CAPE CANAVERAL – Chậm trễ nhiều năm và vượt ngân sách hàng tỷ đô la, rocket mới bay lên Mặt Trăng của NASA sẽ ra mắt lần đầu tiên vào tuần tới trong một chuyến bay thử nghiệm trước khi đưa các phi hành gia lên Mặt Trăng thật sự, theo APnews đưa tin ngày Thứ Tư, 24 tháng 8 năm 2022.
Hỏa tiễn cao 322 foot (98 mét) sẽ đưa một khoang phi hành đoàn rỗng vào quỹ đạo Mặt Trăng. Nếu mọi việc suôn sẻ, các phi hành gia có thể bắt đầu bay một vòng quanh Mặt Trăng sớm nhất vào năm 2024. Mục tiêu của NASA là đưa hai người lên bề mặt Mặt Trăng vào cuối năm 2025.
Cuộc thử nghiệm sẽ diễn ra vào sáng Thứ Hai, 29 tháng 8, ở Kennedy Space Center của NASA. Các viên chức NASA cảnh báo, chuyến bay thử nghiệm kéo dài 6 tuần rất rủi ro và có thể bị cắt ngắn nếu xảy ra trục trặc.
Cái giá phải trả cho nhiệm vụ này: hơn 4 tỷ đô la. Nếu tính tổng tất cả mọi thứ kể từ khi chương trình bắt đầu một thập niên trước cho đến khi hạ cánh Mặt Trăng vào năm 2025, con số còn gây sốc hơn nữa: 93 tỷ đô la.
Space Launch System
Rocket mới ngắn hơn và mỏng hơn tên lửa Saturn V đã mang 24 phi hành gia lên Mặt Trăng trong chương trình Apollo nửa thế kỷ trước. Tuy nhiên, nó mạnh hơn, có lực đẩy gần 8.8 triệu pound (4 triệu kg). Nó được gọi là hỏa tiễn Hệ thống Phóng Không gian (Space Launch System – SLS). Không giống như Saturn V được sắp xếp hợp lý, SLS có một cặp rocket đẩy có dây đeo được tân trang lại từ tàu con thoi của NASA. Rocket đẩy sẽ rơi ra sau khi phóng 2 phút, nhưng sẽ không được vớt lên từ Đại Tây Dương để tái sử dụng. Hai giờ sau khi cất cánh, tàu Orion sẽ bay về phía Mặt Trăng.
Orion
Tàu vũ trụ Orion vận hành tự động với công nghệ cao của NASA được đặt tên theo một trong những chòm sao sáng nhất trên bầu trời đêm. Orion cao 11 feet (3 mét), rộng hơn khoang ngủ của Apollo, có thể chứa 4 phi hành gia. Trong chuyến bay thử nghiệm này, một hình nộm có kích thước người thật trong bộ đồ bay màu cam sẽ đặt ở chỗ ngồi của người chỉ huy, được gắn các cảm biến rung và gia tốc. Hai hình nộm khác cũng có kích thước người thật nhưng không có chân tay - sẽ giúp đo bức xạ vũ trụ, một trong những rủi ro lớn nhất khi bay vào vũ trụ. Không giống như rocket, Orion đã được phóng trước đó, bay hai vòng quanh Trái Đất vào năm 2014.
Chuyến bay của Orion dự kiến kéo dài 6 tuần kể từ khi cất cánh từ Florida. Sẽ mất gần một tuần để lên tới Mặt Trăng, cách chúng ta 240,000 dặm (386,000 km). Sau khi bay sát Mặt Trăng, tàu sẽ đi vào một quỹ đạo xa xôi với điểm cực viễn (far point) 38,000 dặm (61,000 km). Lúc đó, Orion cách Trái Đất 280,000 dặm (450,000 km), xa hơn Apollo. Thử thách lớn sẽ là khi kết thúc sứ mệnh, khi Orion chạm vào bầu khí quyển với vận tốc 25,000 dặm/ giờ (40,000 km / giờ) và rơi xuống Thái Bình Dương. Tấm chắn nhiệt sử dụng vật liệu tương tự như ở tàu Apollo chịu được nhiệt độ quay trở lại là 5,000 độ F (2,750 độ C).
Mười vệ tinh có kích cỡ như hộp giày, được gọi là CubeSats, sẽ bật ra khi Orion bay về phía Mặt Trăng, để đo bức xạ. Vấn đề là CubeSats đã được lắp vào rocket cách đây một năm và pin của một nửa trong số chúng không thể sạc lại vì quá trình phóng tiếp tục bị trì hoãn.
APOLLO VS ARTEMIS
Hơn 50 năm sau, Apollo vẫn là thành tựu vĩ đại nhất của NASA. Và không phải là trùng hợp khi NASA đặt tên chương trình trở lại Mặt Trăng là Artemis, theo tên người chị sinh đôi của thần Apollo trong thần thoại Hy Lạp. Artemis sẽ tiếp nối chương trình Apollo bằng cách phóng tàu có người lái tới Mặt Trăng nhưng theo cách mới. Mục tiêu của chương trình Artemis bao gồm đưa phi hành đoàn đa sắc tộc lên Mặt Trăng và lần đầu tiên khám phá cực Nam chìm trong bóng tối. Chương trình tham vọng này cũng hướng tới thiết lập khu định cư bền vững trên Mặt Trăng và tạo ra những hệ thống tái sử dụng cho phép con người khám phá Sao Hỏa.
Tiếp theo là gì
Còn rất nhiều việc phải làm trước khi các phi hành gia đặt chân lên Mặt Trăng một lần nữa. Chuyến bay thử nghiệm thứ hai sẽ đưa 4 phi hành gia bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại, có lẽ sớm nhất là vào năm 2024. Một năm sau, NASA đặt mục tiêu gửi 4 phi hành gia khác lên, 2 trong số họ sẽ đáp xuống cực nam của Mặt Trăng. Orion không đi kèm tàu đổ bộ mặt trăng như tàu Apollo đã làm. NASA đã thuê SpaceX của Elon Musk để cung cấp tàu vũ trụ Starship cho chuyến đổ bộ lên mặt trăng đầu tiên trong chương trình Artemis. Trên Mặt Trăng, Starship sẽ kết nối với Orion và đưa 2 phi hành gia lên bề mặt và quay trở lại khoang chứa để quay về Trái Đất.


