Hôm nay,  

Đêm Thánh Vô Cùng – Silent Night

24/12/202307:14:00(Xem: 3354)
Tùy bút

silent

Mùa Đông năm 1975 gia đình tôi dự Lễ Giáng Sinh đầu tiên trên đất Mỹ. Tôi nhớ rất rõ đêm Giáng Sinh đó, hình ảnh đó cho đến ngày hôm nay, gần 50 năm sau vẫn hiện ra rõ rệt.
    Gia đình tôi lúc xuất trại thì Ba Mẹ và tôi chung một hộ, được đón ra ở Encino-Ca. Gia đinh chị tôi thì đi DC-Washington, em gái tôi thì ở Orange County. Gia đình như chiếc bình vỡ, rơi ra mỗi nơi một mảnh.(Trước ngày di tản, đại gia đình chúng tôi ở trong một khu phố, hai, ba căn nhà sát vách nhau.)Từ nhỏ cho đến khi lập gia đình: Anh,Chị, Em chúng tôi may mắn luôn luôn được ở gần Cha Mẹ.
    Bây giờ (1975) thì mỗi tiểu gia đình ở một nơi, anh lớn nhất thì kẹt lại Việt Nam với vợ con.
    Chúng tôi chọn đi dự Lễ Giáng Sinh lúc 7 giờ tối, nhà Thờ gần đi bộ được, không làm phiền người bảo trợ.
    Ngồi chung vào với những gia đình Mỹ khác, chúng tôi rất lạc lõng và lẻ loi. Nhất là Mẹ tôi với chiếc áo dài Việt Nam.
    Nhà Thờ với hang đá, đèn nến sáng trưng, mùi thơm của trầm hương và sắc đỏ của hoa Trạng Nguyên (Poinsettia) chung quanh hang đá, làm nên một Đêm Thánh thiêng liêng và lộng lẫy.
Một giải băng kim nhũ giăng ngang hang đá với hàng chữ:
    Gloria In Excelsis Deo (Sáng danh Thiên Chúa trên trời, Bình An dưới thế cho người thiện tâm).
    Có phải vì người thiện tâm không nhiều lắm, nên trần thế vẫn chưa bình an!
    Trong khung cảnh thiêng liêng của đêm Thánh đó, ba người chúng tôi nghẹn ngào thấy mình vừa may mắn vừa tủi thân. Đất lạ quê người thân du mục. Rồi đây chúng tôi sẽ sống đời mình ra sao? Tương lai nào đang đón chờ chúng tôi?
    Tôi nhìn Cha rồi nhìn Mẹ, hai mái tóc pha sương.Cha tôi năm đó đã 71 tuổi, Mẹ tôi 66 tuổi và tôi, ở cái tuổi không có quyền mơ mộng nữa, dù muốn dù không tôi phải có bổn phận với gia đình.Cha mẹ tôi mong tất cả các con ở cạnh mình như trước kia ở Việt Nam.
    Tôi đứng giữa nhà thờ, giữa giây phút thiêng liêng của thánh lễ, chìm đắm vào hương trầm, vào lời nguyện của linh mục và của Thánh Ca.
    Cha Mẹ tôi chắc cũng đang giống tôi, ngắm nghía Máng Cỏ có Chúa Hài Đồng, nhìn linh mục giơ tay ban phép lành và nghiêng tai nghe Thánh Ca.
    Nhạc Giáng Sinh là nhạc hầu như được cả phần đông thế giới chấp nhận và yêu thích. Người mang tôn giáo nào cũng thích nhạc Giáng Sinh vì đó là loại nhạc mang đến tình yêu và yên bình cho nhân loại.
    Bản nhạc Silence Night được Ca Đoàn cất lên:
 
    Silent night, Holy night
    All is calm all is bright.
    'Round yon virgin Mother and Child
    Holy infant so tender and mild
    Sleep in heavenly peace
    Sleep in heavenly peace

    Đêm Thánh vô cùng, giây phút tưng bừng
    Đất với trời se chữ Đồng
    Đêm nay Chúa con thần thánh tôn thờ
    Canh khuya giáng sinh trong chốn hang lừa
    Ơn châu báu không bờ bến
    Biết tìm kiếm của chi đền.
  
