Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

“Giải Mã” Bí Mật Về Những Cuộc Tình Của Nhà Thơ Hàn Mặc Tử

25/10/202016:29:00(Xem: 1781)

  1. Mở bài

Trước hết, Trúc Giang MN có lời cám ơn nhà thơ Nguyên Trần, Nguyễn Tấn Phát, cựu Phó tỉnh trưởng Vĩnh Bình, đã gợi ý và cung cấp tài liệu để tôi thực hiện bài viết nầy.

Trong văn học hiện đại, Hàn Mặc Tử là một tác giả được tôn sùng và hâm mộ. Năm 1942, nhà phê bình Vũ Ngọc Phan nêu nhận xét: “Từ ngày Hàn Mặc Tử từ trần đến nay, mới hai năm mà người ta đã nói rất nhiều và viết rất nhiều về Hàn Mặc Tử”.

Hàng ngàn cuốn sách và bài báo trong lẫn ngoài nước, đã đề cập đến thi sĩ tài năng mạng yểu nầy.

Các tác phẩm của Hàn Mặc Tử không những được đưa vào chương trình giảng dạy ở trường học, mà còn được liên tục ấn hành và bán rất chạy. Nhà thơ tài hoa, bạc phận, có nhiều mối tình nhưng vì căn bịnh nan y nên đau đớn về thân xác, đau khổ vì thất tình. Những đau khổ được thể hiện trong dạng thơ gọi là Thơ Điên.

  1. Tiểu sử Hàn Mặc Tử

            Những bài thơ hay nhất của “nhà thơ điên” Hàn Mặc Tử-4  Han Mac Tu


Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, tên thánh là Pierre François, (còn có tên là Phêrô  Phanxicô), sinh ngày 22-9-1912 tại làng Lệ Mỹ, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình, trong một gia đình Công giáo. Thân phụ là ông Nguyễn Văn Toản, mẹ là Nguyễn Thị Duy. Hàn Mặc Tử có 6 anh chị em đặt tên theo: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín và Hiếu. Người cha làm thông ngôn, ký lục di chuyển nhiều nơi nên Hàn Mặc Tử học nhiều trường khác nhau: Sa Kỳ, Quy Nhơn, Bồng Sơn, Huế.

Lúc 5h45 sáng ngày 11-11-1940. tại trại phong cùi Quy Hòa, Hàn Mặc Tử nhẹ nhàng tắt thở trong cô đơn, không có người thân bên cạnh.

  1. Hàn Mặc Tử mắc bịnh phong cùi

             Bệnh phong cùi có lây không? Lây qua đường nào?


3.1 Giả thuyết về căn bịnh của Hàn Mặc Tử

Nhiều người đồn đoán, cho rằng Nguyễn Trọng Trí ra Phan Thiết gặp Mộng Cầm, dẫn nhau lên chơi Lầu Ông Hoàng, mắc mưa, vào trú trong một nghĩa địa gần ngôi mộ mới chôn, ông thấy có nhiều đốm đỏ bay lên từ ngôi mộ, sáng hôm sau phát hiện những đốm đỏ trên cơ thể.

Bà Mộng Cầm xác nhận: “Tôi có đi chơi Lầu Ông Hoàng với Hàn Mặc Tử. Có gặp mưa, có ngồi ở nghĩa địa, nhưng không vì đó mà Hàn Mặc Tử bị bịnh phong cùi. Nếu Hàn Mặc Tử bị bịnh, sao tôi không hề hấn gì cả”.

Cho đến nay, người ta vẫn chưa biết Hàn Mặc Tử bị nhiễm bịnh trong trường hợp nào. Bịnh phong cùi không di truyền. Căn bịnh nan y nầy xâm nhập vào cơ thể do vi trùng Hansen đi vào thông qua vết cắt, hoặc xâm nhập cơ thể do trực trùng Hansen đi vào phổi thông qua sự hô hấp.


3.2. Hàn Mặc Tử bị bịnh cùi


Bịnh phong (phung) còn gọi là bịnh hủi hay bịnh cùi, là một bịnh rất hay lây nhưng không di truyền.

Bịnh do trực trùng Hansen gây ra. Hansen là tên của bác sĩ đã tìm ra trực trùng bịnh cùi vào năm 1873 thông qua kính hiển vi. Tên đầy đủ của bác sĩ người Na Uy là Gerhart Henrick Armauer Hansen (1841-1912)


Người bịnh chảy nhiều nước mũi đến lúc cơ thể hiện ra những dấu hiệu của bịnh cùi. Ở trại cùi Bến Sắn, nhiều người đã sống ở đó 40 năm sau khi tình trạng cùi đã phát hiện. 

Thần kinh người bịnh bị hủy hoại nên mất cảm giác, kim chích không đau, lửa đốt không nóng. Trên mặt hiện ra những cục sần sùi, thân thể lở loét, tay chân co rúc rồi rụng dần.


Do lây lan và truyền nhiễm nên người bịnh phải cách ly để sống trong những trại phong cùi. Hiện nay trại cùi Bến Sắn, Bình Dương, có 330 cư dân. Những người bệnh hoặc do gia đình đưa đến hoặc tự tìm đến một mình rồi ở đây suốt 40 năm qua.


Vì sợ chính quyền bắt tập trung nên người mẹ dẫn Hàn Mặc Tử chạy trốn ở nhiều nơi và sau cùng Nguyễn Trọng Trí sống ở một chòi tranh thuộc Gò Bồi cách Qui Nhơn 15 km, và bắt đầu tuyệt giao với bạn bè.


3.3. Hàn Mặc Tử không chết vì bịnh cùi


Hàn Mặc Tử không chết vì bịnh cùi. Bác sĩ Gour Vile, Giám đốc trại cùi Quy Hoà cho rằng, Hàn Mặc Tử chết là do nội tạng hư hỏng quá nhanh do uống quá nhiều thuốc tạp nham, có độc tố của lang băm trước khi nhập viện phong Quy Hòa. Chết vì bịnh kiết lỵ.

Khi Hàn Mặc Tử phát bịnh, ông không chịu chữa bịnh bằng tây y, mẹ ông mời nhiều thầy thuốc đông y, nhiều ông bà thuốc nam… đổi thầy, đổi thuốc mà bịnh không thuyên giảm.


Cuối cùng, Hàn Mặc Tử được đưa vào bịnh viện Quy Nhơn, ở đó ít hôm rồi chuyển sang bịnh viện phong cùi Quy Hòa ngày 20-9-1940. Ông nói với người bạn đồng bịnh: “Khắp các tiệm thuốc bắc và các ông bà thuốc nam ở Bình Định, đã đến chữa cho tôi, không thiếu người nào cả, mà càng ngày thân thể tôi ra thế nầy”.


Lúc 5h45 sáng ngày 11-11-1940. Hàn Mặc Tử nhẹ nhàng tắt thở trong cô đơn, không có người thân bên cạnh.

  1. Những tác phẩm của Hàn Mặc Tử

    1. Những bút hiệu của Hàn Mặc Tử

Nguyễn Trọng Trí có nhiều bút hiệu. Lúc mới làm thơ ông ký tên Minh Duệ Thị, tiếp theo là Phong Trần, rồi Lệ Thanh, sau đó là Hàn Mạc Tử (Không có dấu á). Còn có Lệ Giang (Sông Lệ). Bút hiệu sau cùng là Hàn Mặc Tử.

