Hôm nay,  
Việt Báo Online

Câu Chuyện Thầy Lang: Thay Tim

06/04/201200:00:00(Xem: 12308)
Câu Chuyện Thầy Lang: Thay Tim
Ngày 24 tháng 3 năm 2012 vừa qua, tin tức về việc ghép thay tim của cựu Phó Tổng Thống Hoa Kỳ Dick Chenney, 71 tuổi, đã được loan báo rộng rãi trên truyền thông đại chúng. Ông đã trải qua năm lần bi heart attack, nhiều lần đặt stent, by pass và đã đợi 20 tháng để nhận được một trái tim từ một ân nhân vô danh. Thông thường bệnh nhân khác chỉ đợi từ 6-12 tháng. Tình trạng sức khỏe của ông sau khi thay tim đựoc coi như là ổn định và vị bác sĩ thực hiện ghép tim cho hay là Phó Tổng Thống có thể sống ít nhất là trên 10 năm nữa.

Hàng năm tại Hoa Kỳ có gần 2500 người nhận được trái tim nhân đạo trong khi đó còn trên 16,000 người dưới 55 tuổi và khoảng 40,000 người trên 65 tuổi có thể có sức khỏe tốt nếu được thay tim.

Với ghép tim, xác xuất thoát khỏi tử vong suy tim là 83% trong năm đầu; 78,9% trong 2 năm kế tiếp; năm thứ ba là 75,4% và năm thứ tư là 71,7%.

Trái tim đầu tiên được thay ở người là vào ngày 3 tháng 12 năm 1967 tại Nam Phi do bác sĩ Christiaan N. Barnard thực hiện. Mặc dù bệnh nhân chỉ sống thêm được 18 ngày, nhưng bác sĩ Barnard đã mở đường cho việc thay tim trị bệnh ở người, vì cho tới thời điểm đó chỉ mới có thử nghiệm thay tim ở súc vật. Ngoài ra ông cũng là người đầu tiên lấy tim từ người hiến tặng mà não bộ mới bị tê liệt brain death trong khi các bộ phận khác còn ít nhiều hoạt động.

Người sống lâu nhất sau thay tim là ông Tony Huesman ở Ohio, thay tim vào tháng 8 năm 1978, ra đi cũng vào tháng 8 năm 2009, kéo dài tuổi thọ được 31 năm. Lập gia đình năm 1997, Ông chết sau một cơn viêm phổi do virus, khiến cho trái tim mới trở nên suy yếu. Bà vợ nói rằng, chồng bà nhận có một trái tim nhưng ông đã mở rộng trái tim gấp 10 lần qua những công việc thiện nguyện của ông.

Điều kiện để được thay tim

Để được thay tim, bệnh nhân phải ở trong giai đoạn cuối của bệnh suy tim với nhiều cơ nguy tử vong trong vòng một năm với giảm trầm trọng khả năng bơm máu của tâm thất trái; điều trị nội khoa và giải phẫu không cải thiện đựoc bệnh tình.

Có ít nhất 2 lý do chính đưa tới suy tim:

a-Hủy hoại không trở lại bình thường được của tế bào tim gây ra do bệnh của động mạch vành nuôi dưỡng tim bị tắc nghẽn và bệnh nhân đã nhiều lần bị heart attack; và

b-Bệnh của tế bào tim cardiomyopathy mà nguyên nhân có thể là do nhiễm virus, vi khuẩn hoặc do di truyền.

Cả hai bệnh đều làm giảm khả năng bơm máu của tim. Để bù đắp tim dày lớn dần dần và trở nên suy yếu. Bệnh nhân cảm thấy khó thở, mau mệt dù là làm công việc hết sức nhẹ hoặc khi không làm việc gì; phù nề chân và bụng.

Điều trị nội khoa dùng các loại dược phẩm và các phương thức hỗ trợ tim.

