Hôm nay,  

Ngẫm Về Trường Cũ

22/02/202110:52:00(Xem: 3582)

Le Ngoc Chau

 

Dẫn nhập: Wuhan-Virus từ China (sic) gây ra biết bao tang tóc khắp nơi trên thế giới. Hàng triệu người nhiễm trùng và bị tử vong đã được ghi nhận. Khủng hoảng trầm trọng về kinh tế, tài chánh ... Nhiều hãng xưởng, cửa tiệm bị phá sản. Nhân viên phải làm việc ở nhà, Đại học, trường học, vườn trẻ, tiệm bán sách, tiệm hớt tóc, nhà hàng … phải đóng cửa. Lệnh giới nghiêm được ban hành khắp nơi trên thế giới để ngăn chận sự lây lan nhanh, rộng của Wuhan Virus. Đời sống bị đảo lộn vì đại dịch Corona.

 

Điều đáng mừng là từ vài tuần qua nhiều quốc gia trong đó có Đức chích ngừa Corona cho dân chúng (tuy Đức đang trở ngại chưa có đầy đủ thuốc để chích ngừa) nên hy vọng sự lây lan ngừng lại và đời sống từ từ sẽ trở lại bình thường như trước khi có đại dịch Corona. Điều đang lo ngại là vi khuẩn biến thể - một loại virus mới khác- đang lan truyền ở Anh, Đức … làm cho mọi người lo sợ.

 

Cũng nói ra luôn sự khó khăn mà giới lãnh đạo của Đức hay khối EU nói chung là dân chúng sống tự do quen rồi, thích đi du lịch đây đó, thích đi tắm biển … nên bị gò bó quá họ bực mình nên đôi khi "bất cần" và làm các điều họ thích khiến cho giới lãnh đạo cũng khó xử. Dù gì thì tiện tại hầu hết mọi người ai cũng ao ước có một đời sống như trước đại dịch, càng nhanh càng tốt.

 

***  

 

Thời tiết như mùa xuân với nhiệt độ khoảng 20 độ C (20 Grad Celsius) vào gần cuối tháng Hai, giữa mùa Đông ở Đức nói riêng thu hút mọi người ra ngoài NHƯNG biện pháp lockdown nghiêm ngặt đến ngày 07.03.2021 vì đại dịch đang khóa chân dân Đức.

 

Các chuyên gia từ Bộ Y tế và các đảng phái đã cảnh báo dân Đức nên đề cao cảnh giác vì sự nguy hiểm của dịch corona vẫn còn đó và có thể tái phát bất kỳ lúc nào, mặc dù có đảng muốn kiếm phiếu trong kỳ bầu cử Quốc hội vào mùa thu 2021 tại Đức nên đã lên tiếng chỉ trích biện pháp lockdown nghiêm ngặt hiện tại của chính phủ liên bang và tiểu bang.

 

Có thể nói, dân Đức quen nếp sống tự do rồi. Họ thích hưởng thụ, tắm nắng hay du lịch đó đây, thích đi trượt tuyết, đi tắm biển tại các nước như Ý, Tây Ban Nha … nên họ rất khó chịu khi phải bó chân nằm nhà. Người viết nói riêng, nghĩ lại thời sinh viên vì lý do tài chính (tiền để ăn học còn chưa đủ lấy đâu ăn chơi!) "cố thủ tại địa phương" suốt những năm còn đi học nên quen rồi vì vậy chuyện nằm nhà vì locdown có thể nói cũng chỉ là chuyện nhỏ. Nằm nhà chán thật nên tìm cách giải trí với vài hobbys biết được nhờ tự hàm mò hàm thụ trên internet mà ông thầy là google.

 

Trước Tết Ta 2021 tình cờ thấy bài thơ của thi sĩ Vivi phổ biến trên nhóm (internet) liên quan đến trường xưa với tiêu đề "NGẪM VỀ TRƯỜNG CŨ" tôi lấy xuống cất đó. Vài ngày qua lợi dụng lockdowm tôi lôi nó ra phổ nhạc giải trí cho đỡ buồn. Xí xọn (là nghề của tôi) cho nên hai ba ngày liên tiếp lục tìm hình trên mạng. May mắn tìm được (giới hạn) một số hình ảnh trường cũ của thời Việt Nam Cộng Hoà (tôi ưu tiên hình ảnh các trường thời VNCH trước 1975) mà tôi đã nghe đến cũng như có lần ghé qua) và thực hiện một video clip theo ý riêng. Chưa hết, tôi đi xa hơn chút xíu và đã xí xọn không những chỉ sử dụng hình của Thầy Cô và một số trường học ở Qui Nhơn/Bình Định mà còn sử dụng cả hình ảnh, học sinh, sinh viên của một số trường và đại học nổi tiếng của thời VNCH, từ Huế đến vùng cao nguyên, Nha Trang, Đà Lạt, Ban Mê Thuật cho đến Sài Gòn để hoàn thành video clip.

