Hôm nay,  

Vấn Đề Nguyên Tử Việt Nam

9/19/201000:00:00(View: 11568)

Vấn Đề Nguyên Tử Việt Nam

Quốc Phùng
1. Tiềm Năng Nguyên Tử Của Việt Nam:
Qua rất nhiều tài liệu từ trước đến nay về địa chất và khoáng sản Việt Nam, từ công khai cho đến bí mật riêng tư (confidential) của nhiều chính phủ và các tổ chức khoa học, Việt Nam được xác nhận có tiềm năng nguyên tử rất cao. Thời kỳ trước năm 1975, mặc dù đang trong thời gian chiến tranh nhưng vẫn có những cuộc thăm dò quặng Uranium trên Cao Nguyên Trung Phần Việt Nam, cả về quân sự lẫn dân sự. Các chuyên viên Pháp rồi sau đó là Hoa Kỳ đã có những khảo sát và tìm hiểu cấu tạo địa chất và khoáng sản vùng Cao Nguyên. Sau năm 1975 CSVN đã mời các chuyên gia Nga, Trung Cộng, Ấn Độ, Canada, Úc v..v…hợp tác thăm dò nồng độ phóng xạ và trữ lượng quặng trên toàn khu vực.
Với tiềm năng dồi dào quặng mỏ Uranium, dù chưa được chính thức công nhận và được khai thác, ta không lấy làm ngạc nhiên khi từ những năm cuối thập niên 50 và đầu thập niên 60, Việt Nam Cộng Hòa, một quốc gia non trẻ mới vừa thành lập và nằm trong khối Tự Do làm tiền đồn ngăn làn sóng đỏ Cộng Sản, lại được viện trợ kinh phí và kỹ thuật để nghiên cứu và tinh luyện hạt nhân.
 Nguyên Tử Lực Cuộc Việt Nam được chính phủ Ngô Đình Diệm thành lập năm 1958 và Trung Tâm Nghiên Cứu Nguyên Tử Đà Lạt được khánh thành năm 1962. Đây là một trung tâm Nguyên Tử Lực duy nhất tại Đông Nam Á lúc bấy giờ đạt tới trạng thái vận hành “đến mức” vào tháng 2 năm 1963 và chính thức đi vào hoạt động.      
Tháng 4 năm nay, TT Obama tiếp kiến Nguyễn Tấn Dũng nhân Hội Nghị Thượng Đỉnh An Toàn Hạt Nhân (Nuclear Security Summit). Đến tháng 7 khi bà Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hilary Clinton đến Hà Nội tham dự Hội Nghị Các Bộ Trưởng ASEAN đã tuyên bố theo kiểu “đàn anh kẻ cả”, vừa khiển trách CSVN về vấn đề nhân quyền, vừa cảnh cáo Trung Cộng không được độc quyền khống chế Biển Đông! Sau đó dư luận râm ran về việc Hoa Kỳ bật đèn xanh cho Việt Nam được phép tinh luyện Uranium như tờ Wallstreet Journal đăng tải bài viết "U.S., Hanoi Nuclear Talks" của ký giả Jay Solomon ngày 3-8-2010 (1)
Qua một thông cáo báo chí vừa phổ biến chính thức ngày 7-9-2010 của công ty NWT Uranium Corp. (2), Canada,  công ty này đã ký kết với Viện Năng Lượng Nguyên Tử Việt Nam một hợp đồng thăm dò và khai thác quặng mỏ Uranium tại Việt Nam.
Theo tài liệu của Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết (3), “Ước tính sơ khởi của công ty NWT Uranium Corp. thì Cao Nguyên Trung Phần Việt Nam (Nhân Cơ, Đắc Nông và các nơi khác) có trữ lượng là 210 ngàn tấn quặng Oxid Uranium (U308) với nồng độ trung bình là 0,06%. Và ở một tài liệu khác cho biết hàm lượng quặng mỏ Oxid Uranium ở mỏ than Nông Sơn, Quảng Ngãi là 8 ngàn tấn quặng và có cùng một nồng độ trung bình với Oxid Uranium ở Cao nguyên...”
