Hôm nay,  

Về Kinh Phó Hội

02/12/202306:34:00(Xem: 2393)
Ký

TLTP với nhà văn Trịnh Y Thư, Huỳnh Kim Quang, Phan Tấn hải
Tại Lễ Phát giải VVNM, 2023.
Tác giả, Tiểu Lục Thần Phong (đứng);
(Ngồi, từ trái: Phóng viên VB Thanh Huy, hai Cựu Chủ bút VB Phan Tấn Hải & Huỳnh Kim Quang; đương nhiệm Chủ bút VB Trịnh Y Thư.


Sài Gòn Nhỏ được mệnh danh là thủ đô của người Việt hải ngoại, một thủ đô nhỏ bên ngoài lãnh thổ Việt Nam. Sài Gòn Nhỏ hình thành từ sau khi những lớp người Việt di tản đầu tiên được đưa về quận Cam (Orange County)… và từ đó dần dần thành hình vóc dáng và tầm cỡ như ngày nay. Ở đây hầu như tụ hội đầy đủ các cơ quan truyền thông Việt ngữ, các văn nghệ sĩ danh tiếng một thời của miền Nam, trong số đó có tờ Việt Báo là một tờ báo lớn nhất, lâu đời nhất của người Việt hải ngoại. Sáng lập tờ Việt Báo là nhà văn Nhã Ca và nhà thơ Trần Dạ Từ. Tờ Việt Báo có chương trình “Viết Về Nước Mỹ” (Writing On America), chương trình này đã phát triển hơn hai mươi ba năm qua, đã được quốc hội Hoa Kỳ vinh danh, toàn bộ những quyển sách “Viết Về Nước Mỹ” được lưu trữ ở thư viện quốc hội Mỹ, tính đến thời điểm hiện tại lên đến 22 quyển với 14.000 trang. Viết Về Nước Mỹ còn được mệnh danh là “Lịch sử ngàn người viết”. Chương trình Viết Về Nước Mỹ có tổng số lượng người đọc lên đến hàng trăm triệu lượt đọc, con số này vẫn hiển thị thường xuyên trên mạng Net và trên báo giấy. Có thể nói đây là chương văn hóa tiếng Việt có số lượng người đọc đông đảo và lớn nhất xưa nay.
    Dân biểu Hoa Kỳ, bà Loretta Sanchez đã tuyên dương: “Những câu chuyện VVNM không chỉ kể lại đời sống của hàng ngàn người Việt trên đất nước Hoa Kỳ, mà còn là những trang sử ghi lại hành trình hình thành của cộng đồng người Việt gốc Mỹ”.
    Dân biểu liên bang Mỹ, ông Alan Lowenthal đích thân đến dự lễ phát thưởng VNNM năm 2015 và đã chính thức công bố quyết định của quốc hội Hoa Kỳ về việc vinh danh và lưu trữ sách VVNM tại Thư Viện Quốc Hội Hoa Kỳ. Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, ông Jim Webb đã phát biểu: “VVNM đã trở thành chương trình viết văn phổ biến bậc nhất của người Việt tại Mỹ. Hệ thống Việt Báo đã nâng đỡ và tạo cơ hội cho sự đóng góp của nhiều tác giả và tác phẩm. Chúng tôi hãnh diện vì các bạn là một phần của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ”.
    Năm nay là năm thứ 23 của chương trình, tôi may mắn được lọt vào vòng chung kết, thật tình mà nói thì tôi viết để lấp thời gian rảnh rỗi chứ không hy vọng gì thắng giải. Tôi không phải là nhà văn, tôi chỉ đơn giản là một người kể chuyện mà chơi, những câu chuyện rất thật trong đời thường. Tôi viết không hay, không bóng bẩy trau chuốt, thiếu sự lựa chọn ngôn từ. Tôi chẳng biết gì bút pháp nghệ thuật, chỉ đơn giản là người ngồi giữa chợ kể chuyện đời. Nhưng có lẽ trường hợp của tôi ứng với câu ngạn ngữ mà mọi người vẫn thường nói “Thánh nhân đãi kẻ khù khờ”. Quả thật thế, tôi là kẻ khù khờ, hậu đậu không thể nào có ai hơn được.
