Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hỏi Đáp Y Học: Tự Đo Huyết Áp

06/06/200900:00:00(Xem: 6187)

Hỏi Đáp Y Học: Tự Đo Huyết Áp
Bác sĩ Trần Mạnh Ngô
Hỏi: Vì sao bệnh nhân cần tự đo huyết áp mỗi ngày"
Đáp: Bệnh nhân nên tự đo huyết áp và theo dõi huyết áp của mình thường xuyên, mỗi ngày. Khác với ngày xưa, bệnh nhân chỉ biết huyết áp khi gặp bác sĩ hay vào nhà thương cấp cứu. Khi bệnh nhân dùng máy đo huyết áp loại digital thì cần đo lập đi lập lại 3 lần rồi lấy con số trung bình. Vì kết quả huyết áp đo loại này thường không được chính xác. Kết quả mỗi lần đo huyết áp sẽ có 3 con số hiện ra. Con số thứ nhất là huyết áp tâm thu, con số thứ 2 là huyết áp tâm trương. Khi 2 con số này biến đi, hiện ra con số thứ 3 là pulse hay nhịp tim đập. Vậy cần đo 3 lần liên tục, rồi lấy 3 con số huyết áp tâm thu cộng lại, chia làm 3, lấy con số trung bình. Cũng làm như vậy để lấy con số huyết áp trung bình cho huyết áp tâm trương và lấy số trung bình cho nhịp tim. Có trường hợp bác sĩ khuyên đo 2 lần rồi cộng lại chia 2. Nhưng trong xác suất, dùng 3 con số sẽ chính xác hơn dùng 2 con số.
Hiện giờ có một loại máy đo huyết áp digital, khi đẩy cái nút vào số 3, có thể tự động đo 3 lần, rồi tự động cộng chia 3, lấy con số trung bình cho huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương và nhịp tim. Tất cả mọi con số đều hiện ra một lúc. Rất tiện lợi vì bệnh nhân đỡ phải đo đi đo lại 3 lần, cộng lại từng con số rồi chia ra, mất công. Khi có con số cuối cùng, bệnh nhân thường khi vào quyển sổ, ghi ngày giờ đo máu, để tiện theo dõi huyết áp và nhịp tim. Khi nào lười, không có thì giờ, thì có thể đẩy cái nút sang con số 1: máy chỉ đo có một lần. Như vừa nói ở trên, cần đo 3 lần để lấy số trung bình, sẽ chính xác hơn. Dùng loại này còn có dấu hiệu bất chợt cho bệnh nhân khi tim đâp thất nhịp. Nếu đo đi đo lại 3 lần mà vẫn thấy dấu hiệu này thì phải báo cho bác sĩ gia đình, hoặc có khi phải vào nhà thương cấp cứu.


