Hôm nay,  

‘Không Ai Tắm Hai Lần Trên Một Dòng Sông’

10/30/202415:33:00(View: 3500)
GettyImages-2181806436

Phó tổng thống / ứng cử viên tổng thống Kamala Harris phát biểu ngày 29 tháng 10 tại Ellipse ở Washington, D.C., một tuần trước ngày bầu cử 2024. (Ảnh của Kent Nishimura/Getty Images)

 

Gần bốn năm trước, tại công viên Ellipse ở Washington, DC – một tổng thống đương nhiệm đứng phía sau khung kính chống đạn, mặc chiếc áo măng-tô đen, mang găng tay đen, giơ cao tay ủng hộ một đám đông bạo loạn đang chực chờ phát súng chỉ thiên từ thủ lĩnh để tấn công vào Quốc Hội lật ngược kết quả bầu cử. Đó là “một ngày của tình yêu” – theo lời mô tả của Donald Trump, người đứng đầu hôm đó – cho dù trong vòng 36 giờ, 10 người đã chết, nhiều người bị thương gồm 174 cảnh sát. Trong số nạn nhân tử vong, có một cảnh sát chết sau khi bị những kẻ bạo loạn tấn công.

 

Chung quanh khu vực Ellipse ngày 6 Tháng Giêng đó, là những gương mặt đằng đằng sát khí. Cờ xí rợp trời – những lá cờ mang tên Trump và cờ thời kỳ nội chiến.

 

Bốn năm sau, cũng tại công viên Ellipse, cũng là một biển người được ước chừng khoảng trên 75 ngàn người, tập trung về từ 7 giờ sáng. Trật tự, lịch sự. Khi hoàng hôn DC buông xuống cũng là lúc số người tham dự đã kéo dài đến tận National Museum of African American History and Culture trên Constitution Avenue. Khi mặt trời tắt hẳn thì đoàn người đã đến tận bờ sông Potomac. Không có những tiếng gầm rú kêu gọi bạo lực. Không một lá cờ nào khác ngoài lá cờ Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Không có những biểu ngữ kích động, thù hận. Ngược lại là những dòng chữ “We’re not going back”; “Mamas For Kamala”; “Freedom”.

 

Trên sân khấu là những người dân vô cùng bình thường được mời đến. Họ lần lượt bước lên, chia sẻ những câu chuyện của cá nhân họ. Từ đó, cho cả nước thấy vì sao nên chọn Kamala Harris – sự lựa chọn duy nhất.

 

Bước ra đứng phía sau khung kính chống đạn, là người phụ nữ đang dồn sức vào những ngày cuối cùng để đưa nước Mỹ sang trang mới – Phó Tổng Thống Kamala Harris. Không thật sự rõ nguyên nhân vì sao bà Harris chọn đúng địa điểm này, nơi đã ghi một vết xước lịch sử không thể quên của nền dân chủ Mỹ, để đọc diễn văn khép lại tuần lễ tranh cử. Chỉ biết rằng, để đi đến Ellipse, một thảm cỏ xanh mát rộng 52 mẫu (Anh) cách White House khoảng mười lăm phút đi bộ, từ phía Đông Nam, bạn có thể đi ngang qua một tác phẩm điêu khắc bằng đồng xuất hiện cách bí ẩn ở Mall vào tuần trước. Đó là bản sao bàn làm việc của bà Nancy Pelosi và trên cùng là một đống phân khổng lồ mang hình dáng xoáy tròn. Một tấm bảng bên dưới có dòng chữ "Tượng đài tưởng niệm này vinh danh những người đàn ông và phụ nữ dũng cảm đã đột nhập vào Capitol Hill  ngày 6 tháng Giêng năm 2021 để cướp bóc, tiểu tiện và đại tiện khắp lối vào nơi tôn nghiêm đó để lật ngược một cuộc bầu cử.”

 

Chiến dịch của Phó Tổng Thống Kamala Harris đã chọn chính nơi này để gửi đến nước Mỹ và người dân Mỹ những lập luận cuối cùng cho cuộc tranh cử tổng thống. Có thể với bà Harris, đêm qua là một đêm biểu tình của nước Mỹ – trên địa điểm đã bị ô uế bởi những người đam mê quyền lực và chế độ độc tài – một cuộc giành lại.

 

Đó cũng là nguyên nhân mà lời chào đầu tiên khi bà Harris bước ra, không phải là “Xin chào Washington DC” như những tiểu bang bà đã đến, mà là “Xin chào nước Mỹ.”

 

Kamala Harris khẳng định ngay từ đầu: “Cuộc bầu cử này không chỉ là sự lựa chọn giữa hai đảng và hai ứng cử viên khác nhau. Đó là sự lựa chọn về việc liệu chúng ta có một đất nước có nền tảng là tự do cho tất cả người Mỹ hay bị cai trị bởi sự hỗn loạn và chia rẽ.” Bà vẽ nhanh một bức tranh tổng thể về sự nguy hiểm của Donald Trump với nước Mỹ bằng cách nhắc lại chuyện gì đã xảy ra ngay tại nơi này, vào ngày 6 Tháng Giêng bốn năm trước.