    Tôi về Sài Gòn Nhỏ phó hội, phải nói là rất vui, vui lắm, được gặp gỡ những nhà văn, nhà thơ danh tiếng như: Trịnh Y Thư, Phan Tấn Hải, Vĩnh Hảo, Huỳnh Kim Quang, Khánh Trường, Đinh Quang Anh Thái, họa sĩ Ann Phong, Nguyễn Việt Hùng… Những nghệ sĩ vào hàng bậc nhất của Sài Gòn ngày trước như: Nghệ sĩ Kiều Chinh, Ca sĩ Khánh Ly, Thu Vàng, Bích Liên… Những nghệ sĩ trẻ, những tài năng trẻ như: Nina Hòa Bình (con gái văn sĩ Nhã Ca-Trần Dạ Từ), Jimmy Nhựt Hạ, v.v. Những tác giả danh tiếng như: Trương Ngọc Bảo Xuân, Kim Loan, Xuân Phước… Các vị dân biểu như: Alan Lowenthal, Janet Nguyễn, cựu thị trưởng Tạ Đức Trí và các quan chức chính quyền khác, và còn bao nhiêu người khác nữa mà tôi không biết hết. Quả thật vừa vui, vừa phấn khích, vừa tự hào vì được trò chuyện, được chụp hình, được tặng sách... rất thân tình. Nhiều vị đáng tuổi cha chú nhưng tất cả yêu cầu xưng anh em vì trong tình cảm văn hóa nghệ thuật không phân biệt tuổi tác, vai vế hay đẳng cấp… Những giọng ca vượt thời gian Khánh Ly, Bích Liên, Thu Vàng, ban hợp ca Cát Trắng… với những ca khúc để đời  như Hội Trùng Dương của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, Tình ca của Phạm Duy, Người Đi Qua Đời Tôi, thơ Trần Dạ Từ, nhạc Phạm Đình Chương… đã dâng tặng cho tất cả mọi người có mặt tại đài SBTN cũng như tất cả khán thính giả trên thế giới (thông qua FB và Youtube của Việt Báo, đài SBTN).
    Sài Gòn Nhỏ ngày Chủ Nhật sau lễ Thanksgiving thời tiết thật đẹp, đất trời California quang đãng mát mẻ. Buổi lễ phát thưởng tổ chức tại sân khấu của đài SBTN, tất cả mọi người đều vui vẻ hạnh phúc thấy rõ trên gương mặt tươi như hoa và những nụ cười rạng rỡ, những cái ôm thân mật và ấm áp làm sao. Tất cả mọi người tham dự được thưởng thức những món ăn rất ngon do các thiện nguyện viên chăm chút một cách chu đáo, những ly vang đỏ càng làm tăng thêm sự hưng phấn cho mọi người. Chương trình kéo dài từ 12 pm đến tận 4 pm mà mọi người vẫn còn tiếc rẻ chưa muốn ra về.
    Đây không phải lần đầu về Sài Gòn Nhỏ, nhưng đây là lần về Sài Gòn Nhỏ đặc biệt có ý nghĩa với tôi. Tôi cũng đã có được một vài bài viết góp vào chương trình VVNM. Tôi thật sự thấy rung động khi về kinh phó hội. Tôi may mắn được gặp những nghệ sĩ, văn sĩ, họa sĩ... danh tiếng mà từ trước đến giờ vẫn mơ ước được gặp mặt trong đời.
 

