Hôm nay,  

Nghệ Thuật Công Cộng Năm 2020 Xác Định Đặc Điểm, Từ Các Đài Tưởng Niệm Bị Xô Ngã Tới Các Thông Điệp Trên Bầu Trời

08/01/202100:00:00(Xem: 3187)
 
NGHE THUAT CONG CONG NAM 2020_01

Một bức tranh tường của George Floyd tại Minneapolis. (www.artnews.com)

 
Trong một năm mà khiến cho nhiều cơ chế trên khắp thế giới bị đóng cửa vào nhiều tháng cuối năm, nghệ thuật công cộng trên sự cộng hưởng mới tại nhiều thành phố và đã mang đến nhiều kinh nghiệm an toàn cho những ai tìm kiếm sự giải trí qua mạng trong lúc cách ly. Nhiều tác phẩm nghệ thuật công cộng được tạo ra trong năm 2020 thường đề cập đến những vấn đề chính trị và xã hội cấp bách, và khái niệm về các tượng đài – về các con số đã được leo thang và cách chúng được thể hiện – được tìm thấy trong các phong trào biểu tình, các trang quan điểm, và nhiều hơn nữa. Hướng dẫn dưới đây trình bày một cuộc thăm dò của một số dự án, các đụng độ, và các sự kiện đáng chú ý nhất trong năm liên quan đến nghệ thuật công cộng, phần nhiều trong số đó đã thay đổi cách chúng ta nhìn và suy nghĩ về lịch sử và môi trường của chúng ta.
 
Các bức tranh tường nổi lên giữa bối cảnh các cuộc biểu tình chống kỳ thị chủng tộc có hệ thống và sự bạo hành của cảnh sát.
 
Các cuộc biểu tình theo sau việc giết George Floyd bởi cảnh sát tại Minneapolis vào tháng 5 đã xảy ra khắp thế giới trong năm 2020, và nghệ thuật đóng vai trò quan trọng trong phong trào theo sau. Các bức tranh tường dành riêng cho Floyd được vẽ tại những nơi công cộng ở Dallas, Los Angeles, Oakland, Nairobi, Brussels, và nơi khác khi các cuộc biểu tình tiếp tục. Một tác phẩm như thế được vẽ tại một cửa hàng tạp hóa ở Minneapolis nơi Floyd bị bắt và bị giết bởi vì là nơi để tụ tập và tưởng niệm. Bức tranh tường của các nghệ sĩ Xena Goldman, Cadex Herrera, và Greta McLain, cũng như các cộng tác viên từ cộng đồng, vẽ Floyd ở giữa và nêu danh tánh của những người Mỹ Da Đen khác bị giết bởi cảnh sát trong nhiều năm gần đây. Bức tranh tường tại Minneapolis đứng đầu danh sách của ARTnews về các tác phẩm nghệ thuật quan trọng nhất của năm 2020.
 
Giữa lúc xét đến thượng đẳng da trắng và chủ nghĩa thực dân, một số tượng đài đã bị xô ngã hay bị dời đi.
 
Năm 2020, phong trào Black Lives Matter đã thu hút sự chú ý mới tới các tượng đài lịch sử tại Hoa Kỳ và Châu Âu mà nhiều người xem là các phương tiện để tôn vinh các nhân vật kỳ thị chủng tộc. Các tượng đài như thế đã là tiêu điểm cho các cuộc biểu tình tại Birmingham, Boston, Philadelphia, và nhiều thành phố Mỹ, khiến cho các viên chức địa phương phải xem xét lại chỗ đặt của các tượng này ở các địa điểm công cộng – và thường là trung tâm. Các tượng của những chính trị gia là người đã tán thành các quan điểm kỳ thị chủng tộc, các quân nhân Miền Nam, Christopher Columbus, và những người khác đã bị những người biểu tình xô ngã hay bị dời đi bởi các chính quyền thành phố trong suốt năm. Nhưng loại tái tưởng tượng những chỗ công cộng này không bị giới hạn tại Hoa Kỳ. Tại Antwerp, Belgium, các viên chức đã dời tượng Vua Leopold II từ quận Ekeren của thành phố sau khi nó đã bị những người biểu tình phá hư, và tại Bristol, Anh Quốc, những người biểu tình đã xô ngã tượng của người buôn bán nô lệ thế kỷ 17 Edward Colston và đẩy nó xuống hải cảng. Một bức tượng của Marc Quinn mà nhà nghệ sĩ đã đặt vào để thay thế tượng Colston bị dời đi mất. Nghệ sĩ Thomas J. Price, người đã xuất hiện trong danh sách Những Người Quyết Định của ARTnews, đã có lần viết rằng, “Một điển hình chân thật của nhóm vận động công bằng xã hội, hòa nhập và nhân quyền có thể là giúp sự ủng hộ tài chánh và các cơ sở sản xuất cần thiết cho nhà nghệ sĩ trẻ, địa phương, Da Đen để thực hiện việc thay thế tạm thời.”