Xem vậy, ta thấy rằng vấn đề hạt nhân Việt Nam là một vấn đề rất nóng bỏng trong dư luận quốc tế. Mặc dù chính phủ CSVN luôn phủ nhận dự định làm giàu và tinh luyện Uranium nhưng giới quan sát thời cuộc luôn đọc bản tin ngoại giao hay thông cáo báo chí "giữa hai dòng chữ"…
Một vấn đề đang gây nhức nhối khác là việc Trung Cộng đang cô lập và khai thác Bauxite tại Nhân Cơ và Đắc Nông thuộc Cao Nguyên Việt Nam. Theo những hình ảnh và tin tức cập nhật ghi nhận được về tiến trình khai thác, rất nhiều nghi vấn cho rằng đây là những giai đoạn khai thác quặng Uranium chứ không phải khai thác Bauxite và tinh lọc nhôm như CSVN đang ra sức đánh lừa công luận. Sau đây là những yếu tố bất thường cần lưu ý:
- Khu vực bị cô lập rất chặt chẽ bởi đội quân "nhân công" hùng hậu Trung Quốc.
- Đây là một trong những nơi được ghi nhận có hàm lượng Oxid Uranium rất cao và có gía trị hơn nhôm rất nhiều.  
- Tiến trình khai thác hiện đang diễn tiến rất chậm chạp không ăn khớp với thời hạn của hợp đồng được phổ biến.
- Thiếu vắng những dụng cụ thích hợp để khai thác Bauxite, không có hồ chứa bùn và hệ thống nước rửa để lọc ra alumina.
- Các chuyên viên trí thức trong nước đã chỉ rõ rằng đây là dự án không có lời (có thể bị lỗ nặng) và thiệt hại môi sinh rất lớn nhưng CSVN vẫn cương quyết tiến hành.
- Mặc dù bị sự chống đối và chỉ trích dữ dội của nhiều giới, kể cả đảng viên cán bộ lão thành trong quân đội, trong đó có Võ Nguyên Giáp...Nhưng Thủ Tướng CSVN Nguyễn Tấn Dũng cũng tỉnh bơ tuyên bố đây là “chủ trương lớn” của chính phủ ("). Bộ Chính Trị đảng CSVN gọi đây là "chủ trương nhất quán" của đảng!!!
2. Nguyên Tử Năng Phục Vụ Hòa Bình:
Năng lượng nguyên tử là sức mạnh của một quốc gia tiên tiến. Biết cách đầu tư, khai thác và sử dụng, nền kinh tế quốc gia sẽ vươn cao. Đời sống nhân dân sẽ sung túc và tiến bộ hơn. Tin tức ghi nhận được gần đây, Việt Nam đã ký kết rất nhiều hợp đồng và hợp tác với nhiều quốc gia trong lĩnh vực thăm dò, phân tích lợi ích kinh tế và khai thác quặng mỏ quí hiếm này. Theo BBC, Quốc Hội Việt Nam đã biểu quyết chấp thuận theo chỉ đạo của Bộ Chính Trị xây hai nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận, với chi phí biến thiên từ 12 đến 16 tỷ USD hoặc cao hơn nữa và sẽ hoàn tất trong giai đoạn từ 2014 đến 2020.
imgNhững gì đã và đang xãy ra cho thấy CSVN thường hay bị áp lực của Trung Cộng trong các dự án lớn với tầm vóc quốc gia. Làm vui lòng quan thầy với hy vọng bảo vệ chế độ là một lẽ, một lẽ khác là nếu để cho Trung Cộng thắng thầu (hợp đồng), số tiền "lại quả" thường rất cao mà lại tuyệt đối an toàn. Không có chuyện tố cáo và phanh phui trước công luận như vụ tòa án Nhật Bản xử viên chức Nhật hối lộ trong dự án Đại Lộ Đông Tây làm rung rinh cả Thành Ủy và Bộ Chính Trị CSVN. Trung Cộng là bực thầy trong lĩnh vực đút lót để thắng thầu với gía thật thấp và sẽ thực hiện những công trình rất kém phẩm chất để… kiếm lời và về lâu dài làm thiệt hại kinh tế …bạn.
