Hôm nay,  

Viêm Phổi Là Gì? Có Những Loại Viêm Phổi Nào?

11/3/202300:00:00(View: 7244)
 
viem phoi
Ở Hoa Kỳ, mỗi năm có hơn một triệu trường hợp phải vào bệnh viện và khoảng 40,000 người chết vì viêm phổi. (Nguồn: pexels.com)
 
Trong những tuần gần đây, tin tức về việc vận động viên thể dục dụng cụ Mary Lou Retton phải vào bệnh viện vì một loại viêm phổi (pneumonia) hiếm gặp đã khiến nhiều người quan tâm và tò mò về căn bệnh này.
 
Trên thế giới, viêm phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ em dưới 5 tuổi. Còn ở Hoa Kỳ, đây là nguyên nhân hàng đầu khiến người ta phải vào bệnh viện. Mỗi năm, có hơn một triệu trường hợp phải vào bệnh viện và khoảng 40,000 người chết vì căn bệnh này. Viêm phổi là do tình trạng các túi khí nhỏ trong phổi bị viêm, mức độ trải dài từ nhẹ đến nặng đến mức đe dọa tính mạng. Nếu không được điều trị, viêm phổi có thể dẫn đến những hậu quả chết người, như thiếu oxy và nhiễm trùng máu.
 
Viêm phổi được chẩn đoán như thế nào?
 
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp dưới (lower airways), đặc biệt là các túi khí nhỏ gọi là phế nang (alveoli), đóng vai trò là điểm trao đổi để cung cấp oxy vào máu và loại bỏ carbon dioxide. Có nhiều yếu tố khác nhau có thể gây ra bịnh viêm phổi, bắt đầu ở đường hô hấp trên và sau đó di chuyển vào các phần sâu hơn của phổi.
 
Một số triệu chứng phổ biến của viêm phổi bao gồm ho, khó thở, đau ngực và mệt mỏi toàn thân. Để chẩn đoán viêm phổi, bác sĩ sẽ sử dụng ống nghe kiểm tra nhịp thở của bệnh nhân, và nghe được âm thanh tanh tách đặc trưng, ​​tương tự như âm thanh của giấy bị nhàu. Tianshi David Wu, bác sĩ khoa hô hấp tại Baylor College of Medicine cho biết: “Bấy nhiêu là đủ để chẩn đoán bịnh viêm phổi rồi,” đồng thời nói thêm là nếu bác sĩ vẫn không chắc chắn, họ cũng có thể yêu cầu chụp X-quang phổi để xác nhận chẩn đoán.
 
Bốn loại viêm phổi
 
Viêm phổi có 4 loại chính được phân loại dựa trên nguyên nhân: do nhiễm vi khuẩn (bacterial), do nhiễm vi-rút (viral), do nhiễm nấm (fungal) và do bị nhiễm khuẩn bệnh viện (hospital-acquired).
 
Theo bác sĩ Wu, phần lớn là “không có cách nào để biết liệu ca viêm phổi là do vi khuẩn, vi-rút hay nấm gây ra nếu chỉ khám thôi. Hầu hết các trường hợp bị viêm phổi đều không được chẩn đoán về nguyên nhân gây ra bịnh.” Thay vào đó, các bác sĩ sẽ điều trị dựa trên các triệu chứng của bịnh và tiền sử bệnh của bệnh nhân, sử dụng những thông tin này để đưa ra liệu trình điều trị tốt nhất.
 
Đầu tiên, phổ biến nhất là viêm phổi do vi khuẩn. Bởi vì do vi khuẩn gây ra, cho nên nó có thể dễ dàng điều trị bằng kháng sinh. Sử dụng kháng sinh sẽ giúp giải quyết các triệu chứng, bệnh nhân sẽ bắt đầu cảm thấy khỏe hơn sau vài ngày dùng thuốc. Wu nói thêm: “Điều trị càng sớm càng tốt.” Ngoài ra còn có một loại vắc xin chống lại chủng vi khuẩn gây viêm phổi đáng chú ý nhất; vắc xin này được chuẩn thuận cho một số nhóm nhất định, bao gồm cả bệnh nhân trên 65 tuổi và những người từng mắc một số bệnh lý.
 
