Hôm nay,  

Đêm Mừng Sinh Nhật Khánh Ly 80 tuổi – đêm của lòng tử tế gặp nhau

3/14/202500:00:00(View: 3695)

Bánh sinh nhật
Photo Nguyễn Lập Hậu.

Lần đầu tiên tôi có cơ hội được một mình ngồi trò chuyện với cô Khánh Ly là một ngày của Tháng 3 cách đây tròn 15 năm – khi được sếp phân công phỏng vấn viết bài về sự có mặt của cô trong một đêm nhạc mang tên “Du Mục” của nhóm The Friends.
 
Tôi vẫn nhớ như in lần đầu gặp gỡ đó – giữa Khánh Ly – người được xem như một trong những huyền thoại của làng âm nhạc Việt Nam, và tôi – một phóng viên mới bước vào nghiệp cầm bút chưa đầy 2 năm.
 
Nơi cô hẹn tôi là quán phở Nguyễn Huệ của chú Cảnh ‘Vịt’ (chú Cảnh đã bỏ trần gian đi rong chơi ở chốn xa lắc xa lơ nào cũng đã vài năm). Hôm đó, chồng cô, nhà báo Nguyễn Hoàng Đoan, chở cô tới. Trong hơn một tiếng đồng hồ, tôi đã hỏi cô nhiều câu – phần lớn chả ăn nhập gì đến chương trình cô sắp tham gia – mà chỉ là những câu hỏi tôi tò mò muốn biết về Khánh Ly – một người được bao người ngưỡng mộ, bao người mơ ước được gặp mặt – lại đang ngồi đối diện tôi, cùng tôi uống cà phê trong quán phở, và làm tôi bị say thuốc lá J.
 
Cuộc trò chuyện trong lần đầu gặp đó khiến tôi có một cảm tình rất đặc biệt dành cho cô. Và bài viết “Khánh Ly: ‘Gánh đời nặng quá…’” trở thành một trong những bài báo mà tôi tâm đắc cho đến tận bây giờ.
 
Khởi đi từ đó, tôi có thêm nhiều cơ hội được viết về Khánh Ly, về những chương trình mà cô góp mặt. Viết với niềm thương yêu, cảm kích, có. Viết với sự tiếc nuối khi thấy có gì chưa vẹn tròn, có. Viết với nỗi hờn giận như bị… phản bội, cũng có.
 
Tôi nhớ hoài bài tôi viết trong blog mang tên “Một thần thái, một bản lĩnh đã mất trong tôi” vào ngày 1 tháng 5, 2014, khi nghe tin cô trở về biểu diễn ở Hà Nội. Tôi giận cô, không phải vì cô về hát ở Việt Nam, mà giận “khi tôi nhìn thấy hình cô trên một trang báo mạng trong nước, mà lại không có một lời với những người đã thương mến cô, nơi này,” dĩ nhiên trong đó có tôi.
 
Nhưng tôi chẳng bao giờ là người giận lâu, bởi tôi không là người thích đóng đanh suy nghĩ của mình để biến nó thành một điều bất di bất dịch. Tôi hiểu thiên đường của người ca sĩ chính là được hát ở nơi có người chờ nghe họ hát, bất kể đó là ở đâu, với tất cả những lý do có thể hiểu và không thể hiểu. Tôi dõi theo bước chân cô quay về nơi gọi là quê hương, nơi có bao người chờ đợi được nhìn thấy một Khánh Ly bằng xương bằng thịt, sau gần 40 năm lìa xa, để có thể cảm nhận được nỗi niềm, cảm xúc của một người mà tên tuổi đã trở thành biểu tượng cho một thứ tín ngưỡng thuộc về lẽ thắng-thua, được-mất của một dân tộc vốn bị chia rẽ từ thuở ban sơ.
 
Tôi nhớ, 15 năm trước, lần đầu gặp Khánh Ly khi cô ở tuổi mà người Mỹ bắt đầu về hưu, cô đã nói, “Người nghe tìm đến những nơi Khánh Ly hát là để gặp nhau, để nhắc nhớ. Bởi Khánh Ly như trở thành một kỷ niệm của một thế hệ, chứ không còn là một cá nhân nào nữa. Họ đến nghe là để tìm về những kỷ niệm.”
 