Vì tiền đồ dân tộc, CSVN cần phải minh bạch hoá và phải thật sáng suốt trong các dự án lớn như xây dựng hai nhà máy điện Nguyên Tử này. Nên giao thầu cho các công ty tây phương có đầy đủ uy tín và kỹ thuật cao để tránh rũi ro như vụ nhà máy điện nguyên tử tại Chernobyl. Chỉ một sơ sót rò rỉ phóng xạ cũng đủ gây thiệt hại to lớn về sinh mạng dân chúng và môi trường. Số tiền đầu tư khổng lồ của nhân dân coi như mất trắng chưa kể phải chi hàng tỷ mỹ kim để dọn sạch chất phóng xạ trên toàn thể khu vực và kéo dài trong hàng chục năm trời. Đừng làm giàu trên muôn vạn sinh linh và tiền đồ dân tộc. Phải canh cánh bên lòng câu ngạn ngữ “Gieo gió gặt bảo”!   
3. Việt Nam Có Cần Vũ Khí Nguyên Tử Không"
Theo BBC “Hoa Kỳ đang trong giai đoạn đàm phán "cấp cao" để chia sẻ công nghệ hạt nhân với Việt Nam, trong đó có điều khoản sẽ cho phép Hà Nội tự mình làm giàu uranium…” (4). Ta phải tự hỏi tại sao Hoa Kỳ cương quyết ngăn cản Iran làm giàu quặng Uranium trong khi lại dể dàng bật đèn xanh cho Việt Nam có được kỹ thuật tinh luyện hạt nhân này" Điều đó cũng dể hiểu. Iran hoàn toàn nằm ngoài quỹ đạo của Hoa Kỳ và xem Hoa Kỳ là kẻ thù không đột trời chung. Trong khi đó nếu có chuyển giao kỹ thuật nguyên tử cho Việt Nam, Hoa Kỳ vẫn có thể kiểm soát được mục tiêu sử dụng hạt nhân và Hoa Kỳ cũng thừa biết rằng Việt Nam sẽ phải “dựa lưng” Hoa Kỳ  để tự vệ và cũng để chống lại sự lấn lướt xâm lược từ người bạn đường Trung Quốc.


Trong sự toan tính đó, và do nhu cầu chiến lược, Việt Nam sẽ bị sử dụng như một đối lực cần thiết để ngăn chận sức bành trướng của Trung Cộng. Thêm nữa, Việt Nam sẽ được dùng để cân bằng lại sự đe dọa nguyên tử từ Bắc Triều Tiên. Suốt thập niên qua, con múa rối Bắc Triều Tiên do Trung Cộng giật dây là một mối đe dọa triền miên của người anh em giàu có ở phương Nam là Nam Hàn. Bắc Triều Tiên cũng là niềm đau nhức nhối đâm vào trái tim Nhật Bản mỗi lúc phóng thử hỏa tiễn băng ngang không phận Nhật. Đây cũng là đòn cân não gây bối rối cho người anh cả Hoa Kỳ. Tình cảnh giống hệt như ai đó trao khẩu súng nạp sẳn đạn cho một thằng khùng và thằng khùng đó mặc tình vung vẩy vũ khí chết người làm mọi người đứng tim.
Trung Cộng muốn duy trì sự đe dọa đó để dể dàng yêu sách và làm áp lực với lân bang cũng như với anh cả. Do đó, với Hoa Kỳ, đây là một nước cờ thông thường của kẻ biết…chơi cờ. Một khi Việt Nam được Hoa Kỳ giúp đở tinh luyện được Uranium thì vấn đề phát triển vũ khí hạt nhân sẽ là một bước thật gần. Từ đe dọa đó, Trung Cộng sẽ nhượng bộ với Hoa Kỳ trong nhiều lĩnh vực và việc tháo gở áp lực nguyên tử của Bắc Triều Tiên không còn là vấn đề hóc búa nữa.