 

“Donald Trump đã dành cả thập kỷ để cố gắng giữ chặt người dân Mỹ trong chia rẽ và sợ hãi lẫn nhau. Đó là con người của ông ta. Nhưng nước Mỹ, tối nay, tôi đến đây để nói rằng đó không phải là con người của chúng ta. Đó không phải là con người của chúng ta. Đó không phải là con người của chúng ta.”

 

Trong bộ vest xanh đậm và chiếc áo trắng bà thường mặc trong những cuộc vận động tranh cử vừa qua, Kamala Harris khẳng định lại những chính sách cam kết của bà với nước Mỹ nếu bà bước vào Tòa Bạch Ốc.

 

“Tôi luôn thành thật với các bạn. Tôi không phải người hoàn hảo. Tôi có sai lầm. Nhưng đây là những gì tôi hứa với các bạn. Tôi sẽ luôn lắng nghe bạn, ngay cả khi các bạn không bỏ phiếu cho tôi. Tôi sẽ luôn nói sự thật với các bạn, ngay cả khi điều đó khó nghe. Tôi sẽ làm việc mỗi ngày để xây dựng sự đồng lòng và đạt được sự thỏa hiệp để hoàn thành mọi việc. Và nếu các bạn cho tôi cơ hội chiến đấu thay mặt bạn, sẽ không có gì trên thế giới này có thể cản trở tôi.”

 

“Và tôi sẽ làm việc với tất cả mọi người, Dân chủ, Cộng hòa và Độc lập, để giúp đỡ những người Mỹ đang làm việc chăm chỉ và vẫn đang đấu tranh để tiến lên. Tôi rất vinh dự đã được phục vụ với tư cách là người đứng phó của Tổng Thống Joe Biden. Nhưng tôi sẽ mang những kinh nghiệm và ý tưởng của riêng mình đến Phòng Bầu Dục. Nhiệm kỳ tổng thống của tôi sẽ khác vì những thách thức mà chúng ta phải đối mặt là khác nhau.”

 

Kamala Harris nói không sai. Bốn năm trước khi Tổng Thống Biden và Harris cùng bước vào White House, họ làm việc để vực dậy nước Mỹ sau đại dịch, giải cứu nền kinh tế. Bốn năm sau, trách nhiệm của Harris là khó hơn rất nhiều. Đó là bà và Tim Walz phải dọn một “chiến trường” đã tồn đọng gần một thập kỷ trong nước Mỹ: đó là chia rẽ và thù hận, mang lại cho nước Mỹ sự phấn khởi và niềm hy vọng, trả lại cho nước Mỹ niềm tự hào là ngọn hải đăng của nền dân chủ thế giới.

 

“Gần 250 năm trước, nước Mỹ ra đời khi chúng ta giành lại tự do từ một tên bạo chúa nhỏ nhen. Qua nhiều thế hệ, người Mỹ đã bảo vệ tự do đó, mở rộng nó và bằng cách đó, chứng minh với thế giới rằng một chính phủ của, do và vì nhân dân là mạnh mẽ và có thể trường tồn.

 

Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ, chúng ta không phải là những con tàu chuyên chở âm mưu của những kẻ muốn trở thành nhà độc tài. Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ là ý tưởng vĩ đại nhất mà nhân loại từng nghĩ ra.”

 

Nếu có ai đó nói Kamala Harris có một “hào quang bí mật” quanh bà, có thể cũng không sai. Nhưng rõ ràng nhất, hào quang đó chính là tình yêu và lòng tự hào Kamala dành cho nước Mỹ, vùng đất mà cha mẹ của bà đặt chân đến với thân phận một người di dân. Nửa thế kỷ sau, con gái của họ đang cố gắng đưa quốc gia ấy sang một chương mới, chương của Hy Vọng và Tự Do.

 

Công viên Ellipse ở Washington DC đêm qua đã được nhìn thấy hào quang ấy. Không như bốn năm trước. Không ai tắm hai lần trên một dòng sông!

Kalynh Ngô

 

Reader's Comment
11/12/202422:18:26
Guest
Tiếc quá, bà ấy đã thất cử vì ngoài việc chống cá nhân ông Trump (chuyện cá nhân ông Trump cả thế giới đều biết) thì bà ấy đã không đưa ra được một chính sách nào hay để đưa nước Mỹ đi lên và giải quyết vấn đề biên giới ổn thỏa và những tuyên bố trước sau bất nhất về vấn đề năng lượng, tội phạm...đã làm mất niềm tin nhiều cử tri trung dung.
10/31/202402:39:41
Guest
Bài viết hay quá, cám ơn tác giả 👍👏
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.