Hôm nay,  

Y Học: Máu Trong Nước Tiểu

12/06/201000:00:00(Xem: 9084)

Y Học: Máu Trong Nước Tiểu

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô
Máu trong nước tiểu (hematuria) là một triệu chứng khi thấy hồng huyết cầu trong nước tiểu (Red blood cells, RBC). Có 2 loại triệu chứng máu trong nước tiểu. Loại thứ nhất khi nhìn bằng mắt thường mà thấy đỏ trong nước tiểu, tức là có nhiều máu (Gross hematuria). Loại thứ 2 nếu phải dùng kính hiển vi mơí thấy hồng huyết cầu là có ít máu (Microscopic hematuria). Truy tìm máu trong nước tiểu là một thử nghiệm thông thường thấy trong phòng thí nghiệm hay phòng mạch bác sĩ.
Triệu Chứng: Bệnh nhân thường thấy nước tiểu có mầu đỏ, hồng, hay màu giống như nước Coca. Nhưng đôi khi đi tiểu ra máu mà không thấy có triệu chứng. Trong trường hợp hiếm có, bệnh nhân thấy máu ra thành cục và cảm thấy đau khi đi tiểu.
Nguyên Nhân Nước Tiểu có Máu: Máu trong nước tiểu có thể do tập thể dục (thường trong một vài ngày). Máu trong nước tiểu có thể do uống thuốc xổ (laxative Ex-lax), thuốc loãng máu như Aspirine, hay hiếm có hơn do Clopidogrel, v…v…. Nhưng bệnh nhân vẫn phải gặp bác sĩ để xác định nguyên nhân. Thực vậy, nguyên nhân máu trong nước tiểu rất phức tạp. Cần gặp bác sĩ Chuyên Niệu khoa (Urologist).
Đàn ông lớn tuổi bị nhiễm trùng đường tiểu có khi thử nghiệm mới thấy máu trong nước tiểu. Trong trường hợp nhiễm trùng nặng vi trùng đi lộn từ bọng đái vào thận hay vi trùng lọt vào thận qua ngả mạch máu, bệnh nhân thấy đau hông và nóng. Có trường hợp bệnh nhân bị sạn trong thận hay bọng đái, sưng tuyến nhiếp hộ tuyến hay viêm nhiếp hộ tuyến cũng có thể bị chảy máu nhiều hay ít trong nước tiểu. Ngoài ra, có máu trong nước tiểu còn do ung thư thận, ung thư bọng đái hay ung thư nhiếp hộ tuyến. Sau hết, một số bệnh hiếm thấy hay bệnh nhân bị thương tích thận cũng là nguyên nhân làm cho nước tiểu có máu.
Thử Nghiệm: Ngoài việc khám bệnh, bác sĩ thử nghiệm nước tiểu xem còn tiếp tục có máu, thử nhiễm trùng, thử khoáng chất gây bệnh sạn.
Chụp hình như siêu âm những cơ quan đường tiểu như thận hay bàng quang để truy tầm khi thận bị ứ nước (hydronephrosis), đường dẫn nước tiểu từ thận tơí bàng quang bị ứ nước (hydroureter), thận có chất vôi (nephrocalcinosis), bị u bướu trong bộ phận đường tiểu, hay có sạn trong đường dẫn nước tiểu (ureter), thận bị thương tích, bệnh nang thận (renal cysts) hay ung thư thận (renal cells carcinoma), hoặc hiếm hơn chảy máu trong nước tiểu do mạch máu thận bất bình thường.