Nước mắt tôi giàn giụa chẩy. Tôi liếc nhìn sang Cha Mẹ, Cha Mẹ tôi không hiểu được lời bài hát, nhưng những nốt nhạc bật lên đã đánh thức được tâm trí họ về bài Đêm Thánh Vô Cùng ở một ngôi nhà thờ xa xăm trên quê hương họ đã bỏ đi.Nước mắt họ ứa ra như những giọt lệ trên cây nến.
    Thế rồi, chúng tôi đi từ thành phố này, tới thành phố khác, từ Tiểu Bang nọ tới Tiểu Bang kia. Tôi như nhánh lục bình vừa trôi vừa nở và tắp vào một bến.
    Bến nào thì cũng vẫn không phải là bến quê hương.
    Bây giờ Cha Mẹ tôi đều đã qua đời, anh chị em chúng tôi được may mắn sống trong cùng một thành phố. Chúng tôi có nhà thờ Việt Nam, có ca đoàn hát Thánh Ca Việt Nam và mỗi lần bài Silen Night cất lên ở nhà thờ trong Đêm Giáng Sinh, dù bằng ngôn ngữ nào, nước mắt tôi vẫn nhạt nhòa.
    
    Ôi Chúa thiên đàng, cam nếm cơ hàn
    Nhấp chén phiền vương phong trần
    Than ôi Chúa thương người đến quên mình
    Bơ vơ chốn quê nhà lúc sinh thành
    Ai đang sống trong lạc thú
    Nhớ rằng Chúa đang đền bù
 
Mặc dù không sống trên phần đất quê cha đất tổ nhưng chúng tôi đang được sống trong một đất nước an hòa không có chiến tranh, những nhiễu nhương đời sống có xẩy ra như bất cứ nơi nào trên mặt đất, hồng ân Thiên Chúa luôn che chở đền bù.
    Đêm Thánh vô cùng đó, dù hiện ra ở thời điểm nào cũng mang hòa bình an lạc đến cho nhân loại, nhất là những người tha phương, như xưa gia đình Thánh Gia phải tha phương.
    Đêm Giáng Sinh là một đêm đầy niềm tin và hy vọng cho nhân loại. Hãy nhìn những ngôi sao lấp lánh chiếu sáng bầu trời, lắng nghe thiên thần ca hát mừng rỡ, chiên lừa đang phà hơi thở ấm trong hang đá đầy tuyết sương. Chúa Con đã xuống thế làm người.
   
    Tinh tú trên trời, sông núi trên đời
    Với thánh thần mau kết lời
    Cao sao hóa công đã khéo an bài
    Sai con hiến thân để cứu nhân loại
    Hang chiên máng rêu tạm trú
    Bốn bề tuyết sương mịt mù.
 
Đêm Thánh năm nay hay Đêm Thánh của những năm kế tiếp trong phần đời còn lại, tôi luôn hân hoan đón nhận cảm tạ Thánh Ân, nhưng tôi không bao giờ quên được Đêm Thánh đầu tiên xa quê hương trong đời một người di tản.
    Chao ôi! Giọt lệ ứa ra trong năm đó,còn ướt trên lưng bàn tay đến bây giờ.
 

