Hôm nay,  

Suy Ngẫm Về Quê Hương

31/05/201811:09:00(Xem: 5376)
blank

Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến

Khuyến khích người Mỹ gốc Việt dấn thân tham gia

để giúp tạo nên một nước Mỹ công bằng và đa dạng

 .
.

Suy Ngẫm Về Quê Hương

 
Kavi Vũ

Các bạn thường hỏi tại sao lá cờ Việt Nam mà em chào mừng không giống lá cờ treo ở Thế Vận Hội hay lá cờ tìm thấy trong danh sách emoji. “Quốc kỳ Việt Nam đã thay đổi sau cuộc chiến,” là câu trả lời gần sự thật nhất cho họ. Cắt nghĩa dài dòng quá có thể khiến họ ngao ngán vì họ đâu cần nghe một câu chuyện. Họ chỉ cần một lời giải đáp đơn giản đủ thoả mãn. Một câu trả lời rườm rà sẽ đẩy họ đi mất, nhưng ngược lại, một câu trả lời quá ngắn gọn là một phản bội đối với lương tâm bản thân.

Ngày 30 tháng Tư, 1975, quân đội miền nam Việt Nam thất thủ và quê hương của chúng ta đã bị cộng quân cướp mất. Gia đình em vượt biên năm 1988, và em có cảm tưởng là hai người đã không bao giờ ngoái nhìn lại. Lúc ấy em chưa chào đời. Kiến thức về chiến tranh Việt Nam em chỉ học qua sách vở. Chưa bao giờ em có dịp hàn huyên với ai về cuộc nội chiến cũ, và cha mẹ chưa từng chia sẻ cùng em tầm nhìn hoặc ảnh hưởng của chiến tranh trên cuộc đời hai vị. Lâu lâu, cha mẹ có biểu lộ rằng chúng ta bây giờ là người Mỹ—Việt Nam chỉ là một đất nước xa xôi họ đã từng biết.

Trong suốt tuổi ấu thơ tại Orlando, Florida, em chỉ cảm thấy mình là người Mỹ. Sống trong một cộng đồng đa dạng,  đi học, đi nhà thờ, đi đại hội liên hoan với bao người di dân từ khắp tứ xứ, em cảm thấy em giống họ. Trong gia đình, chúng em trao đổi thẻ bài Pokemon, trèo cây, đạp xe đạp đi lại giữa nhà và tiệm làm móng tay của mẹ. Dĩ nhiên, tụi bạn cũng hay chọc em có mắt sếch, rồi giọng nói tiếng Anh của cha mