-- Kyiv bị oanh kích trước cuộc gặp Trump–Zelenskyy.
-- Trung tâm Kennedy đòi bồi thường một triệu mỹ kim, sau khi buổi hòa nhạc giáng sinh bị hủy bỏ.
-- Israel công nhận Somaliland độc lập; Somalia phản đối gay gắt.
-- Iran bắt tàu chở dầu ở eo biển Hormuz, nói là buôn dầu lậu.
-- Trump kêu gọi công bố hồ sơ Epstein nhắm bêu riếu Dân Chủ.
-- Giám đốc FBI chính thức chốt kế hoạch đóng cửa vĩnh viễn trụ sở FBI tại Washington.
-- Bộ Cựu Chiến Binh khôi phục gần như toàn bộ lệnh cấm phá thai.
-- Georgia: nhóm ẩn danh chi 5 triệu mk tấn công Phó thống đốc Burt Jones.
-- Các TNS kêu gọi hoãn tăng phí vào công viên quốc gia.
-- Tin lời mời của Trump, một ông Nam Phi bị giam gần 100 ngày.
-- Truy Tố Kilmar Abrego Garcia: Chính Quyền Có “Trả Đũa”?
-- Bão tuyết tràn vào Đông Bắc Hoa Kỳ, hàng không rối loạn.
-- California bỏ kiện, tự làm tuyến hỏa xa cao tốc không cần tiền liên bang.
-- New York: mạng xã hội phải gắn nhãn cảnh báo gây ảnh hưởng tâm lý trẻ em.
-- Hollywood: lại có diễn viên kiện Tyler Perry về tội tấn công tình dục.
-- Kentucky: không truy tố người cha nổ súng làm sinh viên thiệt mạng.
-- North Carolina: đụng độ khi bàn giao quyền nuôi con, hai cảnh sát bị thương, một người bị bắn chết.
-- New Jersey: nữ diễn viên Broadway bị đâm chết tại nhà riêng.
-- California: người mẹ không nhận tội giết con gái 9 tuổi.
-- TQ sửa luật ngoại thương để tăng cường khả năng ứng phó thương chiến.
-- Thái Lan – Campuchia: hai bên ngưng bắn, giao tranh biên giới tạm lắng.
-- VN: xe chở đoàn thiện nguyện lật trên đường núi, ít nhất 8 người thiệt mạng.
***
Kyiv Bị Oanh Kích Trước Cuộc Gặp Trump–Zelenskyy
Rạng sáng Thứ Bảy, Nga mở nhiều đợt tấn công bằng hỏa tiễn và phi cơ điều khiển từ xa vào thủ đô Kyiv cùng nhiều khu vực khác của Ukraine, chỉ vài ngày trước cuộc gặp quan trọng giữa Zelenskyy và Trump, dự trù diễn ra tại Florida.
Giới chức Ukraine cho biết trong đêm nhiều tiếng nổ vang lên ở Kyiv, khi hệ thống phòng không được kích hoạt. Phi cơ điều khiển từ xa của Nga nhắm vào thủ đô và một số vùng ở đông bắc và miền nam Ukraine. Còi báo động không kích kéo dài nhiều giờ, nhưng chưa thấy báo cáo thiệt hại lớn hay mất điện diện rộng.
Cuộc tấn công xảy ra trong lúc Zelenskyy cho hay sẽ gặp Trump vào Chủ Nhật để bàn về kế hoạch chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài gần bốn năm, bắt đầu từ tháng 2 năm 2022. Theo Zelenskyy, vấn đề khó giải quyết nhất hiện nay là phân chia lãnh thổ: mỗi bên sẽ kiểm soát những vùng nào khi ngừng giao tranh.
Nga chưa lên tiếng về đợt tấn công mới này. Trước đó, Moscow từng đánh mạnh vào hạ tầng năng lượng của Ukraine và gia tăng không kích khu vực Odesa, nơi có các hải cảng quan trọng.
Zelenskyy nói một bản dự thảo hòa bình gồm 20 điểm hiện đã hoàn tất khoảng 90%, trong đó có thỏa thuận bảo đảm an ninh giữa Ukraine và Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Kyiv muốn các cam kết này phải rõ ràng và có giá trị pháp lý lâu dài.
Trong khi đó, Trump tuyên bố Hoa Kỳ đang giữ vai trò chủ chốt trong tiến trình hòa đàm và sẽ sớm nói chuyện với Putin. Các bên đều thừa nhận đây là giai đoạn quan trọng, nhưng con đường đi đến hòa bình vẫn còn nhiều trở ngại.
Trung tâm Kennedy đòi bồi thường một triệu mỹ kim, sau khi buổi hòa nhạc giáng sinh bị hủy bỏ.
Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy tại thủ đô Hoa Kỳ vừa chính thức yêu cầu nhạc sĩ jazz Chuck Redd bồi thường số tiền lên tới một triệu Mỹ kim, sau khi ông này hủy bỏ buổi hòa nhạc truyền thống đêm Giáng sinh vốn được tổ chức thường niên trên sân khấu của trung tâm trong nhiều năm qua.
Yêu cầu nói trên được nêu trong một bức thư do ông Richard Grenell, Chủ tịch hội đồng quản trị mới của Trung tâm Kennedy, gửi đến nhạc sĩ Chuck Redd. Hội đồng quản trị này vừa được bổ nhiệm và được xem là thân cận với Tổng thống Donald J. Trump, trong bối cảnh trung tâm quyết định đổi tên thành The Donald J. Trump and John F. Kennedy Memorial Center, theo quyết định của chính quyền đương nhiệm.
Chuck Redd, người đã đảm trách và tổ chức buổi hòa nhạc Giáng sinh gần hai thập niên, cho biết việc hủy buổi biểu diễn nhằm phản đối quyết định đổi tên trung tâm, vốn trước đây được Quốc hội Hoa Kỳ chỉ định là đài tưởng niệm Tổng thống John F. Kennedy từ năm 1964.