Ngay cả trong phòng mạch, khi bác sĩ dùng dùng máy đo huyết áp sphygmomanometer, đo cho bệnh nhân, chính xác hơn, nhưng đôi khi cũng đo đi đo lại, 2-3 lần cho bệnh nhân để yên tâm hơn. Mặc dầu khởi đầu nên đo huyết áp bên tay trái nhưng lúc đầu thường khuyên bệnh nhân đo cả 2 cánh tay trái và mặt. Nếu có sự khác biệt huyết áp tâm thu khoảng từ 5 tới 10 hay tối đa 20, thì không sao. Nhưng nếu sự khác biệt cao tới 30 hay hơn là do động mạch dưới xương đòn gánh (subclavian artery) co nhỏ, nên nói cho bác sĩ gia đình biết. (khi động mạch subclavian bị nghẹt thì gây hội chứng subclavian steal syndrome, máu sẽ chảy ngược vào động mạch xương sống, có những triệu chứng như thỉnh thoảng thấy liệt tay, đau vùng xương chẩm hay xương chũm. Rờ động mạch tay không thấy tiếng đập động mạch, v…v…).
Bàn thêm: Ngày nay, bệnh nhân tự đo huyết áp mỗi ngày để theo dõi là một phương pháp hữu hiệu nhất: vì vừa giúp bệnh nhân tự theo dõi huyết áp và nhịp tim của mình khi uống thuốc, vừa tránh tình trạng máu cao bất chợt có thể tăng nguy cơ cơn đau tim (heart attack) hay tai biến mạch máu não. Bác sĩ gia đình thường cắt nghĩa cho mỗi bệnh nhân bị cao máu hiểu rõ điều này và phải đáp ứng thế nào để tránh những biến chứng có thể sẩy ra. Trong một nghiên cứu đăng trong báo Family Practice, 54: 1. 2005, Bs T. Ohkubo và các đồng nghiệp khuyến cáo đo huyết áp theo dõi trong 24 tiếng đồng hồ cho bệnh nhân bị cao máu loại (white coat hypertension). Nếu bệnh nhân thường đo huyết áp thêm vào buổi trưa thì sẽ tốt hơn nếu chỉ đo máu trong phòng mạch hay tự đo máu buối tối hoặc buổi sáng ở nhà. Thí dụ khi bệnh nhân đo máu buổi sáng trước khi đi làm và buổi tối trước khi đi ngủ có thể bình thường, nhưng nếu đo máu mỗi buổi trưa sẽ thấy huyết áp lên cao. Bệnh nhân phải uống thuốc cao máu để giữ huyết áp trung bình buổi sáng, buổi tối và buổi trưa. (Bệnh nhân có thể mang theo máy đo huyết áp trong lúc ăn trưa). Có nhiều bệnh nhân đo máu trong phòng mạch vọt lên cao mà khi về nhà lại thấy trung bình. Có thể do căng thẳng quá độ, còn gọi là white coat hypertension. Trên đây chỉ là những lời chỉ dẫn căn bản, bệnh nhân cần tham khảo với bác sĩ của mình để điều trị, giữ huyết áp bình thường, kể cả lúc đi làm.
Bs Trần Mạnh Ngô, E-mail: nmtran@hotmail.com; Xin mời ghé thăm Y Học Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một phương pháp điều trị bằng cách đưa sóng siêu âm vào não có thể làm giảm đáng kể chứng bệnh rung tay ở một số người – theo một nghiên cứu mới được công bố.
Giấc mộng trường sinh, bất tử đã được ghi nhận từ thuở hoang sơ, khi con người còn ăn lông ở lỗ. Trong huyền thoại thần tiên, trong niềm mê tín dân gian, trong nguồn cảm hứng xuất thần của văn nhân thi sĩ hay luận lý của triết gia.Tân, Cựu Ước, kinh Koran cũng có nhắc tới nguồn nước trường sinh.
Khoảng giữa tháng 11/2019, WHO (World Health Organization – Tổ chức Y tế Thế giới) thông báo đã bắt đầu 1 kế hoạch về việc sản xuất insulin đại trà để hạ giá thành của loại thuốc tối quan trọng cho những người bị căn bệnh tiểu đường.
Một nghiên cứu vừa được công bố vào khoảng giữa tháng 11 cho thấy một tin vui đối với vấn đề sức khỏe của người Mỹ: mức cholesterol trong người Mỹ đang giảm, và nhiều người có nguy cơ cao đang được điều trị.
Một nghiên cứu mới vừa được công bố vào đầu tháng 11: bệnh sởi nguy hiểm hơn ta thường nghĩ, bởi vì nó phá hủy hệ thống miễn dịch, khiến cho người ta có thể mắc thêm những chứng bệnh khác.
Thức ăn nhanh là thích hợp cho cuộc sống bận rộn kiểu Mỹ. Tuy nhiên, nếu ăn thức ăn chế biến sẵn quá nhiều, bạn có thể sẽ vướng vào một thứ không hay ho gì: bệnh tim.
Sau nước lọc, trà là thức uống phổ thông nhất của loại người. Điều này không phải là tình cờ: nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng uống trà có liên hệ đến việc giảm một số rủi ro bị bệnh như ung thư, bệnh tim mạch, bệnh Alzheimer…
Tháng 11 là Tháng Cảnh Giác Ung Thư Tuyến Tụy. Năm nay, Alex Trebek-người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng “Jeopardy!”- đã tham gia cùng World Pancreatic Cancer Coalition xuất hiện trước công chúng để khuyến khích mọi người hãy chú ý đến căn bệnh chết người này.
Theo một nghiên cứu mới công bố ở Mỹ, nhiều người đã trải qua chứng trầm cảm nặng trong những năm tháng cuối đời. Phụ nữ, người nghèo là một trong những giới dễ bị ảnh hưởng.
Hãy mỉm cười, và cả thế giới mỉm cười với bạn.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.