NGHE THUAT CONG CONG NAM 2020_02

Tượng của Andrew Jackson tại Lafayette Park, Washington, D.C.(www.artnews.com)

 
Các tác phẩm điêu khắc gây tranh cãi miêu tả những phụ nữ khỏa thân đã mất dấu ấn tại New York và London.
 
Một số tượng được ra mắt công chúng trong năm nay đã thành các tiêu đề cho sự phản ứng tiêu cực mà họ nhận được. Một trong những tượng điêu khắc gây tranh cãi sôi nổi nhất của năm 2020 là tượng Medusa Với Cái Đầu Của Perseus (2008) của nghệ sĩ Luciano Garbati, mà đã được trưng bày tại Manhattan vào tháng 10. Tác phẩm này, miêu tả nữ thần tóc rắn đang cầm cái đầu bị chặt của Perseus và được coi là “một biểu tượng của công lý cho nhiều phụ nữ,” theo nhà nghệ sĩ này, được đặt trong công viên đối diện Tòa Án Tội Phạm Quận New York, nơi Harvey Weinstein bị xử và bị kết án 2 trọng tội tình dục. Nhiều người tự hỏi tại sao nam nghệ sĩ nên được cho loại không gian và trưng bày này để nói về phong trào #MeToo.

Trong tháng 11, một tượng khỏa thân khác được khắc tại London, đây là lời ca ngợi nhà văn, triết gia và nhà cổ võ nữ quyền người Anh trong thế kỷ 18 Mary Wollstonecraft.  Tác phẩm này được tạo ra bởi nghệ sĩ Maggi Hambling đã ra mắt tại công viên Newington Green của thành phố, và nó là tượng trưng cho “mọi người phụ nữ” và giúp sửa sai sự thiếu sót của tính đa dạng trong các pho tượng của London, hơn 90% các tượng ở đó dành cho nam giới. Một số người đã đặt vấn đề với sự kiện rằng một trong những nơi công cộng của thành phố duy nhất ca ngợi đối với một phụ nữ khỏa thân, một chọn lựa có vẻ trái ngược với các bức tượng của nam giới từ lịch sử. Nhà văn Malorie Blackman có lúc đã viết trên Twitter rằng, “Tôi đã nhìn xem nhiều bức tượng của các nhà văn, các nhà hoạt động cho các quyền và các triết gia đàn ông và tôi không thể nhớ bất cứ người nào trong số họ ở trần.”
 
Các tác phẩm nghệ thuật công cộng tại New York đã miêu tả đại dịch, phong trào Black Lives Matter, cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2020, và nhiều nữa.
 
Với các viện bảo tàng đang đối diện đóng cửa nhiều tháng vì khủng hoảng sức khỏe, các dự án ngoài trời sinh sôi nảy nở trong các không gian bất ngờ trên các đường phố của New York. Trong số đó là sự trình bày dàn ra khắp thành phố “Art on the Grid” của Public Art Fund triển lãm các tác phẩm của 50 nghệ sĩ địa phương tại 500 trạm chờ xe buýt và trên màn hình của 1,700 ki ốt của LinkNYC. Một số các tác phẩm trong loạt trình bày đó, đã mở cửa vào mùa hè, đã phản ứng với việc giết George Floyd. Chase Hall mô tả tác phẩm của ông trong cuộc triển lãm, có chủ đề A Great Day in Harlem, như là một “biểu tỏ cá nhân đối với cảm giác khôn lường và mất mát không thể vượt qua.”


