Annie Ernaux: Viết những gì mình sống

17/01/202315:21:00(Xem: 711)
Giới thiệu sách mới

chỉ là - bia truoc đen 2


“Chỉ là nỗi đam mê” (Passion Simple, 1991
) là một trong số gần 30 tác phẩm của nhà văn nữ người Pháp Annie Ernaux, người vừa được Hàn Lâm Viện Thụy Điển trao tặng giải thưởng Nobel về Văn Chương 2022.

 

Đây là một câu chuyện có thực từ một đoạn đời sôi nổi của một người đàn bà năm nay 82 tuổi, đã từng phá thai, đã từng ly dị và đã từng có nhiều tình nhân. Tất cả những tác phẩm của bà đều lấy đề tài từ chính mình, về cha mẹ mình. Giới phê bình văn học Pháp không bao giờ có sự đồng thuận với nhau về việc xếp loại những tác phẩm của Ernaux: Tự truyện, Hồi ức, Tiểu thuyết. Nhưng họ đều phải đồng ý rằng tất cả những nhân vật trong các tác phẩm của bà không phải là nhân vật hư cấu (hiểu theo nghĩa nhân vật của tiểu thuyết). Bà được giới phê bình văn học Mỹ mệnh danh là người biến những hồi ức đời mình, những sự kiện có thật đã từng xẩy ra, thành những ghi chép mang đầy tính nghệ thuật.

 

Tác phẩm “Chỉ là nỗi đam mê” được giới thiệu ở đây là một thí dụ chính xác nhất cho nhận định trên. Câu chuyện có thật, nhân vật có thật, những tình tiết có thật (trong truyện, TÔI chính là tác giả; CHÀNG hay A – viết tắt – là một nhà ngoại giao người Nga làm việc cho sứ quán Nga ở Paris.) Người đọc sẽ ngạc nhiên trước những tình tiết rất thầm kín xẩy ra trong một cuộc tình “vụng trộm” (CHÀNG đã có vợ; Nàng ly dị nhưng có hai con trai tuổi thành niên) mà địa điểm gặp gỡ nhau chỉ có một nơi duy nhất: phòng ngủ của người đàn bà. Người kể chuyện lại là một nhà văn tăm tiếng trong thế giới văn học Pháp.

 

Tác phẩm “Passion Simple”, ấn bản Pháp ngữ được Ernaux cho ra mắt độc giả năm 1991. Năm 2001, bà cho nhà Gallimard xuất bản quyển Se Perdre (Lạc Lối), nguyên là tập nhật ký ghi lại từng chi tiết ngày tháng và những gì đã xẩy ra từ năm 1988 đến 1990, khoảng thời gian Ernaux “dan díu” với người tình trẻ tuổi – nhà ngoại giao Nga đã có vợ. Chính trong tập nhật ký này, bà xác nhận người tình của mình là một nhà ngoại giao người Nga (trong nhật ký này, bà gọi tên ông ta là S.) qua chi tiết cuộc điện thoại gọi đến tòa đại sứ Nga ở Paris để hỏi thăm tin tức về CHÀNG sau một thời gian dài CHÀNG vắng tin. Năm 2021, trong một cuộc trò chuyện với độc giả ở Thư Viện Quốc Gia Pháp, có độc giả thắc mắc nguyên nhân nào Ernaux đã cho công bố một tác phẩm mô tả hết sức “thành thực”, hết sức “trần trụi” về một cuộc tình không lấy gì làm trong sáng lắm hiểu theo nghĩa luân lý như quyển Passion Simple. Annie chỉ nhún vai, và trả lời bằng một phong cách rất “Ernaux” qua một câu ngắn ngủi “Well, passion!” (Ờ, Đam mê mà!), và không nói thêm bất cứ lời nào để giải thích.

 

Đoạn trích dưới đây nằm ở phần cuối quyển sách sẽ chuẩn bị tâm tư người đọc trước khi bước vào thế giới khác thường của “Chỉ là nỗi đam mê”:

 

“…Tôi ngắm nhìn những trang giấy đầy chữ với một nỗi kinh ngạc và một cảm giác tương tự như sự xấu hổ, những cảm tưởng mà trước đây - khi còn đắm chìm trong nỗi đam mê và nhu cầu cần phải viết về nỗi đam mê ấy - tôi đã không hề có. Viễn tượng một ngày nào đó quyển sách sẽ đến tay độc giả đưa tôi đến gần hơn với sự phán xét của công chúng và những chuẩn mực ‘bình thường” của xã hội. (Phải trả lời những câu hỏi đại loại “đây có phải là một quyển tự truyện hay không?” và phải tìm cách biện minh điều này điều kia có thể làm cho nhiều quyển sách không bao giờ được ra đời, ngoại trừ dưới dạng tiểu thuyết hư cấu như một cách để giữ sĩ diện.)…”

 

Bản chuyển ngữ này dựa trên bản Anh ngữ của Tanya Leslie (NXB Seven Stories Press 2003).

 

T.Vấn

 

PASSION SIMPLE đã được dựng thành phim năm 2020 với đạo diễn Danielle Arbid và hai diễn viên Lætitia Dosch (TÔI) và Sergei Vladimirovich Polunin (CHÀNG).

