Hôm nay,  

Jean-Michel Basquiat, Hoạ Sĩ Bậc Thầy Mỹ

03/10/201800:00:00(Xem: 4915)
Thành Lacey ST

 
Jean-Michel Basquiat là một họa sĩ thuộc trường phái Tân – Ấn Tượng của thập niên tám mươi.  Anh nổi tiếng nhất qua lối vẽ “nguyên thủy, thô sơ”  và về sự hợp tác của anh với danh hoạ, pop artist Andy Warhol.  Ta thử tìm hiểu qua về cuộc đời của một họa sĩ vào bậc thầy lại yểu mạng này của Hoa kỳ.

J. M. Basquiat sinh ngày 22  tháng Mười Hai, năm  1960 tại Brooklyn, New Yrok.  Anh được chú ý qua những lối vẽ xịt sơn trên tường dưới danh hiệu là “SAMO”  tại New York city.  Trước khi nổi danh, anh bán áo thun và bưu thiếp có vẽ tranh ảnh của mình.  Sau đó anh hợp tác với danh hoại sĩ danh tiếng là Andy Warhol vào giữa những năm tám mươi với những triển lãm chung của hai người.  Basquait chết ngày 12 tháng Tám năm 1988 tại New York City vì dùng thuốc quá liều khi mới hai mươi bảy tuổi.

Hoạ phẩm của J.M. Basquait giá trị bao nhiêu tiền?  Trong cuộc đời hoạ sĩ của anh, giới yêu nghệ thuật không ngaị trả tới $50,000 cho một bức tranh anh hoạ.  Thật không thể tưởng tượng là năm 2017, một tỷ phú người Nhựt đã phá kỷ lục khi mua bức tựa đề “Untitled” của Basquait vẽ năm 1982 với giá làm người ta phải choáng váng trong một cuộc đấu giá của nhà bán đấu giá Sotheby với giá $110.5 triệu đô la!

Biểu tượng “cái vương miện” trong hoạ phẩm của Basquait mang ý nghĩa gì?

Trong những hoạ phẩm thời kỳ đầu, người ta chú ý thấy biểu tượng vẽ cái vương miện có hình: MM trong các hoạ phẩm của anh.  Đây là biểu tượng của anh để ca tụng người da đen về tính cách hoàng gia uy nghiêm hay như là các thánh thần.  Basquait lấy ý ở một bức danh hoạ thời cổ mà anh rất thích, trong đó có vẽ người đàn ông thuộc hàng vương gỉa đang bị tử thương và ngã gục, trên đầu có mang một vương miện.  Nói thêm về biểu hiện hình vương miện này, hoạ sĩ  Francesco Clemente cho ta biết là hình vương miện của J.M. Basquiat biểu hiện cho ba biểu tượng: thi sĩ, nhạc sĩ và nhà vô địch về quyền Anh.  Đưực đạo diễn bởi người bạn đồng nghiệp của Basquiat là Julian Schnabel, một cuốn pim nói về cuộc đời của anh tưa đề là “Basquait” ra mắt năm 1996.

Ba năm nỗ lực đưa anh đến danh vọng năm 1980 khi các họa phẩm của Basquait được đem ra trưng bày.  Hoạ phẩm và lối vẽ của anh được giới phê bình ca ngơi về sự kết hợp chữ, những biểu tượng, hình que và hình thú vật.  Chẳng bao lâu sau, tranh của anh đưực giới yêu nghệ thuật mến chuộng và sẵn sàng bỏ ra tới mức $50,000 đô la cho hoạ phẫm do tự tay anh vẽ ra.

Mối liên hệ giữa Basquait và Warhol

Vào giữa tập niên 1980, Baquait hợp tác với danh hoạ trường phái pop là Andy Warhol – xin được viết về danh hoạ Warhol ở một bài khác, ttt – và họ cùng triển lãm chung với nhau trưng bày loạt biểu ngữ tượng trưng và các hí hoạ.

Về riêng phần mình, Basquait tiếp tục trưng bày tranh của mình khắp nước Mỹ và trên thế giới.  Năm 1986, anh du hành qua Phi châu để trưng bày tranh tại Ivory Coast.  Cùng năm đó, chàng hoạ sĩ 25  tuổi này trưng bày gần 60  bức tranh tại phòng triển lãm danh tiếng ở Hanover, Đức quốc và là một hoạ sĩ trẻ tuổi nhất trưng bày tranh tại đây.