Các trạm điện thoại trên đường Sixth Avenue tại Trung Tâm Manhattan trở nên khó xảy ra nhưng là những địa điểm hiệu quả cho việc xem nghệ thuật trong triển lãm của nhóm “TITAN,” được tổ chức bởi nhà nghệ sĩ Damián Ortega và Bree Zucker, giám đốc của phòng triển lãm nghệ thuật Kurimanzutto tại New York. Cuộc trưng bày làm nổi bật các tác phẩm dựa vào văn bản chuyển tải thông điệp sắc bén, cảm động. Thí dụ, sự đóng góp của Rirkrit Tiravanija có các câu “Cuồng nhiệt vì Chủ Nghĩa Phát Xít” và “Hãy Nhớ Vào Tháng 11.” Cuộc trưng bày cũng gồm tác phẩm của Minerva Cuevas, Hans Haacke, Glenn Ligon, Zoe Leonard, và những người khác.

Mierle Laderman Ukeles, người có kinh nghiệm tập trung từ lâu việc bảo trì hàng ngày của New York và các công nhân thực hiện công việc quan trọng, đã ra mắt một tác phẩm mới có tên For  ——>  forever…. tại nhiều địa điểm khác nhau khắp thành phố trong tháng 9. Việc xuất hiện tại các trạm xe điện, trên các màn hình tại Times Square, và trên mặt tiền của Viện Bảo Tàng Queens Museum, tác phẩm gồm một thông điệp được nhà nghệ sĩ viết tay: “Công Nhân Phục Vụ thân mến, Cảm ơn các bạn về việc giữ cho Thành Phố New York tồn tại! cho ——> mãi mãi…” Tác phẩm nói đến Việc Thực Hành Vệ Sinh Cảm Động của Ukeles từ năm 1979, đưa ra sự bày tỏ lòng biết ơn lâu dài và đáng nhớ đối với những người đã giữ cho thành phố tiếp tục hoạt động giữa đại dịch.
 
Các viện bảo tàng trưng bày các tác phẩm nổi bật bên ngoài các bức tường của họ.
 
Các viện bảo tàng đã bị ảnh hưởng sâu nặng bởi việc đóng cửa lâu dài, giảm thiểu số lượng người, giảm việc bán vé, và những ảnh hưởng đi kèm theo khác của các biện pháp phong tỏa và giữ khoảng cách xã hội. Với việc đi xem nghệ thuật bên trong phòng đã bị cắt giảm đáng kể, nhiều cơ chế đã mang nghệ thuật tới khán giả ra ngoài các phòng triển lãm của họ. Là một phần của hồi tưởng của Nari Ward “Chúng tôi Những Người Dân” tại Bảo Tàng Viện Nghệ Thuật Đương Đại Ở Denver, nhà nghệ sĩ đã trưng bày các tác phẩm nghệ thuật công cộng trong thành phố, gồm hình chiếu nhiều câu chuyện trên tháp đồng hồ biểu tượng và các hình ảnh của những bức tranh tường của nhà nghệ sĩ trên các bảng quảng cáo và các ki-ốt kỹ thuật số. Được tổ chức bởi MCA Denver, Orange Barrel Media, và người phụ trách Diana Nawi, trung tâm của triển lãm công cộng – một dự án có tên LAZARUS Beacon – là sự tập trung vào các lịch sử của di dân và sự bài ngoại tại Mỹ đã gây cảm hứng bởi bài thơ 1883 “The New Colossus” của nhà thơ và nhà hoạt động Emma Lazarus, văn bản mà đã được ghi trên tấm bảng tại Tượng Nữ Thần Tự Do.

Một số viện bảo tàng đã sử dụng các mặt tiền của họ bằng nhiều cách. Viện Bảo Tàng The Metropolitan Museum of Art tại New York đã trưng bày 2 tấm băng rôn của Yoko Ono, ghi chữ DREAM TOGETHER, bên ngoài viện bảo tàng để chuyển tải “thông điệp khẩn bách, thi vị của sự đoàn kết, sự tích cực, và khát vọng,” theo Max Hollein cho biết trong một tuyên bố vào lúc họ công bố điều này trong tháng 8. Và Bộ Sưu Tập Phillips tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn đã thực hiện phương cách tương tự với cuộc triển lãm của họ về sự sắp đặt dựa trên văn bản của Jenny Holzer Vết Thương Đạo Đức / Vì Thế Hãy Đi Bầu vào tháng 9.

