Mũi Tên Xuyên Thời Gian

12/13/202400:00:00(View: 2668)
trang-tho
Tranh của họa sĩ Edvard Munch, 1912. Nguồn: wikiart.org 

Trang Thơ Mùa Đông 2024
Nguyễn thị Khánh Minh giới thiệu
 
Nhà thơ Vũ Trọng Quang bảo mũi tên ấy bay hoài bay không tới. Làm sao bay kịp thời gian. Hoặc giả như vầy. Nơi tôi ngồi cố định, và. thời gian đi qua đi qua. Khi lời thơ vừa thốt lên là lúc tôi rơi mất thời gian. Không gian nào giữ những lời đi. Ở những bài thơ sau đây bạn có thể thấy được nơi thời gian và không gian gặp nhau trong nhịp lẫy tình cờ. đã ra đi là muôn đời ở lại…

Bây giờ là bao giờ??? Bao giờ là bây giờ!!!, chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn/ như con kiến già bò trên miệng chén… …Bạn cùng tôi như ai kia thập tự vác mình qua đông gió, cứu chuộc nỗi tàn phai của Màu thân thể ngó chừng cũng cũ cùng sự lãng quên muôn đời, để có thể trong thế giới siêu hình yên tĩnh của ta được an ủi Mưa trầm trầm dương thế/ Ngấm sâu miền âm gian… , dù mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy, và dẫu Đó là cánh cửa bí mật/ từng khép cửa linh hồn…

Nhưng,
có một khe hở/ ở đó những người chết/ đang được lén lút đưa qua biên giới. Và lại bắt đầu một cuộc hẹn hò… không mệt mỏi trên dặm trường thởi gian.
Đó là thế giới mùa Đông trong thơ của: Tomas Transtromer, Nguyễn Lương Vỵ, Vũ Trọng Quang, Phương Uy, Trần Thiên Thị, Đoàn Minh Châu, Nguyễn Thị Hải.

TOMAS TRANSTROMER

Giữa Mùa Đông

 

Áng sáng màu xanh lơ

phát sáng từ y phục của tôi.

Giữa mùa đông.

Những mặt trống bằng băng kêu lanh canh.

Tôi nhắm mắt lại.

Có một thế giới yên tĩnh

có một khe hở

ở đó những người chết

đang được lén lút đưa qua biên giới.

 

CAO THU CÚC

dịch từ bản tiếng anh của Michael McGriff và Mikaela Grassl

 

TRẦN HOÀNG PHỐ

Khúc Hát Chiều Cuối Năm

 

Biết tìm đâu quá khứ thanh xuân

Trong mê cung cuộc đời lắt léo trầm luân

Em có về tìm lại mùa xuân tuổi ngọc

Bên nụ cười của vầng trăng ấu thơ

Và tiếng hót của loài chim họa mi ký ức

Hót trong giấc mơ có bảy sắc cầu vồng

Bắc qua giấc mộng ly biệt

 

Đó là cánh cửa bí mật

từng khép cửa linh hồn

Khi tiếng chuông nguyện ăn năn

Vọng trong sắc chiều sẫm bóng hoàng hôn

Em đi về một bóng

Hắt lên tiếng kinh chiều muộn sầu

Trên đại lộ nỗi buồn

Có những con gió buốt cuối năm

Sà vào những cơn ớn lạnh thịt da mùa đông

Mắt em màu tê tái xám

Chiều cuối năm những con phố bỗng buồn tênh

 

 

NGUYỄN LƯƠNG VỴ (1952-2021)

Sonata Trắng

Gửi Trần Hữu Dũng

 

I.

Cuối năm cuối đường khuya cuối cùng mùa

Lái xe loanh quanh lẩn quẩn một mình với câu thơ cũ

Mù sương âm chữ réo niềm thương

Ánh lên một nốt ruồi tịch mịch

Trầm xuống môt giọt rượu viễn phố

Xao xác sonata trắng

 

Biệt ly sonata trắng

Lắng nghe lắng nghe lắng nghe

Không ai ngoài những vì sao vừa dậy sớm

Không ai ngoài ta đang tự tiễn đưa mình

Bây giờ là bao giờ???

Bao giờ là bây giờ!!!