 

Chưa dừng lại ở đó, lợi dụng thời gian "nằm nha vì dịch Corona xài không hết" tui (thú thật chẳng biết nhờ ai lúc này, chưa nói đến rất khó thử hòa âm trải nghiệm và "hét" luôn) mặc dù tôi 111% không phải là ca-nhạc sĩ. Đối với tôi nhạc đơn thuần chỉ để giải trí và là nghiệp dư thôi. "Hét" xong thì thực hiện luôn video clip cho đủ bộ. Tạm vòng vo giới thiệu như vậy. Mong hoan hỷ.

 

Bây giờ trở lại với thi phẩm. Tiêu đề của bài thơ tự nó đã diễn tả tất cả "Ngẫm về TRƯỜNG CŨ".

 

Tôi thích ngay hai câu đầu của bài thơ đã "điểm trúng" tâm trạng của mình. Vâng, từ sau tháng Tư năm 1975 tôi nói riêng - kể từ khi xin tị nạn ở Đức - chưa có dịp về thăm lại trường xưa:

Lâu quá ! Chưa lần về thăm lại

Mái trường yêu thuở dại năm nao

 

Nếu không lầm (vì lâu quá rồi), tác giả thay tôi đã diễn tả một cách ngắn gọn, thực tế:

 

Hàng cây phượng vĩ lao xao

Hứng trời u ám, gió gào nắng mưa

 

Và quá đúng khi tác giả nhắc đến Thầy Cô vì rõ ràng chính học trò ngày xưa bây giờ hầu như ai cũng lớn tuổi hết rồi cũng như (có thể) không biết rõ bây giờ đang ở đâu:

 

Thầy cô nay lưa thưa đầu bạc

Ở quê nhà hay lạc nơi đâu

 

Ưu tư nơi xứ người nói chung mấy ai tránh khỏi?. Là người trong cuộc, hơn 45 năm biệt xứ sống tha phương cầu thực nên cá nhân người viết đồng cảm với tác giả (chưa quen biết ngoài đời) có thể nói hiểu rõ cảm tưởng này, được thi sĩ tác giả héo léo diễn tả qua lời thơ:

 

Thói đời gieo lắm ưu sầu

Xứ người tủi nhớ, mắt sâu thâm quầng

 

Mong ước của tác giả qua đoạn thơ sau đây, tuy giản dị nhưng phản ảnh sự thật và ước vọng của những đứa con Việt Nam vì hoàn cảnh phải sống tha phương dù quê hương vẫn còn đó:

 

Bạn bè lạc từ lâu không gặp

Chưa lần nào họp mặt chúc nhau

Những lời xóa vết buồn đau

Cho hoa tình nở muôn màu đẹp tươi

 

Hai câu thơ dưới đây tự nó đã diễn tả tâm trạng của những người trong cuộc đã một lần vội vã tìm cách rời bỏ quê hương, thân nhân và bạn bè trong khoảng thời gian vào tháng Ba, tháng Tư năm 1975 khi miền Nam sắp mất và sau đó là làn sóng vượt biên, vượt biển đi tìm Tự Do.

 

Ôi ! Nhớ quá mấy mươi xuân biệt

Ngày ra đi không kịp vẫy chào

 

Vuối cùng, có lẽ là lời than vãn của những người Việt Nam chấp nhận kiếp sống tha hương từ sau 1975 … khi nhìn lại mình và quê hương yêu dấu:

 

Nước non Non nước nghẹn ngào

Đôi giày lủng gót buồn trao nợ đời !

 

Có thể nói, ai trong chúng ta đều có lần cấp sách đến trường và đều có ngôi trường cũ dù đó là trường mẫu giáo, trung tiểu học hay đại học. Để kết thúc bài phóng tác tôi xin giới thiệu và mời Quý Thầy Cô, quý vị, thi sĩ tác giả Vivi, bạn bè, thân hữu và độc giả theo dõi video clip do tôi tự biên tự diễn (tất cả nhờ/với khả năng tự học mò hàm thụ) đã được đưa lên Youtube. Rất tiếc hình ảnh giới hạn, hơn nữa lại tự thu âm tài tử với máy Digitalcamera nhỏ, loại bỏ túi, không mixed, không lọc âm thanh nên mong quý vị hoan hỷ cho mọi sự !. Đa tạ.