Theo hãng thông tấn Associated Press, trong bức thư gửi Chuck Redd, Grenell nhận định hành động hủy buổi hòa nhạc là “một biểu hiện điển hình của sự thiếu khoan dung”, đồng thời cho rằng quyết định này đã gây thiệt hại nghiêm trọng về tài chánh cũng như uy tín đối với một tổ chức nghệ thuật hoạt động trên cơ sở phi lợi nhuận.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh Trung tâm Kennedy đang trải qua nhiều thay đổi lớn về tổ chức và định hướng, kể từ khi Tổng thống Trump trực tiếp can dự vào việc tái cấu trúc hội đồng quản trị và định danh lại cơ sở văn hóa quốc gia này, vốn từ lâu được xem là biểu tượng nghệ thuật mang tính phi đảng phái tại Hoa Kỳ.
Israel Công Nhận Somaliland Độc Lập; Somalia Phản Đối Gay Gắt
Hôm Thứ Sáu, Israel chính thức công nhận Somaliland là một quốc gia độc lập. Đây là lần đầu tiên có một nước trên thế giới công khai làm việc này, theo tin của Reuters.
Somaliland là một vùng ở phía bắc Somalia, đã tự tuyên bố độc lập từ hơn 30 năm nay nhưng chưa từng được quốc tế thừa nhận. Với quyết định của Israel, tình hình khu vực được dự báo sẽ thêm căng thẳng.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Israel muốn nhanh chóng hợp tác với Somaliland trong các lãnh vực như nông nghiệp, y tế, kỹ thuật và kinh tế. Ông ca ngợi Tổng thống Somaliland Abdirahman Mohamed Abdullahi và mời sang thăm Israel. Netanyahu nói việc công nhận này phù hợp với tinh thần các Thỏa Ước Abraham do Tổng thống Trump khởi xướng trước đây.
Phía Somaliland hoan nghênh quyết định của Israel và cho biết sẽ tham gia Thỏa Ước Abraham, coi đây là bước đi giúp tăng ổn định và hợp tác trong khu vực Trung Đông và Phi Châu.
Ngược lại, chính phủ Somalia phản đối mạnh mẽ. Thủ tướng Somalia gọi đây là hành động trái luật quốc tế và xâm phạm chủ quyền quốc gia. Somalia tuyên bố sẽ dùng mọi biện pháp ngoại giao và pháp lý để bảo vệ lãnh thổ của mình.
Ai Cập cũng tỏ ra lo ngại. Ngoại trưởng Ai Cập đã trao đổi với Somalia, Thổ Nhĩ Kỳ và Djibouti, cùng lên án việc công nhận Somaliland và cảnh báo rằng việc thừa nhận các vùng ly khai có thể gây bất ổn và đe dọa hòa bình quốc tế.
Quyết định này của Israel được cho là có thể làm thay đổi cục diện chính trị tại khu vực vốn đã nhiều căng thẳng.
Iran Bắt Tàu Chở Dầu Ở Eo Biển Hormuz, Nói Là Buôn Dầu Lậu
Hôm Thứ Sáu, truyền thông nhà nước Iran loan báo lực lượng Vệ Binh Cách Mạng đã bắt giữ một tàu chở dầu ngoại quốc đang di chuyển qua Eo Biển Hormuz, tuyến hàng hải có ý nghĩa sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo Mojtaba Ghahramani, một viên chức tư pháp cấp tỉnh, con tàu này đang chở khoảng 4 triệu lít (tương đương 25,000 thùng) nhiên liệu lậu khi bị chặn bắt. Giới chức Iran cũng giam giữ 16 thủy thủ ngoại quốc trên tàu, nhưng không cho biết tàu thuộc nước nào, cũng không nói các thủy thủ mang quốc tịch gì. Ghahramani gọi vụ bắt giữ này là một “đòn mạnh tay” nhắm vào các đường dây buôn dầu lậu trong khu vực.
Chuyện này không phải lần đầu. Trước đây, Iran đã nhiều lần bắt tàu chở dầu hay tàu hàng đi ngang eo biển Hormuz, với lý do vi phạm luật hàng hải hoặc chở hàng bất hợp pháp. Tháng 11 vừa rồi, Iran cũng từng tịch thu một tàu tương tự. Hồi tháng 4 năm 2024, một tàu treo cờ Bồ Đào Nha cũng bị bắt trong vùng biển này.
Căng thẳng tại khu vực Hormuz đã kéo dài nhiều năm, đặc biệt sau khi Hoa Kỳ rút khỏi thỏa thuận nguyên tử năm 2015, rồi tiếp tục leo thang do chiến sự tại Gaza và các cuộc đối đầu trực tiếp gần đây giữa Iran và Israel. Eo biển Hormuz hiện là cửa ngõ quan trọng nơi 20% lượng dầu mỏ thế giới đi qua; Hải Quân Hoa Kỳ vẫn thường xuyên tuần tra tại đây để bảo đảm an ninh hàng hải.
Trump Kêu Gọi Công Bố Hồ Sơ Epstein Nhắm Bêu Riếu Dân Chủ
Trong lúc Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đối phó với khối lượng tài liệu đồ sộ liên quan đến Jeffrey Epstein, Tổng thống Donald J. Trump hôm Thứ Sáu cho rằng cơ quan này đã dành quá nhiều thời gian cho hồ sơ nói trên, đồng thời kêu gọi công bố danh tính các nhân vật Đảng Dân Chủ từng có quan hệ với Epstein, nhằm “làm họ bẽ mặt trước công luận.”
Trong tuần qua, Bộ Tư Pháp đã công bố hàng loạt hồ sơ liên quan đến Epstein. Các hồ sơ bao trùm hơn 20 năm điều tra đối với Epstein, và cho thấy mối giao du của ông ta với nhiều nhân vật nổi tiếng trong giới chính trị và xã hội, trong đó có Tổng thống Trump và cựu Tổng thống Bill Clinton. Cho đến nay, không có cá nhân nào trong số này bị cáo buộc hành vi phạm pháp.