Thứ hai là viêm phổi do vi-rút, ít phổ biến hơn. Loại viêm phổi này thường do một loại vi-rút như cúm, SARS-CoV-2 (vi-rút gây ra COVID-19), hoặc RSV (một loại vi-rút đường hô hấp thường gây ra các triệu chứng nhẹ giống như cảm lạnh) gây ra. Viêm phổi do vi-rút thường sẽ bắt đầu ở đường hô hấp trên, sau đó di chuyển xuống phổi.
 
Nhiễm vi-rút cũng có thể khiến chúng ta bị viêm phổi do vi khuẩn, vì nó làm suy yếu hệ thống miễn dịch của chúng ta, khiến ta dễ bị nhiễm khuẩn thứ phát (secondary infection). Mặc dù không thể điều trị vi-rút bằng kháng sinh, nhưng có những loại vắc-xin có thể giúp ngăn ngừa: vắc-xin cúm hàng năm, vắc-xin COVID và vắc-xin RSV mới cho những người đủ điều kiện tiêm phòng.
 
Thứ ba là viêm phổi do nấm, loại này rất hiếm và thường gặp ở những bệnh nhân có bệnh lý từ trước, chẳng hạn như hệ thống miễn dịch bị suy giảm. Lucas Kimmig, bác sĩ khoa hô hấp tại University of Chicago Medicine, cho biết viêm phổi do nấm có khuynh hướng ảnh hưởng đến những người bị rối loạn tự miễn dịch, các bệnh nhân đang hóa trị hoặc các loại bịnh mãn tính khác có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch. Viêm phổi do nấm cần có một chiến lược điều trị khác, và thường có thể chuyển biến nặng hơn do các biến chứng của cả viêm phổi và các bệnh lý khác.
 
Cuối cùng, viêm phổi do bị nhiễm khuẩn bệnh viện được xếp là một loại riêng biệt vì môi trường bệnh viện thường khiến bệnh nhân tiếp xúc với một nhóm vi khuẩn khác nhau, bao gồm cả các chủng có khả năng kháng lại thuốc kháng sinh. Viêm phổi do bị nhiễm khuẩn bệnh viện có thể ảnh hưởng đến cách các bác sĩ điều trị. Bệnh nhân có nguy cơ mắc một số loại vi khuẩn khác nhau và điều này ảnh hưởng đến việc lựa chọn kháng sinh.
 
Tại sao bệnh viêm phổi lại nghiêm trọng?
 
Điều nguy hiểm ở bịnh viêm phổi là nếu không được điều trị, nó có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng và có thể lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể.
 
Jason Turowski, bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Cleveland Clinic, cho biết: “Nếu có vi khuẩn hoặc vi-rút lây nhiễm vào tới trong phổi, sẽ không có cách nào để loại bỏ nó. Nó có thể lây nhiễm tràn lan khắp nơi.”
 
Điều nguy hiểm nhất của bệnh viêm phổi là nó có thể làm cho phổi bị tổn thương, khiến cơ thể không nhận đủ lượng oxy cần thiết. Tổn thương này thường xảy ra do các tế bào viêm tích tụ trong phế nang, ngăn cản đường vận chuyển oxy đi vào và không cho carbon dioxide được giải phóng ra.
 
Một nguy cơ khác là viêm phổi có thể lan sang các bộ phận khác, chẳng hạn như khoảng trống giữa phổi và thành ngực, hoặc vào mạch máu. Khi nhiễm trùng bắt đầu lan sang các bộ phận khác, nó có thể chuyển thành tình trạng sepsis (nhiễm trùng trong máu). Sepsis có thể nhanh chóng trở nặng và thường dẫn đến tử vong.
 
Ai có nguy cơ bị viêm phổi cao nhất?
 
Những người có nguy cơ bị viêm phổi cao nhất bao gồm trẻ em dưới 5 tuổi, người cao niên trên 65 tuổi và những người từng mắc các bịnh như bịnh tim mạch và bịnh phổi, hoặc những người có hệ thống miễn dịch suy yếu do hóa trị hoặc ghép tạng.
 
Các yếu tố khác bao gồm mắc bịnh tiểu đường hoặc hút thuốc, uống rượu bia nhiều.
 
Wu nói: “Hầu hết các dạng viêm phổi đều ở mức độ nhẹ và sẽ tự khỏi. Nhưng nếu nó nghiêm trọng đến mức phải phải vào bệnh viện thì có lẽ còn có những nguyên nhân khác.”
 
Dấu hiệu cảnh báo viêm phổi đang chuyển biến xấu
 
Đối với những bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh viêm phổi và đang hồi phục tại nhà, có một số dấu hiệu cho thấy họ có thể cần thêm sự chăm sóc y tế: dù đã được điều trị, uống thuốc, nhưng bịnh tình vẫn trở nặng, có thể là sốt không giảm, vẫn còn bị đau ngực hoặc khó thở, thở nhanh – những dấu hiệu cho thấy cơ thể không nhận đủ oxy.
 
Điều quan trọng là hãy liên lạc với bác sĩ ngay khi cảm thấy có điều gì đó khác thường. Nếu được báo sớm, bác sĩ có thể hướng dẫn quý vị; và sau đó nếu tình trạng quý vị trở nên tồi tệ hơn, họ có thể giúp chuẩn bị sẵn mọi thứ khi quý vị cần phải vào bệnh viện.
 
