Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Thư Về Làng & Giấc Mơ Hồi Hương Của Những Kẻ Tha Phương

12/06/202110:54:00(Xem: 1406)


blank


Tôi tình cờ tìm được ấn bản Lá Thư Về Làng của nhạc sỹ Thanh Bình, do nxb Lúa Mới phát hành, năm 1956. Vào thời điểm đó, tuy chưa đủ tuổi để cắp sách đến trường nhưng tôi cũng đã thuộc lời của nhạc phẩm này rồi vì nghe mấy bà chị và radio hay hát:   

Từ miền Nam, viết thư về thăm xóm làng
Sắt son gửi trong mấy hàng
Thăm bà con dãi dầu năm tháng
Từ Tiền giang thương qua đèo Cả thương sang
Đêm đêm nhìn vầng trăng sáng
Thương những già khuya sớm lang thang

Em thơ ơi có còn học hành sớm tối
Áo nâu tươi gái làng còn che môi cười
Và đàn bò còn nghe chim hót lưng đồi
Nhớ nhung rồi thương quá lắm bé thơ ơi!


Ruộng đồng yêu ơi!
Thôn làng ruộng đồng yêu ơi!
Đường về làng tôi
Lúa đồng rạt rào đón mời.


Và người yêu quê
Đau sầu từ ngày anh đi
Có sớm anh về
Mừng mừng ướt má hoen mi.

Nhà văn Nguyễn Đình Toàn bình luận:

Trong sinh hoạt âm nhạc của chúng ta, thỉnh thoảng lại thấy xảy ra hiện tượng: Không vì lý do nào cả, bỗng nhiên một ca khúc hay một tác giả nào đó, bị quên lãng, không thấy ai hát hay nhắc tới nữa. Sự việc có thể kéo dài hay chỉ trong một thời gian ngắn.

Thanh Bình không hẳn ở trong trường hợp ấy.

Nhưng, trong số các băng, đĩa nhạc được thu ở hải ngoại trong mấy chục năm rồi, hình như chỉ thấy có một bài, do Khánh Ly hát, đó là bài “Tình Lỡ”.

Nhớ lại những năm sau 54, bài “Lá Thư Về Làng” của Thanh Bình đã gây xúc động trong lòng bao người vừa rời bỏ miền Bắc trong cuộc di cư vào Nam. Càng cảm nhận ra rằng mình được bao dung, yên ổn, trong vùng đất mới, người ta càng xót xa nhớ thương quê cũ.

Thanh Bình từ trần vào ngày 23/05/2014 tại Sài Gòn. Tháng 5 vừa qua, FB  Lâm Ái có ghi lại đôi ba chi tiết (đau lòng) về những tháng ngày cuối cùng và cái chết của ông: 


Ở cái tuổi 80, ít ai tin rằng một nghệ sĩ nổi tiếng nhưng không nhà không cửa, lang thang xin ăn ở chợ, bến xe. Các anh công an đưa ông về trại dưỡng lão thì phát hiện ra là nhạc sĩ Thanh Bình và đưa ông về ở với cháu gái (con gái của chị ruột). 


Vợ chồng cháu gái làm công nhân, làm thuê đời sống hết sức khó khăn. Đầu năm nay ca sĩ Ánh Tuyết đã tổ chức đêm nhạc cho ông, chị cũng đã làm được 2 sổ tiết kiệm. Nhưng vì ông đột ngột mất, con gái đang đi tù nên không thể rút được tiền làm đám tang. 


Ca sĩ Ánh Tuyết lại là người bên ông, lo cho đám tang của ông. Điều đáng buồn, dù ca sĩ Ánh Tuyết có kêu gọi hỗ trợ nhưng dường như số tiền vẫn không đủ để lo cho đám tang, đành xin quan tài lục giác của chùa để an nghỉ. 