Tại London, nhiệm vụ mùa đông thứ tư của Tate, qua đó các nhà nghệ sĩ lắp đặt các tác phẩm nghệ thuật phức tạp phủ khắp mặt tiền của bảo tàng viện, đã mang lại sự sống động và ánh sáng rất cần thiết cho thành phố. Năm 2020, Chila Kumari Singh Burman đã sáng tạo việc lắp đặt màu sắc của các hình ảnh chiếu sáng và các câu có tựa đề để nhắc nhở một thế giới mới can đảm. Tác phẩm đương đầu lịch sử và các đặc điểm thuộc địa của Anh, trong số nhiều yếu tố khác, đề cập đến Lakshmibai, Rani của Jhansi, người chiến đấu chống lại đế quốc Anh tại Ấn Độ trong thế kỷ thứ 19.
 
Các nghệ sĩ đã sáng tạo nhiều tác phẩm sức mạnh đặc biệt sử dụng các không gian dưới đất và trên trời.
 
Một số tác phẩm nghệ thuật công cộng chính trong năm sử dụng sáng tạo không gian ngoài trời để diễn tả các lịch sử đàn áp. “In Plain Sight,” là cuộc vận động viết trên trời đã xảy ra vào cuối tuần lễ Ngày 4 Tháng 7 và gồm các đóng góp của 80 nghệ sĩ, sắp đặt các thông điệp được viết về 80 cơ sở giam cầm của Cơ Quan ICE, các nhà tù di dân, các trung tâm duyệt xét, và các trại giam giữ cũ tại Hoa Kỳ. Được tổ chức bởi nghệ sĩ Rafa Esparza và nghệ sĩ trình diễn và nhà hoạt động Cassils, dự án gồm chữ viết của Dread Scott, Hank Willis Thomas, Emory Douglas, Titus Kaphar, và những người khác.

NGHE THUAT CONG CONG NAM 2020_03

Một thông báo vẽ trên trời về “KHÔNG CÓ THÊM TRẠI” tại Trung Tâm Hội Nghị Santa Anita ở California của người phụ trách kiêm nhà văn Karen Ishizuka / Tsuru For Solidarity.(www.artnews.com)