 

NGẪM VỀ TRƯỜNG CŨ

Thơ: Vivi

Phổ nhạc, hát nhanh (hát hay không bằng hay hát), hòa âm trải nghiệm, video: LNChâu6168

 

https://www.youtube.com/watch?v=Qx5SIPVrjCA&feature=youtu.be

 

 

*  © Lê Ngọc Châu - Nam Đức, ngày 22.02.2021 + hình internet & minh họa.

* Xin tùy nghi phổ biến nhưng vui lòng ghi xuất xứ/nguồn. Cám ơn (LNC).     

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Lần đầu tiên tôi có cơ hội được một mình ngồi trò chuyện với cô Khánh Ly là một ngày của Tháng 3 cách đây tròn 15 năm – khi được sếp phân công phỏng vấn viết bài về sự có mặt của cô trong một đêm nhạc mang tên “Du Mục” của nhóm The Friends. Tôi vẫn nhớ như in lần đầu gặp gỡ đó – giữa Khánh Ly – người được xem như một trong những huyền thoại của làng âm nhạc Việt Nam, và tôi – một phóng viên mới bước vào nghiệp cầm bút chưa đầy 2 năm. Nơi cô hẹn tôi là quán phở Nguyễn Huệ của chú Cảnh ‘Vịt’ (chú Cảnh đã bỏ trần gian đi rong chơi ở chốn xa lắc xa lơ nào cũng đã vài năm). Hôm đó, chồng cô, nhà báo Nguyễn Hoàng Đoan, chở cô tới. Trong hơn một tiếng đồng hồ, tôi đã hỏi cô nhiều câu – phần lớn chả ăn nhập gì đến chương trình cô sắp tham gia – mà chỉ là những câu hỏi tôi tò mò muốn biết về Khánh Ly – một người được bao người ngưỡng mộ, bao người mơ ước được gặp mặt – lại đang ngồi đối diện tôi, cùng tôi uống cà phê trong quán phở, và làm tôi bị say thuốc lá
Người đàn bà ấy, đứng trên sân khấu với mái tóc buông dài, đôi chân trần và một ánh mắt không có gì ngoài sự thản nhiên. Người ta gọi bà là "nữ hoàng chân đất," nhưng bà không phải là hoàng hậu của bất cứ điều gì ngoài nỗi buồn nhân thế. Đó là sự thản nhiên của một người đã thấy hết những gì cuộc đời có thể mang lại: những đỉnh cao, những vực sâu, những ngày tháng của ánh hào quang và những đêm dài của sự cô đơn tuyệt đối. Nếu có một người nào hát về sự mất mát mà không làm cho nó trở nên ủy mị, nếu có một người nào hát về những điều tan vỡ mà không cần phải gào thét lên, thì đó là Khánh Ly.
Và đêm qua, chân dung ấy đã mang bao tâm hồn, bao thế hệ cùng trở lại bên nhau. Anh biết không, trong khuôn viên rộng lớn của Bowers Museum, em đã nhận ra, và tìm về với bao nhiêu gương mặt thân quen mà đã từ lâu em không gặp. Họ là những tên tuổi lớn của mọi lĩnh vực từ văn chương, âm nhạc cho đến điện ảnh... Họ là những vị đã bước qua tuổi tám mươi, đến những em nhỏ chưa tròn đôi mươi. Họ là những nhân chứng của cuộc chiến tranh. Như một định mệnh, những tâm hồn ấy lại ngồi bên nhau để cùng nghe tiếng hát vang lên: “Tình ngỡ chết trong nhau, nhưng tình vẫn rộn ràng, Người ngỡ đã quên lâu, nhưng người vẫn bâng khuâng” (Trịnh Công Sơn)
“Nếu không có tiếng hát Khánh Ly thì chúng ta có những gì, còn gì?” Nếu chỉ được chọn một câu để nói về người ca sĩ đã cống hiến gần cả cuộc đời cho âm nhạc, thì tôi xin chọn câu nói trên của MC Lê Đình Ysa trong “Đêm mừng Khánh Ly 80 tuổi” được nhóm bạn trẻ Nina Hòa Bình Lê, Ann Phong, Lê Đình Ysa, Nguyễn Lập Hậu & Jimmy Nhựt Hà... tổ chức vào tối thứ Sáu 7/3/2025 tại quận Cam, Nam California.
Người ta thường gói ghém một cuộc đời trong dăm ba trang giấy để gọi là hồi ký. Người ta cũng thường dùng thước đo của 10 năm, 20 năm, 30 năm… để hoài niệm một điều gì đó, cho dù là hạnh phúc hay mất mát. Nhưng không dễ gì để tái hiện cả một cuộc đời dài 80 năm, trong đó có lịch sử, có tình yêu, có nhân quả, có triết lý sống, có ân tình, có nghệ thuật, có tài năng… chỉ trong một đêm. Vậy mà, Đêm-Khánh-Ly-80-Tuổi, đã làm được điều đó.