Theo CBS News, hôm Thứ Tư, Bộ Tư Pháp loan báo văn phòng công tố liên bang tại Manhattan vừa phát hiện thêm hơn một triệu trang tài liệu mới liên quan đến Epstein; giới chức cho biết việc rà soát, bôi xóa thông tin nhạy cảm có thể mất thêm vài tuần. Trên mạng xã hội Truth Social, Trump chỉ trích đây là một “trò lừa bịp” do phe Dân Chủ dựng lên nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi vấn đề gian lận bầu cử. Ông viết: “Hãy công bố hết tên tuổi của họ cho họ nhục nhã ê chề đi, xong rồi quay lại tập trung lo việc nước.”
Tổng thống Trump từ lâu đã tỏ ra dè dặt đối với hồ sơ Epstein, nhiều lần gọi vụ việc là một “trò đánh lạc hướng,” và chỉ trích các dân biểu Cộng Hòa ủng hộ việc công bố thêm tài liệu là đã rơi vào chiến thuật chính trị của phe Dân Chủ. Tuy nhiên, tháng trước ông đã lên tiếng ủng hộ Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein.
Song song với việc đó, Trump liên tục tập trung chỉ trích các nhân vật Dân Chủ có liên hệ với Epstein. Giữa tháng 11, ông đã yêu cầu Bộ Tư Pháp xem xét mối quan hệ giữa Epstein với Bill Clinton và hai chính khách Dân Chủ khác. Trước đó, vào tháng 7, Bộ Tư Pháp cho biết không có bằng chứng để truy tố bất kỳ bên thứ ba nào chưa bị cáo buộc trong vụ án Epstein.
Do quy định về giải mật, các tài liệu được công bố gần đây cho thấy Epstein từng có quan hệ giao du với nhiều nhân vật nổi tiếng, trong đó có Trump và Clinton. Dù nhật ký chuyến bay cho thấy Trump từng sử dụng phi cơ riêng của Epstein nhiều lần hơn so với nhận định ban đầu, các hồ sơ hiện hành không ghi nhận cáo buộc hình sự đối với bất kỳ cá nhân nào. Phía Clinton khẳng định không có gì cần che giấu và tiếp tục kêu gọi Bộ Tư Pháp công bố toàn bộ phần hồ sơ còn lại.
Giám Đốc FBI Chính Thức Chốt Kế Hoạch Đóng Cửa Vĩnh Viễn Trụ Sở FBI Tại Washington
Hôm Thứ Sáu, Giám đốc FBI Kash Patel loan báo tòa nhà J. Edgar Hoover tại thủ đô Washington sẽ bị “đóng cửa vĩnh viễn.” Theo quyết định này, kế hoạch dời trụ sở FBI sang tiểu bang Maryland (vốn bàn cãi suốt nhiều năm) bị hủy bỏ hoàn toàn.
Thay vì xây dựng trụ sở mới, toàn bộ nhân viên FBI sẽ chuyển sang làm việc tại Tòa nhà Ronald Reagan — nơi từng là trụ sở Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) trước khi cơ quan này bị chính quyền Tổng thống Trump giải thể hồi đầu năm nay. Trên mạng xã hội X, Patel cho biết quyết định này “khép lại hơn 20 năm bế tắc,” đồng thời “giúp tiết kiệm ngân sách” để FBI tập trung nguồn lực vào các mục tiêu cốt lõi như bảo vệ an ninh quốc gia và trấn áp tội phạm bạo lực.
Tuy nhiên, quyết định trên đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ các DB và TNS tiểu bang Maryland. Họ cho rằng Quốc Hội đã chính thức chuẩn thuận khoản ngân sách 555 triệu MK để xây trụ sở FBI mới tại Maryland dưới thời chính quyền Biden; và việc chính quyền liên bang đơn phương đổi ý như vậy là đi ngược lại ý định của Quốc Hội.
Maryland hiện đã đệ đơn kiện chính phủ liên bang, cáo buộc hành động trên là trái luật và gây tổn hại trực tiếp đến FBI cũng như tiến trình lập pháp trước đó.
Bộ Cựu Chiến Binh Khôi Phục Gần Như Toàn Bộ Lệnh Cấm Phá Thai
Cuối tuần qua, Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ (VA) cho biết sẽ khôi phục gần như toàn bộ lệnh cấm phá thai đối với cựu quân nhân và gia đình họ, sau khi Bộ Tư Pháp đưa ra ý kiến pháp lý khẳng định VA không có thẩm quyền theo luật liên bang để cung cấp dịch vụ này trong đa số trường hợp.
Theo phát ngôn viên của VA, cơ quan này buộc phải thi hành ngay lập tức vì ý kiến của Văn Phòng Cố Vấn Pháp Lý thuộc Bộ Tư Pháp cho rằng việc VA cung cấp dịch vụ phá thai là trái luật. Quy định mới sẽ loại bỏ hầu hết dịch vụ phá thai và tư vấn phá thai khỏi gói chăm sóc y tế của VA.
Trước đây, vào năm 2022, VA từng nới lỏng quy định, cho phép phá thai trong những trường hợp người mẹ có nguy hiểm đến tính mạng, hoặc mang thai do bị hiếp dâm hay loạn luân. Nay, quy định cũ gần như được phục hồi hoàn toàn. Ngoại lệ duy nhất là khi bác sĩ xác nhận tính mạng người mẹ sẽ bị đe dọa nếu tiếp tục thai kỳ; các trường hợp mang thai ngoài tử cung hoặc sẩy thai vẫn được điều trị.
Nhiều chính trị gia Đảng Dân Chủ chỉ trích quyết định này. TNS Patty Murray cho rằng đây là hành động phản bội các cựu chiến binh, trong khi DB Judy Chu nói tước quyền tự quyết định được điều trị của họ, đặc biệt là những nạn nhân bị xâm hại tình dục trong quân đội, là tàn nhẫn và nguy hiểm.
Ngược lại, VA lập luận rằng chính quyền Biden trước đây đã thay đổi quy định sau phán quyết Dobbs của Tối Cao Pháp Viện, nhưng dự đoán nhu cầu phá thai tại VA tăng cao đã không xảy ra. Các tổ chức bảo vệ quyền sinh sản cảnh báo chính sách mới này chẳng khác nào một lệnh cấm phá thai trên toàn quốc đối với cựu quân nhân, kể cả tại những tiểu bang vẫn cho phép phá thai.