Tôi tin cô nói rất thật lòng.
 
Hơn 10 năm qua, người ta có mặt tại những chương trình mà ca sĩ chính là Khánh Ly có phải chỉ để nghe giọng hát của Khánh Ly không? Tôi tin chắc rằng không. Thời gian đã thật sự khắc dấu vào tiếng ca của nữ hoàng chân đất ngày nào. Giọng hát Khánh Ly, một thứ giọng bình dị không cần làm dáng nhưng lại có ma lực của men say khiến người ta mê đắm từ các giảng đường đại học, tới các phòng trà, sân khấu từ Sài Gòn qua tới Mỹ ngày nào, đã càng lúc càng trầm đục hơn, khắc khoải hơn, nặng nề hơn theo năm tháng.
 
Nhưng, điều đó chẳng bao giờ làm người ta bận tâm. Bởi. Khánh Ly là huyền thoại. Khánh Ly là biểu tượng. Nghe Khánh Ly là nghe bằng ký ức. Nghe Khánh Ly là nghe bằng hoài niệm. Nghe Khánh Ly để trôi trong cõi riêng của mình, theo cách mình muốn.
 
Và có lẽ cũng chính vì thế, mà tôi cứ thấy mắt mình nhòe nhoẹt khi ngồi nhìn cô Khánh Ly trong 'Đêm Mừng Sinh Nhật Khánh Ly 80 tuổi' được chị Hòa Bình và nhóm bạn hữu NTM tổ chức vào tối Thứ Sáu, 7 Tháng 3, tại Bảo Tàng Bowers Museum ở Santa Ana. 

Khánh Ly thổi bánh sinh nhật_Photo Ngọc Lan

Khánh Ly thổi bánh sinh nhật 80 trên sân khấu Bowers Museum. Ảnh: Ngọc Lan.

 
Tôi nhìn Khánh Ly, người ca sĩ tròn 80 tuổi, vừa rời khỏi bệnh viện sau cơn tai biến nhẹ mới hai ngày đã có mặt trước những khán giả đặc biệt đến vì lòng thương mến cô – như cách cô hay nói – để trò chuyện, để hát, để dẫn dắt mọi người quay lại hành trình mà cô đã đi, cũng là hành trình của bao người có mặt, bằng tất cả sức lực mà cô có thể có, qua một số ca khúc “Da Vàng” - để tôi nhận ra chân giá trị của cuộc đời này là gì.
 
Và cũng lần đầu tiên, tôi hiểu vì sao khi Khánh Ly hỏi “Sống trong đời sống cần có cái gì?” trong số vô vàn những nhu cầu cần phải có, Trịnh Công Sơn bảo “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng.” Tấm lòng đó để làm gì khi mình chẳng ăn được khi mình đói? Tấm lòng đó cũng chẳng làm cho mình ấm khi mình lạnh? Nhưng hãy cứ sống với một tấm lòng, một tấm lòng tử tế, dù chỉ để gió cuốn đi.
 
Tôi cảm thấy may mắn khi được có mặt trong “Đêm Mừng Sinh Nhật Khánh Ly 80 tuổi”. Một đêm được ban tổ chức thực hiện một cách chỉnh chu đến từng chi tiết, như cách mà Hòa Bình và nhóm bạn hữu của chị đã từng làm, để thể hiện tất cả tình cảm mà họ có dành cho Khánh Ly, người ca sĩ mà họ thương quý như một người mẹ, một người bạn, một tri kỷ.
 
Một đêm mà khán giả, có người từ Úc, từ Canada, từ nhiều tiểu bang xa xôi, đã không quản ngại đường xa để có mặt chúc mừng Khánh Ly 80 tuổi, có mặt để ôn lại kỷ niệm, để thấy lòng chợt từ bi khi vẫn còn thấy nhau. Một đêm mà người ca sĩ vừa trở về từ bệnh viện, nhiều lúc khó khăn khi phải hát cho tròn nhịp, vẫn xuất hiện theo cách đẹp nhất, Khánh Ly nhất, có thể.
 
Tôi gọi “Đêm Mừng Sinh Nhật Khánh Ly 80 tuổi”– đêm của lòng tử tế gặp nhau,” cũng là vì vậy.
 