Ngoại khoa có thể là by-pass động mạch vành, thông tim đặt stent hoặc balloon, gọt bớt tim quá to, pacemaker…

Đôi khi thay tim cũng được thực hiện cho bệnh nhân tim do hậu quả của thấp khớp rheumatic fever, cao huyết áp, bất thường ở các van tim, bệnh tim bẩm sinh hoặc các hoàn cảnh hiếm hoi như u bướu tim

Trước khi được thay tim, một toán chuyên viên y tế đủ mọi chuyên môn như tâm lý, nội ngoại khoa, xã hội, vật lý trị liệu, nha sĩ, toán bác sĩ cắt-ghép tim …sẽ thay phiên gặp bệnh nhân để tìm hiểu về tình trạng sức khỏe từ thể chất tới tinh thần, các thói quen và nếp sống, có khả năng tuân theo các hướng dẫn trước cũng như sau giải phẫu.

Thường thường sau giải phẫu, bệnh nhận phải liên tục dùng nhiều dược phẩm khác nhau trong đó có các loại thuốc ngăn cản hiện tượng cơ thể chống lại trái tim mới được “đăng ký hộ khẩu” do yêu cầu.

Những ai không được thay tim

Một số bệnh nhân không thích hợp để thay tim, nhất là nếu họ lại bị các bệnh khác vể sự tuần hoàn không liên quan gì tới trái tim. Những hoàn cành sau đây có thể gây ra biến chứng cho việc thay tim:

Tăng huyết áp phổi cố định với tâm thất phải lớn;

Đang bị các bệnh mãn tính trầm trọng;

Tổn thương trầm trọng các bộ phận sinh tử như thận, gan, phổi, ruột hoặc hệ thần kinh trung ương;

Ung thư mới hoặc không kiểm soát được;

Cao huyết áp không được ổn định;

Không đủ cương quyết ngưng lạm dụng rượu, thuốc cấm;

Rối loạn tâm thần, không ý thức tuân theo hướng dẫn, điều trị;

Từ 70 tuổi trở lên, tùy theo từng trung tâm tim mạch;

Quá mập phì;

Đang bị bệnh tiểu đường loại II phụ thuộc vào insulin kèm theo rối loạn các cơ quan khác

Sửa soạn ghép tim

Có 5 giai đoạn để thực hiện ghép tim

Một toán các nhà chuyên môn y tế sẽ làm những điều sau đây:

-Tìm hiểu coi bệnh nhân có đủ sức khỏe để nhận trái tim mới

-Tìm hiểu coi xem bệnh tim có đủ suy nhược đền nỗi phải cần một trái tim khác

-Sửa soạn trước để giải phẫu. Sửa soạn này kéo dài khá lâu và cũng bảo đảm rằng một trái tim sẽ được tìm ra;

-Thực hiện cuộc giải phẫu thay tim;

-Giúp bệnh nhân sống khỏe mạnh với trái tim mới sau giải phẫu

Việc thay tim coi bộ cũng khá giản dị.

Khi có một trái tim thích hợp với mình thì một điều dưỡng viên sẽ triệu mình tới bệnh viện. Toán bác sĩ giải phẫu sẽ xem xét trái tim hiến tặng coi xem tình trạng ra sao, có tốt không, trong khi đó bệnh nhận được đưa vào phòng mổ để sửa soạn. Bệnh nhân được cho uống/chích các thuốc để cơ thể không chống bỏ tim mới. Nếu tim cho thích hợp thì phẫu thuật bắt đầu.

Mấy xương sườn đựoc cắt, lồng ngực được mở ra, tim cũ lấy đi, tim mới đã đựoc cắt xén gọn ghẽ sao cho vừa khít với tim bệnh sẽ đựoc khâu vào. Diễn tiến kéo dài từ 7-12 giờ, bệnh nhân được đưa về phòng hồi sinh để theo dõi.

Thời gian nằm bệnh viện sau giải phẫu tùy theo tuổi tác, tình trạng sức khỏe của mình, tùy theo trái tim mới hoạt động ra sao và cũng tùy theo khả năng học hỏi cách thức sau giải phẫu. Trung bình từ 7-16 ngày.