Thuở thiếu thời:

J.M. Basquiat sinh tại Brooklyn, New York ngày tháng Mười Hai, năm ///.  Cha của anh là người Mỹ gốc Haiti, mẹ là người gốc Puerto Rico, di sản đa dạng về văn hoá này là nguồn của nhiều cảm hứng nghệ thuật của anh.  Anh tự học vẽ và vẽ từ hồi còn nhỏ trên những mảnh giấy mà cha mình đem về từ văn phòng làm việc kế toán của ông.  Khi thấy con mình đam mê hội hoạ, mẹ anh hết lời khuyến khích anh theo đuổi tài năng của mình.

Người ta bắt đầu chú ý đến anh với những hình vẽ bằng sơn xịt graffiti ở New York vào cuối những năm 1970, dưới hoạ danh là “SAMO”.  Cùng với một bạn thân, anh vẽ hình, xịt sơn vẽ chữ lên xe điện ngầm  và trên tường các toà nhà ở Manhattan.  Năm 1977 anh bỏ học trung học trước khi hoàn tất học trình.  Để kiếm sống, anh bán áo thun và bưu thiếp do mình vẽ trên đừơng phố ở New York.  Trong phim về cuộc đời của Basquiat, cho thấy anh bị cha từ bỏ phải ra sống lang thang với một người bạn gái và dùng tài vẽ để kiếm ăn độ nhựt.  Có lúc vì không có tiền mua giấy vẽ, anh đã phải đi thu nhặt những tấm bìa cạc-tông để vẽ.  Anh vẽ rất hăng say một cách đam mê trong khi người bạn gái đi làm để nuôi anh.  Cô bạn gái kể lại trong phim là khi cô hỏi anh tại sao anh để cô phải đi làm nuôi anh vẽ thì anh trả lời là:  “Sau này khi anh nổi tiếng anh sẽ nuôi lại em.”

Bi đát ở cuối đời

Lúc danh vọng lên cao cũng là khi anh bị thảm cảnh trong đời.  Vào giữa những năm 1980, bạn bè càng lúc càng lo ngại về tật ghiền ma tuý quá mức anh bị bịnh tưởng và tự cô lập mình với thế giới chung quanh một thời gian dài.  Sau khi có bất hoà với Andy Warhol, anh không muốn liên lạc với Warhol nữa dù Warhol nhiều lần chú ý và quan tâm đến anh.  Warhol nổi tiếng trước Basquait và đã giới thiệu anh với giới hội họa. Có lần Warhol đưa Basquait đến nhà một hoạ sĩ danh tiếng thì khi thấy anh ăm mặc luộm thuộm, tóc tai rối bù  thì người này nói với Warhol:  “ Tên này là ai vậy?  Coi chừng hắn lấy trộm đó!” Lúc đó Basquait đã trở nên gìau có với tiền bán tranh của mình.  Sau khi Warhol chết, anh bị mặc cảm là do mình mà Warhol mất nên sinh ra ưu sầu, nghiện ngập.

Cố gắng để cai nghiện, anh rời New York qua Hawaii  năm 1988 và sau vài tháng trở về và nói là mình đã cai nghiện.  Không may sự thật không phải là như vậy.  Basquat chết vì dùng ma tuý quá liều tháng Tám, 1988 tại New York City.  Anh được 27 tuổi.  Dù sự nghiệp hội hoạ của anh không dài nhưng đã được công chúng thưởng lãm nghệ thuật ghi nhận là đã đem đựơc nghệ thuật của người Mỹ da đen và của Mỹ châu La tinh vào thế giới của nghệ thuật hàng ưu tú.

Sau khi chết, anh đã trở lại chói sáng vào tháng Năm, 2017 khi một tỷ phú người Nhật mua bức hoạ tựa đề “Untitled” của anh vẽ cái đầu lâu năm 1982 với giá  $110.5  đô la tại nhà đấu giá Sotheby.  Đây là gía mua cao nhất kỷ lục cho một nghệ sỹ Hoa kỳ và cho giới nghệ thuật sau năm 1980.  Đây cũng là giá cao nhất cho tranh của Basquait và vẽ bởi một nghệ sỹ da đen.

Nguồn: www.bigraphy.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.