Georgia: Nhóm Ẩn Danh Chi 5 Triệu MK Tấn Công Phó Thống Đốc Burt Jones
Những ngày gần đây, chính trường tiểu bang Georgia xôn xao trước việc một tổ chức ít người biết đến mang tên “Georgians for Integrity” đã chi khoảng 5 triệu MK cho một chiến dịch quảng cáo quy mô lớn nhằm công kích Phó Thống Đốc Burt Jones, theo AP News.
Từ sau Lễ Tạ Ơn, khán giả theo dõi các trận bóng bầu dục trên truyền hình tại Georgia hầu như không tránh khỏi những đoạn quảng cáo tấn công Jones; chiến dịch này còn bao gồm thư quảng bá và tin nhắn điện thoại, cáo buộc ông lợi dụng chức vụ để làm giàu cho bản thân, dù Jones hiện được Tổng thống Trump công khai hậu thuẫn trong cuộc tranh ghế Thống đốc năm 2026. Phía Jones bác bỏ toàn bộ nội dung, gọi đây là những cáo buộc “bịa đặt và phỉ báng,” đồng thời đe dọa khởi kiện các đài phát sóng nếu tiếp tục phát quảng cáo.
Trong khi đó, Bộ Trưởng Tư Pháp tiểu bang Chris Carr và Bộ Trưởng Hành Chánh Brad Raffensperger — hai đối thủ lớn của Jones trong vòng sơ bộ Cộng Hòa — đều phủ nhận liên can đến sự việc này. Đảng Cộng Hòa Georgia đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy Ban Đạo Đức tiểu bang, cho rằng đây là hành vi sử dụng “tiền đen” (dark money) từ các nguồn ẩn danh nhằm chi phối bầu cử sơ bộ tháng 5 tới mà không tuân thủ luật công khai tài chánh.
Hồ sơ cho thấy “Georgians for Integrity” được ghi danh tại Delaware ngày 24/11 như một tổ chức “phúc lợi xã hội,” mô hình thường dùng để che nguồn tiền; địa chỉ tại Georgia chỉ là một hộp thư, còn những người thật sự đứng sau mua quảng cáo thì không thấy tên tuổi đâu cả. Sự việc đang được xem là thí dụ tiêu biểu cho ảnh hưởng của “tiền đen” làm lũng đoạn chính trị tiểu bang, hậu quả dai dẳng từ phán quyết vụ Citizens United năm 2010.
Các TNS Kêu Gọi Hoãn Tăng Phí Vào Công Viên Quốc Gia
Hôm Thứ Sáu, TNS Ron Wyden cùng một nhóm các nhà lập pháp Dân Chủ đã gửi thư yêu cầu chính quyền Trump tạm ngưng kế hoạch tăng phí vào cửa các công viên quốc gi, theo The Hill. Họ nói cách làm này thiếu rõ ràng và có thể gây bất công cho du khách.
Theo quy định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng Giêng năm 2026, du khách không phải là cư dân Hoa Kỳ sẽ phải trả tới 250 MK cho thẻ ra vào hàng năm; còn công dân và thường trú nhân chỉ trả 80 MK. Ngoài ra, nếu không mua vé năm, khách ngoại quốc từ 16 tuổi trở lên sẽ phải trả 100 MK mỗi lần vào 11 công viên nổi tiếng nhất. Đây là lần đầu tiên Hoa Kỳ đòi hỏi du khách phải chứng minh nơi cư trú để được vào các khu vực công cộng như công viên quốc gia.
Wyden cùng bốn TNS Dân Chủ khác đã gửi thư đến Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, phản đối việc tăng phí này. Họ cảnh báo việc bất ngờ thay đổi quy định sẽ gây kẹt xe, ùn tắc tại các cổng vào; nhất là khi chính quyền Trump vừa cắt giảm 24% nhân sự chính thức của Sở Công Viên Quốc Gia từ đầu năm.
Theo thống kê, trong năm 2024, du khách quốc tế đã chi tiêu 254 tỷ MK tại Hoa Kỳ. Các TNS cho rằng nếu tăng phí quá cao và quá gấp, du lịch có thể bị ảnh hưởng, và hình ảnh cởi mở lâu nay của các công viên quốc gia cũng bị tổn hại. Vì vậy, họ yêu cầu tạm hoãn thi hành, để có thời gian hỏi ý kiến công chúng và cân nhắc kỹ hậu quả trước khi quyết định.
Tin Lời Mời Của Trump, Một Ông Nam Phi Bị Giam Gần 100 Ngày
Hôm Thứ Sáu (26 tháng 12), tờ New York Times loan tin về một trường hợp lạ đời liên quan đến chính sách di trú của Hoa Kỳ.
Benjamin Schoonwinkel, 59 tuổi, là một người da trắng gốc Nam Phi (Afrikaner). Tin vào tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Hoa Kỳ ưu tiên đón nhận người Afrikaner vì họ bị kỳ thị tại quê nhà, Schoonwinkel đã bay đến Atlanta hồi tháng 9 để xin tị nạn.
Nhưng đời không như là mơ. Thay vì nộp đơn qua chương trình tị nạn (refugee) được chính phủ chỉ định, ông này lại dùng visa du lịch để nhập cảnh rồi xin tị nạn ngay tại phi trường. Hậu quả là ông bị còng tay và đưa vào trại giam của Sở Thi Hành Di Trú (ICE) tại Georgia suốt gần 100 ngày, thay vì được chào đón như mong đợi. Trại giam liên bang Stewart ở Georgia là nơi đang giữ khoảng 2,000 người trong chiến dịch trấn áp di trú của chính quyền Trump.
Theo quy định mới, bất cứ ai xin tị nạn tại cửa khẩu đều bị giam bắt buộc trong lúc chờ hồ sơ “bò” qua hệ thống tòa di trú. Bộ Nội An nói thẳng nếu lời khai nghe có lý thì được cứu xét; nếu không thì bị trục xuất nhanh chóng.