    1. Những tác phẩm của Hàn Mặc Tử

Các sáng tác của Hàn Mặc Tử gồm có:


1). Lệ Thanh thi tập. Gồm toàn bộ các bài thơ Đường luật.

2). Gái quê. (1936) 23 bài thơ

3). Thơ điên (Đau thương) gồm 3 tập: Hương thơm, Mật đắng, Máu    cuồng và Hồn điên. (1938) 23 bài thơ.

4). Xuân như ý. 16 bài

5). Thượng thanh khí. (thơ) 12 bài.

6). Cẩm Châu Duyên. 2 bài thơ

7). Duyên kỳ ngộ (kịch thơ 1939) 2 bài kịch: Duyên Kỳ Ngộ, Quần Tiên Hội.

8). Máu cuồng hồn điên. 18 bài.

9). Mật đắng. 9 bài.

10). Các bài thơ khác. 16 bài.

  1. “Giải mã” bí mật về mối tình Hàn Mặc Tử-Mộng Cầm


                 Bí ẩn trong cuộc tình Hàn Mặc Tử - Mộng Cầm - Ngôi sao  Diễn đàn Tin học Công nghệ - Vforum.vn

                                         Bà Mộng Cầm và Hàn Mặc Tử


Trên nguyệt san Phổ Thông số 63 này 15-8-1961, nhà văn Châu Hải Kỳ đã ghi lại lời Mộng Cầm, trả lời phỏng vấn như sau: 

“Năm ấy tôi 17 tuổi, học lớp nhất (lớp 5) trường Phan Thiết. Tuy mới chỉ học lớp nhất, nhưng tôi rất thích văn chương. Những bài thơ tôi làm ra toàn là thơ Đường luật, tôi đăng báo Công Luận trong Nam. 

Một hôm tôi nhận một bức thư do bưu điện đưa lại. Đó là bức thư đầu tiên Hàn Mạc Tử gởi cho tôi. Về sau tôi biết được người bạn học cũ của tôi ở Quảng Ngãi, đã gởi địa chỉ của tôi cho nhà thơ.

Trong thơ, Hàn Mặc Tử tỏ ý muốn gặp tôi để trao đổi văn thơ. 

Tôi bận học thi tiểu học, cho nên một tháng sau tôi mới trả lời. Bắt đầu từ đó, chúng tôi thường có thư từ đi, lại cho nhau. Chúng tôi giao thiệp như thế được chừng sáu tháng, thì tôi phải về Quảng Ngãi, ở nhà ông cậu để học nữ hộ sinh ở Mũi Né. Thơ từ mật thiết nối tiếp qua lại, thì một chiều thứ bảy, Hàn Mặc Tử đến bịnh xá Mũi Né gặp tôi.

Trước mặt tôi là một thanh niên mặc âu phục xoàng xĩnh, tầm thường. Tôi đưa anh về nhà, giới thiệu với cậu tôi. Cậu cũng đã có đọc nhiều bài thơ của Hàn Mặc Tử, cậu để cho chúng tôi tự do ngồi nói chuyện với nhau.

Anh xin phép cậu tôi, để chúng tôi đi vào Phan Thiết chơi, đồng thời để gặp cậu tôi là Bích Khê, cũng là bạn văn nghệ của anh. 

Và tối hôm đó, chúng tôi xuôi đò về Phan Thiết. Gặp hôm sáng trăng, nhưng chúng tôi không ngồi trên mui thuyền để ngắm cảnh sông nước, mà ngồi trong khoang để nói chuyện. Hàn Mạc Tử không đẹp trai, nhưng nhỏ nhẹ, dễ thương. Hồi này anh mới 24 tuổi (vào năm 1936), nhưng trông người anh yểu tướng, tôi in trí thế nào anh cũng không thọ. Nhờ ngọn đèn sáng dưới đò, tôi đã ngờ ngay từ hôm đó là anh có bịnh phong cùi, hai trái tai anh hơi đỏ đỏ mà dày dày. Vì có học ở nhà thương nên tôi biết triệu chứng. Tuy nhiên, tôi chưa dám chắc. 

Đò đến Phan Thiết, tôi đưa anh đến nhà cậu tôi là Bích Khê, cũng là bạn thơ của Hàn Mặc Tử. Ở đó suốt buổi sáng chủ nhật, chiều đến anh đáp tàu về Sài Gòn.

Sau ngày ấy, cậu Bích Khê bảo tôi ra dạy ở trường Hồng Đức. Vì lẽ đó mà Hàn Mạc Tử ra vào thường xuyên, thứ bảy nào anh cũng có mặt tại Phan Thiết, chiều chủ nhật lại vào Sài Gòn. 

Một dịp thứ bảy, đi chơi Lầu Ông Hoàng, anh thổ lộ mối tình với tôi. Tôi trả lời anh: “Chắc rằng không thể đến chỗ làm bạn trăm năm được, tôi nói trước để anh đừng hy vọng”. 

Anh hỏi lý do. Tôi viện lẽ tôn giáo khác nhau. Nhưng thật ra vì biết Hàn Mạc Tử mắc bệnh hiểm nghèo, không thể sống lâu được. Ý tôi muốn có một người chồng đẹp trai, tráng kiện... Tuy vậy, chúng tôi vẫn giao thiệp thân mật suốt hai năm như thế. Trong thời gian này, có nhiều bức thư anh đề cập đến vấn đề hôn nhân. Tôi luôn luôn nguỵ biện để từ chối...”

Nhà văn Châu Hải Kỳ đặt câu hỏi: “Bà không muốn đến hôn nhân, nhưng đối với Hàn Mạc Tử, có lúc nào bà cảm thấy yêu không? Và trong những cuộc tình giao du thân mật đã có lần nào thi sĩ tỏ thái độ suồng sã với bà không?” Mộng Cầm đáp: “Chúng tôi rất mến nhau. Nhưng đó chỉ là mối tình văn thơ. Còn xác thịt hoàn toàn không nghĩ tới. Cha mẹ đã cho giao thiệp tự do, nên chúng tôi phải giữ gìn cho xứng đáng. Vả lại, lúc bấy giờ, tôi tuy đã lớn tuổi, nhưng vẫn còn khờ lắm...”.

Có một lần thi sĩ Quách Tấn, bạn của Hàn Mặc Tử, hỏi nhà thơ Bích Khê, cậu của Mộng Cầm: “Mộng Cầm có yêu Hàn Mạc Tử thật sự chăng?”. Bích Khê trả lời: “Không yêu mà chiều thứ bảy nào, Tử cũng ra Phan Thiết để cùng Mộng Cầm đi chơi với nhau cho đến chiều chủ nhật hôm sau mới vào Sài Gòn. Hai bên giao tiếp thân mật với nhau ngót hai năm trời như thế, mà nếu không yêu nhau thì chỉ có gỗ đá chớ không phải là người!”.

Bài thơ của Mộng Cầm “Kỷ niệm Hàn Mặc Tử ở Lầu Ông Hoàng”

Sương sa trong lúc hoàng hôn

Đường lên dốc đá sáng dần bể xanh

Triều dâng con nước mênh mông

Chuông chùa văng vẳng tiếng lòng xôn xao

Lầu Ông Hoàng đây, anh ở đâu?