Nguồn: “There are actually 4 types of pneumonia. These are the differences” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Salmonella lại hoành hành. Vào đầu tháng 12, các cửa hàng thực phẩm trên khắp Hoa Kỳ đã thu hồi dưa vàng (cantaloupes) sau khi người ta phát hiện ra rằng cả trái nguyên và loại cắt sẵn đều bị nhiễm khuẩn Salmonella ở 34 tiểu bang – và đã gây ra hai trường hợp tử vong. Dưa cantaloupes nhiễm salmonella cũng được phát hiện ở Canada, các viên chức y tế công cộng cũng ra lệnh thu hồi loại trái cây này.
Mỗi ngày, cơ thể chúng ta đều đối mặt với rất nhiều kẻ xâm nhập tiềm ẩn, đặc biệt là trong mùa lạnh và ở những vùng khí hậu lạnh. Những vi sinh vật này, được gọi là các tác nhân gây bệnh (hay mầm bệnh), xuất hiện dưới nhiều hình thức như vi-rút, vi khuẩn, ký sinh trùng và nấm. Hệ thống miễn dịch của cơ thể thiết lập nhiều tuyến phòng thủ để chống lại chúng. Và đây là cách hệ thống đa tầng này hoạt động.
Vào ngày Chủ Nhật 7 tháng 12 2023, tại Trung Tâm Thực Hành Chánh Niệm Nam Cali (MPC), Tiến Sĩ Giáo Dục Bạch Xuân Phẻ đã có buổi chia sẻ về cách hướng dẫn cho các em tuổi teen thực hành chánh niệm. Cùng tham dự buổi chia sẻ còn có chị Chơn Nguyên, y tá của Học Khu Centralia (Buena Park), huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, nhiều bậc phụ huynh có con em đang ở tuổi teen, tăng thân Xóm Dừa, Nụ Hồng…
Thuốc diệt siêu vi (Antiviral drugs) thường được coi là một phát minh của thế kỷ 20. Nhưng một nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra một điều bất ngờ trong hệ thống miễn dịch của chúng ta: Nó có thể tự mình tổng hợp các phân tử diệt siêu vi (antiviral) để phản ứng chống lại sự lây nhiễm của vi rút. Nhóm nghiên cứu đã tìm hiểu về một loại protein tạo ra các phân tử diệt siêu vi tự nhiên. Khác xa với phát minh hiện đại của nhân loại, tự nhiên đã tiến hóa các tế bào tiến hóa để tạo ra “loại thuốc” của riêng chúng – biện pháp phòng vệ xa xưa nhất để chống lại virus.
Trí tuệ nhân tạo / AI (Artificial Intelligence) gần đây được nhắc đến rất nhiều không những trong giới công nghệ máy tính mà cả trong các môi trường chính trị, kinh tế, xã hội vì tác dụng tiềm năng của nó trên mọi lãnh vực của đời sống con người. Riêng trong lãnh vực y học, AI đã và đang có những bước tiến đáng kể. AI đang được sử dụng để cải thiện kết quả của bệnh nhân, giảm chi phí và tăng hiệu quả trong chăm sóc sức khỏe, có khả năng cách mạng hóa y học bằng cách cung cấp các chẩn đoán chính xác hơn, kế hoạch điều trị cá nhân hóa và cải thiện việc chăm sóc bệnh nhân.
Cũng giống như một cuốn từ điển vật lý, ‘cuốn từ điển’ trong đầu của chúng ta cũng chứa thông tin về các từ, bao gồm các chữ cái, âm thanh và ý nghĩa hoặc ngữ nghĩa của từ, cũng như thông tin về các thành phần câu cú và cách ghép các từ lại với nhau để tạo thành các câu đúng ngữ pháp. ‘Cuốn từ điển’ đó còn là một cuốn từ điển các từ ngữ đồng nghĩa. Nó có thể giúp chúng ta kết nối các từ ngữ và xem chúng giống nhau về ý nghĩa, âm thanh hoặc chính tả như thế nào.
Vừa mới mua một thùng raspberry hôm qua, mà hôm nay chúng bắt đầu trông hơi…mốc lên rồi. Mà mang bỏ hết thì tiếc đứt ruột – hay là chỉ lấy những trái bị mốc bỏ ra là được? Không ít người sẽ quyết định như vậy. Tưởng chừng như vô hại, nhưng nấm mốc trên thực phẩm có thể gây ra nhiều vấn đề, từ chứng khó tiêu cho đến những tình huống nghiêm trọng nhất như tổn thương thận hoặc thậm chí là ung thư.
Các cơ quan y tế Trung Quốc tuần qua cho biết họ chưa phát hiện bất kỳ mầm bệnh bất thường hoặc chủng vi-rút mới nào sau khi Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) yêu cầu cung cấp thông tin về các đợt bùng phát bịnh hô hấp. WHO đã yêu cầu Trung Quốc cung cấp thêm thông tin chi tiết sau khi các tổ chức như Program for Monitoring Emerging Diseases (ProMED) báo cáo về các trường hợp viêm phổi chưa được chẩn đoán ở trẻ em ở miền bắc Trung Quốc.
Nghệ (turmeric) là một loài thực vật có hoa thuộc họ gừng. Từ lâu, nghệ đã được đánh giá cao trong nền y khoa cổ Ayurvedic ở Ấn Độ nhờ đặc tính chống viêm. Với ẩm thực Châu Á, nghệ cũng được ưa thích bởi hương vị và màu sắc của nó. Trong tiếng Hindi, nghệ được gọi là Haldi, có nguồn gốc từ tiếng Phạn có nghĩa là “màu vàng.” Nhưng đối với hàng triệu người Nam Á thường xuyên sử dụng nghệ, màu vàng rực rỡ của nghệ có thể khiến họ mất mạng.
Thời gian Mở Ghi Danh Medicare (Open Enrollment) đang diễn ra. Chúng tôi đã chọn một số câu hỏi về chủ đề này và muốn chia sẻ thông tin trong chuyên mục của tháng này. Chúng tôi đã thêm một câu hỏi để giải quyết rõ ràng hơn những lĩnh vực mà nhiều người còn nhầm lẫn về vắc xin ngừa COVID-19. Nếu quý vị có thêm câu hỏi về Medicare, Medicaid, thị trường bảo hiểm Y tế theo đạo luật chăm sóc giá cả phải chăng, phúc lợi hưu trí an sinh xã hội, thu nhập an sinh bổ sung hoặc tiêm chủng ngừa COVID/cúm, quý vị có thể liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay bằng 3 cách:


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.