Trong khi 59 Afrikaner đầu tiên đã vào Hoa Kỳ qua chương trình tị nạn và được các tổ chức hỗ trợ, Schoonwinkel lại phải chờ ngày ra tòa. Luật sư của ông cho rằng đây là ví dụ trái khoáy cho thấy chính sách vừa “ưu tiên” vừa “siết chặt” có thể nuốt luôn cả người được ưu tiên.
Truy Tố Kilmar Abrego Garcia: Chính Quyền Có “Trả Đũa”?
Trong tuần này, một thẩm phán liên bang Hoa Kỳ đã ngưng phiên tòa xét xử Kilmar Abrego Garcia, người gốc El Salvador từng bị trục xuất nhầm, để mở một phiên điều trần riêng. Mục đích là xem xét liệu chính phủ có cố tình truy tố Garcia để trả đũa hay không, theo AP News.
Theo lệnh của Thẩm phán Waverly D. Crenshaw Jr., Abrego Garcia đã đưa ra đủ căn cứ cho thấy vụ án có dấu hiệu bất thường. Anh trở thành nhân vật gây tranh cãi về chính sách di trú sau khi bị chính quyền Tổng thống Donald Trump trục xuất (nhầm) hồi tháng 3 sang một nhà tù khét tiếng tại El Salvador. Sau khi bị dư luận và tòa án gây áp lực, chính quyền liên bang đưa Abrego trở lại Hoa Kỳ vào tháng 6.
Tuy nhiên, ngay khi trở về, Abrego lại bị bắt ngay, lần này với cáo buộc đưa người nhập cư lậu vào Hoa Kỳ, xảy ra tại Tennessee. Công tố viên cho rằng vụ án liên quan đến một lần cảnh sát chặn xe năm 2022, khi trong xe có chín người. Tuy vậy, thời điểm đó Abrego chỉ bị cảnh cáo rồi cho đi, không bị bắt giữ hay điều tra thêm. Một nhân viên di trú sau này xác nhận cuộc điều tra chỉ được mở lại sau khi Tối Cao Pháp Viện yêu cầu chính phủ đưa anh từ El Salvador trở về.
Luật sư của Abrego khẳng định các cáo buộc là không đúng sự thật, nhấn mạnh rằng Abrego không có tiền án và không liên quan đến băng đảng MS-13; ngoài ra, anh có vợ con là công dân Hoa Kỳ và từng được tòa bảo vệ khỏi bị trục xuất. Phiên điều trần dự kiến diễn ra ngày 28 tháng Giêng; nếu công tố không giải thích thỏa đáng, tòa có thể bác bỏ toàn bộ cáo trạng, một quyết định có thể ảnh hưởng lớn đến cách chính quyền giải quyết các vụ án di trú nhạy cảm.
Bão Tuyết Tràn Vào Đông Bắc Hoa Kỳ, Hàng Không Rối Loạn
Sáng Thứ Bảy (27/12), một cơn bão tuyết lớn tràn vào vùng Đông Bắc Hoa Kỳ. Tuyết rơi dày, có nơi kèm mưa đá, làm đường sá trơn trợt, xe cộ đi lại rất khó khăn.
Tại New York và New Jersey, chính quyền đã ban bố tình trạng khẩn cấp. Một số khu vực như Long Island và thung lũng Hudson có tuyết rơi dày gần 30 cm. Thành phố New York được dự đoán có lượng tuyết nhiều nhứt trong vài năm trở lại đây. Thống đốc New York Kathy Hochul khuyên người dân hạn chế ra đường, nhứt là vào ban đêm và sáng sớm, vì cơ nguy tai nạn giao thông cao.
Thời tiết xấu cũng gây ảnh hưởng nặng đến các chuyến bay. Theo FlightAware, hơn 1,600 chuyến bay đã bị hủy và 7,800 chuyến khác bị trễ trong ngày Thứ Sáu. Qua Thứ Bảy, thêm khoảng 650 chuyến bay nữa bị hủy. Ba phi trường lớn quanh New York gồm JFK, Newark và LaGuardia bị ảnh hưởng nhiều nhất. Một số hãng hàng không như American, United và JetBlue cho hành khách đổi vé mà không thu thêm tiền.
Các viên chức cho biết bão còn tiếp diễn trong ngày Thứ Bảy, kèm theo gió mạnh. Người dân được khuyên ở nhà nếu không có việc thật cần thiết, để tránh nguy hiểm.
California Bỏ Kiện, Tự Làm Đường Sắt Cao Tốc Không Cần Tiền Liên Bang
Hôm Thứ Sáu, 26 tháng 12, tiểu bang California cho biết đã rút lại đơn kiện chống quyết định của chính quyền Donald Trump về việc hủy hơn 4 tỷ MK ngân khoản liên bang dành cho dự án đường sắt cao tốc của tiểu bang, theo Reuters.
Tổng Quản Trị California High-Speed Rail Authority, nộp đơn kiện từ tháng 7, nói thẳng họ không còn xem chính phủ liên bang là đối tác đáng tin cậy, nên quyết định tự làm, không trông chờ tiền liên bang nữa. Cơ quan nhấn mạnh rằng từ trước đến nay, ngân sách liên bang chỉ chiếm khoảng 18% tổng chi phí của chương trình, nên dự án vẫn có thể tiếp tục.
Thống đốc Gavin Newsom từng chỉ trích quyết định cắt ngân sách của Trump là hành động “trả đũa chính trị nhỏ nhen,” xuất phát từ ác cảm cá nhân đối với California chứ không dựa trên tình hình thực tế của dự án. Việc cắt tài trợ là trở ngại mới nhất trong nỗ lực kéo dài 16 năm nhằm nối liền Los Angeles và San Francisco bằng chuyến tàu cao tốc khoảng ba giờ.