Hồn xưa anh mất cảnh gieo sầu

Mây mù phủ kín vòng linh địa

Căm hờn thác cũ cuộc bể dâu.

(Mộng Cầm)


……


Trăng lên khỏi núi gió đùa mây

Thì anh nên nhớ người năm nọ

Xưa đã cùng anh sống những ngày…

(Mộng Cầm)


Và Mộng Cầm cũng không giấu giếm rằng mình đã có những ngày yêu đương đằm thắm. Mỗi cuối tuần trong suốt một thời gian 2 năm tròn, từ 1934 đến giữa năm 1936, bà ra ga xe lửa Phan Thiết đón người yêu Hàn Mạc Tử từ Sài Gòn ra. 


“Cả năm chỉ có một lần xuân

Nhưng với lòng em xuân mỗi tuần”. (Mỗi tuần ra đón Hàn Mặc Tử)


Theo nhà sưu khảo Phạm Xuân Tuyển, thì trước khi đi lấy chồng, Mộng Cầm đã đến thăm nhà thơ lần cuối cùng. Quá đau thương, không kìm nén được nên Hàn Mạc Tử thốt lên:

 

Nghệ hỡi Nghệ, muôn năm sầu thảm

Nhớ thương còn một nắm xương thôi

(Muôn Năm sầu thảm – Đau thương)

…..

Mộng Cầm trả lời:

Em đã yêu anh đến dại người

Lòng em ngày tháng dễ nào nguôi

Yêu anh trên hết tình yêu mến

Và sẽ yêu anh suốt một đời.


Hàn Mặc Tử có nhiều bài thơ nói về nơi ghi lại mối tình nầy, nổi tiếng nhất là bài thơ “Phan Thiết, Phan Thiết” với lời thơ u buồn, ý thơ thống thiết: 

“Lầu Ông Hoàng, người thiên hạ đồn vang

Nơi đã khóc, đã yêu thương da diết

Ôi trời ôi! Là Phan Thiết Phan Thiết

Mà tang thương còn lại ánh trăng rơi”.


Lầu Ông Hoàng là nơi trai tài gái sắc trong thi ca, Hàn Mặc Tử và Mộng Cầm, đã đến xem phong cảnh và thố lộ tình yêu dưới ánh trăng. Nơi ghi lại cuộc tình đầu đời của Mộng Cầm với Hàn Mặc Tử.

Trong cảnh u buồn do chứng bịnh nan y, Hàn Mặc Tử hồi tưởng cảnh cũ đầy tang thương. Là nơi kỷ niệm của một mối tình tan vỡ. Kêu trời không thấu: ”Ôi trời ôi!, Trời ôi!”.

Cảnh cũ, người đâu? Chỉ còn lại ánh trăng rơi.

Lầu Ông Hoàng.

Lầu Ông Hoàng là một di tích nằm trên ngọn đồi Bài Nài thuộc phường Phú Hải, Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Đó vốn là một biệt thự do công tước người Pháp Ferdinand d’Orléans xây năm 1911. Diện tích 536m2, cao 105m, cách tháp Chàm Poshanu 100m. Lầu nằm trên đồi Bài Nài cách Phan Thiết 7km. Có 13 phòng rộng chứa nhiều phương tiện phục vụ đời sống như máy phát điện, hồ chứa nước dùng cho cả năm.

Năm 1917, lầu bán cho ông chủ nhà hàng tên Prasetts, rồi sau đó vua Bảo Đại mua lại làm nơi nghỉ mát. Ngày nay, lầu hoàn toàn đổ nát, chỉ còn cái nền. Bên cạnh đó, còn một lô cốt đứng sừng sững cho du khách vào xem.

  1. Mộng Cầm lấy chồng sau khi Hàn Mặc Tử ngã bịnh

 Khi Hàn Mặc Tử ngã bịnh, Mộng Cầm đi lấy chồng. Nhiều người chê trách, nhiều người rộng lòng tha thứ.

Em lấy chồng

Ngày mai tôi bỏ làm thi sĩ

Em lấy chồng rồi hết ước mơ

Tôi sẽ đi tìm mỏm đá trắng

Ngồi lên để thả cái hồn thơ


Mộng Cầm trả lời người phỏng vấn:


“Yêu nhau, lứa đôi nào cũng muốn nên chồng nên vợ. Nhưng trong đời, đâu phải ai cũng “muốn là được”.

Về cuộc tình với Hàn Mặc Tử, bà cho biết, có những chi tiết, sách báo lâu nay viết chưa đúng hoặc chưa đủ. Mà thôi, chẳng có hề gì! Chỉ tiếc những kỷ vật của Hàn đều mất sạch vì thời cuộc, dù tôi cố giữ kỹ. Đó là toàn bộ thư từ Hàn đã gửi cho tôi, gồm 41 lá cả thảy. Thư nào anh cũng kèm theo 1 -2 bài thơ. Nhiều bài nay tôi vẫn thuộc lòng. Đó là còn tập thơ Gái quê của Hàn in năm 1936, có chữ anh đề tặng tôi. 

    1. Vài nét về Mộng Cầm

Nữ sĩ Mộng Cầm tên thật là Huỳnh Thị Nghệ (17-7-1917 -  23-7-2007) được biết đến là người tình trong thơ của nhà thơ Hàn Mặc Tử. Cũng là một mối tình đẹp và lãng mạn. 

Khoảng giữa thế kỷ XX, chuyện tình Hàn Mặc Tử-Mộng Cầm là một đề tài được bàn tán xôn xao trong giới văn nghệ sĩ.

Mộng Cầm quê ở Phan Thiết, nhà bà ở gần Lầu Ông Hoàng, nhưng cha bà làm việc ở Nghệ An. Bà sinh ra đời ở Nghệ An nên có tên là Huỳnh Thị Nghệ. (Nghệ An)

Khoảng năm 1934, Hàn Mặc Tử rời Qui Nhơn vào Sài Gòn làm báo Công Luận, phụ trách trang văn chương “Trong Khuê Phòng”, ông nhận được nhiều bài thơ ký tên Mộng Cầm gởi từ Phan Thiết vào đăng báo.

Hàn Mặc Tử tìm cách làm quen. Thơ từ qua lại, rồi chàng ra Phan Thiết tìm nàng. Đôi trai tài gái sắc yêu nhau. Họ thường gặp nhau ở Qui Nhơn và Phan Thiết. Đưa nhau đi xem những thắng cảnh, nhất Lầu Ông Hoàng.

Đùng một cái, Hàn Mặc Tử phát hiện ra mình bị mắc bịnh cùi. Ông tuyệt giao với bạn bè, kể cả Mộng Cầm. Mộng Cầm cho biết, chuyện tình cảm giữa bà và Hàn Mặc Tử “chỉ là mối tình văn thơ, còn thể xác thì hoàn toàn không có”.

Khi Hàn Mặc Tử ngã bịnh, bà lập gia đình và sống khép kín. Bà có 2 đời chồng và 7 người con.

Mộng Cầm qua đời ngày 23-7-2007, hưởng thọ 90 tuổi.

