Hôm nay,  

Người Viết Và Người Đọc

23/07/202009:23:00(Xem: 2206)

Hue Tran 01                                       

            Đọc bài Tựa trong “Bài Ca Của Gã Cùng Tử” tuyển tập 100 Lá Thư Tòa Soạn  Nguyệt San Chánh Pháp, tác giả là chủ bút Vĩnh Hảo, đang được giới thiệu trên Vietbao Online, hành giả bỗng cảm thấy như có ai đang đọc dùm cái tâm lang thang của mình mà chính mình mơ hồ, chưa nhận biết nó lang thang thế nào? Đi đâu, rồi về đâu?

Hành giả thường nhận được Nguyệt San này, từ tình đạo hữu thân thương gửi cho, và khi nhận báo, thường đọc ngay Lá Thư Tòa Soạn vì hành giả chủ quan nghĩ rằng Lá Thư Tòa Soạn là giới thiệu ý chính của nội dung số báo đó. Những lá thư đó, không ít lần, đã truyền cảm sâu xa tới người đọc vì lời giãi bày cô đọng, xúc tích, qua văn từ thầm lặng mà gợi hình linh động.

Đây chính là những gạch nối mà có lẽ cả người viết lẫn người đọc đều mong muốn chạm được tới.

Chiều nay, sau thời tọa thiền, hành giả thiền hành bên bờ suối, nghe suối xứ người bình yên róc rách tuôn, chợt quặn lòng nhớ tới những dòng sông, dòng suối nơi quê nhà từng bị nhiễm độc!

Cũng khoảng thời điểm này, hai năm trước, suốt dọc trên 200 cây số bãi biển miền Trung, bỗng nhiên cá biển đủ loại, chết hàng loạt, xác trôi giạt vào bờ, trắng xóa! Rồi chim trời cũng rũ cánh, lao xuống, nằm chết bên cá, do chim đói lòng, đã ăn xác cá nhiễm độc! Rồi ngư dân sống ven biển, buổi sáng dong thuyền ra khơi, buổi chiều buồn bã quay về, không kiếm được chi để đổi lấy gạo, muối, nuôi gia đình!

Nguyên nhân không xa mà dân chúng quanh vùng đều dễ dàng nhận thấy, không cần phải chờ tới khi nhà nước kiểm tra rồi điều tra.

Đó là do sự vô trách nhiệm của những công ty luyện kim, sản xuất thép, mà chủ doanh nghiệp là người Đài Loan và Trung Hoa lục địa, đã thoải mái xả nước thải hóa chất ra biển!

Lá Thư Tòa Soạn trên Nguyệt San Chánh Pháp, số 55 đã không dùng thể văn xuôi, mà là một bài thơ dài, thể thơ tự do, mang tựa đề “Lưu Vong Khúc”.

Khi nhận số báo đó, mở lá Thư Tòa Soạn như thường lệ, hành giả đã đọc mà cảm nhận ngay, là mình đang khóc, chứ không phải là đang đọc!


Hue Tran 02
Người đọc đang khóc cùng người viết, vì  Lưu Vong Khúc không phải là những câu thơ để đọc. Đây là tiếng khóc, tiếng thét của một người Việt Nam trước những điêu linh tột cùng của dân tộc, trước cảnh đất mất, biển mất mà tiếng dân oán thán không thấu được tới trời xanh!

Xin cùng khóc dăm đoạn:

“… Này anh, này chị, này em

Nước đục còn dùng được không?

Nước nhục lấy chi mà rửa?

Tôm cá, chim trời, cây cỏ chết

Rồi người sẽ chết dần mòn trong năm tháng nào đó

Biển, đất hoang vu

Còn ai ghi lại tang thương này!

…..

Biển rộng không dung được cá

Thì đất này chứa chấp những ai?!

…..

Hỡi anh chị em, hãy tự hỏi

Còn lối thoát nào cho chúng ta?

Cây nghiêng bờ đông, cành gẫy bờ tây

Bão giông đã tận một phương này

Biển mất, đất mất, ta còn gì để mất! …” (*)

Tiếng khóc trong Lá Thư Tòa Soạn số báo này đã truyền đạt cảm xúc tới biết bao người đọc, để trong thầm lặng, có người đọc đã bật lên tiếng nấc:

“ … Người nối người, gọi ơi! Biển ơi!

Thủy triều lên xuống, vẫn đầy vơi

Nhưng đâu hồn biển? Đâu hồn nước?

Tan tác sinh linh, tắt nghẹn lời!

……

Ôi, biển hiền hòa, biển nuôi dân,

Biển bị ếm độc, dân chết dần

Đêm đêm sóng khóc bên ghềnh đá

Biển thương dân, và thương chính thân !...” (**)

Gạch nối giữa người viết và người đọc như thế, thầm lặng nhưng sâu sa, chẳng phải lúc nào cũng đủ duyên mà biểu lộ được.