Sau giải phẫu, bệnh nhân cần trở lại bệnh viện để được theo dõi trong vài tháng, riêng tháng đầu thì cần tái khám mỗi tuần sau khi xuất viện. Lý do là giải phẫu có thể có những biến chứng không lường trước được. Do đó bệnh nhân nên thu xếp chỗ ở gần với trung tâm thay ghép tim. Hiện nay có khoảng 160 trung tâm thay tim rải rác trên nước Mỹ.

Quyết định thay tim cần được cân nhắc kỹ càng vì:

-Đây là một đại giải phẫu với nhiều rủi ro và biến chứng mà các nhà chuyên môn sẽ giải thích cặn kẽ rỏ ràng cho bệnh nhân.

-Sau giải phẫu, bệnh nhân phải hiểu rõ và tuyệt đố áp dụng các hướng dẫn về tự chăm sóc, về chế độ dinh dưỡng, dùng dược phẩm, tập luyện cơ thể, thay đổi lối sống trong suốt cuộc đời còn lại. Trong vài tháng sau giải phẫu cần giữ hẹn tái khám để được theo dõi tình trạng trái im mới hoạt động ra sao, có bị ảnh hưởng bới hiện tượng chối bỏ mà các nhà chuyên môn có thể khám phá ra.

Nhắc lại là dược phẩm chính là loại có tác dụng ngăn ngừa cơ thể bệnh nhân phản ứng từ chối trái tim mới được ghép. Dược phẩm này có nhiều tác dụng phụ đôi khi rất khó chịu như giảm khả năng chống bệnh nhiễm, tăng huyết áp, cao áp xuất mắt, cao cholesterol hoặc loãng xương vì thất thoát calci, nhưng lại tối cần thiết. Đó là các thuốc Cyclosporin, Prograf, Prednisone, Immuran or Cellcept. Cyclosporin do mấy loại nấm sản xuất được tìm ra váo năm 1982. Trước khi tìm ra thuốc này, các cuộc ghép đều không mấy thành công vì cơ thể một mực từ chối, hủy hoại bộ phận được ghép.

Sự từ chối này là một khả năng đặc biệt của cơ thể để chống lại bất cứ vật lạ nào xâm nhập cơ thể như các tác nhân gây bệnh vi khuẩn, virus, tế bào lạ. Khả năng này do hệ miễn nhiễm của cơ thể chịu trách nhiệm. Không có khả năng này thì tính mạng con người sẽ mong manh như trứng để đầu đẳng. Điều đáng tiếc là khả năng này không phân biệt được vật mới xâm nhập là thù ( vi khuẩn…) hay bạn (trái tim nhân đạo), cho nên cứ thấy lạ là nó chống cự hủy hoại. Thuốc chống từ chối có mục đích ngăn sự reject này.

Kết luận

Sự tiến bộ của y khoa học thực là quá sức tưởng tượng.

Từ nguyên thủy loài người, khi thương yêu nhau thì người ta trao tặng trái tim, trái tim tinh thần chứa đựng tình cảm thương yêu.

Ngày nay, vì lòng nhân đạo bác ái, người ta tặng cho nhau một trái tim thật, trái tim còn nóng hổi với nhịp đập mang nặng tình người. Thật là một nghĩa cử cao quý, như ý kiến của bác sĩ Barnard “ Thực là hữu ích hơn khi chuyển ghép một trái tim thay vì chôn sâu nó dưới lòng đất làm mồi cho sâu bọ”.

Nói về bệnh nhân thay tim đầu tiên của mình, ông còn có nhận xét “Với một người sắp chết, quyết định trở thành người đầu tiên được thay tim ở trên thế giới không phải là quyết định khó khăn vì người đó biết mình ở đường cùng. Nếu có một con sư tử rượt đuổi ta tới bờ một dòng sông lúc nhúc những cá sấu, ta vẫn lao mình xuống sông với hy vọng bơi sang bờ bên kia. Nhưng ta sẽ không chấp nhận hoàn cảnh đó nếu không có con sư tử”.