Tại Biennale của thành phố Sydney tại Úc, Nicholas Galanin đã kể về lịch sử bạo động chống lại thổ dân của quốc gia này với Shadow on the Land, sự khai quật và chôn cất trong bụi cây rậm, gồm danh sách các tác phẩm nghệ thuật quan trọng của ARTnews trong năm. Một lời khen ngợi đúng lúc cho các cuộc tranh luận đang diễn ra về các bức tượng của các nhân vật lịch sử, tác phẩm mô tả việc đào lên của một tượng đài của thuyền trưởng Hải Quân Hoàng Gia Anh thế kỷ 18 James Cook.
Trong khi đó, nghệ sĩ hiện thực đang có uy tín cao Nancy Baker Cahill đã làm phim hoạt hình mới nhất của ông, có tựa đề Liberty Bell, đã sẵn sàng để xem ở các nơi trên khắp Hoa Kỳ. Tác phẩm kỹ thuật số có thể được xem qua các thiết bị thông minh, gồm tiếng chuông lắc lư, trừu tượng kèm theo những tiếng reo ngày càng hỗn tạp. Việc ra mắt trong năm bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, tác phẩm quan tâm đến làm cách nào các khái niệm về tự do và tiếp cận đã ảnh hưởng đến quá khứ và hiện tại của nước Mỹ. Nhà nghệ sĩ, người nằm trong danh sách những Người Quyết Định gần đây nhất của ARTnews, nói rằng tính chất trải dài của dự án đã được sắp xếp đúng lúc, nếu vô tình, đối với đại dịch. “Trong khoảnh khắc của việc giữ khoảng cách xã hội, nó có thể được trải nghiệm với hầu hết mọi người nếu họ có tiếp cận được với một cú điện thoại hay không tự đặt mình vào nguy cơ bởi việc ở ngoài,” theo bà nói với ARTnews trong năm 2020.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Lần đầu tiên tôi có cơ hội được một mình ngồi trò chuyện với cô Khánh Ly là một ngày của Tháng 3 cách đây tròn 15 năm – khi được sếp phân công phỏng vấn viết bài về sự có mặt của cô trong một đêm nhạc mang tên “Du Mục” của nhóm The Friends. Tôi vẫn nhớ như in lần đầu gặp gỡ đó – giữa Khánh Ly – người được xem như một trong những huyền thoại của làng âm nhạc Việt Nam, và tôi – một phóng viên mới bước vào nghiệp cầm bút chưa đầy 2 năm. Nơi cô hẹn tôi là quán phở Nguyễn Huệ của chú Cảnh ‘Vịt’ (chú Cảnh đã bỏ trần gian đi rong chơi ở chốn xa lắc xa lơ nào cũng đã vài năm). Hôm đó, chồng cô, nhà báo Nguyễn Hoàng Đoan, chở cô tới. Trong hơn một tiếng đồng hồ, tôi đã hỏi cô nhiều câu – phần lớn chả ăn nhập gì đến chương trình cô sắp tham gia – mà chỉ là những câu hỏi tôi tò mò muốn biết về Khánh Ly – một người được bao người ngưỡng mộ, bao người mơ ước được gặp mặt – lại đang ngồi đối diện tôi, cùng tôi uống cà phê trong quán phở, và làm tôi bị say thuốc lá
Người đàn bà ấy, đứng trên sân khấu với mái tóc buông dài, đôi chân trần và một ánh mắt không có gì ngoài sự thản nhiên. Người ta gọi bà là "nữ hoàng chân đất," nhưng bà không phải là hoàng hậu của bất cứ điều gì ngoài nỗi buồn nhân thế. Đó là sự thản nhiên của một người đã thấy hết những gì cuộc đời có thể mang lại: những đỉnh cao, những vực sâu, những ngày tháng của ánh hào quang và những đêm dài của sự cô đơn tuyệt đối. Nếu có một người nào hát về sự mất mát mà không làm cho nó trở nên ủy mị, nếu có một người nào hát về những điều tan vỡ mà không cần phải gào thét lên, thì đó là Khánh Ly.
Và đêm qua, chân dung ấy đã mang bao tâm hồn, bao thế hệ cùng trở lại bên nhau. Anh biết không, trong khuôn viên rộng lớn của Bowers Museum, em đã nhận ra, và tìm về với bao nhiêu gương mặt thân quen mà đã từ lâu em không gặp. Họ là những tên tuổi lớn của mọi lĩnh vực từ văn chương, âm nhạc cho đến điện ảnh... Họ là những vị đã bước qua tuổi tám mươi, đến những em nhỏ chưa tròn đôi mươi. Họ là những nhân chứng của cuộc chiến tranh. Như một định mệnh, những tâm hồn ấy lại ngồi bên nhau để cùng nghe tiếng hát vang lên: “Tình ngỡ chết trong nhau, nhưng tình vẫn rộn ràng, Người ngỡ đã quên lâu, nhưng người vẫn bâng khuâng” (Trịnh Công Sơn)