Sau cuộc hý trường 1975 thì có biết bao nhiêu cảnh đời bầm dập, và biết bao nhiêu mảnh đời tan nát. Nhọc nhằn, đắng cay, tủi nhục (nào có chừa ai) chứ đâu riêng chi nỗi bất hạnh của một người nhạc sỹ. Tuy thế, sao tôi vẫn xót thương cho cái ước vọng nhỏ nhoi của Thanh Bình, vào thuở thanh xuân, khi vừa bước chân vào đến miền Nam: “Có sớm anh về/Mừng mừng ướt má hoen mi.”


Cho mãi đến cuối đời Thanh Bình vẫn chưa bao giờ “có sớm” trở về, giữa “lúa đồng rạt rào đón mời”, bên cạnh cô em “ướt má hoen mi”, như mong đợi cả. Thời cuộc đã biến ông thành một lão ăn mày, sống vất vưởng ngoài bến xe, rồi chết dấm dúi trong một ngôi chùa (nào đó) ở miền Nam.


Đồng nghiệp (và đồng thời) với Thanh Bình, có những người tuy không đến nỗi sa chân đến bước đường cùng nhưng lắm kẻ cũng rơi vào cảnh bẽ bàng tương tự. Lúc rời bỏ “phần đất quê hương tù đầy,” Hoàng Anh Tuấn và Phạm Đình Chương (tác giả của nhạc phẩm Mưa Sài Gòn Mưa Hà Nội) cũng đều thiết tha mong chờ một ngày hồi hương với …  mây trắng vui tươi tự do phơi phới. Giấc Mơ Hồi Hương của Vũ Thành an vui không kém: Tắm nắng hồng của một sớm  mai/ Say hương thanh bình khắp nơi. 


blank


Chiến tranh tuy đã chấm dứt gần nửa thế kỷ qua nhưng “hương thanh bình” chưa bao giờ thoáng hiện tại bất cứ nơi đâu. Khi ra đi nhạc sỹ Thanh Bình đã để lại những cô “gái làng” (
còn che môi cười) và những “em thơ” (còn học hành sớm tối) cùng những “đàn bò” (còn nghe chim hót lưng đồi)… 

Nay thì làng quê ở miền Bắc Việt Nam đã hoàn toàn đổi khác, theo như ghi nhận của một nhân chứng thế giá – nhà văn Nguyễn Khải:

“Ai cũng giàu có hơn trước, nấu cơm bằng nồi cơm điện, tối xem tivi mầu, giờ rảnh thì xem phim bộ. Mỗi xóm đều có cửa hàng cho thuê băng vidéo, có gái điếm cho ngủ chịu đến mùa trả bằng thóc, có cờ bạc, có hút thuốc phiện và chích heroin, thành phố có gì ở làng quê đều có…”

Thị thành cũng thế, cũng đã đổi thay ngoài sức tưởng tượng của bất cứ ai. Hà Nội Ba Mươi Sáu Phố Phường, dường như, không còn nữa. Bây giờ chỉ toàn là những  đường phố lạ:

Chả trách mà nhà thơ Cao Tần cảm thán: Với danh thiếp những tên đường đã đổi/

Những số nhà chớp mắt bỗng tang thương.

Điều an ủi là Phạm Đình Chương, Vũ Thành,  Hoàng Anh Tuấn … đều đã qua đời trước khi “Bún Mắng Cháo Chửi Đang Ngày Càng Phổ Biến Ở Hà Nội” – theo như (nguyên văn) tiêu đề bản tin của báo Dân Trí, số ra ngày 21/01/2016. 

Tuy “phát triển” nhưng nước Việt  – xem ra – mỗi lúc một thêm khó sống với rất nhiều người. Hai mươi năm trước, sau khi biến động xẩy ra vào tháng 2 năm 2001 tại Cao Nguyên Trung Phần, thanh niên Y Bion cùng 905 người dân bản địa khác đã rời bản làng để ra nước ngoài lánh nạn.

Khi được hỏi về dự tính của mình cho tương lai, Y Bion cho biết: “Khi vùng Tây Nguyên được tự do, tôi sẽ quay về.” (“Người Thượng Sẽ Đi Mỹ Định Cư Nhưng Trở Về Khi Quê Hương Tự Do.” Nhật báo Người Việt – 02/05/2002).

