thấy chính dân Syria đòi hỏi điều ấy sau khi bị chế độ độc tài của Tổng thống Bashar al Assad đàn áp dữ dội từ năm (5) tháng nay.

Xin chào đón mọi người vào thế giới ảo....

***

Trước hết, xin nói về bối cảnh...

Đúng năm tháng trước, Mỹ, Anh, Pháp, Ý không chỉ đòi lãnh tụ Libya phải đi mà còn mở chiến dịch tấn công Tripoli nhờ một Nghị quyết đầy mâu thuẫn của Liên hiệp quốc và danh nghĩa vớ vẩn của Minh ước NATO. Kết cuộc thì các nước Tây phương cãi nhau, Moammar Gaddafi vẫn còn ở tại Tripoli. Cho dù ông có từ nhiệm hay sẽ lưu vong qua Tunisie như thiên hạ đồn đãi, Libya vẫn chưa thể ổn định và có chính quyền mới.

Trong khi ấy, lãnh thổ Israel tiếp cận với Egypt (Ai Cập) bị một nhóm võ trang có liên hệ với mạng lưới khủng bố al-Qaeda xưng danh Lữ đoàn Abdullah Azzam tấn công. Biến động này đe dọa quan hệ mong manh giữa Israel với chính quyền lâm thời của Egypt và làm nổi bật vai trò tế nhị của lực lượng Hamas trong Dải Gaza.

Tổng thống Ai Cập là Hosni Mubarad đã từ chức và bị ra toà trong cũi sắt, nhưng các tướng lãnh lên cầm quyền phải dung hòa với nhiều xu hướng khác nhau để bảo toàn chế độ.

Họ chú ý đến tình hình bán đảo Sinai và mời lực lượng Hamas trên Dải Gaza do Israel kiểm soát dời bộ tư lệnh về thủ đô Cairo, để được Egypt yểm trợ - nhân thể kiểm soát. Nhưng Syria và Iran lại tính khác, họ muốn yểm trợ và chi phối lực lượng Hamas này vì những mục tiêu riêng. Bây giờ, không phải quân Hamas mà một nhóm võ trang khác đã tấn công Israel và còn pháo kích vào lãnh thổ Egypt....

Tại Syria, tình hình còn rắc rối hơn: chế độ Bashar al Assad là của thiểu số Allawis nhưng thống trị đa số người dân thuộc hệ phái Sunni. Cũng tương tự như chế độ Baath của Saddam Hussein tại Iraq là của thiểu số Sunni nhưng khống chế đa số dân theo hệ phái Shia, và cả dân Kurd. Khi Syria có loạn, hai cường quốc Hồi giáo là Iran và Saudi Arabia đều canh chừng – và muốn can thiệp. Iran muốn bảo vệ chế độ hiện hành và e rằng Assad mà bị lật đổ thì chính quyền mới của dân Sunni sẽ ngả theo Saudi Arabia.

Trên cả khu vực miền Bắc của Trung Đông, các Giáo chủ Iran có chiến lược bành trướng từ lâu khi yểm trợ nhóm Hamas tại Israel, tổ chức Hezbollah tại Lebanon và các nhóm Shira tại Iraq. Trong một số trường hợp, quyền lợi của Iran và Syria có tương đồng, thí dụ như với Hezbollah và Hamas, vì vậy nếu Syria đổi chủ, Iran sẽ mất lợi thế.

Trong khi ấy, một cường quốc Hồi giáo là Turkey cũng có những tính toán riêng. Là thành viên của NATO, Turkey giữ vị trí chiến lược trong cả khu vực và thực tế thì có ảnh hưởng đến sự ổn định - hay không - của Iraq, Libya, Syria và đến vai trò bản lề của Israel. Vì vậy, tuần qua, người ta cũng chú ý đến việc Turkey cho tấn công lực lượng PKK của dân Kurd ngay tại Iraq....

Khung cảnh rối ren vừa được thời sự hâm nóng như trình bày ở trên cho thấy cả chục hồ sơ nhức đầu: Libya, Syria, Egypt, Israel, Iran, Iraq, Saudi Arabia, Turkey, Hamas, Hezbollah, Sunni, Shia, Allawis và al-Qaeda, v.v.... Trong đó, hoàn toàn không thấy nói đến "Mùa Xuân Á Rập", "Cách Mạng Hoa Nhài" hay... dân chủ!

Xin đi từ cõi ảo vào thế giới thật của quyền lực....