“Nếu không có tiếng hát Khánh Ly thì chúng ta có những gì, còn gì?” Nếu chỉ được chọn một câu để nói về người ca sĩ đã cống hiến gần cả cuộc đời cho âm nhạc, thì tôi xin chọn câu nói trên của MC Lê Đình Ysa trong “Đêm mừng Khánh Ly 80 tuổi” được nhóm bạn trẻ Nina Hòa Bình Lê, Ann Phong, Lê Đình Ysa, Nguyễn Lập Hậu & Jimmy Nhựt Hà... tổ chức vào tối thứ Sáu 7/3/2025 tại quận Cam, Nam California.
Người ta thường gói ghém một cuộc đời trong dăm ba trang giấy để gọi là hồi ký. Người ta cũng thường dùng thước đo của 10 năm, 20 năm, 30 năm… để hoài niệm một điều gì đó, cho dù là hạnh phúc hay mất mát. Nhưng không dễ gì để tái hiện cả một cuộc đời dài 80 năm, trong đó có lịch sử, có tình yêu, có nhân quả, có triết lý sống, có ân tình, có nghệ thuật, có tài năng… chỉ trong một đêm. Vậy mà, Đêm-Khánh-Ly-80-Tuổi, đã làm được điều đó.
Không hiểu sao, khi những giòng nhạc trong bài Tuổi Đá Buồn của TCS qua tiếng hát của ca sĩ Khánh Ly vang lên từ máy phát thanh ở rạp hát của Bowers Museum, lòng tôi bỗng nhiên rưng rưng. Cho dù lúc ấy, nhân vật chính là nữ ca sĩ Khánh Ly chưa xuất hiện trên sân khấu trong buổi tối kỷ niệm Sinh Nhật 80 tuổi của bà hôm thứ sáu tuần trước. Cho dù tôi đã nghe rất nhiều lần tiếng hát Khánh Ly từ lúc rất trẻ khi còn ở trong nước, hay những năm sau này ở Mỹ khi về già. Có lẽ tôi xúc động vì ý nghĩa của buổi tối kỷ niệm ngày sinh nhât của môt người nghệ sĩ đã hơn 60 năm ca hát cho đời và tạo cho mình môt chỗ đứng riêng với giọng hát đặc biệt của mình.
Nhìn lui lại kỷ niệm. Khánh Ly với nụ cười đồng cảm những lời văn vẻ tôi đang chia sẻ với 800 khán giả những tâm sự của Trịnh Công Sơn qua những ca từ mà Khánh Ly đã chọn để gửi đến người nghe trong chương trình nhạc “Khánh Ly và Từ Công Phụng” do Việt Art Production tổ chức ngày 6 tháng 3 năm 2011. Phần một, Khánh Ly hát nhạc Trịnh Công Sơn và Phần hai, Từ Công Phụng hát nhạc của ông. Hai nhạc sĩ cùng với Vũ Thành An, Lê Uyên Phương và Ngô Thụy Miên tạo ra một chân trời âm nhạc mới cho những thế hệ trẻ trong thập niên 1960-1975 và kéo dài sang hải ngoại.
Năm 2016, một vụ án xảy ra ở Little Saigon, California, gây chấn động cộng đồng hải ngoại, các hãng thông tấn cũng như báo chí truyền thông địa phương. Bảy năm sau, tình tiết và những nhân vật trong câu chuyện ly kỳ về ông Mã Long, tài xết taxi, bị ba tù vượt ngục bắt cóc, bước lên bục vinh quang ở Sudance Film Festival, dành hạng mục đạo diễn xuất sắc nhất của phim The Accidental Getaway Driver – Tài Xế Đêm. Hai năm sau nữa, vào ngày 27/2/2025, cuốn phim sẽ chính thức được trình chiếu trên màn ảnh rộng.
Cuối tuần qua, ở nhà hát Majestic, New York tràn ngập tiếng vỗ tay khi cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris và phu quân Doug Emhoff bước vào. Đoạn video đăng trên broadwayworld và danh khoản Twitter Latina for Kamala cho thấy, vợ chồng cựu phó tổng thống đến thưởng lãm buổi nhạc kịch GYPSY của đạo diễn sáu lần đoạt giải Tony George C. Wolfe. Khi cả hai bước vào, khán giả đồng loạt đứng dậy vỗ tay và hô vang “Kamala” cho đến khi dàn nhạc bắt đầu chơi bản nhạc mở đầu của GYPSY. Cuối buổi biểu diễn, Harris và Emhoff đứng lên, gửi tràng pháo tay dài cho nghệ sĩ Audra McDonald và các bạn diễn. Chỉ vài ngày trước đó, bà Deborah Rutter, giám đốc của Trung Tâm Nghệ Thuật Biểu Diễn John F Kennedy – John F. Kennedy Center for the Performing Arts, thường được gọi là Kennedy Center, bị sa thải. Thay thế bà, không ai khác hơn chính là tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ, Donald Trump.
Khánh Ly khóc.Tôi bất ngờ. Mọi người chưa nghĩ ra. 300 cái đầu, 600 trăm con mắt, 600 trăm lỗ tai, 300 hơi thở đều im lặng. Một cảnh tượng hoàn toàn đồng cảm. Tâm trạng nặng nề trong bóng tối tràn ngập cả thính đường. Lúc đó, sân khấu kéo màn. Hậu cảnh sáng dần lên, thấy tấm hình lớn, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đang cầm cây đàn thùng, tay kia quàng qua mái tóc Khánh Ly. Nét mặt ông chìm đắm vào địa đàng âm nhạc và Khánh Ly trẻ như thời còn chân đất ở quán Tre.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.