6. “Giải mã” bí mật cuộc tình Hàn Mặc Tử với Hoàng Cúc

6.1. Vài nét về Hoàng Thị Kim Cúc


          https://gdptthegioi.net/includes/FCKeditor/upload/Image/bai%20vo/Hoang%20Kim%20cuc%201_450x600.jpg Thôn Vĩ Dạ xứ Huế

                   Bà Hoàng Cúc và thôn Vĩ Dạ


Hoàng thị Kim Cúc sinh ngày 5-12-1913, thân phụ là ông Hoàng Phùng, đỗ Tú tài Hán học và Tây học (Việt ngữ). Làm Giám đốc Sở Địa Chánh Quy Nhơn. Thân mẫu là bà Tôn Nữ Thị Khuê, ở thôn Vĩ Dạ, thành phố Huế. Học hết trung học ở trường Đồng Khánh, Huế, từ năm 1938 làm giám thị và năm 1971, làm giáo sư dạy môn Nữ công Gia chánh ở trường nầy. Bà là tác giả quyển sách “Món ăn nấu theo lối Huế”.

Năm 1948, lúc 35 tuổi, bà Hoàng Thị Kim Cúc chính thức gia nhập gia đình Phật tử, pháp danh là Tâm Chánh. Bà hiến cả cuộc đời phục vụ việc huấn luyện tầng lớp thanh niên Phật Tử, nữ huynh trưởng gia đình thanh thiếu niên Phật tử Việt Nam.


Bà mở nhiều lớp huấn luyện thanh thiếu niên Phật Tử ở các nơi. Sinh hoạt trong 45 tỉnh thành từ miền Trung vào Nam.

Ở Sài Gòn, lúc 11 giờ ngày 11-8-1988 bà bị tai nạn giao thông, được đưa vào bịnh viện Chợ Rẫy. Sau khi giải phẩu sọ não, bà nằm bất động ở Chợ Rẫy 45 ngày. Các Phật tử thay phiên nhau chăm sóc cho bà. Khi bịnh tình khá hơn, bà được đưa về Huế.

Vào lúc 12 giờ ngày 3-2-1989, bà trúc hơi thở cuối cùng. Thọ 76 tuổi.

Đám tang của bà được xem là một trong những đám tang lớn nhất ở Huế.


6.2. Mối tình đơn phương của Hàn Mặc Tử với Hoàng Cúc


Cha của Hoàng Cúc là Hoàng Phùng, Giám đốc Sở Địa Chánh, Quy Nhơn. Hàn Mặc Tử và Hoàng Tùng Ngâm làm việc chung với nhau ở Phòng Địa Chánh, trực thuộc Sở Địa Chánh. Hoàng Tùng Ngâm là em bà con chú bác của Hoàng Cúc, và cùng ở chung một nhà với nhau.

Có một thời gian, nhà của Hoàng Cúc chỉ cách nhà của HMT chừng 4, 5 căn, ở đường Khải Định, Quy Nhơn.

Năm 1936, trước khi xuất bản tập thơ Gái Quê, HMT ngỏ ý với Hoàng Tùng Ngâm (HTN) rằng sẽ cho in lời “Đề tặng Hoàng Cúc” ở trang đầu của tập thơ. Ngâm thuật lại ý định đó nhưng Hoàng Cúc không bằng lòng.

Để làm rõ sự thật, Hoàng Cúc có hai bức thơ gởi cho Quách Tấn, bạn thân của HMT. Thơ đề ngày 13-3-1971: “Hồi đó, Tử thường đến nhà chơi với người em chú bác của tôi là Hoàng Tùng Ngâm, câu chuyện tâm tình của Tử, ngoài Ngâm ra, không ai biết cả. Ngâm có nhiều bạn bè, nhưng gia đình không có để ý đến các bạn của Ngâm, trong đó có Tử”. 

Thơ đề ngày 15-4-1971, “...Hồi ấy tuy nhà Tử ở gần nhà tôi, nhưng Tử và tôi cách xa nhau như hai ngọn núi, Tử thì kín đáo và bẽn lẽn như con gái, còn tôi thì bí mật và xa lạ như cung trăng! Tuy thế Tử cũng đã tìm cách để gặp, nhưng rồi cũng chưa toại nguyện”.


Năm 1936 cũng là thời gian Hàn Mặc Tử và Mộng Cầm yêu đương tha thiết. Tóm lại, tình yêu của nhà thơ đa tình nầy là tình yêu đơn phương.

Trên thực tế, lúc đó Nguyễn Trọng Trí chỉ là một thơ ký quèn. Thơ ký công nhật, chưa được vào chánh ngạch, và là nhà thơ chưa nổi tiếng. Xã hội Việt Nam xem các nhà thơ, nhà văn và cả nhà báo đều nghèo mạt rệp. Không phải là đối tượng để phụ nữ ngắm tới chọn làm nơi nương tựa.


6.3. Tâm sự của Hoàng Thị Kim Cúc


Thơ đề ngày 11-3-1988, Hoàng Thị Kim Cúc gởi cho người anh cả là Hoàng Toại, sống ở Hoa Kỳ, nói về Hàn Mặc Tử. “Vụ việc nầy chưa kể cho ai nghe hết, tuy nhiên, qua sách báo, nhiều người tìm tòi, moi móc, phỏng đoán, tưởng tượng sai sự thật”.


“Hồi ở Quy Nhơn với ba, Hàn Mặc Tử có để ý đến em, nhờ Ngâm hỏi ý kiến em, nhưng Ngâm không hỏi.

Hàn Mặc Tử tìm cách gặp em để bày tỏ nỗi niềm. Em thấy trước là câu chuyện không đi đến đâu cả, nên từ chối. Sự việc chỉ có chừng ấy thôi, nên em yên chí là không có liên quan gì với nhau nữa. Không dè thi sĩ cứ thầm yêu trộm nhớ, làm thơ rồi nhờ bạn bè tặng sách cho em. Em vẫn im lặng, không trả lời trả vốn gì cả.

Sau khi Hàn Mặc Tử qua đời, thì Ngâm mới kể rành mạch nổi lòng của HMT đối với em.

Em hết sức cảm kích. Ngậm ngùi”.

  1. Bài thơ thôn Vĩ Dạ

Tác giả: Hàn Mặc Tử 

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên.
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

Gió theo lối gió, mây đường mây,
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay...
Thuyền ai đậu bến sông Trăng đó,
Có chở trăng về kịp tối nay?

Mơ khách đường xa, khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra...
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà? 

Hàn Mặc Tử sáng tác bài thơ nầy vào năm 1938, được in trong tập thơ mang tên Thơ Điên.

Hiện nay nhiều người cho rằng bài thơ nầy là “một kiệt tác của Hàn Mặc Tử và cũng là một trong những thi phẩm xuất sắc của thơ Việt Nam hiện đại”

    1. Hoàn cảnh ra đời của bài thơ

Hàn Mặc Tử một lòng, một dạ yêu thương Hoàng Cúc. Nhà thơ trẻ nầy đã tìm mọi cách để chinh phục trái tim của người đẹp gốc ở thôn Vĩ Dạ (Huế). Tình yêu bắn tiếng cho đi mà không nhận được lời đáp trả. Đơn phương. Một chiều. Buồn thảm.