***

Cuối năm ngoái, trong khi các nước Tây phương chuẩn bị chào mừng Giáng sinh, một người bán hàng xén tại Tunisie đã tự thiêu để phản đối việc anh ta bị tước đoạt tài sản.

Biến cố xảy ra ngày 17 Tháng 12 châm ngòi cho một vụ phản đối của quần chúng, khiến các tướng lãnh Tunisie phải làm áp lực khiến Tổng thống Zine Abindine Ben Ali phải từ chức. Sau đó đến trường hợp Ai Cập và sự can thiệp của các tướng lãnh khiến Tổng thống Hosni Mubarak cũng từ nhiệm để một chính quyền lâm thời đứng ra lãnh đạo.

Hai biến động chính trị ấy đã được truyền thông quốc tế tường thuật và mô tả là một phong trào nổi dậy của quần chúng để thiết lập chế độ dân chủ. Hoa nhài của Tunisie trở thành biểu tượng của "cách mạng". Biến động được gọi là "Mùa Xuân Á Rập" đã lan rộng từ hai nước Bắc Phi qua khắp khu vực Trung Đông -MENA - của dân Á Rập theo Hồi giáo.

Vấn đề ở đây là truyền thông và dư luận đa số trên thế giới đã lầm tưởng rằng sự mô tả và diễn giải ấy là sự thật! Các chính quyền Tây phương cũng thế.

Dù khát khao một xã hội cởi mở và một thể chế dân chủ cho mọi dân tộc trên thế giới, người viết đã thận trọng – bi quan – nói thẳng rằng ta vừa chứng kiến hai cuộc đảo chánh của những kẻ trong cuộc để cứu lấy chế độ. Chứ chưa hẳn là việc thay thế chế độ độc tài bằng một chế độ dân chủ.

Bảy tháng sau, khi tờ lịch đã qua khỏi mùa Xuân, ta chưa thấy một chế độ nào sụp đổ trong thế giới Á Rập.

Hai chế độ độc tài tại Tunisie và Ai Cập đã bị thay thế bởi các phần tử ưu tú trong chế độ cũ nay lên cầm quyền và áp dụng một số biện pháp cải sửa khi có áp lực. Họ chưa lập ra một chế độ mới để thay đổi cách cai trị người dân. Nếu so sánh, trường hợp Tunisie còn khá hơn Egypt vì không còn nghe nói đến chuyện biểu tình.

Chứ tại Egypt, các tướng lãnh – tay chân của Mubarak năm xưa – đã lại lập ra một loại "Hội đồng Quân dân Cách mạng" và hứa hẹn tổ chức bầu cử mà thực tế thì vẫn cai trị như xưa.

Bầu cử chỉ là điều kiện cần thiết mà chưa ắt đủ để có dân chủ. Và sau bầu cử, chưa chắc người dân đã có tự do, xã hội đã được giải tỏa cho thông thoáng cởi mở. Dân Iran đã hiểu điều ấy sau cuộc bầu cử năm kia và sau cái gọi là "Cách mạng Xanh lục" vào Tháng Sáu năm 2009. Thế giới bên ngoài thì chưa - chúng ta sẽ trở lại chuyện này khi nói đến "Cách mạng Iran 1979".

Tại Egypt, trước hạn kỳ bầu cử, các lực lượng hay phe nhóm chống Mubarak vẫn còn phân hoá giữa các thành phần theo Hồi giáo cực đoan, thành phần chủ trương xây dựng thế quyền, hay các nhân vật có tham vọng riêng. Thành phần thực sự muốn xây dựng dân chủ như ta hiểu chưa đủ mạnh để bầu lên một chế độ mới. Trong khi ấy, các tướng lãnh vẫn sẵn sàng đàn áp và thực tế thì tích cực diệt trừ mọi phần tử quá khích hoặc đáng nghi ngờ vì đòi thay đổi chế độ.

Cũng trong bảy tháng hồ hởi ấy, một số chế độ độc tài khác đã bị tấn công, từ Bahrain, Libya, qua Syria hay Yemen. Bị tấn công bởi quần chúng bất mãn hoặc bởi nhiều thế lực võ trang, ngần ấy chế độ vẫn chưa sụp đổ. Các nước Á Rập Hồi giáo khác như Maroc, Jordan và Saudi Arabia cũng có động loạn, nhưng chưa hề đe dọa sự tồn vong của hệ thống cầm quyền.