– Tiểu Lục Thần Phong

(Ất Lăng thành, 11/2023)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối

Hai tên đeo băng đỏ đưa tôi đến một căn nhà nằm trên đường Tôn Thất Thuyết. Nay mới biết là cơ sở kinh tài của Việt Cộng. Vào bên trong, tôi thấy có một số người bị bắt trước ngồi trên băng ghế đặt ở góc một phòng lớn rộng rãi. Họ ngước mắt nhìn tôi có vẻ ái ngại. Tôi biết những người ngồi đó là thành phần đặc biệt nằm trong danh sách tìm bắt của chúng. Nhìn họ, tôi thấy mấy người quen quen. Hình như họ là viên chức Chính Phủ trong tỉnh. Tôi được đưa đến ngồi cạnh họ. Tất cả đều im lặng, không ai nói với ai lời nào ngay cả khi bất chợt nhìn thấy tôi. Có lẽ im lặng để che đậy cái lý lịch của mình, làm như không quen biết nhau, nếu có khai láo cũng không liên lụy đến người khác.

Trong cuộc đời, ắt hẳn bạn đã nhiều lần bước trên lối mòn giữa một cánh đồng cỏ hay trong một khu rừng? Thoạt đầu, lối mòn ấy cũng đầy hoa hoang cỏ dại như chung quanh, nhưng những bước chân người dẫm lên qua ngày tháng đã tạo thành một con đường bằng phẳng. Ký ức chúng ta cũng tương tự như lối mòn ấy. Những trải nghiệm với cảm xúc mạnh mẽ trong quá khứ được nhớ đi nhớ lại như những bước chân đi trên lối mòn góp phần hình thành ký ức, và cả con người chúng ta. Người Mỹ gọi loại ký ức này là “core memory” mà ta có thể dịch ra Việt ngữ là ký ức cốt lõi. Với tôi, ký ức cốt lõi ấy là những gì xẩy ra cho tôi và gia đình trong quãng thời gian kể từ khi thị xã Ban Mê Thuột thất thủ ngày 12 tháng Ba năm 1975, kéo theo sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam chưa đến bẩy tuần sau đó. Tôi vẫn nhớ, và nhớ rất rõ.

Vốn là một quân nhân, sau khi triệt thoái từ miền Trung về Saigon, tôi được bổ xung cho một đơn vị pháo binh đang hành quân ở vùng Củ Chi, Tỉnh Tây Ninh, yểm trợ sư đoàn 25 Bộ BinhB. Khoảng ba tuần trước khi mất nước tôi bị thương ở chân. Nằm trong quân y viện Tây Ninh vài ngày, bác sĩ cho về nhà dưỡng thương một tháng ở Saigon.

Ngày xưa, thông thường, chồng của cô giáo được gọi là thầy, cũng như vợ của thầy giáo được gọi là cô. Cho dù người chồng hoặc vợ không làm việc trong ngành giáo dục. Nhưng trường hợp cô giáo tôi, cô Đỗ Thị Nghiên, trường Nữ Tiểu Học Quảng Ngãi thì khác. Chồng của cô, thầy Nguyễn Cao Can, là giáo sư dạy trường Nữ Trung Học Quảng Ngãi. Cô Đỗ Thị Nghiên dạy lớp Bốn, trường Nữ Tiểu Học. Trong mắt nhìn của tôi, của con bé mười tuổi thuở ấy, cô Nghiên là một cô giáo rất đặc biệt. Cô nói giọng bắc, giọng nói trầm bổng, du dương. Tóc cô ngắn, ôm tròn khuôn mặt. Da cô trắng nõn nà. Có lần ngoài giờ học, trên đường phố của thị xã Quảng Ngãi, tôi thấy hai vợ chồng thầy Can, cô Nghiên đèo nhau trên xe gắn máy. Cô mặc jupe, mang kính mát, ngồi một bên, tréo chân, khép nép dựa vai thầy. Ấn tượng để lại trong trí của con bé tiểu học là hình ảnh của đôi vợ chồng sang trọng, thanh lịch, tân thời, cùng mang thiên chức cao cả: dạy dỗ lũ trẻ con nên người.

Tháng Tư này tròn 50 năm biến cố tang thương của miền Nam Việt Nam, những người Việt hải ngoại, đời họ và thế hệ con cháu đã trưởng thành và thành công trên xứ người về mọi mặt học vấn cũng như công ăn việc làm. Họ đang hưởng đời sống ấm no tự do hạnh phúc đúng nghĩa không cần ai phải tuyên truyền nhồi sọ. Nhưng trong lòng họ vẫn còn bao nhiêu kỷ niệm thân thương nơi chốn quê nhà.

Có một buổi trưa, hai đứa đang thưởng thức bò bía, đậu đỏ bánh lọt ở chùa Xá Lợi, góc Bà Huyện Thanh Quan và Ngô Thời Nhiệm (?), thì gặp một "cái bang". Đầu đội khăn rằn, đeo mắt kiếng cận nặng, cổ quấn vài ba chiếc khăn đủ màu và ông còn dẫn theo hai con chó, vừa đi vừa múa tay múa chân như người say rượu. Chừng như ông không cần thấy ai, chung quanh chỉ có ông và hai con chó. Người đàn ông "cái bang" đó là nhà thơ, nhà văn, nhà biên khảo nổi tiếng của Việt Nam: Bùi Giáng. Hai con chó vừa đi vừa sủa vang, khiến một số nữ sinh Gia Long đang đứng quanh xe bò bía, vội vã chạy né qua bên kia đường. T

Một ngày nọ, ngài gặp một bà mẹ, bà ôm một đứa con vừa mất vừa đi vừa khóc lóc thảm thiết, ai cũng mũi lòng thương, thông cảm vì mất con là nỗi đau khổ nhứt trong cuộc đời… người ta mách bảo là bà nên gặp Sa Môn Cồ Đàm, bà sung sướng bế con đã mất đi ngay và gặp phật, xin phật dùng phép thần thông cứu sống con bà. Xung quanh phật, các tì kheo đang ngồi cầu nguyện cho chúng sanh được giải thoát và cũng cầu nguyện cho các chúng sanh còn tại thế sẽ may mắn mà gặp được giáo pháp của Như Lai. Rồi người mẹ đau khổ cũng được gặp phật.