 

Screenshot 2023-01-17 151637 

 Để đọc tác phẩm, xin bấm vào đường dẫn sau:

ANNIE ERNAUX: CHỈ LÀ NỖI ĐAM MÊ – T.Vấn và Bạn Hữu (t-van.net)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhà thơ/ nhà văn Đỗ Hồng Ngọc (Đỗ Nghê) -- một tên tuổi không xa lạ trong giới yêu thơ văn Việt Nam, trong nước cũng như hải ngoại -- nhân đọc tập thơ mới xuất bản của nhà thơ nữ Nguyễn Thị Khánh Minh, Tháng năm là mộng đang đi, đã có vài cảm nhận ghi trong bài viết sau. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Bạn Thơ ơi, Với riêng tôi, Lục Bát thân thuộc như hơi thở. Cha mẹ tôi kể thường ru tôi ngủ bằng những câu thơ lục bát. Như thế thì chưa biết nói đã được nhạc Lục Bát ấp ưu trong từng hơi thở đầu đời. Cứ thế mà bén rễ, ăn sâu vào cảm thức, cho đến khi bật ra thành câu thuở chập chững làm thơ, xem như Lục Bát là miếng cơm mớm cho những câu thơ bắt đầu tập nhai tập nuốt. Rồi theo hoài. Rồi thành quen. Đến nỗi Lục Bát gần như một phản xạ của rung động tức thì. Rồi cùng mình lặn lội tháng ngày, nuôi lẫn nhau thêm cái trầm lắng của sự chiêm nghiệm có được theo thời gian.
Trong hai thập niên ở miền Nam Việt Nam, nhiều dịch giả với các tác phẩm dịch thuật về văn chương Tây Phương, nhất là Pháp, khi đoạt giải Nobel Văn Chương, các tạp chí văn học được giới thiệu tác giả, tác phẩm với độc giả được phổ biến rộng rãi...
Người Việt hải ngoại chúng ta ngay lúc mới đặt chân trên miền đất mới đã cảm thấy nhu cầu tìm hiểu về căn cước của mình. Lần đầu mình đối diện với những dân tộc khác, những nền văn hoá khác, không còn thuộc nhóm đa số của dòng chính trên đất nước mình mà trở nên một thiểu số trong một đất nước mênh mông và đa dạng như Hoa Kỳ, hay thậm chí trong một nước với dân số không lớn như Pháp, Úc, Anh , Đức.
“Hiện Tượng Luận Phật Giáo” là tác phẩm đồ sộ cả về mặt hình thức lẫn nội dung được chia làm 2 cuốn, tổng cộng dày khoảng 1,500 trang. Đây là bộ sách nghiên cứu công phu về Du-già-hành Tông hay Duy Thức Tông, về Thành Duy Thức Luận, về Trung Quán, và nhiều đề tài Phật học và sử học Phật Giáo.
Nga hăm dọa sẽ tấn công Ukraine và cả thế giới đang chờ đợi với sự lo ngại. Tôi dửng dưng vì nghĩ chắc Nga cũng chỉ hăm he như Trung Quốc đòi đánh chiếm Đài Loan. Tên Đài Loan nghe quen hơn, còn Ukraine xa lạ quá. Cái tên chỉ làm tôi nhớ đến những bài học địa lý nói về vùng Tây Bá Lợi Á vào những năm học trung học đệ nhất cấp...
Anh Cao Huy Thuần gởi tôi tập Im Lặng, như lời chia tay… dặn để đọc mấy ngày Tết. Tôi nghĩ: chắc là Im Lặng thở dài… đây rồi! “Tôi đang lắng nghe tôi đang lắng nghe im lặng đời mình” (TCS)? Nhưng không. CHT không thở dài! Anh nói về “thiêng liêng” về “chia tay mà không biệt ly của cánh hoa rơi”…
Trong tuần qua, nhà thơ Trịnh Y Thư vừa phát hành một sách mới nhan đề “Căn Phòng Riêng,” dịch từ nguyên bản tiếng Anh, Virginia Woolf, A Room of One’s Own, nxb Harcourt, 1991. Theo lời dịch giả Trịnh Y Thư, ấn bản 2023 của bản dịch để phổ biến ở hải ngoại là bản được sửa chữa và tăng bổ từ hai ấn bản đã in trong các năm 2009 và 2016 tại Việt Nam. Tập tiểu luận văn học này của Virginia Woolf (1882-1941) như dường trải qua gần 100 tuổi, vì sách ấn hành lần đầu là năm 1929, nhưng các vấn đề nêu lên đều rất mới, như vị trí người cầm bút nữ chỉ là bóng mờ trong ngôi làng của các nhà văn, hay yêu cầu của Woolf rằng người sáng tác phải lìa hẳn “cái tôi” khi cầm bút, hay người sáng tác văn học cần có “khối óc lưỡng tính [nam/nữ]” (nghĩa là lìa cá tính, hay lìa ngã thể?) -- nghĩa là tất cả những gì rất mực táo bạo đối với người sáng tác văn học Việt Nam.
Thu hút sự chú ý của công chúng về tính quyết định của thời điểm lịch sử hiện tại, Ahmed giới thiệu một lý thuyết phê bình về giải phóng xã hội dựa trên các phong trào cách mạng hậu Xô Viết đã nổi lên bên lề trật tự xã hội toàn cầu. Sự gia tăng của các phong trào loại trừ xã hội và chính trị ở nhiều nơi trên thế giới, khủng hoảng sinh thái đang diễn ra, phân biệt chủng tộc chống người Da đen và sự cụ thể hóa của sự tuyệt vọng do đại dịch COVID-19 mang lại đòi hỏi một cách tiếp cận mới đối với cuộc cách mạng, mà Ahmed lập luận, phải được bắt nguồn từ kinh nghiệm của những người bị áp bức nhất trong xã hội.
Nói chung "bật khóc" vì nhiều lý do …. Trước khi đề cập chi tiết hơn về bài thơ tôi mạn phép giới thiệu sơ về Lão Thi Sĩ Trần Công. Theo internet thì tác giả người Gò Công, từng là Trung Tá Cảnh sát Quốc Gia Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa và hiện định cư tại Hoa Kỳ.