Như vậy để trả lời cho câu hỏi "Việt Nam có cần vũ khí nguyên tử hay không"", ta phải nhìn vấn đề từ phía Việt Nam và qua nhiều bối cảnh khác nhau. Đây là một sự phân tích phức tạp và đa dạng. Ta tạm thời lý giải vấn đề qua hai bối cảnh (scenario) khả thi như sau:
Bối cảnh 1: Việt Nam trong hiện tại là một quốc gia Cộng Sản với đầy đủ các đặc tính như Độc Tài, Chuyên Chế và Toàn Trị.
(a) Nếu đảng CSVN vì chỉ muốn bảo vệ những đặc quyền đặc lợi làm giàu cho bản thân, gia đình và bè phái, chấp nhận sự áp đặt và điều khiển của Trung Cộng mà không màng đến việc bảo vệ lãnh thổ, lãnh hải và quyền lợi dân tộc; Khi đó vấn đề phát triển vũ khí nguyên tử của Việt Nam hoàn toàn không đặt ra. Trung Cộng sẽ không bao giờ chấp thuận cho Việt Nam được thụ đắc thứ vũ khí "phản chủ" này. Mặt khác, với sự xâm lược tuy nhẹ nhàng nhưng trắng trợn, từng bước Thiên Triều gồm thâu biển đảo, thềm lục địa và lãnh hải, tài nguyên trên đất liền và khống chế cả nền kinh tế. Việt Nam đang lộ diện là phiên thuộc của Bắc Triều không hơn không kém. Cuối cùng nhân dân sẽ phải đứng lên quyết định số phận của đảng CSVN. Nên nhớ rằng trong lịch sữ nhân loại, không một triều đại hay thể chế độc tài nào trên thế giới đi ngược lại quyền lợi dân tộc lại có thể trường tồn vĩnh viễn với thời gian. CSVN không thể tiếp tục dùng bạo lực trấn áp toàn dân như chế độ Sô Viết dưới thời Stalin mãi mãi được! Bài học Ceausescu và nhân dân Romania vẫn còn rành rành ra đó.
(b) Nếu đảng CSVN muốn thoát ra khỏi ảnh hưởng của Trung Cộng thì chỉ còn cách tựa vào Hoa Kỳ và các nước Đông Nam Á để bảo vệ lãnh hải, lãnh thổ và quốc tế hoá toàn khu vực. Khi ấy nếu điều kiện cho phép, Việt Nam nên phát triển vũ khí kỹ thuật cao và luôn cả vũ khí nguyên tử . Vũ khí nguyên tử trong trường hợp này sẽ là con bài tẩy quan trọng có thể giúp Việt Nam bảo vệ được sự toàn vẹn lãnh thổ và lãnh hãi. Muốn tránh  được cuộc chiến không cân sức với thế lực bành trướng đầy tham vọng và cực kỳ nguy hiểm từ người láng giềng môi hở răng lạnh phương Bắc, Việt Nam cần phải vũ trang toàn diện và triệt để. Bên cạnh đó, Việt Nam cần liên kết với các quốc gia Đông Nam Á, với Ấn Độ, và quan trọng nhất là Hoa Kỳ. Việt Nam cần chứng tỏ cho nước Trung Hoa Cộng Sản “vĩ đại” tham lam và hiếu chiến thấy rằng nếu mở một cuộc chiến tranh xâm lấn Việt Nam, Trung Cộng sẽ không dễ dàng đạt được mục tiêu và sẽ phải trả một gía rất đắc. Ngoài vấn đề uy tín quốc tế, Trung Cộng sẽ thiệt hại to lớn về tài nguyên, nhân lực và suy sụp cả một nền kinh tế dày công xây dựng từ nửa thế kỹ nay!..