Cuối tháng Ba, những cơn gió nóng tràn về thành phố. Một hai trận mưa lạc loài đến sớm rồi thôi. Không khí ngột ngạt. Mùi đất nồng khó chịu. Như một cô gái uể oải trong cơn bệnh, thành phố trông mệt mỏi, rạc rời. Đoan đi vào Câu lạc bộ của trường. Bình thường, cứ đến thứ Sáu là không khí chuẩn bị cho chiều văn nghệ thứ Bảy lại nhộn nhịp. Nhưng hôm nay, như có một cái gì kéo mọi thứ chùng xuống. Chị Thuận, người phụ trách Câu lạc bộ, mỉm cười khi thấy Đoan, nhưng là một nụ cười kém tươi. Chị vẫn câu chào hỏi thường lệ: “Em uống gì không?” “Dạ, chị cho em nước chanh.” Chị Thuận pha ly nước chanh đặc biệt, nóng, ít đường, mang đến để trước mặt Đoan, và kéo ghế ngồi xuống bên Đoan. Hình như không có gì để bắt chuyện, chị Thuận nhìn ra sân, nói nhỏ:

Tôi khép cánh cửa phòng ngủ, rón rén bước ra, sợ gây tiếng động làm thằng cháu nội lại giật mình thức giấc; thằng bé đã mười tháng tuổi, biết làm đủ thứ trò như con khỉ con, chiếc mũi bé xíu của nó chun lại, đôi môi dầy cong lên, mỗi khi bà nội bảo nó làm xấu, thật dễ thương, canh nó hơi mệt vì phải chơi cho nó đừng chán, lèo nhèo, nhưng chơi nhiều thì sức bà nội có hạn, làm sao chạy theo nó cả ngày được!

Những cái mặt hướng về phía trước. Những cái đầu hơi cúi, những cái lưng hơi còng có lẽ bởi sức nặng của chiếc ba lô đeo sau lưng, hay tại - nói một cách màu mè, văn vẻ, đầy giả dối là - gánh nặng của đời sống. Trước mặt tối đen. Bên phải là những cánh cửa cuộn bằng tôn đóng kín. Những cánh cửa lạnh lùng, vô cảm; lầm lì từ khước, âm thầm xua đuổi. Dưới chân là nền xi măng. Cứng và lạnh. Không thể là nơi tạm dừng chân, nghỉ mệt. Sâu vào phía sát vách là nền lót những viên gạch vuông. Không một cọng rác. Không một bóng chó hoang, mèo lạc. Không cả những hình hài vô gia cư bó gối vẩn vơ nhìn nhân gian qua lại.

Đức hạnh cao quý thể hiện thành tâm vô phân biệt. Tâm vô phân biệt tạo thành một sự bình đẳng tuyệt đối trong giáo pháp của đức phật. Giáo pháp thâm sâu vi diệu của Như Lai thì không phải ai cũng hiểu hết, cũng ngộ được điều đó đa phần các vị đại trí thấu đạt. Còn lòng từ bi của phật thì lan tỏa vô phân biệt như ánh sáng mặt trời soi sáng khắp nơi nơi, như mưa rơi tắm mát đại ngàn. Những lời giảng dậy trên đây được dẫn chứng nhiều và rõ nhứt là ở phật giáo Tây Tạng.

Anh Hai của tôi, sau chuyến vượt biên thất bại, bị giam ở nhà tù Bình Đại Bến Tre chín tháng, khi trở lại trường Phan Thanh Giản, Cần Thơ mới biết đã bị cắt hộ khẩu, mất việc làm, bèn quay về Sài Gòn sống tạm với gia đình, chờ cơ hội vượt biên tiếp theo. Một hôm, anh bị cơn sốt rét tái phát hành hạ, (hậu quả của những ngày trong trại giam), cần phải đến bệnh viện chữa trị, nhưng hộ khẩu không có, anh bèn mượn cái Sổ Sức Khỏe của thằng cháu (con bà chị họ ở kế bên nhà), để đi khám bệnh
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.