Khi Hàn Mặc Tử ngã bịnh, Hoàng Tùng Ngâm, vừa là bạn đồng nghiệp của Hàn, vừa là em chú bác của Hoàng Cúc, Ngâm đề nghị Hoàng Cúc viết vài lời thăm hỏi. Hoàng Cúc mua một tấm bưu thiếp (Postcard) hình phong cảnh đẹp của xứ Thần Kinh (Huế). Có cảnh sông nước có thuyền và bến.

Phía sau ghi những lời thăm hỏi và an ủi nhà thơ đang bị bịnh hiểm nghèo đày đọa.

Không đề ngày, không ký tên, nhờ Ngâm trao lại cho Hàn.

Nhận được bưu thiếp về phong cảnh đẹp của Huế, bao gồm thôn Vĩ Dạ, 

Hàn Mặc Tử rất vui mừng và làm ngay bài thơ “Ở Đây Thôn Vĩ Dạ” gởi ra Huế cho Hoàng Cúc. Bài thơ nầy được xem là một trong những bài thơ hay nhất của HMT. Hà Nội đã đưa bài thơ vào chương trình Việt văn lớp 11 trung học.

Đó là hoàn cảnh ra đời của bài thơ.

    1.  

          Thôn Vĩ Dạ xứ Huế Han Mac Tu


“Sao anh không về chơi thôn Vĩ?”

Câu hỏi nầy bắt đầu cho một giải thích, một lý do. Đó là vì thôn Vĩ rất đẹp. Thật sự, Vĩ Dạ là một trong trong những cảnh đẹp của đất Thần Kinh, cố đô Huế. Thôn Vĩ nằm bên bờ sông Hương, vốn đã được nhiều du khách thưởng ngoạn. Sông Hương, núi Ngự Bình, cầu Trường Tiền, chợ Đông Ba, và các lăng mộ cổ kính của hoàng tộc Nhà Nguyễn, là những nơi đón chào rất nhiều du khách đến ngoạn cảnh.

Vĩ Dạ rất đẹp. Cho dù nó không đẹp đi nữa, mà là quê hương của người đẹp, người tình, thì nó vẫn được ghi nhớ, quan tâm.

Trúc xinh trúc mọc bờ ao

Em xinh em đứng chỗ nào cũng xinh


Hai câu thơ:

“Gió theo lối gió, mây đường mây

Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay”


Trong bầu khí quyển của quả địa cầu, gió và mây là hai thực thể tồn tại trong sự hòa hợp với nhau, không thể tách ra được. Trong bài thơ, gió và mây đường ai nấy đi, chỉ sự tan rả, đổ vỡ, chia xa làm thất vọng con tim rướm máu của tình yêu đơn phương.

Dòng sông Hương, được nhân cách hóa, thông cảm cái buồn của nhà thơ nên dòng nước cũng buồn thiu. “Người buồn, cảnh có vui bao giờ”

“Thuyền ai đậu bến Sông Trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?”


“Thuyền ai” đang cắm sào, thả neo đậu ở bến Sông Trăng, liệu có thể chở trăng về kịp tối nay? Một câu hỏi đầy thất vọng. Vì bến sông đó không phải là bến sông nầy, nghĩa là còn cách xa. Cho dù có nhổ neo, vững tay lái, mạnh tay chèo cũng chưa chắc gì trở về cây đa bến cũ con đò xưa, đúng vào thời điểm quan trọng nhất là “tối nay” . “Tối nay” là thời điểm mà lưỡi hái của tử thần đang chờ ở Quy Hòa để đưa linh hồn nhà thơ sang bên kia thế giới.

Hai câu

“Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?”


Nhà thơ đã dùng điệp ngữ, nhắc đi nhắc lại 2 chữ “ai”. Một chữ “ai” ám chỉ Hoàng Cúc, một chữ “ai” ám chỉ tác giả bài thơ.


Điệp ngữ “ai” nhắc nhớ lại 2 câu đối nổi danh lịch sử của Ngô Thời Nhậm và Đặng Trần Thường.


“Ai công hầu, ai khanh tướng, trong trần ai, ai dễ biết ai

Thế Chiến quốc, thế Xuân thu, gặp thời thế, thế thời phải thế”


Ngô Thời Nhậm là một quan chức thời Tây Sơn. Một hôm, Đặng Trần Thường đến xin tiến cử vào làm quan. Thấy thái độ khúm núm làm mất phong độ kẻ sĩ của Đặng Trần Thường, Ngô Thời Nhậm nói “Ở đây cần người có tài, có tư cách để giúp nước, chớ không cần người làm mất sĩ khí của nhà Nho”. Rồi đuổi đi.

Đặng Trần Thường vào Nam theo chúa Nguyễn. Nhà Tây Sơn bị đánh bại, các quan chức bị đem ra đánh trước Văn Miếu. Người chỉ huy cuộc hình phạt là Đặng Trần Thường. Nhớ lại thù xưa, họ Đặng hách dịch ra câu đốí: 


“Ai công hầu, ai khanh tướng, trong trần ai, ai dễ biết ai."

Ngô Thời Nhậm đáp lại: 


“Thế Chiến quốc, thế Xuân thu, gặp thời thế, thế thời phải thế”. 


Đặng Trần Thường cho người tẩm thuốc độc vào cây gậy, khiến cho Ngô Thời Nhậm bị trúng độc mà chết.


Tóm lại, nghệ thuật diễn đạt ý thơ của Hàn Mặc Tử rất điêu luyện. Nhà thơ đã dùng mỹ từ pháp như nhân cách hóa, điệp ngữ, so sánh làm sống động thu hút người đọc. Thơ có hồn, gây ấn tượng. 

  1. Mối tình Mai Đình với Hàn Mặc Tử

    1. Vài nét về Mai Đình


                       Thơ là cái đẹp đi lầm lũi trong im lặng | Xứ Nẫu https://phanxipang.files.wordpress.com/2012/10/img_1706-s.jpg?w=500&h=734   

                            Mai Đình tức Lê Thị Mai và Hàn Mặc Tử


Mai Đình tên thật là Lê Thị Mai, sinh năm 1917 tại Thanh Hóa, thuộc gia đình quan lại. Bà có học, viết chữ quốc ngữ rất thông thạo. Nói tiếng Pháp nghe được. Bà thích làm thơ, đã có 22 bài, nhiều bài đăng báo.

Một chuyện bất ngờ làm thay đổi cuộc sống. Một ông bạn đồng nghiệp với cha bà, từ lâu đã để ý đến bà, ông ngỏ lời cầu hôn. Cha mẹ bà ưng thuận, nhưng bà phản đối “Không yêu lấy nhau sao được”.

Cha mẹ ép gả. Ngày gia đình chuẩn bị tổ chức lễ vu quy, bà lặng lẽ xách vali trốn nhà ra đi. Rời Thanh Hóa, bà trôi dạt về phía nam. Huế, Đà Nẵng, Kontum, Gia Lai, Nha Trang, Phan Thiết rồi dừng chân ở Sài Gòn.

Bà mưu sinh bằng việc dạy nữ công gia chánh cho con cái các gia đình khá giả. Ngoài việc dạy học, bà mua bán vàng bạc, đá quý, kim cương. Nhờ con đường kinh doanh nầy, bà có dịp đến Phnom Penh, Campuchia.