Bảy tháng sau cơn ảo vọng, có lẽ người ta nên tự hỏi vì sao ngần ấy chế độ vẫn có thể tồn tại"

***

Năm 1979, cả thế giới kết án chế độ độc tài của Quốc vương Iran, một đồng minh không hề xin viện trợ của Mỹ. Lãnh đạo Hoa Kỳ thời Jimmy Carter còn hèn nhát từ chối không cho cựu hoàng Mohammad Reza Pahlavi vào Mỹ chữa bệnh. Khi ấy, người ta ca tụng Giáo chủ Ruhollah Khomeini như đấng tiên tri tái sinh để đem lại dân chủ và hòa bình cho Iran. Kết cuộc thì Khomeini là bạo chúa còn hà khắc và đáng tởm hơn vua Pahlavi. Những người đồng hành trong cuộc "Cách mạng" của Khomeini đều bị tiêu diệt nếu không kịp chạy.

Nhưng vụ Iran đã đảo lộn cục diện Trung Đông và "Cách mạng" còn là nguồn hứng khởi cho các nhóm khủng bố Hồi giáo cực đoan, trong đó có al-Qaeda.

Mười năm sau vụ Iran là một cuộc cách mạng khác, tại Ba Lan. Các lực lượng hay phong trào chống cộng sản đã vượt qua mọi dị biệt mà thống nhất mục tiêu là lật đổ chính quyền Cộng sản năm 1989 và thực tế là xây dựng một chế độ mới. Cuộc cách mạng ấy cũng đảo lộn cục diện Đông Âu và toàn cầu như chúng ta đều biết.

Trong khi đó, tại khu vực Bắc Phi và Trung Đông, các chế độ mang tiếng là độc tài vẫn tồn tại. Nhờ cái gì"

Hoặc cái gì đã khiến người ta có ảo tưởng về mùa Xuân Á Rập"

Trước hết, thế giới Tây phương - và dư luận bên ngoài bị ảnh hưởng của truyền thông Tây phương - lầm tưởng rằng các chế độ này không có hậu thuẫn của quần chúng nên khi nhân dân nổi dậy thì đấy là ý dân mà không ai cưỡng lại được. Huống hồ thế giới đã qua một cuộc cách mạng về thông tin qua không gian ảo khiến quần chúng nhân dân có thể liên kết với nhau thành phong trào. Và đánh thức dân tộc Á Rập về triển vọng dân chủ....

Thực tế thì từ một vụ biểu tình sang một phong trào biểu tình qua một cuộc cách mạng toàn diện để lật đổ chế độ người ta còn gặp cả chục chữ "nếu". Nghĩa là còn tùy thuộc vào nhiều điều kiện!

Hãy lấy một thí dụ khiến lãnh đạo Anh, Pháp, Ý và Mỹ hồ hởi, là chuyện Libya.

Y như tại Tunisie hay Egypt, chế độ Gaddafi thống trị 42 năm liền, tức là có thời giờ xây dựng hậu thuẫn trong nhiều thành phần xã hội. Bằng mua chuộc hoặc chia chác quyền lợi với các tộc trưởng chẳng hạn. Các chế độ này tồn tại rất lâu nhờ hậu thuẫn hay sự toa rập đó. Tunisie và Egypt là nơi mà tay chân của chế độ - các tướng lãnh – đã đổi ý và thay thế lãnh tụ để giữ nguyên trạng.

Libya là nơi mà hậu thuẫn đó của Gaddafi vẫn còn.

Ngược lại, ảo giác cách mạng khiến thế giới bên ngoài tin rằng chống Gaddafi là một khối liền lạc có cùng nguyện vọng dân chủ và chiếm đa số trong dân chúng. Sự thật chưa hẳn như vậy. Khu vực miền Đông có thể có nhiều sắc tộc chống Gaddafi - nhiều hơn miền Tây hay vùng Tripoli – nhưng chưa chắc đã là đa số. Và họ chỉ đồng ý ở một chuyện là lật đổ Gaddafi. Sau đó là gì thì chưa ai biết, mà bên ngoài cứ tưởng là hạt mầm của một chế độ dân chủ.

Vì vậy, dù đã bị NATO oanh kích liên tục, chế độ Gaddafi vẫn tồn tại. Và sự phân hoá của các lực lượng chống đối, có võ trang hay không, thì đã hiển hiện.

Tại Syria, chế độ Allawi của gia đình Assad đã tồn tại 31 năm, từ đời cha đến đời con, trên một đa số là dân Sunni. Theo cách diễn giải hoặc tin tưởng của Tây phương, chế độ này không có chính nghĩa và sẽ bị lật đổ nếu quần chúng nổi dậy. Thực tế thì tay chân của chế độ - các tướng lãnh cũng thuộc tộc Allawi – đã kiểm soát quân đội và chia chác quyền lợi với lãnh tụ ở trên.