  

II.
Cắn một âm vang cho trắng thêm mắt thức
Câu thơ cũ xâu tiếng đàn linh cảm
Rất xa những vó ngựa già
Những giọt mồ hôi vẫn còn rịn trên vách đá
Những tiếng hí rền mây
Vỡ òa sonata trắng
 
Thực hay mơ sonata trắng???
Hỏi sợi tóc bạc vừa rơi trên ngón tay cằn
Đất lạ trời quen mà chẳng hay
Không ai ngoài cơn gió lạnh bất ngờ
Không ai ngoài bậc thềm trước căn phòng trọ
Bây giờ??? Bao giờ???
Nguyễn Lương Vỵ
 
NGUYỄN THỊ HẢI
Trên Đường
mục đồng dao chỉ hạnh hoa thôn
 
Mưa trầm trầm dương thế
Ngấm sâu miền âm gian
Đường đi bóng thăm thẳm
Khổ sầu hành tâm can
 
Mịt mờ thôn hoa hạnh
Đâu đó quán rượu bày
Mục đồng ban sơ chỉ
Hồn đã thành người say
 
 Mục đồng dao chỉ hạnh hoa thôn, là câu thơ trong bài thơ Thanh Minh của Đỗ Mục, thi nhân đời Vãn Đường.
 
VŨ TRỌNG QUANG
Vị Trí Thời Gian

Sớm mai lên đỉnh đồi

dốc cao chờ tuổi trẻ

buổi chiều xuống chân đồi

thác rơi nhanh thế kỷ

 

Đầu năm chào cuối năm

đông tàn xuyên đông mới

chim trời xuyên không gian

bay hoài bay không mỏi

mũi tên xuyên thời gian

bay hoài bay không tới

 

Nơi bước em di động

xuân trôi qua trôi qua

nơi tôi ngồi cố định

em đi qua đi qua

nơi thơ không chỉ định

tôi vươn theo vươn theo

PHƯƠNG UY

Thập Tự Đông


này là sáng bên này là tối
nhặt chiều vui khéo khéo lụa là
này hình dung bên này là tuổi
thuyền sông trôi nhấp nháy sao sa

Màu thân thể ngó chừng cũng cũ
có nỗi buồn đóng vảy hom hem
cơn co rút chảy tràn mộ chí
trận siêu sinh là chút êm đềm

đồi vĩnh hằng ngày chưa kịp hóa
sắc nguyên trinh không hẹn tháng dài
buổi mất ngủ già như quá khứ
cùng nỗi buồn thành chuỗi song thai

đẩy mùa thu đứng về cuối phố
nhẹ niềm vui chút chút xoa nhàu
anh thập tự vác mình qua đông gió
lạnh ngàn ngàn nỗi nhớ lung sâu.

TRẦN THIÊN THỊ
Nợ Nần Tháng Chạp
-" sầu ở lại "- TẠ KÝ

núi đã cho mùa đông mượn một bờ vai
để sương mù trũi xuống
em cho tôi mượn buổi chiều
để nỗi buồn có đôi

ai đã nhờ vả gì cơn mưa phùn cuối đông
đèn phố vàng
chẳng thể hong khô
một lòng trừ tịch

câu thơ yêu đương
như chừng đã đọc ở đâu rồi
những con chữ :
anh anh
em em
nằm cận kề
gợi nhớ về những ngôi mộ
nằm song song giữa trời tháng chạp

không lẽ phải nói lại một lần
một lời yêu đã cũ
như đôi môi vay hoài loài tí ngọ

sóng râm ran nói chuyện dối lừa
như một gã làm thơ
một đời không nghĩ
thâm canh trên mãnh vườn nhà hàng xóm

chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn
như con kiến già bò trên miệng chén
lòng trót vay không thể khất qua năm
còn chút buồn đây
xin trả nốt

em lại về cùng mẹ đón xuân
tháng chạp mù mù
không bởi gió
chỉ có một nỗi buồn
đã ra đi là muôn đời ở lại

ĐOÀN MINH CHÂU
Về với mùa đông
 
Cốc rượu đã cạn
và sợi khói Capri cuối cùng bay ra khỏi quán
ta về thôi
mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy trên khung sắt của tòa nhà xây dở
ẩm ướt mưa ẩm ướt lời tỏ tình chắp vá
 
về đi
đêm quánh đặc tràn vào hốc mắt
con đường dập dềnh trôi qua tay trăm nghìn lối rẽ
chằng chịt những ngã tư vắng hoe
những ổ gà lởm chởm ước mơ nát bét
 
giọt mưa cào trên mặt hình thù một gương mặt khác một trí nhớ khác
cứ lấp loáng giữa những ảo tưởng thật thà
cũng quánh đặc và lặng lẽ chảy trên con đường dọn sẵn
về đi thôi
…
tiếng xe máy vỡ vào đêm
như tiếng mùa đông gọi.
 