Và xin kết luận bài viết với câu chuyện vui do danh hài TV Jay Leno kể “Một cư dân Do Thái được chuyển ghép trái tim của một người Palestinian. Anh ta bình phục hoàn toàn, chỉ có một điều là anh ta luôn luôn tự ném đá vào mình”.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Texas-Hoa Kỳ
www.bsnguyenyduc.com

04/11/2019(Xem: 479)
60 người đã ký hợp đồng với nghiên cứu thao tác trí nhớ của Tiến sĩ Alain Brunet, đã được hợp nhất bởi một cái gì đó mà họ không muốn nhớ. Chấn thương của sự phản bội.
04/11/2019(Xem: 772)
Giai đoạn ngủ sâu có thể giúp não cơ hội tự rửa sạch các chất độc hại tiềm tàng, theo một nghiên cứu mới cho thấy.
04/11/2019(Xem: 507)
Thông thường thì chúng ta đều mong muốn tránh bệnh cúm và những triệu chứng khó chịu của nó bằng mọi giá.
04/11/2019(Xem: 530)
Một báo cáo mới đưa ra một dự đoán không vui: gần 13 triệu người Mỹ sẽ mắc những chứng bệnh mất trí nhớ (dementia) vào năm 2040, là gấp đôi bây giờ.
04/11/2019(Xem: 799)
Giới chuyên môn vẫn tranh cãi quanh chủ đề uống cà phê nhiều có tốt cho sức khỏe hay không. Một nghiên cứu mới cho thấy có sự liên hệ giữa cafeine và một quần thể vi sinh trong ruột có lợi cho sức khỏe- là hàng tỉ vi sinh vật sống trong hệ tiêu hóa có ảnh hưởng tốt đến sức khỏe.
04/11/2019(Xem: 264)
Một báo cáo mới đã chỉ ra sự liên hệ giữa việc phục vụ trong quân đội và nguy cơ mắc phải những chứng bệnh ung thư.
04/11/2019(Xem: 415)
Một nghiên cứu mới được công bố vào ngày 30/10, cho thấy tỉ lệ tử vong do trụy tim ở người cao niên Mỹ đang ở mức đáng lo ngại.
28/10/2019(Xem: 2928)
Tập thể dục ai cũng biết sẽ đem lại nhiều lợi ích. Nhưng không phải động tác thể dục nào cũng tốt cho sức khỏe của bạn, đặc biệt khi ở độ tuổi vượt qua tứ tuần.
28/10/2019(Xem: 589)
Vào ngày 22/10, Biogen đã xoay chuyển đáng ngạc nhiên với một loại thuốc điều trị Alzheimer của mình, khi quyết định sẽ đề nghị Hoa Kỳ xem xét chuẩn thuận cho một loại thuốc điều trị Alzheimer mới.
28/10/2019(Xem: 478)
Rất nhiều người lớn tuổi bị chứng mê sảng (delirium) sau khi bị phẫu thuật. Theo một nghiên cứu mới, một chương trình mới chủ trương đưa người trong gia đình vào trong việc giúp đỡ bệnh nhân hồi phục, vì tin rằng điều này sẽ hiệu quả.
28/10/2019(Xem: 796)
Nếu bác sĩ nói với bạn rằng đường trong máu của bạn cao hơn mức bình thường, và bạn đang ở giai đoạn tiền tiểu đường, thì nhiều khả năng bạn được khuyên nên thay đổi lối sống, để ngăn chận tiến trình chuyển sang thành tiểu đường thực thụ.
28/10/2019(Xem: 706)
Nếu bạn cảm thấy khó khăn khi phải nhớ tên mấy người bạn, hay những thứ phải mua khi bước vào siêu thị, thì sẽ có cách để làm tăng trí nhớ của mình.
28/10/2019(Xem: 1121)
Một nghiên cứu mới cho thấy việc uống thuốc huyết áp vào buổi tối thay vì buổi sáng có thể làm giảm nguy cơ tử vong do đau tim, tai biến mạch máu, trụy tim đến 50%.