Ngọc Lan
 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Người đàn bà ấy, đứng trên sân khấu với mái tóc buông dài, đôi chân trần và một ánh mắt không có gì ngoài sự thản nhiên. Người ta gọi bà là "nữ hoàng chân đất," nhưng bà không phải là hoàng hậu của bất cứ điều gì ngoài nỗi buồn nhân thế. Đó là sự thản nhiên của một người đã thấy hết những gì cuộc đời có thể mang lại: những đỉnh cao, những vực sâu, những ngày tháng của ánh hào quang và những đêm dài của sự cô đơn tuyệt đối. Nếu có một người nào hát về sự mất mát mà không làm cho nó trở nên ủy mị, nếu có một người nào hát về những điều tan vỡ mà không cần phải gào thét lên, thì đó là Khánh Ly.
Và đêm qua, chân dung ấy đã mang bao tâm hồn, bao thế hệ cùng trở lại bên nhau. Anh biết không, trong khuôn viên rộng lớn của Bowers Museum, em đã nhận ra, và tìm về với bao nhiêu gương mặt thân quen mà đã từ lâu em không gặp. Họ là những tên tuổi lớn của mọi lĩnh vực từ văn chương, âm nhạc cho đến điện ảnh... Họ là những vị đã bước qua tuổi tám mươi, đến những em nhỏ chưa tròn đôi mươi. Họ là những nhân chứng của cuộc chiến tranh. Như một định mệnh, những tâm hồn ấy lại ngồi bên nhau để cùng nghe tiếng hát vang lên: “Tình ngỡ chết trong nhau, nhưng tình vẫn rộn ràng, Người ngỡ đã quên lâu, nhưng người vẫn bâng khuâng” (Trịnh Công Sơn)
“Nếu không có tiếng hát Khánh Ly thì chúng ta có những gì, còn gì?” Nếu chỉ được chọn một câu để nói về người ca sĩ đã cống hiến gần cả cuộc đời cho âm nhạc, thì tôi xin chọn câu nói trên của MC Lê Đình Ysa trong “Đêm mừng Khánh Ly 80 tuổi” được nhóm bạn trẻ Nina Hòa Bình Lê, Ann Phong, Lê Đình Ysa, Nguyễn Lập Hậu & Jimmy Nhựt Hà... tổ chức vào tối thứ Sáu 7/3/2025 tại quận Cam, Nam California.
Người ta thường gói ghém một cuộc đời trong dăm ba trang giấy để gọi là hồi ký. Người ta cũng thường dùng thước đo của 10 năm, 20 năm, 30 năm… để hoài niệm một điều gì đó, cho dù là hạnh phúc hay mất mát. Nhưng không dễ gì để tái hiện cả một cuộc đời dài 80 năm, trong đó có lịch sử, có tình yêu, có nhân quả, có triết lý sống, có ân tình, có nghệ thuật, có tài năng… chỉ trong một đêm. Vậy mà, Đêm-Khánh-Ly-80-Tuổi, đã làm được điều đó.
Không hiểu sao, khi những giòng nhạc trong bài Tuổi Đá Buồn của TCS qua tiếng hát của ca sĩ Khánh Ly vang lên từ máy phát thanh ở rạp hát của Bowers Museum, lòng tôi bỗng nhiên rưng rưng. Cho dù lúc ấy, nhân vật chính là nữ ca sĩ Khánh Ly chưa xuất hiện trên sân khấu trong buổi tối kỷ niệm Sinh Nhật 80 tuổi của bà hôm thứ sáu tuần trước. Cho dù tôi đã nghe rất nhiều lần tiếng hát Khánh Ly từ lúc rất trẻ khi còn ở trong nước, hay những năm sau này ở Mỹ khi về già. Có lẽ tôi xúc động vì ý nghĩa của buổi tối kỷ niệm ngày sinh nhât của môt người nghệ sĩ đã hơn 60 năm ca hát cho đời và tạo cho mình môt chỗ đứng riêng với giọng hát đặc biệt của mình.