Về việc gia đình, bà Mai Đình cũng giống như bà Mộng Cầm, có hai đời chồng. Sau khi Hàn Mặc Tử qua đời, bà kết hôn với ông Lưu Đức Hùng, một người Việt gốc Hoa, là tay vợt đoạt giải vô địch bóng bàn Đông Dương. Ông chồng họ Lưu mất năm 1977, sau đó bà sống chung với ông Phan Liên, gốc Huế. Ông tập kết ra Bắc và sau cùng cả hai cùng làm cán bộ Ngân hàng Nhà nước ở Hà Nội.

Trong phòng riêng, bà lập hương án thờ Hàn Mặc Tử. Bà tâm sự: “Hàn mất, thấm thoát hơn nửa thế kỷ, vậy mà lúc nào tôi cũng tưởng anh còn sống”.

    1. Mối tình Mai Đình với Hàn Mặc Tử

Bà Lê Thị Mai rất mê thơ, bà có 22 bài thơ với bút danh là Mai Đình.Trong khi Hàn Mặc Tử phụ trách trang thơ, ông đã đăng nhiều bài thơ của Mai Đình.

Năm 1937, trên đường đi Phan Thiết để thăm cha bà đang làm việc tại Tòa Sứ ở đó. Trên xe, các hành khách có bàn về Hàn Mặc Tử đang ở Quy Nhơn. Bà quyết định đến thăm Hàn. Bà nhờ người bạn hướng dẫn đến thăm thi sĩ, nhà ở số 20 đường Khải Định. Người bạn khuyên bà không nên đến đó vì Hàn là người cùi. Bà quyết định đi một mình. Người tiếp bà là em út của Hàn tên Nguyễn Bá Hiếu. Hàn Mặc Tử nằm trong buồng kín. Qua Hiếu, HMT nhắn rằng anh rất cảm kích việc có lòng viếng thăm, nhưng rất tiếc vì bịnh nên không tiếp được. Nhà thơ tặng cho bà tập thơ Gái Quê có lời đề tặng.

Không lâu sau đó, HMT gởi tặng bài thơ Lưu Luyến:


Chưa gặp nhau mà đã biệt ly

Hồn anh theo dõi bóng em đi

Hồn anh sẽ nhập trong luồng gió

Lưu luyến bên em chẳng nói gì…


Bà Mai Đình cho biết: “Kể từ đó tôi với anh thường xuyên liên lạc thơ từ gắn bó như một cặp tình nhân”. 


Khi Hàn Mặc Tử “lánh nạn” ở Gò Bồi, tôi xin phép bà cụ Duy, mẹ của Hàn, đến thăm anh. Một chú bé dẫn đường, trước mắt tôi là một túp lều tranh, xơ xác, xiêu vẹo. Vén tấm màn che cửa, trước mặt tôi là một người đàn ông ốm yếu, tàn tạ, da mặt sần sùi, chỉ còn đôi mắt làm tôi sửng sốt, sáng như hai ngôi sao, đằm thắm, thông minh, và có sức cám dỗ kỳ lạ. Đôi mắt thoát ra ánh sáng huyền diệu khiến tôi cảm thấy thương yêu anh vô cùng. Tôi nói: “Em là Mai Hạnh đến thăm anh đây”.

Chúng tôi tâm sự với nhau. Càng chuyện trò, càng thấy tâm đầu ý hợp. Từ đó, mỗi khi thu xếp được công việc, thì tôi từ Sài Gòn ra thăm anh.

Có thể nói chúng tôi yêu nhau say đắm, nhưng đó là mối tình hoàn toàn trong sạch. Trọng nhau về tài, cảm phục nhau về thơ, thậm chí cầm tay nhau cũng hoàn toàn không có.

Hôm đó, chia tay nhau là lần cuối cùng. Ngày 11-11-1940 anh qua đời.

  1. Người tình thơ Thương Thương là ai?

Đến những ngày cuối đời, Trần Thanh Địch, vì thương bạn nên nghĩ ra một kế, mượn cái tên Thương Thương viết thơ cho Hàn Mặc Tử. Thanh Địch viết giấy nháp rồi nhờ nét bút của một nữ sinh viết lại, rồi gởi cho Tử. Thỉnh thoảng HMT nhận được thơ của Thương Thương. Đó là một cảm hứng để cho thi sĩ hoàn thành những bài thơ cuối đời trong vở kịch thơ Cầm Châu Duyên và Quần Tiên Hội.

Theo người bạn Quách Tấn, thì HMT mường tượng Thương Thương là một nàng tiên đẹp thánh thiện, không gợn một chút mảy may trần thế. Đó là vẻ đẹp tinh khiết, hoàn mỹ, chỉ có thể cảm nhận chớ không thể nắm bắt được nó.


10. Thơ Điên của Hàn Mặc Tử


Nói đến thơ Hàn Mặc Tử mà không nhắc đến Thơ Điên là một thiếu sót.

Trong thi ca hiện đại, có rất ít người cất lên những lời đau thương, rên siết, ai oán như Hàn Mặc Tử cả.

Hàn Mặc Tử có nhiều tập thơ, nhưng nổi tiếng nhất là tập Thơ Điên (1938). Về sau, tái bản đổi thành “Đau Thương”.

“Máu đã khô rồi, thơ cũng khô

Tình ta chết yểu tự bao giờ

Từ nay trong gió, trong mây gió

Lời thảm thương rền khắp nẻo mơ”


Khi bị cơn bịnh nan y hành hạ, Hàn Mặc Tử đã tạo ra một thế giới nghệ thuật điên loạn. Lời thơ ẩn chứa cái chết, máu, nổi tuyệt vọng của một thanh niên bị bịnh nan y quái ác.


Biển hồn ta


Máu tim ta tuôn ra làm bể cả
Mà sóng lòng rồn rập như mây trôi
Sóng lòng ta tràn lan ngoài xứ lạ
Dâng cao lên, cao tột tới trên trời.


Ôi ta đã mửa ra từng búng huyết
Khi say sưa với lượn sóng triền miên
Khi nhận lấy trong thâm tâm cay nghiệt
Giọng hờn đau trăm vạn nỗi niềm riêng.


Rướm máu


Ta muốn hồn trào ra đầu ngọn bút

Mỗi lời thơ đều dính não cân ta

Bao nét chữ quay cuồng như máu vọt

Như mê man chết điếng cả làn da

.

Cứ để ta ngất ngư trong vũng huyết

Trải niềm đau trên mảnh giấy mong manh

Trời hỡi bao giờ tôi chết đi?

Bao giờ tôi hết được yêu vì

Bao giờ mặt nhật tan thành máu

Và khối lòng tôi cứng tựa si

.

Người đi một nửa hồn tôi mất,

Một nửa hồn kia bỗng dại khờ.

(Những giọt lệ)

.

Thân tàn ma dại đi rồi

Rầu rầu nước mắt, bời bời ruột gan


Thơ điên của Hàn Mặc Tử là những tiếng rên rỉ, đau thương, tuyệt vọng trước cái chết của một nhà thơ tài hoa chưa đầy 30 tuổi. Quá tuyệt vọng vì bịnh nan y không có thuốc chữa. Đau khổ vì cuộc đời chấm dứt quá sớm. Thơ điên của Hàn Mặc Tử là những vần thơ của một người tỉnh táo nhất, biết sử dụng từ ngữ chính xác, biết dùng những câu chữ có vần, có điệu của thể thơ để diễn đạt tâm trạng của mình. Người điên thật sự không biết làm thơ.