25/10/2019(Xem: 603)
Theo Cơ Quan Thống kê Dân số Hoa Kỳ, “Gia Đình “ ngày nay tại đa số các quốc gia là một nhóm gồm 2 hoặc nhiều hơn những người sống chung với nhau, có liên hệ qua sự cưới hỏi, sinh đẻ, hoặc nhận làm con nuôi. Gia đình như vậy thường bao gồm cha mẹ và các con.
21/10/2019(Xem: 1167)
Theo Đại Học Dị Ứng, Hen Suyễn, Miễn Dịch Hoa Kỳ, hơn 50 triệu người Mỹ đang bị bệnh dị ứng, và chi phí chữa trị hằng năm của họ vượt quá $18 tỉ. Dị ứng là căn bệnh mãn tính đứng hàng thứ sáu của nước Mỹ.
Tin công nghệ
Trong tiếng Anh, từ “falling asleep” nghĩa là “rơi/chìm vào giấc ngủ” là một phép so sánh ẩn dụ rất chính xác, nó cho thấy việc thay đổi trạng thái từ thức sang ngủ là thứ con người hầu như không thể kiểm soát được.
Khoảng giữa tháng 11/2019, sau 6 năm sử dụng thiếu hiệu quả, tiêu tốn nhiều triệu USD, Boeing đã loại bỏ hệ thống robot lắp ráp tự động phần thân của dòng 777/777X. Hãng sẽ giao phần việc của robot trở lại tay của các kỹ sư và thợ máy.
Khoảng giữa tháng 11/2019, một tài liệu của Microsoft đã tiết lộ kế hoạch của công ty nhằm chấm dứt sự hiện diện của ứng dụng Cortana trên iOS và Android vào tháng 01/2020
Khoảng đầu tháng 11/2019, một báo cáo của Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết họ đã phát hiện 17 trường hợp giảng viên đại học khai khống tác giả nghiên cứu mà họ đồng đứng tên.
Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Triều Tiên Kim Myong Gil cho biết đã khước từ đề nghị đàm phán mang tính "xoa dịu" của Mỹ vào tháng 12/2019.
Nike quyết định gỡ toàn bộ sản phẩm khỏi trang web của Amazon.
theo tòa án quận phía Nam California, những người Trung Quốc mang iPhone giả vào Mỹ rồi đánh lừa Apple sửa chữa chúng, trả lại để bán kiếm lời đang khiến Apple phải chịu thiệt hại khoảng 6 triệu USD
Khoảng đầu tháng 11/2019, chính quyền đặc khu Hong Kong được cho là sẽ sớm ban bố lệnh giới nghiêm vào cuối tuần.
Amazon đã chính thức đệ đơn phản đối việc Microsoft giành được hợp đồng của Bộ Quốc phòng Mỹ, có giá trị lên tới 10 tỷ USD.
Các vật liệu được phủ chất kị nước đem tới khả năng chống thấm tuyệt vời và cực kỳ hữu ích trong nhiều trường hợp.
Trong khung cảnh vũ trụ có khí phát sáng và những đám mây bụi đen dọc theo các ngôi sao trẻ của NGC 3572.
theo báo cáo của Nikkei, Yahoo Nhật Bản và ứng dụng nhắn tin Line phổ biến tại Hàn Quốc sẽ hợp nhất thành một.
theo Luật sư Robert Brewer, những người tham gia đường dây đã nhập khẩu hơn 10,000 iPhone, iPad giả từ Trung Quốc.
Nền kinh tế Nhật Bản gần như tê liệt trong Quý 3 2019, do tác động tiêu cực của thương chiến Mỹ-Trung và nhu cầu suy giảm trên thị trường toàn cầu
Xu hướng lớn tiếp theo trong lĩnh vực công nghệ sẽ là những chiếc kính thông minh mà chúng ta có thể đeo ở mọi nơi và có khả năng thay thế điện thoại.