Hậu thuẫn ấy có thể là phi chính nghĩa và xấu xa, nhưng vẫn giúp cho Bashar al Assad cầm quyền và thẳng tay đàn áp những người Sunni muốn nổi dậy. Tổng thống Assad có thể chỉ đi khi có sự phân hoá trong hệ thống quân sự và an ninh của tộc Allawi, nghĩa là qua một cuộc đảo chánh đẫm máu của các tướng lãnh.

Nhưng Assad sẽ đi đâu"

Tấm gương của Hosni Mubarak bị một "toà án nhân dân" của chính quyền lâm thời Egypt xét xử trong cũi sắt khi ông đã lâm trọng bệnh là một kinh nghiệm. Ra ngoài khu vực hay lãnh thổ thì số phận của Slobodan Milosevic tại Serbia là một kinh nghiệm khác: Toà Hình sự Quốc tế tại The Hague sẽ không tha.

Chính là thế giới văn minh, công lý của nhân loại hay trò toà án của Egypt không cho các lãnh tụ Gaddafi, Assad - hay Ali Abdullah Saleh của Yemen - và tay chân thân tín của họ một lối thoát nào khác hơn là bảo vệ chế độ. Để bảo vệ mạng sống, gia đình và thân nhân.

Không dám nói đến chuyện đời Trần của nước ta khi bị Nguyên Mông xâm lân, kinh nghiệm của dân Indonesia với lãnh tụ độc tài là Tổng thống Suharto năm 1998 là một bài học khác về sự sáng suốt. Mà Tây phương không chịu học.

Sau hơn ba chục năm cầm quyền, Suharto bị lật đổ và sau đó ra toà khi đã lâm trọng bệnh. Ông không bị làm nhục, khi tạ thế được chôn cất theo nghi thức của quân đội. Trưởng ban giám sát việc cử hành là một ông tướng, nay là Tổng thống Indonesia. Chế độ Suharto cáo chung sau vụ khởi nghĩa của quần chúng, nhưng Indonesia đã có nền móng dân chủ hơn trước, dù là một xứ Hồi giáo đông dân nhất thế giới, và đã từng bị khủng bố Hồi giáo tấn công nhiều lần!

Những người làm chánh sách, tại Hoa Kỳ và Anh, Pháp, Ý, đã do sự diễn giải lạc quan về cách mạng dân chủ tại khu vực MENA mà đông lạnh luôn "Mùa Xuân Á Rập".

Mà hậu quả không chỉ có vậy!

***

Việc dân chúng bất mãn và nổi dậy không nhất thiết dẫn đến cách mạng.

Khoảng cách giữa nổi dậy là cách mạng là cái gì đó rất khó đo đếm một cách chính xác, dù bằng xác người bị tàn sát. Các chế độ bị chống đối có thể đàn áp quần chúng và tồn tại. Các chế độ ấy có thể bị tay chân đảo chánh để bảo vệ quyền lợi cũ. Các chế độ ấy có thể tuột tay và gây nội chiến – tàn sát bằng phương tiện quân sự.

Trong khu vực quá phức tạp này, những biến hoá bất ngờ ấy còn gây hậu quả quốc tế là tranh đoạt ảnh hưởng giữa các quốc gia liên hệ như chúng ta đã thấy trong phần bối cảnh ở trên. Khi các lãnh tụ trong cuộc suy nghĩ và ứng xử, họ không mấy quan tâm đến chuyện nhân quyền hay dân chủ. Và cuối cùng, nạn nhân vẫn là dân Á Rập.

Còn giấc mơ dân chủ lại bị đẩy xa hơn....

Ý kiến bạn đọc
24/08/201109:53:07
Khách
Bác Nguyễn Xuân Nghĩa luận bàn về ''thế giới sự'' khá là rộng rãi tầm nhìn.

Bác Vũ Linh luận bàn về hiện tình chính trị xứ Mỹ khá là hào hứng, sôi nổi. Độc giả góp thêm ý kiến, ý cá ì xèo... rôm rả.

Thứ Ba qua, Aug.23.2011, Bác Vũ Linh không góp bài chia sẻ với độc giả ?!

Không rõ độc giả vietbao ra sao, chứ nhà cháu cảm nhận như thiêu thiếu cái gì gì đấy !!!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.