Rồi Chánh Pháp số 68, cũng từ Lá Thư Tòa Soạn, người viết ngậm ngùi trước những con đường xưa và nay.

“… Cười thật lớn với những niềm vui rất nhỏ. Khóc khá nhiều bởi những chuyện không đâu …

… Những buổi lễ lạc, những buổi trình diễn, thi nhau ca tụng tán dương những thành quả hữu hình và những gì tính đếm được (bằng nhân số, con số), không dính dấp gì đến niềm bình an tự tâm … Còn nơi nào cho một gã cùng tử lang thang ghé bước, dừng chân? …

…Con đường xưa ai đã đi qua, có chăng một dấu hài !...” (*)

Ôi, những dấu hỏi, những dấu than từ người viết đã chuyển thẳng tới người đọc, như những nhát búa dội vào vách núi, bật ra âm thanh bi thiết của đá vụn non ngàn “Còn nơi nào cho một gã cùng tử lang thang ghé bước, dừng chân?”

 Đồng hành tới đây, người đọc đã không thể không cất bước, men theo những con đường xưa, khi âm thanh tiếng dội từ vách núi đã đủ sức trầm thống để những ai cảm nhận được, cùng nhau nương dấu hài xưa mà tìm, xem còn nơi nào cho  những gã cùng tử ghé bước, dừng chân hay không!

“… Hành giả rời phố thị, chậm rãi cất bước. Qua sông. Qua suối. Băng rừng. Trăng lặn, rồi ánh dương lên…Con đường hoang vu bỗng hiện ra một dấu hài. Lần theo dấu hài, con đường hoang vu bỗng mở ra muôn lối: (**)

Bằng bồ-đề-tâm mà phát khởi từ-tâm. Bằng sự cứu độ chúng sinh mà khởi bi-tâm. Bằng sự duy trì chánh pháp mà khởi hỷ-tâm. Bằng sự nhiếp thủ trí tuệ mà hành trì xả-tâm (***)

Thì ra, vẫn còn những con đường xưa thênh thang, tĩnh lặng, cho những ai quét dọn vườn-tâm để không vướng mắc vào những con đường ngày nay, chật hẹp với những toan tính bận rộn không ngừng …” (**)

Tương quan giữa người viết và người đọc thường như vậy. Như quà tặng người giao hàng thân ái để trước cửa. Bao người đã nhận, đã mở ra, và lặng thầm cảm động vì những món quà đó chính là những gì đang thôi thúc trong lòng.

Và lặng thầm vẫn thầm lặng tiếp diễn.

Nơi đây, chỉ xin đan cử đôi dòng, thay lời cám ơn của tự thân; Và có lẽ cũng là của bao người-đọc-thầm- lặng khắp nơi, vẫn đã và đang nhận được những món quà tinh thần này.

Xin cám ơn. Xin đa tạ Chư Liệt Vị đã không ngừng ân cần chăm sóc và hoàn tất Nguyệt San Chánh Pháp từ hơn một thập niên qua …

Huệ Trân

(Tào-Khê tịnh thất – những ngày tịnh tu)

(***) Duy Ma Cật Sở Thuyết- HT Thích Tuệ Sỹ biên soạn

(**) Huệ Trân – CP #56, 67 & 71

(*) Vĩnh Hảo – CP #55 & 68

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Chủ quyền tại Biển Đông là một vấn đề tranh chấp lâu đời và phức tạp nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây sẽ còn là một thách thức trọng yếu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Hiện nay, dù tình hình Biển Đông vẫn âm ỉ căng thẳng nhưng chưa bùng phát thành xung đột nghiêm trọng, song tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang ngày càng gia tăng...

Ngay chính cái tên “Tôi, Không Là Của Ai” đã là một tiếng kêu vừa thẳng thắn, vừa đau đớn. Tôi không là của ai trong cuộc đời này. Tôi không là con của cha tôi. Nhà văn, ký giả Amy Wallace từng lên tiếng, Virginia cũng từng bị chính cha mình ức hiếp khi cô 7 tuổi. Cô khước từ cái quyền sở hữu của những kẻ đã lạm dụng mình. Cô bị khước từ quyền được sống và được làm người, dù đó là những ngày hạnh phúc muộn màng của hơn 20 năm sau ngày cô thoát khỏi Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell. Khi Virginia viết cuốn tự truyện này là lúc cô đã được hưởng 22 năm tự do. Tự do khỏi Epstein, Maxwell, đường dây mua bán tình dục trẻ em mà cô là một trong những nô lệ tình dục của Epstein. Hai mươi hai năm đó, cô tự thú, “không dễ dàng chút nào.” Không bao giờ có vết thương nào không để lại vết sẹo. Không bao giờ có sự hồi phục nào không để lại trầm tích.

Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.

Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.

Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.

“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.

Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...

Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.

Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.