Dự án ban đầu dự trù hoàn tất vào năm 2020 với chi phí 33 tỷ MK, nhưng nay ước tính đội lên từ 89 đến 128 tỷ MK, và thời điểm đi vào vận hành sớm nhứt cũng phải dời sang năm 2033. Dù gặp nhiều chậm trễ và bị cơ quan liên bang chỉ trích về ngân sách cũng như dự báo lượng hành khách, phía California khẳng định công trình vẫn tiến triển và đang tìm cách thu hút đầu tư tư nhân từ năm 2026 trở đi. Tiểu bang cũng cho biết luật mới đã bảo đảm 1 tỷ MK mỗi năm cho dự án đến năm 2045, giúp dự án tiếp tục dù không có sự hậu thuẫn của liên bang.
New York: Mạng Xã Hội Phải Gắn Nhãn Cảnh Báo Gây Ảnh Hưởng Tâm Lý Trẻ Em
Hôm Thứ Sáu, Thống đốc New York Kathy Hochul loan báo một đạo luật mới, buộc các nền tảng mạng xã hội phải hiện cảnh báo về nguy hại đối với sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên, theo Reuters.
Theo luật này, các nền tảng có những tính năng dễ gây “nghiện” như tự động phát video (auto-play), thuật toán gợi ý liên tục hay cuộn tin không dứt (infinite scroll), sẽ phải gắn nhãn cảnh báo cho người dùng. Thống đốc Hochul nói trẻ em dùng mạng xã hội quá nhiều có thể dẫn đến lo âu, buồn chán, trầm uất, và nhiều vấn đề tinh thần khác, nên tiểu bang phải can thiệp để bảo vệ các em.
Luật áp dụng cho các công ty hoạt động tại New York, nhưng không áp dụng nếu người dùng vào mạng xã hội khi đang ở ngoài tiểu bang. Bộ trưởng Tư Pháp New York có quyền khởi kiện các công ty vi phạm, với mức phạt dân sự lên tới 5,000 MK cho mỗi trường hợp.
Thống đốc Hochul so sánh các cảnh báo này với nhãn cảnh báo trên thuốc lá hay bao bì nhựa, nhằm giúp người dùng hiểu rõ nguy hại trước khi sử dụng. New York là tiểu bang mới nhứt theo hướng này, sau California và Minnesota; trước đó, Úc Đại Lợi cũng đã cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Các công ty lớn như TikTok, Meta, Google và Snap hiện chưa đưa ra phản hồi. Trong bối cảnh ngày càng nhiều học khu và giới y tế cảnh báo về tác động xấu của mạng xã hội lên trẻ em, luật mới cho thấy khuynh hướng siết chặt trách nhiệm của các Big Tech đối với sức khỏe tâm thần thế hệ trẻ.
Hollywood: Lại Có Diễn Viên Kiện Tyler Perry Về Tội Tấn Công Tình Dục
Hôm Thứ Năm, tại California, một diễn viên tên Mario Rodriguez đã đệ đơn kiện nhà làm phim kiêm ông trùm phòng thu Tyler Perry, cáo buộc ông này có nhiều hành vi tấn công tình dục và lạm dụng quyền lực trong giới điện ảnh. Đây là vụ kiện thứ hai trong những tháng gần đây nhắm vào Perry với các cáo buộc tương tự.
Theo nội dung đơn kiện được CBS News ghi nhận, Rodriguez quen biết Perry từ năm 2014 sau khi được một huấn luyện viên tại phòng tập Equinox ở Los Angeles chuyển lời rằng Perry muốn liên lạc để bàn về một vai diễn. Rodriguez sau đó được chọn đóng trong bộ phim Boo! A Madea Halloween (2016). Đơn kiện cáo buộc rằng sau khi được nhận vai, Rodriguez nhiều lần được mời đến nhà riêng của Perry, rồi bị ông này sờ soạng, đụng chạm thân thể. Đơn kiện còn nêu rằng sau mỗi lần gặp, Perry đưa cho Rodriguez tiền, mỗi lần khoảng 5,000 MK.
Rodriguez yêu cầu bồi thường ít nhứt 77 triệu MK, đồng thời kiện cả hãng Lionsgate vì đã nhắm mắt làm ngơ trước hành vi sai trái này. Phía Lionsgate hiện chưa đưa ra phản hồi. Luật sư của Perry bác bỏ toàn bộ cáo buộc, gọi đây là một “mưu toan đào mỏ” và khẳng định vụ kiện sẽ thất bại như những cáo buộc trước đó.
Rodriguez cho biết anh quyết định khởi kiện sau khi hay tin về vụ kiện tương tự của diễn viên Derek Dixon, người hồi tháng 6 cũng cáo buộc Perry có hành vi sàm sỡ trong thời gian làm việc chung trên các loạt phim truyền hình của ông này. Hiện cả hai sự việc đều đang trong tiến trình tố tụng, và Tyler Perry phủ nhận mọi hành vi sai trái.
Kentucky: Không Truy Tố Người Cha Nổ Súng Làm Sinh Viên Thiệt Mạng
Hôm Thứ Sáu, một công tố viên tại Kentucky cho biết đại bồi thẩm đoàn đã quyết định không truy tố Jacob Lee Bard, người đàn ông bị bắt vì vụ nổ súng làm một sinh viên thiệt mạng tại Đại học Kentucky State hồi đầu tháng này.
Theo Larry Cleveland, công tố viên Quận Franklin, đại bồi thẩm đoàn được nghe lời khai và xem bằng chứng cho thấy ông này đã nổ súng để bảo vệ con trai mình – cũng là sinh viên tại trường và trước đó có mâu thuẫn với nạn nhân.
Sự việc xảy ra vào ngày 9 tháng 12, đúng vào tuần thi cuối khóa. Hôm đó, Bard đến trường để đưa con trai rời ký túc xá, có một cảnh sát đi cùng. Trong lúc đó, xảy ra xô xát giữa con trai ông và một nhóm sinh viên khác. Theo công tố viên, nhóm này đã đẩy cả gia đình và viên cảnh sát ra ngoài tòa nhà, rồi bạo lực bùng phát. Trong lúc hỗn loạn, Bard đã bắn hai phát súng, làm sinh viên 19 tuổi De’Jon Fox thiệt mạng và một người khác bị thương nặng. Ông bị bắt ngay sau đó với cáo buộc giết người.