  1.  Vinh danh Hàn Mặc Tử

1). Đặt tên đường

Nhiều nơi ở Việt Nam dùng tên Hàn Mặc Tử đặt tên những con đường như: Bà Rịa-Vũng Tàu, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Huế, Nghệ An, Phan Thiết, Quảng Bình, Thanh Hóa, Thành phố HCM.

Trong văn học hiện đại, Hàn Mặc Tử là một tác giả được tôn sùng và hâm mộ. Năm 1942, nhà phê bình Vũ Ngọc Phan nêu nhận xét: “Từ ngày Hàn Mặc Tử từ trần đến nay mới hai năm mà người ta đã nói rất nhiều và viết rất nhiều về Hàn Mặc Tử”.

Hàng ngàn cuốn sách và bài báo trong lẫn ngoài nước đã đề cập đến tài năng mạng yểu nầy.

Các tác phẩm của Hàn Mặc Tử không những được đưa vào chương trình giảng dạy ở trường học, mà còn được liên tục ấn hành và bán rất chạy.


2). Tác phẩm của Hàn Mặc Tử trong tân nhạc, kịch, và cải lương

a. Hàn Mặc Tử trong tân nhạc

Năm 1967, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh kể lại cuộc đời của nhà thơ tài hoa bạc phận Hàn Mặc Tử, có những lời như sau: 

“Ai mua trăng, tôi bán trăng cho
Chẳng bán tình duyên ước hẹn hò….

“Đường lên dốc đá nửa đêm trăng tà nhớ câu chuyện xưa
Lầu ông Hoàng đó thuở nao chân Hàn Mặc Tử đã qua
Ánh trăng treo nghiêng nghiêng, bờ cát dài thêm hoang vắng
Tiếng chim kêu đau thương, như nức nở dưới trời sương
Lá rơi rơi đâu đây sao cứ ngỡ bước chân người tìm về giữa đêm buồn…”

(Google search. Hàn Mặc Tử (Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh ca sĩ Mai Thiên Vân PPS)

Đây thôn Vĩ Dạ được Phan Huỳnh Điểu và Hoàng Thanh Tâm phổ nhạc. Đà Lạt trăng mờ và Tình Quê được Phạm Duy phổ nhạc. Ngoài ra còn có các nhạc sĩ Võ Tá Hân, Khúc Dương, Phan Mạnh Quỳnh phổ nhạc.


b. Hàn Mặc Tử trong cải lương

Soạn giả Viễn Châu và Thể Hà Vân đã soạn tuồng cải lương “Chuyện tình Hàn Mặc Tử”, do đoàn Dạ Lý Hương trình diễn năm 1970.

Tuồng nầy được thâu Audio và diễn nhiều lần trên sân khấu, các đài truyền hình, truyền thanh…Vở tuồng có ác vai Hàn Mặc Tử, Mộng Cầm, Mai Đình.

Trong tuồng nầy soạn giả khai thác hơi quá đáng. Để gây ấn tượng trong khán giả cải lương, soạn giả kịch tính hóa, cường điệu hóa trong trong lời nói của cha mẹ nhà gái. Ông bà đã lột hết tài nghệ phơi bày rõ rệt tâm địa của con người chỉ biết tiền, ham danh vọng, khinh miệt người, hống hách, chê bai Hàn Mặc Tử chỉ là một công chức quèn, không môn đăng hộ đối, và cho kỳ hẹn 3 năm sau, nếu công thành danh toại, xứng đáng thì ông sẽ gả Hoàng Cúc cho… Như vậy, vì động chạm sai lạc đến thầy mẹ tôi và Tử nên tôi mới lên tiếng, chứ không phải vì tôi!”.

c. Phim truyền hình

Năm 2004, Hãng phim truyền hình TP/HCM đã thực hiện bộ phim Hàn Mặc Tử để kỷ niệm ông.

d. Dịch ra tiếng nước ngoài. 


Năm 2001, nhà xuất bản Arfuyen đã xuất bản tuyển tập thơ của Hàn Mặc Tử sang tiếng Pháp, lấy tên Le Hameau des roseaux (Thôn Vĩ Dạ) do Hélène Péras và Vũ Thị Bích dịch.

  1. Kết luận

Hàn Mặc Tử là một nhà thơ tài hoa, đa tình, nổi bật nhất trong phong trào thơ mới trong văn học Việt Nam. Nhà thơ có nhiều mối tình nhưng vì căn bịnh nan y nên vừa đau khổ về thể xác, vừa đau lòng thất vọng trên đường tình. Tất cả những bất hạnh đó được gói ghém trong tập Thơ Điên

Hàn Mặc Tử được vinh danh trong văn học và trong xã hội Việt Nam.