Y Bion không phải là người Việt tị nạn đầu tiên (hay cuối cùng) đến Mỹ. Anh cũng không phải là người duy nhất (vừa bước chân đi) đã ôm mộng trở về xây dựng lại quê hương. Tâm sự của Y Bion, chắn chắn, đã làm nao lòng rất nhiều người – những người vượt biên vào cuối thập niên 70 (và đầu thập niên 80) khi phong trào vuợt biển tìm tự do lên đến điểm cao nhất, cũng đã cắn răng rời bỏ quê hương, và cũng đều đã nhủ lòng rằng: “Mai này chúng ta cùng về Việt Nam.”

Từ đó đến nay, hàng triệu người đã “cùng về Việt Nam” nhưng phần lớn, nếu không muốn nói là tất cả, đều chỉ về qua (hay về chơi) chút xíu thôi!

Kẻ ly hương mới nhất, B.S Hồ Hải, cũng vừa phát biểu (qua livestream) vào hôm 19 tháng 5 năm 2021 rằng: “Tôi sẽ về và đem đến những gì tốt đẹp đến với quê hương, nơi chôn rau cắt rốn của mình trước khi tôi trở về với cát bụi.” 

Lời lẽ gan ruột của ông lại khiến tôi nhớ đến “Thư Về Làng” của Thanh Bình và “Giấc Mơ Hồi Hương” của Vũ Thành. Hết thế hệ này đến thế hệ khác, những kẻ đành đoạn quay lưng đều tự xoa dịu nỗi đau bằng những ước vọng rất chân thành. 