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page2345678Next PageLast Page

Khi mặt trời bỏ đi / tuyết đầu mùa tìm đến / những cánh tay màu trắng / cầm trái tim trẻ em

Một chút gì gợn lên nơi mùi cà phê sáng, nơi tách trà nhâm nhi buổi xế chiều, nơi ly vang đỏ nồng đêm tối, làm cồn cào nhớ đến câu thơ đã đọc từ lâu lắm, thơ xưa chăng, nhưng sao cái rung động hôm nay về nó vẫn làm ta xao xuyến đến vậy.

Mùa thu dẫu vừa khảy đôi ba nhịp vàng trên tàn cây. Mùa thu dẫu đang đốt hết mình trên hàng cây maple đỏ lá suốt dặm dài. Và mùa thu cho dù cũng vừa khép cánh cửa để ra đi, khép rất nhẹ nhàng như sợ làm thức giấc ai đó đang say ngủ. Tất cả. Những bổng trầm của mùa thu đều rúng động mấy tầng cung bậc cảm xúc của ta. Phiến lá vàng óng kia ẩn mật điều gì. Dấu chân vàng ố chiếc lá cuối thu như thể là những dấu chân cuối cùng để – nhẹ hẫng về mai sau – Ngọn gió của mùa thu ly tan nào vẫn thảng thốt trong nỗi chờ đợi. Hạt mưa nào xám tro quán phố. Và người ngồi nghe gió mùa thu về như – tiếng thổn thức của thời gian. Bạn ơi, xin lắng lòng trong buổi đêm tịch mịch để nghe cảm xúc bạn hòa âm thế nào với âm vang thu, để biết tác động mãnh liệt của thu – phù vân thôi cũng nát đời như chơi…

Phần lớn các nhà thơ nữ sinh sau cột mốc đau thương 1975, đã dường như nhẹ nhàng hơn, những ám ảnh của chiến tranh, ít bị day dứt hơn vấn đề ý thức hệ. Họ ít nhiều đã hưởng được quả ngọt của nữ quyền, thoát ra khỏi khung cửa chật hẹp của định kiến, góp phần nở rộ một dòng thơ mạnh mẽ, tự tin, khao khát tự do, và bản lĩnh, nói rất thực nhân sinh quan của mình về những mối tương quan trong một thế giới vật chất như hiện nay. Họ cũng rất phóng khoáng thể hiện những cảm xúc đam mê dạt dào nữ tính. Mang những trạng thái có vẻ như đối nghịch nhau như thế khiến dòng thơ của lớp thơ nữ này tỏa sức quyến rũ lạ lẫm, tạo nên một lớp độc giả với cảm thụ thi ca mới mẻ.

Khi toàn quốc chiến đấu, người phụ nữ cũng xuất hiện trên các chặng đường của đất nước. Chúng ta đã nhìn thấy hình ảnh người phụ nữ trong cuộc chiến ở Ukraine trên truyền hình, trên YouTube. Họ là các y tá, những chị bếp, hay người nữ chiến binh… nghĩa là tất cả những phương tiện phục vụ cho chiến trường chống lại quân Nga. Nơi đó, giữa những tiếng súng chúng ta nghe được từ màn hình TV, giữa những lời kêu gọi tác chiến, vẫn có những lời thơ đầy nữ tính từ đất nước đau khổ Ukraine. Nhà nghiên cứu Julia Friedrich của Viện Nghiên Cứu Chính Sách Công Toàn Cầu (Global Public Policy Institute - GPPi) tại Berlin trong bài nghiên cứu về hình ảnh phụ nữ tại Ukraine, nhan đề “Feminist Activism in Ukraine Usually Means Demanding More Weapons” (Hoạt động nữ tính tại Ukraine thường có nghĩa là xin thêm vũ khí) đăng trên tạp chí Tagesspiegel Online bằng tiếng Đức ngày 6/8/2022 cho thấy ngoài làn sóng di tản ra hải ngoại, còn rất nhiều phụ nữ ở lại Ukraine để trở thành trụ cột cho một giềng mối mới

Bà nổi tiếng với bộ tự truyện 6 cuốn. Quyển thứ nhất nổi tiếng nhất trên thế giới viết về 17 năm đầu đời của bà, I Know Why The Caged Bird Sings (1969), bà nói: “Đầu tiên người đời phải học cách chăm sóc chính mình để rồi có thể chăm sóc người khác. Đó là lý do làm cho “chim trong lồng hót”. Với tự truyện này bà được xem là một trong những phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên dám công khai bạch hóa đời riêng của mình. Maya Angelou được chọn làm “Người Phụ Nữ của Năm 76” (Woman of the Year) về Truyền Thông của tạp chí Ladies’ Home Journal. Giải Thưởng Matrix của Hội Women in Communications, Inc. vào năm 1983, Giải Thưởng Văn Chương North Carolina vào năm 1987, Giải Thưởng Candace 1990 của Cơ Quan Liên Minh Quốc Gia Phụ Nữ Da Đen (The National Coalition of Black Women).