– Trần Mộng Tú

Giáng Sinh 2023

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Bà Hai Kỹ lơ mơ ngái ngủ thò chân xuống giường, chợt giật nảy cả người, nước đâu mà linh láng ngập đến tận ống quyển vậy trời. Bà tỉnh ngủ hẳn, hoảng hốt la to: – Dậy, dậy mau, nước vô ngập nhà rồi!
Anh muốn về thăm Việt Nam, chị cũng vậy. Anh nói với chị: Em à, cũng hai năm rồi, tụi mình chưa về thăm Việt Nam. Anh thấy nhớ quá, nhớ hàng cây dâm bụt, gốc ổi, cây dâu đất ngoài quê anh. Nhất là ngôi nhà có bức tường thành và cái cổng bằng xi măng. Anh đã đem theo hình ảnh đó suốt mấy mươi năm rồi, nhưng lúc nào cũng nhớ nó. Mình đi về thăm một chuyến em hè...
Lần này, 2023, tôi chọn đi xem Tuy Hòa (Phú Yên) và Qui Nhơn (Bình Định) hai thành phố nhỏ, không mấy nổi tiếng với hy vọng nhìn thấy, cuộc sống tỉnh lẽ vẫn còn đằm thắm hiền hòa, chưa huyên náo chật chội như Hội An, nơi mỗi ngày có cả chục chuyến xe buýt thả nườm nượp khách du lịch xuống bến...
Những ngày cận tết trời Sài Gòn se se lạnh. Cái lạnh mang theo chút nắng hanh làm đẹp hơn bao chiếc áo len buổi sáng những con đường. Khóa học cuối năm chấm dứt bằng đêm văn nghệ toàn trường của đại học sư phạm...
Ngày Tết ai ai cũng nhớ đến bánh chưng, bánh dầy. Bánh chưng là biểu hiệu của đất trời, là tất cả của vũ trụ và của lòng hiếu thảo, có tự truyện từ lâu đời, từ đời vua Hùng Vương xa xưa. Người trong Nam còn gọi là bánh tét, có lẽ là do chữ tiết hay Tết, ý là bánh của ngày Tết...
Hôm rồi, gia đình chúng tôi bảy người, có đặt bàn tại nhà hàng The Keg (the steak house and bar nổi tiếng ở Canada ) lúc 7.30 pm. Gần tới giờ, chúng tôi phone hỏi nếu chúng tôi đến 7pm được không, họ trả lời ok, và chúng tôi liền chạy xe đến, có mặt trước 15 phút...
Mấy cái rễ chết khô này là những gì còn lại của cây mít mà tự tay tôi trồng mấy chục năm trước, bên mép một hố bom. Chúng đã theo tôi qua chặng hành trình hơn bảy ngàn cây số từ một vùng quê Quảng Nam đến thành phố lớn nhất của nước Úc. Thời chiến quê tôi là vùng đất không người và, có lúc, là vùng “tự do oanh kích”. Trở về đó sau tháng Tư năm 1975, khu vườn xưa của tổ tiên đã là một cái rừng rậm, màu xanh chồng lên màu xanh, mấy tầng, mấy lớp với những táng cây cao thấp chằng chịt dây leo, những chùm chìm bìm phủ từ trên xuống và những bụi đơm xôi đầy gai góc cố thủ bên dưới chờ chực cơ hội ngóc đầu lên, chỉ trừ màu đất sét đỏ quạch của cái hố bom sâu hoắm ở góc vườn, dấu tích của một trận oanh tạc cách đó ba năm, trong “Mùa hè đỏ lửa”.
Đầu tháng 12, nhân dịp vợ chồng người bạn sang Pháp du lịch, chúng tôi hẹn hò nhau, rong chơi Paris vài ngày. Khi cả nhóm đang đi dạo, cười nói xôn xao, điện thoại của tôi reo. Nhìn vào màn hình nhỏ, thấy tên Manager của tôi. Tôi nhíu mày, mình đang nghỉ phép, bà ấy gọi làm gì...
Người Việt tị nạn đã có một đóng góp to lớn vào văn hóa ẩm thực nhân loại: một thức ăn mang đậm bản sắc dân tộc Việt. Thức ăn dó là Phở. Mùi Phở thơm ngon hấp dẫn, nóng hổi, hợp với mọi khẩu vị đã chinh phục bao tử mọi người thuộc mọi tôn giáo. Hễ nơi nào có bước chân con dân xứ Việt ở thì nơi đấy có Phở...
Trước đây, trong một bài viết, tôi có nói về mùa đông Canada nói chung và tại thành phố Edmonton của tôi nói riêng, bắt đầu từ tháng mười một cho đến tháng hai năm sau. Nhưng tháng mười một chỉ là cái lạnh đầu đông nên không thấm thía gì với dân Cà Na Điên, tháng mười hai cuối năm bận rộn cho những ngày lễ nên cũng chóng qua, tháng hai thì chỉ có …28 ngày ngắn ngủi, lại vào dịp Tết âm lịch và Valentine ấm áp trái tim, thành ra đối với tôi, mùa đông thực sự chỉ có …tháng một mà thôi...
Qua Thiền tông, chúng ta có một số chuyện thiền được lưu truyền để nhằm mục đích diễn giải triết lý thâm sâu của đạo Phật dưới hình thức chuyện thiền hay giai thoại về các bậc thiền sư...
Tôi là con nhỏ Bắc di cư, nên hết Hè năm 75 tôi học xong đại học, chuẩn bị đi dạy. Ai dè ngày 30/4 ập đến, tất cả sinh viên miền Nam tạm ngưng việc học, để đi làm lao động công ích, dọn dẹp đường phố, phụ việc đổi tiền, đào kênh…


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.