Sau khi xem xét, đại bồi thẩm đoàn kết luận rằng hành động của Bard thuộc trường hợp tự vệ để bảo vệ người khác, nên không truy tố. Luật sư của ông cho biết ông đã được thả khỏi nhà giam.
Cũng trong ngày này, cha mẹ của nạn nhân De’Jon Fox bị cơ quan hữu trách Indiana truy tố tội đe dọa, liên quan đến các bài đăng trên Facebook nhắm vào gia đình Bard. Phía gia đình nạn nhân từ chối bình luận.
Trường Kentucky State cam kết tiếp tục hợp tác điều tra để bảo đảm an ninh, nhất là khi đây là vụ nổ súng thứ hai gần ký túc xá Young Hall trong năm nay.
North Carolina: Đụng Độ Khi Bàn Giao Quyền Nuôi Con, Hai Cảnh Sát Bị Thương, Một Người Bị Bắn Chết
Sáng Thứ Sáu, tại thị trấn Mint Hill, một sự việc nghiêm trọng đã xảy ra trong lúc bàn giao con theo quyết định của tòa, khiến hai cảnh sát bị thương và một ông thiệt mạng, theo CBS News.
Cảnh sát Mint Hill cho biết họ nhận được cuộc gọi 911 vào khoảng 10:47 sáng và được điều động đến một tiệm Edible Arrangements trong khu thương mại. Đây là nơi hai bên hẹn gặp để gửi con cho người được quyền nuôi theo quyết định của tòa án. Thời điểm đó, khu mua sắm khá đông người, nhưng chưa rõ điều gì đã khiến họ phải gọi cảnh sát.
Khi các cảnh sát đến nơi, một người đàn ông bất ngờ rút súng. Hai bên đã nổ súng qua lại. Kết quả là hai cảnh sát viên bị trúng đạn và được đưa vào bệnh viện; nhà chức trách cho biết họ đang trong tình trạng ổn định. Còn ông rút súng trước đã bị bắn chết tại chỗ.
Nhân chứng là nhân viên một tiệm ăn gần đó cho hay họ thấy hai cảnh sát bước vào cửa tiệm, sau đó một người phải dìu người kia ra ngoài, tay dính đầy máu. Cơ Quan Điều Tra Tiểu Bang North Carolina đã cử nhân viên đến hiện trường để hỗ trợ điều tra. Cảnh sát Mint Hill cho biết sự việc vẫn đang được điều tra và sẽ cung cấp thêm tin tức trong những ngày tới.
Mint Hill là một thị trấn nhỏ, có khoảng 27,000 cư dân, nằm cách thành phố Charlotte chừng 12 dặm về phía đông. Vụ nổ súng giữa ban ngày tại khu mua sắm đông người đã gây chấn động cộng đồng địa phương.
New Jersey: Nữ Diễn Viên Broadway Bị Đâm Chết Tại Nhà Riêng
Hôm Thứ Bảy, các cơ quan có trách nhệm tại New Jersey loan báo một nữ diễn viên Broadway trẻ tuổi đã bị sát hại tại tư gia, gây bàng hoàng cho giới sân khấu và cộng đồng địa phương.
Nạn nhân là Imani Smith, 26 tuổi, từng thủ vai Young Nala trong vở nhạc kịch The Lion King trên sân khấu Broadway vào giai đoạn 2011–2012. Theo Văn phòng Công tố Quận Middlesex, Smith được phát hiện bị đâm nhiều vết bên trong căn nhà ở thành phố Edison vào ngày 21 tháng 12. Cô được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện Robert Wood Johnson University Hospital nhưng đã không qua khỏi.
Cảnh sát cho biết can phạm là Jordan Jackson-Small, 35 tuổi, cũng cư ngụ tại Edison. Người này đang đối diện nhiều cáo trạng nghiêm trọng, trong đó có tội giết người cấp độ một và tàng trữ vũ khí trái phép. Nhà chức trách xác nhận Smith và can phạm có quen biết nhau, và đây không phải là một hành vi bạo lực ngẫu nhiên. Gia đình nạn nhân cho biết Jackson-Small là cha của đứa con trai 3 tuổi của Smith, và phiên ra tòa đầu tiên đã bị hoãn lại.
Tin buồn nhanh chóng lan rộng trong giới nghệ thuật. Nhiều đồng nghiệp và khán giả đã lên mạng tưởng niệm Smith, ca ngợi cô là người có giọng hát hay, nhiều năng lượng và đầy triển vọng. Một người từng làm việc chung chia sẻ tiếc nuối rằng Smith ra đi khi còn quá trẻ, để lại một đứa con nhỏ và nhiều ước mơ còn dang dở.
California: Người Mẹ Không Nhận Tội Giết Con Gái 9 Tuổi
Hôm Thứ Sáu, tại tòa án ở Santa Maria, tiểu bang California, Ashlee Buzzard, 40 tuổi, tuyên bố không nhận tội giết hại con gái ruột 9 tuổi của mình là Melodee Buzzard, theo CBS News.
Theo Bill Brown, Cảnh sát trưởng kiêm giám định viên Quận Santa Barbara, thi thể bé Melodee được phát hiện ngày 6 tháng 12 tại một khu vực hẻo lánh ở tiểu bang Utah. Hai người dân đi chụp hình gần Xa lộ 24 phát hiện và báo cảnh sát. Các vỏ đạn tìm thấy gần thi thể nạn nhân trùng khớp với một vỏ đạn đã qua sử dụng được thu giữ trong nhà của người mẹ. Từ đó, công tố viên truy tố Buzzard với tội danh giết người cấp một.
Cuộc điều tra cho thấy Buzzard rời California cùng con gái vào ngày 7 tháng 10, trên một chiếc xe thuê loại Chevrolet Malibu màu trắng. Hai mẹ con chạy qua nhiều tiểu bang như Nevada, Arizona, Utah và Nebraska. Bé Melodee được nhìn thấy lần cuối vào ngày 9 tháng 10 qua camera an ninh gần ranh giới Colorado–Utah. Nhà chức trách cho biết người mẹ đã đội tóc giả và thay đổi bảng số xe, bị nghi là để tránh bị phát giác.