Không hiểu sao, khi những giòng nhạc trong bài Tuổi Đá Buồn của TCS qua tiếng hát của ca sĩ Khánh Ly vang lên từ máy phát thanh ở rạp hát của Bowers Museum, lòng tôi bỗng nhiên rưng rưng. Cho dù lúc ấy, nhân vật chính là nữ ca sĩ Khánh Ly chưa xuất hiện trên sân khấu trong buổi tối kỷ niệm Sinh Nhật 80 tuổi của bà hôm thứ sáu tuần trước. Cho dù tôi đã nghe rất nhiều lần tiếng hát Khánh Ly từ lúc rất trẻ khi còn ở trong nước, hay những năm sau này ở Mỹ khi về già. Có lẽ tôi xúc động vì ý nghĩa của buổi tối kỷ niệm ngày sinh nhât của môt người nghệ sĩ đã hơn 60 năm ca hát cho đời và tạo cho mình môt chỗ đứng riêng với giọng hát đặc biệt của mình.
Nhìn lui lại kỷ niệm. Khánh Ly với nụ cười đồng cảm những lời văn vẻ tôi đang chia sẻ với 800 khán giả những tâm sự của Trịnh Công Sơn qua những ca từ mà Khánh Ly đã chọn để gửi đến người nghe trong chương trình nhạc “Khánh Ly và Từ Công Phụng” do Việt Art Production tổ chức ngày 6 tháng 3 năm 2011. Phần một, Khánh Ly hát nhạc Trịnh Công Sơn và Phần hai, Từ Công Phụng hát nhạc của ông. Hai nhạc sĩ cùng với Vũ Thành An, Lê Uyên Phương và Ngô Thụy Miên tạo ra một chân trời âm nhạc mới cho những thế hệ trẻ trong thập niên 1960-1975 và kéo dài sang hải ngoại.
Năm 2016, một vụ án xảy ra ở Little Saigon, California, gây chấn động cộng đồng hải ngoại, các hãng thông tấn cũng như báo chí truyền thông địa phương. Bảy năm sau, tình tiết và những nhân vật trong câu chuyện ly kỳ về ông Mã Long, tài xết taxi, bị ba tù vượt ngục bắt cóc, bước lên bục vinh quang ở Sudance Film Festival, dành hạng mục đạo diễn xuất sắc nhất của phim The Accidental Getaway Driver – Tài Xế Đêm. Hai năm sau nữa, vào ngày 27/2/2025, cuốn phim sẽ chính thức được trình chiếu trên màn ảnh rộng.
Cuối tuần qua, ở nhà hát Majestic, New York tràn ngập tiếng vỗ tay khi cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris và phu quân Doug Emhoff bước vào. Đoạn video đăng trên broadwayworld và danh khoản Twitter Latina for Kamala cho thấy, vợ chồng cựu phó tổng thống đến thưởng lãm buổi nhạc kịch GYPSY của đạo diễn sáu lần đoạt giải Tony George C. Wolfe. Khi cả hai bước vào, khán giả đồng loạt đứng dậy vỗ tay và hô vang “Kamala” cho đến khi dàn nhạc bắt đầu chơi bản nhạc mở đầu của GYPSY. Cuối buổi biểu diễn, Harris và Emhoff đứng lên, gửi tràng pháo tay dài cho nghệ sĩ Audra McDonald và các bạn diễn. Chỉ vài ngày trước đó, bà Deborah Rutter, giám đốc của Trung Tâm Nghệ Thuật Biểu Diễn John F Kennedy – John F. Kennedy Center for the Performing Arts, thường được gọi là Kennedy Center, bị sa thải. Thay thế bà, không ai khác hơn chính là tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ, Donald Trump.
Khánh Ly khóc.Tôi bất ngờ. Mọi người chưa nghĩ ra. 300 cái đầu, 600 trăm con mắt, 600 trăm lỗ tai, 300 hơi thở đều im lặng. Một cảnh tượng hoàn toàn đồng cảm. Tâm trạng nặng nề trong bóng tối tràn ngập cả thính đường. Lúc đó, sân khấu kéo màn. Hậu cảnh sáng dần lên, thấy tấm hình lớn, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đang cầm cây đàn thùng, tay kia quàng qua mái tóc Khánh Ly. Nét mặt ông chìm đắm vào địa đàng âm nhạc và Khánh Ly trẻ như thời còn chân đất ở quán Tre.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.