Nguyên nhân chảy máu trong nước tiểu do phần ngoài thận như sưng nhiếp hộ tuyến không phải do ung thư, bệnh nhân hiện đang uống thuốc loãng máu, có sạn thận, nhiễm trùng bọng đái hay nhiễm trùng nhiếp hộ tuyến, hoặc do viêm mào tinh hoàn hay niệu đạo, ung thư bọng đái, ung thư niệu đạo. Cuối cùng, chảy máu trong nước tiểu có thể thấy sau khi tình dục.
Chụp hình bàng quang và chụp hình đường dẫn tiểu IVP sau khi chích thuốc phản quang (intravenous pyelogram), là để xem thận, đường dẫn tiểu hay bọng đáí có gì bất bình thường.
Nếu cần đi sâu vào chi tiết, bác sĩ cho chụp hình cắt lớp CT urogram, thử tế bào học nước tiểu, và nội soi bàng quang là những thử nghiệm thường dùng để chẩn đoán bệnh khi nước tiểu có máu (microhematuria).
Đôi khi thử nghiệm toàn bộ không thấy gì nhưng bệnh nhân vẫn phải theo dõi thường xuyên, đặc biệt cho những ai có nguy cơ ung thư bàng quang như tiểu sử hút thuốc lá, làm việc trong môi trường có chất độc, hay tiểu sử xạ trị ung thư.
Nguyên Nhân nước tiểu có máu nhìn thấy qua kính hiển vi (microhematuria) rất phức tạp. Nếu bác sĩ chuyên Niệu Khoa (Urologist) không thấy gì thì cần gặp bác sĩ chuyên khoa Nội Thương Thận (Nephrologist). Thí dụ, chảy máu trong nước tiểu bắt nguồn trong tiểu cầu, có thể do bệnh liên hệ miễn dịch như bệnh lupus, bệnh thận IgA, viêm thận-tiểu cầu (membranoproliferative)…Liên hệ di truyền như bệnh Fabry, Alport. Hay có máu trong nước tiểu là do liên hệ gia đình dòng họ; viêm nhiễm trùng như viêm thận tiểu cầu do nhiễm vi trùng Streptococcus, hay nhiễm siêu vi trùng…
Nguyên nhân chảy máu trong nước tiểu ngoài tiểu cầu do bệnh thận đa nang, viêm thận di truyền, bệnh dinh dưỡng như nước tiểu có chất vôi, bệnh thận khe (interstitial) do vi trùng, siêu vi trùng, do thuốc men đang dùng, hay bệnh do hiện tượng tự miễn dịch, nhiễm trùng như lao hay viêm thận.
Tóm lại, chảy máu trong nước tiểu có thể thấy nhiều hay ít trong nước tiểu, nguyên nhân đa dạng và phức tạp, cần phải gặp bác sĩ nhất là bác sĩ chuyên về niệu khoa (Urologist) để truy tầm bệnh. Nếu vẫn không thấy gì, mà vẫn bị máu trong nước tiểu (microhematuria) thì cần gặp bác sĩ chuyên khoa Nôi Thương Thận (Nephrologist) để tìm nguyên nhân. Bác sĩ Nội Thương Thận có thể phải làm sinh thiết thận (renal biopsy).
Bác sĩ Trần mạnh Ngô, E-mail: nmtran@hotmail.com. Xin mời ghé thăm Hình Ảnh Y Học Trong Tháng (Bs Trần Mạnh Ngô và Bs Nguyễn Nguyên), trong Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, Một trang Web y khoa của người Việt viết cho người Việt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.
Dave Lovos là một nhạc sĩ và nghệ nhân làm đàn guitar, và đã quá quen với những âm thanh ồn ào. Trong năm nay, có một đêm Lovos bất ngờ nghe thấy tiếng nổ mạnh trong đầu khi đang lơ mơ chìm vào giấc ngủ. Tiếng nổ bất ngờ khiến ông tỉnh ngủ hẳn. Lovos kể lại: “Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn trong đầu, gần vùng đỉnh hộp sọ,” và cùng với tiếng nổ chói tai, hình ảnh một vụ tông xe vụt qua trong não. “Cả hai thứ xảy ra gần như là đồng thời.”
Mổ cườm mắt (Cataract, bệnh đục thủy tinh thể, hay còn gọi là Đục nhãn mắt, Cườm mắt) là một trong những loại phẫu thuật phổ biến và được thực hiện nhiều nhất trên thế giới. Đa số bệnh nhân sau khi mổ đều có kết quả tích cực và ít bị biến chứng. Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa số người cao niên dưới 80 tuổi bị cườm mắt, và có gần 4 triệu ca phẫu thuật được thực hiện mỗi năm.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.