Nhìn lui lại kỷ niệm. Khánh Ly với nụ cười đồng cảm những lời văn vẻ tôi đang chia sẻ với 800 khán giả những tâm sự của Trịnh Công Sơn qua những ca từ mà Khánh Ly đã chọn để gửi đến người nghe trong chương trình nhạc “Khánh Ly và Từ Công Phụng” do Việt Art Production tổ chức ngày 6 tháng 3 năm 2011. Phần một, Khánh Ly hát nhạc Trịnh Công Sơn và Phần hai, Từ Công Phụng hát nhạc của ông. Hai nhạc sĩ cùng với Vũ Thành An, Lê Uyên Phương và Ngô Thụy Miên tạo ra một chân trời âm nhạc mới cho những thế hệ trẻ trong thập niên 1960-1975 và kéo dài sang hải ngoại.
Năm 2016, một vụ án xảy ra ở Little Saigon, California, gây chấn động cộng đồng hải ngoại, các hãng thông tấn cũng như báo chí truyền thông địa phương. Bảy năm sau, tình tiết và những nhân vật trong câu chuyện ly kỳ về ông Mã Long, tài xết taxi, bị ba tù vượt ngục bắt cóc, bước lên bục vinh quang ở Sudance Film Festival, dành hạng mục đạo diễn xuất sắc nhất của phim The Accidental Getaway Driver – Tài Xế Đêm. Hai năm sau nữa, vào ngày 27/2/2025, cuốn phim sẽ chính thức được trình chiếu trên màn ảnh rộng.
Cuối tuần qua, ở nhà hát Majestic, New York tràn ngập tiếng vỗ tay khi cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris và phu quân Doug Emhoff bước vào. Đoạn video đăng trên broadwayworld và danh khoản Twitter Latina for Kamala cho thấy, vợ chồng cựu phó tổng thống đến thưởng lãm buổi nhạc kịch GYPSY của đạo diễn sáu lần đoạt giải Tony George C. Wolfe. Khi cả hai bước vào, khán giả đồng loạt đứng dậy vỗ tay và hô vang “Kamala” cho đến khi dàn nhạc bắt đầu chơi bản nhạc mở đầu của GYPSY. Cuối buổi biểu diễn, Harris và Emhoff đứng lên, gửi tràng pháo tay dài cho nghệ sĩ Audra McDonald và các bạn diễn. Chỉ vài ngày trước đó, bà Deborah Rutter, giám đốc của Trung Tâm Nghệ Thuật Biểu Diễn John F Kennedy – John F. Kennedy Center for the Performing Arts, thường được gọi là Kennedy Center, bị sa thải. Thay thế bà, không ai khác hơn chính là tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ, Donald Trump.
Khánh Ly khóc.Tôi bất ngờ. Mọi người chưa nghĩ ra. 300 cái đầu, 600 trăm con mắt, 600 trăm lỗ tai, 300 hơi thở đều im lặng. Một cảnh tượng hoàn toàn đồng cảm. Tâm trạng nặng nề trong bóng tối tràn ngập cả thính đường. Lúc đó, sân khấu kéo màn. Hậu cảnh sáng dần lên, thấy tấm hình lớn, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đang cầm cây đàn thùng, tay kia quàng qua mái tóc Khánh Ly. Nét mặt ông chìm đắm vào địa đàng âm nhạc và Khánh Ly trẻ như thời còn chân đất ở quán Tre.
Ngày 12 tháng 2 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã sa thải một nửa số thành viên được bổ nhiệm vào hội đồng quản trị của Trung Tâm về Nghệ Thuật Biểu Diễn John F. Kennedy (Kennedy Center for the Performing Arts, gọi tắt là Kennedy Center). Ngay sau đó, các thành viên còn lại, phần lớn là những người mà Trump vừa bổ nhiệm, đã bỏ phiếu để đưa ông lên làm chủ tịch của Kennedy Center. Hội đồng cũng đã bãi nhiệm Deborah Rutter, người từng giữ chức chủ tịch trung tâm từ năm 2014. Mặc dù Rutter vốn dĩ đã có kế hoạch rời đi sau bảy tháng nữa, nhưng hội đồng vẫn quyết định thay thế bà ngay lập tức bằng Richard Grenell, một cựu viên chức trong chính quyền Trump hồi nhiệm kỳ đầu.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.