Bối Cảnh 2: Nếu Việt Nam là một quốc gia Dân Chủ, Tự Do và là một cường quốc kinh tế hậu Cộng Sản. Xin được nhắc lại: Nếu Việt Nam là một quốc gia giàu mạnh "Hậu" Cộng Sản. Câu trả lời sẽ là “Việt Nam KHÔNG cần vũ khí nguyên tử!” Vì sao" Bởi vì muốn có một nền hòa bình ổn định và lâu dài, Việt Nam cần theo đuổi một chính sách Trung Lập Pháp Lý (Neutrality) vĩnh viễn. Trung Lập Pháp Lý là một chính thể Trung Lập đuợc quốc tế công nhận và bảo vệ (5). Nếu Việt Nam là một cường quốc kinh tế tại Đông Nam Á Châu (hậu Cộng Sản), và là một quốc gia Trung Lập, Việt Nam sẽ hoàn toàn không có vũ trang và quốc phòng đáng kể, giống như Nhật Bản hiện nay.
Trong lịch sử, dù nằm giữa những tranh chấp khốc liệt tại Âu Châu trong thế chiến thứ hai, có một quốc gia nào xâm lăng Thụy Sĩ hay lôi kéo quốc gia trung lập này vào vòng chiến hay không" Tương tự như vậy, vì là một quốc gia trung lập, Việt Nam sẽ không ngã về một khuynh hướng hay thế lực nào và sẵn sàng bang giao với mọi quốc gia trên thế giới. Đó là phúc lợi hòa bình,  thịnh vượng và trường cữu cho dân tộc Việt Nam.
So sánh hai Bối Cảnh đã nêu:
-  Việt Nam trong bối cảnh thứ nhất, dưới chính thể độc tài đảng trị, CSVN như một gã giang hồ không đáng tin cậy. Nay nghiêng về Tàu, mai ngã về Mỹ. Nếu muốn bảo vệ được mạng sống trong chốn hiểm nghèo, gã giang hồ cần phải luyện tập võ nghệ và kè kè vũ khí bên mình ngày cũng như đêm. Nhưng sẽ không có một đãm bảo nào cho sự sống còn "trường thọ" của kẻ giang hồ bất hảo. Dưới con mắt khinh miệt của Trung Cộng, CSVN hiện tại dù đang thần phục Bắc Triều nhưng chỉ là lũ phản phúc. Dưới cái nhìn của Hoa Kỳ, Việt Nam đóng một vai trò chiến lược giai đoạn, không hơn không kém. Khi Hoa Kỳ giải quyết xong vấn đề nguyên tử Bắc Triều Tiên và được Trung Cộng cam kết tôn trọng lưu thông hàng hải trên biển Đông, vai trò chiến lược của Việt Nam sẽ trở thành thứ yếu. Đừng trông mong Hoa Kỳ giúp đở bảo vệ Trường Sa hay lấy lại Hoàng Sa! Chưa kể sẽ có sự mặc cả trao đổi với Trung Cộng để giữ nguyên trạng Đài Loan cho một sự bỏ rơi Việt Nam lần thứ hai của "người bạn" đồng minh Hoa Kỳ!...
-  Nước Việt Nam trong bối cảnh thứ nhì, dưới chính thể Dân Chủ Pháp Trị và Trung Lập Pháp Lý, sẽ được thế giới tin cậy và được bảo vệ. Tài nguyên quặng mỏ Uranium dồi dào phong phú của Việt Nam sẽ là một cam kết bảo đảm hòa bình của lân bang và các cường quốc liên hệ. Việt Nam sẽ là một quốc gia hùng cường, ổn định và phát triển.
Sept. 2010
Quốc Phùng   
(1)   http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704741904575409261840078780.html
(2)   http://www.marketwatch.com/story/nwt-uranium-corp-signs-memorandum-of-understanding-with-vietnam-atomic-energy-institute-2010-09-07"reflink=MW_news_stmp
(3)   http://maithanhtruyet.blogspot.com/2009_08_01_archive.html
(4)   http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2010/08/100805_us_viet_nuclear.shtml
(5)   http://en.wikipedia.org/wiki/Neutrality_%28international_relations%29

Reader's Comment
2/9/201116:19:29
Guest
Troi ! nang luc kem ..quan ly toi ..tri tue dzom doi xay dung nguyen tu !!! that dai hoa cho nuoc VN hay nhin cach lam an cua nhung dinh cao tri tet thi se hinh dung duoc
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.