Hôm nay,  

Khi Ta Sống Với Bụi Trần

02/06/201906:50:00(Xem: 4723)
Khi Ta Sống Với Bụi Trần
 
Đào Văn Bình

Khi ta sống với bụi trần,
Thì  mọi chuyện trên đời chúng ta phải biết.
Giá nhà, giá vàng, giá săng, giá đất,
Giá ngoại tệ, tình hình thị trường chứng khoán.
Mỹ có cấm vận, tăng thuế hàng nhập cảng?
Rồi ta vui buồn, lo lắng.
Và có khi mất ngủ, mất ăn.
 
Khi ta sống với bụi trần,
Hai đảng choảng nhau ta phải biết.
Vì đất nước sẽ hỗn loạn, biểu tình, đốt phá.
Như Venezuela.
Kẻ chống, người bênh, phân chia ranh giới.
Coi chừng kẻo lại vạ lây.
 
Khi ta sống với bụi trần,
Cô công chúa nước Anh đau bụng, hoàng tử Bỉ nhức đầu ta phải biết.
Để tán dóc với bạn bè,
Để tỏ ta đây là người hiểu biết.
 
Khi ta sống với bụi trần,
Cô người mẫu mà chúng ta tôn làm thần tượng.
Hôm nay mặc áo gì?
Cô thích ăn phở, bún riêu, chơi bài, dạo phố?
Có gầy có béo thêm không?
Có thêm người tình bằng tuổi con mình hay đại gia tuổi gìa khú đế?
Tất cả những thứ đó đều là món ăn tinh thần,
Là tri thức của đời ta.
 
Khi ta sống mà nhuốm bụi trần,
Cô ca sĩ có giọng ca thế nào chúng ta đều biết.
Rồi ái mộ, rồi chuyển lên các diễn đàn cho người người thưởng thức.
Nếu ai chê, coi chừng bể mặt.
 
Khi ta sống với bụi trần.
Chuyện đánh ghen, yêu đương bá láp.
Cũng trở thành chuyện lớn của ta.
Bàn luận, khen chê rồi bênh rồi chống.
Rồi lên án, rồi nổi điên.
Như thể chính mình đang đánh ghen, chém giết.
 
Nếu ta sống với bụi trần,
Khi Michael Jackson chết.
Vì dùng thuốc an thần quá độ,
Vì buồn nán chán đời.
Ta khóc than thảm thiết.
Còn hơn cả cha mình.
Và có khi tự tử chết theo,
Vì đời chẳng còn ai thần tượng.
 
Khi ta sống với bụi trần,
Chuyện gì cũng trở thành quan trọng.
Dù là chuyện “bá láp, ruồi bu.”
Rồi tranh luận, hận thù, rồi đâm, rồi chém.
Rồi tán gia bại sản, vào tù.
 
Khi ta sống mà vướng mắc bận bụi trần.
Chuyện đúng-sai của đời như cơm bữa.
Nếu ta không biết dằn lòng, kiềm chế.
Rồi nhảy ra bênh chống hung hăng.
Rồi kéo phe, rồi chửi bới lung tung.
Lợi chẳng thấy mà gây thù chuốc oán.
 
Khi ta sống mà vướng mắc bụi trần,
Chuyện xảy ra ở nơi xa lắc.
Như trời Tây, Ba Tư, Venezuela, A Phú Hãn,
Ta đều muốn biết.
Rồi sôi lên, căm thù, đòi giết.
Như kẻ thù của chính chúng ta.
 
Khi ta sống mà vướng mắc bụi trần.
Ta lo âu về tình hình thế giới.
Nhưng ta chỉ là hạt cát của Sông Hằng.
Là con giun, cái kiến.
Lo lắng chỉ bạc đầu,
Cả nước Mỹ lo chưa xong làm sao ta lo được?
 
Khi ta sống với bụi trần.
Thì thế giới này đầy biến động.
Khi ta sống mà chẳng vướng bụi trần.
Thì thế giới này yên tĩnh.
Nó vẫn thế và ngàn đời vẫn thế.
 
Khi ta sống mà vướng mắc bụi trần.
Lời khen làm chúng ta khoan khoái.
Lời chê làm chúng ta tức giận.
Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.
Lời khen tiếng chê giống như gió thoảng.
Có khen Phật, Phật vẫn thế.
Có chê Phật, Phật vẫn Như Như.
Kẻ đại trí chẳng bao giờ sống với khen-chê.
Mà đường ta, ta cứ đi.
 
Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.
Ta trở về với chính ta.
Không cần vay mượn giá trị của tha nhân.
Và không bị đời cuốn đi như hoa trôi, bèo giạt.
 
Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.
Thì chồng ta là vua, vợ ta là hoàng hậu.
Con cái ta là công nương, hoàng tử.
Đó là tài sản quý báu của gia đình.
Chẳng phải nhìn qua nước Anh ước mơ, thèm khát.
 
Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.
Có khi phải giả ngơ giả điếc.
Nhưng đó là cái biết của tấm gương.
Sáng soi mà không khởi niệm.
Bởi vì,
“Hoặc thị hoặc phi nhân mạc thức.”(*)
 
Bạn ơi,
Kẻ thứ dân khen ngợi sự sang cả của nhà vua.
Dù tán thán cả đời vẫn chỉ là dân giả.
Vậy hãy trở về với “nhà giàu tự tánh”.
Như một thiền sư nói thế.
Để thấy tất cả những gì đẹp nhất.
Đều có trong con người mình.
Bạn ơi,
Khi sống mà chẳng nhuốm bụi trần.
Ta không lo trời xập.
Ta không bị dông bão của đời cuốn hút.
Ta ung dung tự tại.
Trong biển khổ mà ta vui.
Trong thăng trầm mà ta an tĩnh.
Trong trói buộc mà ta nhẹ nhàng.
Đó chính là hạnh phúc.
Thế nhưng muốn sống mà chẳng nhuốm bụi trần.
Thì cũng phải theo lời khuyên của ngài Thần Tú:
“Thời thời cần phất thức.”
Qua thiền định, làm lành và tụng kinh niệm Phật.
Sẽ giúp chúng ta,
“Vật sử nhạ trần ai.”
 
Đào Văn Bình
(California ngày 1/6/2019)
(*) Làm sao biết đời này là đúng-sai?  (Hương Hải Thiền Sư)



 
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.