COVID-19 là cực vi trùng (CVT) gây ra trận dịch viêm phổi ở Vũ Hán và đang làm chấn động thế giới. COVID-19 thuộc loại CVT có tên là coronavirus và trong cùng loại coronavirus có hai CVT khác gây ra bệnh phổi SARS-CoV (severe acute respiratory syndrome coronavirus) và MERS-CoV (Middle East respiratory syndrome coronavirus). Để không gây ra tai tiếng cho nơi xuất phát bệnh, cơ quan WHO đã đặt tên CVT này là COVID-19.
Tình hình dịch bệnh
Cho đến 6 giờ chiều ngày 24 tháng 2 năm 2020, có 79,572 người nhiễm bệnh và 2,630 người thiệt mạng. Cà hai con số trên đều không chính xác tuyệt đối vì các cơ quan y tế không đếm được những người không đến bệnh viện hoặc đã chết mà không ai biết. Tuy nhiên, giới khoa học đang nghĩ sự tử vong là 2%, 2 người trong số 100 bệnh nhân sẽ thiệt mạng về bệnh này.
Nếu chỉ nhìn về con số tử vong và so sánh với bệnh phổi SARS-CoV (severe acute respiratory syndrome coronavirus) và MERS-CoV (Middle East respiratory syndrome coronavirus) mà tử vong từ 10 đến 37%, hay là bệnh cúm gà (avian flu) mà tử vong là 60%, thì COVID-19 không đến nỗi trầm trọng quá đáng.
Ý nghĩa của số tử vong
Thực sự thì chính con số tử vong 2% mà COVI-19 là vấn đề nan giải cho cả thế giới. SARS-CoV (severe acute respiratory syndrome coronavirus) và MERS-CoV (Middle East respiratory syndrome coronavirus) chỉ giết chết 2,000 nhân mạng. Ngoài ra, từ năm 2003 đến giờ, chỉ có 455 người thiệt mạng vì bệnh cúm gà. Trong khi đó, chỉ trong vòng hai tháng mà con số tử vong vì COVID-19 đã cao hơn cả tổng số của cả ba bệnh này.
Để hiểu rõ về sự nghịch lý này, chúng ta phải đi sâu vào bệnh lý. Người bị bệnh cúm gà chẳng hạn có rất nhiều triệu chứng và sẽ được cô lập, không làm lan tràn bệnh cho cộng đồng. Hơn nữa, trong 10 người thì 6 sẽ thiệt mạng, chỉ còn 4 người làm công cụ cho sự truyền nhiễm. Năm 1997, khi cậu bé 3 tuỗi ở Hong Kong là người đầu tiên chết về bệnh cúm gà, các bệnh nhân khác được theo dõi chặt chẽ và đến cuối năm đó chỉ có tổng cộng 18 bệnh nhân và trong đó sáu người chết.
Ngược lại, có những bệnh nhân có COVID-19 trong người mà không có triệu chứng gì cả nên không bị cô lập. Có người thử là đã có COVID-19 trong người mà không những không có triệu chứng mà cả CT scan cũng không thấy điều gì nghi ngại trong phổi. Chính vì thế mà Bác sĩ Marc Lipsitch, Giáo sư ở Harvard đã tuyên bố là bệnh COVID-19 có thể không thể kiềm chế được. Ở Đại học Johns Hopkins, tin tức về bệnh này được cập nhật hóa từng giờ và mỗi bệnh nhân được biểu hiệu bằng một chấm đỏ. Các chấm đỏ ngày càng to và lan rộng như vết dầu loang. Nếu độc giả muốn tham khảo, đây là website cho bản đồ COVID-19 ở Johns Hopkins: https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6
Thuốc chữa COVID-19
Hiện giờ chưa có thuốc chữa bệnh COVID-19. Bác sĩ bên Trung Quốc đã dùng thuốc cho những bệnh khác để chữa COVID-19 đơn giản là vì không có thuốc gì khác. Họ cũng đã loan tin là họ truyền huyết thanh có kháng thể của các bệnh nhân đã khỏi bệnh vào bệnh nhân đang bị bệnh. Việc dùng kháng thể là một ý kiến hợp lý. Tuy nhiên nếu ở Mỹ thì chuyện này khá phức tạp vì trước hết, người cho máu phải đủ điều kiện là không có bệnh truyền nhiễm khác như hepatitis, CMV, hay HIV.
Thuốc ngừa COVID-19
Còn về chuyện chích ngừa cho COVID-19 thì sao? Gần đây, có công ty tên là Inovio tuyên bố là trong vòng 3,4 tiếng đồng hồ họ đã tìm ra thuốc chich ngừa cho COVID-19. Thực sự thì đường còn dài lắm và họ mới chỉ mài dao thôi và chưa đến lúc mổ bò. Thuốc chích ngừa, cũng giống như tất cả mọi thứ thuốc khác, phải được nghiên cứu xem có an toàn và hiệu quả trước khi đem ra cho quần chúng. Tuy nhiên, đây cũng là một khám phá có nhiều triển vọng.
Chỉ tiếc là các sự nghiên cứu về chính ngừa cho SARS-CoV đã bị ngừng trong nhiều năm trước khi bệnh này không còn gây khủng hoảng cho thế giới. Nếu không, chúng ta đã có thêm nhiều kiến thức về các CVT này để sử dụng ngày nay.
Niềm hy vọng
Tuy nhiên, vào thời điểm này, chúng ta may mắn có một cơ quan mới tên là Coalition for Epidemic Preparedness Innovation để hỗ trợ cho việc nghiên cứu thuốc chích ngừa COVID-19. Đây là cơ quan mới lập năm 2016 bắt đầu với chính quyền Na Uy, Ấn Độ, cơ quan từ thiện Wellcome Trust của Anh, và của ông bà Bill Gates. Cơ quan này đã có ngân quỹ 760 triệu đô la từ Úc, Gia nã đại, Hoa kỳ, Nhật, và Ạnh. Họ đã cấp ngân khoản cho Inovio và Đại học Queensland và có hợp đồng với CureVac AG của Đức và GlaxoSmithKline, với hy vọng trong 12 đến 18 tháng tới sẽ có thuốc chích ngừa cho COVID-19 .
Từ nay đến đó, cách phòng ngừa đơn giản và an toàn vẫn là việc rửa tay thường xuyên và kỹ lưỡng.
Gửi ý kiến của bạn
