Hôm nay,  

Tự Khám: Một Cách Truy Tầm Ung Thư Vú Hữu Hiệu

23/08/200300:00:00(Xem: 8223)
Thông thường, khi nói đến bệnh ung thư vú, vài năm trước đây người ta thường nghĩ đến phụ nữ da Trắng và các sắc dân khác. Nhưng trong tời gian gần đây các con số thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh ung thư vú nơi phụ nữ gốc Á Châu, kể cả phụ nữ Việt, xấp xỉ cao gần như sắc dân Da Trắng. Điều nguy hiểm hơn nữa là tỷ lệ mắc bệnh ung thư vú nơi phụ nữ gốc Á Châu ngày càng gia tăng. Theo Hội Ung Thư Hoa Kỳ, American Cancer Society, trong các bệnh ung thư, ung thư vú là bệnh phụ nữ Việt mắc phải nhiều nhất. Mặc dù hiện nay chưa có cách phòng ngừa ung thư vú hữu hiệu, bệnh nhân ung thư vú có cơ may chữa lành rất cao nếu phát hiện bệnh sớm, trong thời kỳ mới chớm.
Hội Ung Thư Việt Mỹ đề nghị phụ nữ 40 tuổi trở lên làm ba việc sau để tìm ung thư vú: 1) tự khám vú hằng tháng, 2) đi bác sĩ khám vú mỗi năm và 3) chụp quang tuyến vú mammogram hằng năm. Trong bài này chúng tôi xin thảo luận về cách tự khám vú.
Thường thường người ta hay nghĩ tự khám vú là để tìm ung thư. Tự khám vú có thể giúp tìm ra ung thư nhưng nó còn có tầm quan trọng cao xa hơn nữa, nó còn giúp người phụ nữ tìm hiểu và làm quen với cơ thể mình một cách tỉ mỉ và thân thuộc. Thường thường phụ nữ chúng ta không được giải thích rõ ràng về việc tự khám vú và từ đó chúng ta có thể lo âu quá đáng. Các Bác Sĩ hay bảo tự khám để "coi có gì thay đổi không", mà không cho biết rõ ràng thay đổi như thế nào hoặc ung thư sờ ra sao. Chúng ta về tự khám và tìm thấy hai bên có những u nhỏ lộm cộm và bắt đầu lo sợ vẫn vơ. Ta sẽ nghĩ là mình bị ung thư cả hai bên, mà "bị ung thư thì thế nào cũng chết" và sẽ thôi không tự khám ngực nữa. Những u nhỏ lộm cộm đó thực ra chỉ là những tuyến vú bình thường của chúng ta thôi, nhưng chúng ta vẫn lo ngại vẫn vơ và sẽ bỏ đi cơ hội để làm quen với cơ thể của mình.
Thực sự rất khó mà biết như thế nào là "bất bình thường" trong cơ thể chúng ta nếu chúng ta không biết "bình thường" ra làm sao và "bình thường" có thể thay đổi từ người đàn bà này sang người đàn bà khác. Nếu chúng ta biết vú chúng ta cảm giác ra sao trong cả chu kỳ kinh nguyệt thì chúng ta mới có thể biết khi nào có sự thay đổi.

Thường thường, cái mà chúng ta phải nên đi tìm lúc tự khám vú là một khối u khoảng 1-2cm, cứng, không di chuyển và không thay đổi. Khối u này không tan biến mất sau kỳ kinh, vẫn nằm trong đó sau 2-3 kỳ kinh và nằm một chỗ không di động. Đó là khối u mà chúng ta phải đi BS để kiểm tra. Chúng ta đừng nên đi tìm hay lo lắng về những u lộm cộm nhỏ li ti, thường thường đó chỉ là những lộm cộm bình thường của tuyến vú mà thôi.
Vú chúng ta thay đổi theo từng chu kỳ, tháng này vú có thể lộm cộm nhiều hơn tháng khác. Chúng ta chỉ nên lo lắng về những u to, cứng, không thay đổi sau 2-3 kỳ kinh. Khi tìm ra u như vậy không có nghĩa là ung thư, nó có thể là bướu nước, bướu lành, v.v. Điều quan trọng là phải đi bác sĩ để tìm xem đó là bướu gì.
-- Khi nào thì tự khám vú:
Nếu chúng ta không nhớ tự khám mỗi tháng thì cách 2,3 tháng tự khám cũng được. Nếu chúng ta chưa mất kinh thì nên tự khám cùng một thời gian trong mỗi chu kỳ kinh, thường thường là sau khi sạch kinh, trong vòng 1-2 tuần, đây là thời gian mà vú ít đau và ít lộm cộm nhất, dễ khám hơn.
-- Cách nào để tự khám vú
Trước hết phải nhìn để tìm da trên vú có nhăn hay co rút không, tìm đầu vú có bị thụt vào trong không, xem da đầu vú có bị sần sùi, tróc vẩy không hoặc vú có chảy nước, máu hoặc sữa không.
Sau khi nhìn thì bắt đầu sờ đến vú của mình. Nếu sờ lúc đang tắm thì có lẽ dễ hơn vì xà bông làm cho da trơn dễ khám hơn. Ta nên để cánh tay bên khám lên trên đầu. Nên dùng các đầu ngón tay để dễ khám. Ta phải nên khám hết tất cả vú, bắt đầu từ đầu vú hoặc từ trên xuống dưới. Đừng nắm da kéo lên, chỉ nên đè xuống thôi. Nếu vú to thì nên nằm xuống dễ khám hơn. Điều quan trọng phải nhớ là đừng nắm vú kéo lên vì như vậy vú sẽ thấy lộm cộm giữa ngón cái và các ngón tay kia.
Tự khám vú có thể giúp ta tìm ra ung thư vú trong thời kỳ sớm hơn, có thể giúp ta tránh giải phẩu to có thể gây nhiều dị dạng, biến hình của vú và có thể làm giảm nguy hiểm chết vì ung thư vú.
Bác sĩ Phan Phương Chi sẽ thuyết trình về ung thư vú vào ngày thứ Bẩy, 22 tháng 8, 2003 tại hội quán Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst St., Westminster CA 92683. Những ai có thắc mắc về bệnh ung thư vú, hay muốn biết thêm về cách truy tầm ung thư vú nên tham gia vào bử thuyết trình miễn phí này. Đồng thời, Hội Ung Thư Việt Mỹ có chương trình hướng dẫn các phụ nữ trên 40 tuổi và có lợi tức thấp được thực hiện truy tầm ung thư vú miễn phí. Mọi chi tiết xin liên lạc Hội Ung Thư Việt Mỹ tại số (714) 751-5805.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?
Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.