Langston Hughes và Maya Angelou là hai tên tuổi lớn của nền thi ca da đen. Trang thơ xin bắt đầu với Langston Hughes. Ông sinh ở Joplin, Missouri, là một nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch. Thơ của ông kết hợp nhiều thể loại, mang đậm nét những bài hát dân gian da đen. Ông tôn vinh nền văn hóa người Mỹ gốc Phi châu trong thời kỳ được gọi là Thời kỳ Phục Hưng Harlem.

Là một nhà thơ, một nhà văn, và là một nhà báo. Hẳn là quá nhiều cho một đời người. Và rồi trở thành chiến binh, sau khi quân Nga tiến vào chiếm bán đảo Crimea và tấn công miền Đông Ukraine năm 2014: nhà thơ Borys Humenyuk đã tình nguyện ra trận chống quân Nga. Một số bài thơ của ông được dịch sang tiếng Anh trong tuyển tập Poems From The War, do hai dịch giả Oksana Maksymchuk và Max Rosochinsky thực hiện. Borys Humenyuk ra đời năm 1965 tại ngôi làng Ostriv, thị trấn Ternopil, miền tây Ukraine. Ông là một nhà thơ, nhà văn và nhà báo. Humenyuk đã tham gia tích cực vào những cuộc biểu tình cuối năm 2013 để dẫn tới Cách mạng Nhân phẩm (Revolution of Dignity) của Ukraine trong tháng 2/2014. Những câu chuyện về chiến tranh được kể trong thơ Borys Humenyuk là có thật, không hư cấu.

Chúng ta đều biết rằng Belarus là một nhà nước toàn trị, tuy mức độ cai trị không khắc nghiệt như ở Nga nhưng vẫn là độc tài hơn hầu hết các nước ở Châu Âu. Tuy nhiên văn học Belarus lại là một lĩnh vực không liên hệ bao nhiêu tới những cam kết chính trị của nhà nước Belarus trong nỗ lực hỗ trợ cuộc chiến của Putin tại Ukraine. Những bài thơ được dịch từ tiếng Belarus sang tiếng Anh đang phổ biến trên nhiều mạng trong học giới Hoa Kỳ cho thấy một khuôn mặt văn học Belarus rất mực thơ mộng của một dân tộc đang tìm tới chân, thiện, mỹ. Belarus có khoảng 9 triệu dân, thủ đô là Minsk, từng là một phần của Liên Xô cho tới năm 1991 tới tách ra, được cai trị bởi Tổng Thống Alexander Lukashenko từ năm 1994 (quá lâu, tới 28 năm nắm quyền tối cao). Biên giới Belarus vây quanh bởi Nga, Ukraine, Ba Lan, Lithuania và Latvia. Hơn 40% trong 207,600 cây số vuông (80,200 dặm vuông) là rừng. Belarus bị Thế Chiến 2 tàn phá, mất 1/3 dân số và hơn ½ tài nguyên kinh tế.

Di sản nghệ thuật của nhạc sĩ Cung Tiến không nằm ở số lượng, mà đầy ở phẩm chất. Ngoài những ca khúc, tấu khúc thuần tuý giá trị về âm nhạc, ông còn để lại những bài viết, tiểu luận dưới nhiều đề tài văn học, kinh tế, và truyện dịch. Chúng ta đã đọc, đã nghe khá nhiều về tài hoa và khả năng sáng tác của Cung Tiến từ tuổi 15 cho đến những năm tháng sau cùng. Trong những quà tặng ông để lại tôi đặc biệt yêu thích nghệ thuật phổ thơ thành nhạc của ông, chẳng những cho chúng ta thưởng thức giai điệu bán cổ điển tây phương, ngủ âm đông phương, mà còn mang thơ Thanh Tâm Tuyền, một trong vài thi sĩ hàng đầu trong thời đại của ông đến giới thưởng ngoạn nhạc nghệ thuật và lưu trữ vào kho tàng âm nhạc Việt. Thơ Thanh Tâm Tuyền không dễ phổ thành nhạc.
First PagePrev Page2345678Next PageLast Page
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.