Trúc Giang

Minnesota ngày 25-10-2020

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm 2020 trôi qua với nhiều biến động lớn lao mà đại dịch Covid-19 là sự kiện nổi bật nhất sẽ còn ảnh hưởng lâu dài đối với đời sống hàng ngày của toàn nhân loại. Ngoài những khủng hoảng trầm trọng mà đại dịch đã tạo ra cho kinh tế và sức khỏe của con người trên toàn hành tinh, còn có những thay đổi lớn lao đối với các sinh hoạt văn hóa, giáo dục, tôn giáo, v.v… Ngày nay, đi bất cứ ở đâu chúng ta đều thấy mọi người đeo khẩu trang và giữ khoảng cách hơn một mét rưỡi với người khác. Khẩu trang trở thành hình ảnh thời đại đối với mọi tầng lớp xã hội. Khoảng cách giữa người với người đã thành một thứ bức tường vô hình tạo ra một khoảng trống vắng bao quanh con người. Không còn nơi nào trên thế giới là an ổn. Nỗi bất an không chỉ ở bên ngoài mà còn nằm bên trong tâm thức con người!Và còn một điều kinh dị khác mà trước đây í tai nghĩ tới. Đó là cái chết bất ngờ, rộng khắp và không thể tiên liệu được. Người già chết, giới trung niên chết, thanh niên chết. Con Covid-19 có thể gõ cửa
Câu chuyện về bản nhạc này bắt đầu khi một linh mục trẻ là Cha Joseph Mohr, đến Oberndorf một năm trước. Ông đã viết lời của bản nhạc “Stille Nacht” vào năm 1816 tại Mariapfarr, một thị trấn quê nhà của cha của ông tại vùng Salzburg Lungau, nơi Joseph làm việc trong vai trò một đồng trợ lý. Giai điệu của bản nhạc được sáng tác bởi Franz Xaver Gruber là hiệu trưởng và nhạc sĩ chơi đàn organ tại ngôi làng bên cạnh làng Arnosdorf, mà ngày nay là một phần của thị trấn Lamprechtshausen của Áo. Trước Christmas Eve, Mohr đã đem lời nhạc tới cho Gruber và nhờ ông viết giai điệu và đệm guitar cho buổi trình diễn công chúng vào dịp Christmas Eve, sau khi nước lụt của con sông đã làm hư cây đàn organ của nhà thờ. Cuối cùng nhà thờ đã bị phá hủy bởi nhiều trận lụt và đã thay thế bằng Nhà Nguyện Silent Night. Điều không rõ là điều gì đã tạo cảm hứng cho Mohr viết lời nhạc, hay điều gì đã khiến vị linh mục trẻ này viết ca khúc mừng Giáng Sinh mới, theo Bill Egan trong tác phẩm
Vào mùa xuân năm 1984, Tiến sĩ Tôn Nữ Nha Trang đã bỏ ra nhiều tuần lễ tham khảo các tài liệu về văn học Miền Nam lưu trữ tại các thư viện đại học Mỹ. Sau đó bà liên lạc với các nhà văn, nhà báo Việt tị nạn tại Mỹ để xin gặp và phỏng vấn.
Thơ là chữ viết, nhưng thơ cũng là giữa những dòng chữ. Thơ là lời nói ra, nhưng thơ cũng là giữa những lời nói ra, hiển lộ cả trước và sau lời nói ra. Thơ là ngôn ngữ và thơ cũng là vô ngôn, là tịch lặng. Và là bên kia của chữ viết, bên kia của lời nói. Khi đọc xong một bài thơ hay, khi không còn chữ nào trên trang giấy để đọc nữa, chúng ta sẽ thấy thơ là một cái gì như sương khói, mơ hồ, lung linh, bay lơ lửng quanh trang giấy. Cũng như thế, Kinh Phật là thơ, là lời nói, là tịch lặng, là bên kia ngôn ngữ. Khi bài Tâm Kinh đọc xong, khắp thân tâm và toàn bộ ba cõi sáu đường đều mát rượi, ngấm được cái đẹp của tịch lặng ẩn hiện bên kia những chữ vừa đọc xong. Cội nguồn thơ, cũng là cội nguồn Kinh Phật, đó là nơi của vô cùng tịch lặng, một vẻ đẹp như sương khói phả lên những gì chúng ta nhìn, nghe, cảm xúc và hay biết. Chúng ta có thể kinh nghiệm được cái tịch lặng. Nó không phải là âm thanh, cũng không phải là cái vô thanh. Khi chúng ta gõ lên một tiếng chuông, tịch lặng
Các nhà thơ nổi danh trong phong trào thơ mới đã để lại cho nền văn học Việt Nam những kiệt tác được ghi nhớ và lưu truyền. Đồng thời với tự do về hình thức của thể thơ, văn nghệ sĩ còn được tự do diễn đạt tư tưởng, quan điểm và lập trường của minh đối với con người, xã hội, chính trị, văn hóa, tư tưởng mặc dù đang sống dưới sự cai trị của thực dân Pháp.
Không phải đến bây giờ con mới nhớ Phật để viết lá thư này, thật tình thì lúc nào con cũng nhớ Phật cả, tuy nhiên cũng có đôi khi con trốn Phật đi theo đám ma quân ngũ dục để làm những việc sai quấy hòng thỏa mãn cái tôi ích kỷ của mình. Đấy chính là lý do mà hôm nay con viết lá thư này, cứ mỗi lần theo đám ma quân ấy, làm việc gì đó trái với thanh tịnh, hiền thiện thì con laị sanh tâm sám hối. Khổ nỗi sám hối rồi một thời gian sau laị tái phạm nữa
Emily Elizabeth Dickinson được sinh ra tại thành phố Amherst thuộc tiểu bang Massachusetts vào ngày 10 tháng 12 năm 1830 trong một gia đình nổi tiếng nhưng không giàu có. Cha bà, ông Edward Dickinson là một luật sư tại Amherst và là thành viên của hội đồng quản trị Đại Học Amherst College. Ông nội của Emily Dickinson, Samuel Dickinson, là một trong những người sáng lập Đại Học Amherst College. Tất cả tài liệu cho thấy lúc trẻ Emily là người con gái thuần hậu. Lúc còn bé bà học trường mẫu giáo được xây trên đường Pleasant Street. Cha của bà là người muốn các con học hành thành đạt nên ông quan tâm theo dõi kỹ việc học của các người con cho dù bận rộn công việc.Vào ngày 7 tháng 9 năm 1840, Dickinson và người chị Lavinia bắt đầu vào Trường Amherst Academy, trường này trước đó là trường nam sinh nhưng đã mở cửa đón nữ sinh trong vòng 2 năm trước. Cùng năm này, cha bà đã mua một căn biệt thự nằm trên đường North Pleasant Street. Căn nhà nhìn ra khu nghĩa trang được một mục sư địa phương
Thiên Lý Độc Hành, chuỗi thơ 13 bài, hình thành sau chuyến đi ấy. Nó mở đầu bằng sự trở về, và kết thúc bằng lời gởi gắm một bước chân khác lên đường. Đi cho hết con đường thăm thẳm nhân sinh trường mộng. Hai câu kết để ta đóng lại tập thơ mà không đóng lại được những tâm tình khắc khoải, tương điệu trước một vệt nắng chiều hay một ánh sao xa lay lắt cuối trời. Lời nhắn nhủ ân cần không phải là sự êm đềm khép lại cánh cổng vườn nhà sau khi người con đã trở về, nó mở ra lối sau chỉ về một phương trời miên man cô tịch…Mưa lạnh/ đèo cao/ không cõi người./ Phương trời mờ ảo với ánh sao đêm làm đèn soi lối, lấy ánh trăng trên cỏ làm chiếu mà nằm, để sáng ra tiếp tục cuộc đi mà không biết đêm nay sẽ ở đâu, có “may mắn” tìm được một chỗ ngủ kín gió không. Có khi chỗ đó là cái miếu cô hồn bên đèo vắng, có khi là phía sau cái bệ con sư tử đá khổng lồ trước cổng tam quan một ngôi chùa, nơi có một hốc nhỏ đủ cho một người nằm khuất tầm nhìn khách qua đường. Nghỉ chân và chợp mắt
Nhà văn Hoàng Hải Thủy tên thật là Dương Trọng Hải vừa qua đời ngày 6 tháng 12 tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn. Hưởng thọ 88 tuổi. Ông là nhà báo, nhà văn viết mạnh nhất với nhiều thể loại trong gần 7 thập niên qua với các bút hiệu: Công Tử Hà Đông, Ngụy Công Tử, Con Trai Bà Cả Đọi, Hạ Thu, Hồ Thành Nhân, Văn Kỳ Thanh, Dương Hồng Ngọc, Triều Đông, Người Sài Gòn…
Hầu hết các tác phẩm viết về Quân Binh Chủng trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (QL/VNCH) xưa nay đều do những tác giả đã từng phục vụ trong đơn vị mới am tường để ghi vào trang Quân Sử… Tác phẩm Hải Quân VNCH Ra Khơi, 1975 của nhà văn nữ Điệp Mỹ Linh được coi là tài liệu lịch sử rất đáng quý
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Tư (27/01/2021), Bộ An ninh Nội địa Mỹ ban bố tình trạng báo động khủng bố toàn quốc do mối đe dọa tiềm tàng từ phần tử cực đoan phản đối ông Joe Biden làm tổng thống.
Hôm thứ Tư (27/01/2021), Thủ tướng Anh Boris Johnson cho biết lệnh phong tỏa ở Anh có thể kéo dài đến ngày 08/03/2021, cùng thời điểm trường học được phép mở cửa trở lại.
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.