Nhà trường cho hay bé Melodee không đi học từ giữa tháng 10, nhưng khi được hỏi, người mẹ không hợp tác và không nói rõ con mình đang ở đâu. Cho đến nay, hung khí gây án vẫn chưa được tìm thấy. Phiên xét xử chính thức dự trù bắt đầu ngày 7 tháng Giêng năm 2026.
TQ Sửa Luật Ngoại Thương Để Tăng Cường Khả Năng Ứng Phó Thương Chiến
Hôm Thứ Bảy, Quốc hội TQ đã thông qua bản sửa đổi Luật Ngoại Thương, nhằm tăng khả năng đối phó với các cuộc chiến mậu dịch và kiểm soát chặt hơn việc xuất cảng những mặt hàng được xem là nhạy cảm.
Theo hãng tin Tân Hoa Xã, luật mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, cho phép Bắc Kinh phản ứng mạnh tay hơn khi các nước khác hạn chế hàng hóa TQ, đồng thời mở cửa thêm một số lãnh vực cho công ty ngoại quốc tham gia, nhưng vẫn trong khuôn khổ do nhà nước kiểm soát.
Luật Ngoại Thương của TQ có từ năm 1994, và đã được sửa nhiều lần sau khi nước này gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới. Lần sửa đổi mới nhứt nhấn mạnh rằng ngoại thương phải phục vụ cho phát triển kinh tế và xã hội, và mục tiêu lâu dài là biến TQ thành một cường quốc thương mại. Bản sửa đổi cũng chú trọng đến các lĩnh vực mới như thương mại số, thương mại xanh và quyền sở hữu trí tuệ; đây là những điều Bắc Kinh cần cải thiện nếu muốn gia nhập Hiệp định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương CPTPP, giảm lệ thuộc vào thị trường Hoa Kỳ.
Giới ngoại giao thương mại cho biết chính quyền TQ cũng muốn viết luật rõ ràng hơn, để khi nhà nước ra lệnh cấm xuất cảng hoặc kiểm soát hàng hóa, tránh bị các công ty tư nhân kiện ngược. Gần đây, một số công ty TQ từng gây tai tiếng ở nước ngoài, như vụ Pháp đình chỉ hoạt động của nền tảng Shein vì bán sản phẩm bị cho là không phù hợp.
Việc sửa luật lần này cho thấy TQ đang chuẩn bị trước, phòng khi căng thẳng thương mại với các nước lớn còn kéo dài trong nhiều năm tới.
Thái Lan – Campuchia: Hai Bên Ngưng Bắn, Giao Tranh Biên Giới Tạm Lắng
Sáng Thứ Bảy, Thái Lan và Campuchia đã đồng ý ngưng bắn, chấm dứt hơn ba tuần giao tranh dữ dội dọc theo biên giới giữa hai nước. Theo Bộ Quốc Phòng Thái Lan, lệnh ngưng bắn có hiệu lực từ trưa cùng ngày.
Cuộc giao tranh vừa qua được xem là nghiêm trọng nhất trong nhiều năm, làm ít nhất 101 người thiệt mạng và hơn nửa triệu người dân của hai nước phải bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Trong thời gian xung đột, hai bên đã dùng đến chiến đấu cơ, pháo binh và hỏa tiễn, khiến nhiều khu vực biên giới bị tàn phá.
Thỏa ước ngưng bắn do Bộ trưởng Quốc Phòng hai nước ký kết. Hai bên cam kết giữ nguyên vị trí quân đội, không đưa thêm binh lính hay vũ khí ra tiền tuyến, vì làm như vậy chỉ khiến tình hình thêm căng thẳng. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) sẽ cử người theo dõi để bảo đảm hai bên giữ lời hứa.
Giới chức cho biết thường dân đã phải sơ tản sẽ được trở về nhà, và hai bên đồng ý không dùng vũ lực đối với dân chúng. Thái Lan cũng hứa sẽ trao trả 18 binh lính Campuchia bị bắt giữ trước đó, nếu lệnh ngưng bắn được giữ vững trong ba ngày.
Tuy nhiên, thỏa ước này không giải quyết dứt điểm tranh chấp biên giới kéo dài hàng trăm năm giữa hai nước. Việc phân định ranh giới vẫn sẽ tiếp tục bàn qua các kênh riêng. Giới quan sát cho rằng ngưng bắn lần này giúp dân chúng tạm yên, nhưng hòa bình lâu dài vẫn còn là một thách thức lớn.
VN: Xe Chở Đoàn Thiện Nguyện Lật Trên Đường Núi, Ít Nhất 8 Người Thiệt Mạng
Khoảng 7 giờ 40 phút sáng Thứ Bảy, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra trên đoạn đường tỉnh 174, nối Quốc lộ 32, thuộc địa phận xã Phình Hồ, tỉnh Lào Cai (khu vực trước đây thuộc xã Bản Mù, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái).
Theo tin ban đầu, chiếc xe đò 29 chỗ, mang bảng số 29B-614.06, chở một đoàn thiện nguyện từ Hà Nội lên điểm trường Tà Ghênh của Trường Mầm non Họa Mi, đã tự lật khi đang chạy xuống dốc. Chiếc xe bị lật ngửa, bẹp nát hoàn toàn. Trên xe có khoảng 20 người.
Nhà chức trách cho biết ít nhất 8 người đã tử vong tại hiện trường. Một số nạn nhân khác bị kẹt trong xe. Lực lượng công an, quân sự, viên chức địa phương cùng người dân đã nhanh chóng có mặt để cứu nạn. Máy móc và thiết bị chuyên dụng cũng được điều động để cắt xe, đưa các nạn nhân ra ngoài.
Khu vực xảy ra tai nạn là đoạn dốc dài, hiểm trở. Theo dự đoán ban đầu, xe có thể đã bị đứt thắng khi xuống dốc, dẫn đến tai nạn. Nguyên nhân cụ thể vẫn đang được điều tra.