Với thời gian, mọi ước vọng đều trở nên những niềm hoài vọng xa xăm trong khi  cái mảnh đất quê hương khốn khổ (và bao người ở lại) thì vẫn ngóng trông … mỏi cổ!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi là giám đốc Chương Trình Tiết Niệu Sinh Sản (RUP) tại Trường Y Khoa Miller của Đại Học Miami. Các đồng nghiệp của tôi và tôi đã phân tích các mô bào mổ xẻ để khám nghiệm của những tinh hoàn của 6 người đàn ông đã chết vì nhiễm Covid-19. Kết quả: Vi khuẩn Covid-19 đã xuất hiện trong các mô bào của một trong những người đàn ông này; số tinh trùng đã giảm xuất hiện trong 3 người đàn ông. Một bệnh nhân khác – người này sống sót từ Covid-19 – có một khám nghiệm lấy ra từ mô bào tinh hoàn khoảng 3 tháng sau khi người đàn ông này bị lây nhiễm Covid-19 lần đầu đã khỏi hẳn. Khám nghiệm lấy ra từ mô bào tinh hoàn cho thấy vi khuẩn corona vẫn còn trong các tinh hoàn của ông này.Nhóm của chúng tôi cũng đã khám phá rằng Covid-19 ảnh hưởng tới bộ phận sinh dục nam. Một phân tích về mô bào của bộ phận sinh dục nam từ 2 người đàn ông có giải phẫu dương vật cho thấy vi khuẩn đã tồn tại từ 7 tới 9 tháng sau khi họ bị dính Covid-19. Cả hai người đàn ông này đều đã phát triển sự rối loạn cương dương
(Robert Mullins International) Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden cho biết Bộ Tư Pháp dự định kháng cáo phán quyết của một chánh án cho rằng chương trình DACA là bất hợp pháp. Ông Biden cho biết quyết định của vị chánh án này "gây thất vọng sâu sắc". Mặc dù lệnh của chánh án không ảnh hưởng đến những người đã được hưởng chương trình DACA, nhưng điều đó có nghĩa là hàng trăm nghìn người di dân trẻ tuổi phải đối mặt với một tương lai không chắc chắn.
Paris by Night hân hạnh kính mời quý vị đến tham dự chương trình văn nghệ trực tiếp thu hình với chủ đề “Gọi Tên Ngày Mới” sẽ được tổ chức vào ngày Chủ Nhật, 22 Tháng Tám, 2021 tới đây qua hai suất 2:30 trưa và 7:30 tối trên sân khấu rạp Pechanga Theater.
Inspiration4 là sứ mệnh vũ trụ hoàn toàn dân sự đầu tiên trên thế giới được dẫn đầu bởi chỉ huy Jared Isaacman. Người sáng lập 38 tuổi và cũng là giám đốc điều hành của công ty Shift4 Payments [NYSE: FOUR] đã ủng hộ hai trong bốn vị trí phi hành đoàn cho bệnh viện St. Jude, với mục tiêu quyên góp $200 triệu vào năm 2022 để phục vụ việc nghiên cứu và chữa trị ung thư ở trẻ em và các chứng bệnh đe dọa tính mạng khác. Ông Isaacman đã cam kết chi $100 triệu cho việc thúc đẩy sự phát triển và cứu giúp thêm nhiều trẻ em trên toàn thế giới.
Tình hình đại dịch trong tuần qua có vẻ không khả quan lắm trên toàn thế giới khi biến thể mới Delta tiếp tục lây lan nhanh đặc biệt với những người không chích ngừa khiến cho Cơ Quan CDC của Mỹ đã đề nghị những người đã chích ngừa đầy đủ nên đeo khẩu trang ở những nơi có dịch bệnh nhiều.
“Khi hai nước chúng ta tái lập bình thường hóa quan hệ, Hoa Kỳ đã tự cam kết sẽ tôn trọng hệ thống chính trị của Việt Nam và chính sách đối ngoại độc lập và cân bằng của các bạn,” theo Austin phát biểu. Hoa Kỳ có mối quan hệ phong phú và nồng ấm với Việt Nam, nhưng Hoa Kỳ “không đòi hỏi Việt Nam phải chọn giữa các đối tác,” theo Austin nói. “Trong thực tế, một trong những mục tiêu trọng yếu của chúng tôi là bảo đảm rằng các đồng minh và đối tác của chúng tôi có tự dọ và không gian để phác họa tương lai của chính họ.”
Hôm Thứ Năm, 29 tháng 7 năm 2021, Trung Quốc đã báo cáo các bùng phát nhỏ của vi khuẩn corona do biến thể Delta tại 3 tỉnh như là một loạt liên hệ tới các vụ lây lan ở phi trường phía đông bất kể việc thử nghiệm rộng rãi và chích ngừa, theo bản tin của AFP được trang mạng www.france24.com đăng tải hôm Thứ Năm. Sự bùng phát, mà đã bắt đầu sau khi 9 công nhân tại phi trường Nam Kinh đã thử nghiệm dương tính hôm 20 tháng 7, đã bắt đầu chứng kiến 171 trường hợp lây nhiễm được phát hiện tại tỉnh Giang Tô, trong khi nhiều vụ truyền nhiễm đã lây lan tới ít nhất 4 tỉnh khác.
“Hãy đọc tin tức. Các bạn sẽ thấy nhiều câu chuyện những bệnh nhân không chích ngừa trong các bệnh viện, khi họ nằm trên giường sắp chết từ Covid-19, họ yêu cầu, ‘Bác Sĩ ơi, tôi có thể chích ngừa không?’ Các bác sĩ phải nói, ‘Xin lỗi, đã quá trễ rồi’.” Trong biện pháp nghiêm khắc nhất chưa từng có để thúc đẩy người Mỹ đi chích ngừa, Tổng Thống thẳng thắn cho rằng nếu các bạn không chích ngừa, “Các bạn tạo vấn đề cho chính mình, cho gia đình mình và cho những người làm việc chung với các bạn.”
Buổi trình diễn đươc tổ chức vào ngày thứ Năm, ngày 5 tháng 8, tại Garden Grove Park, 9301 Westminster Blvd, vào lúc 6:30 chiều đến 8:30 tối.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.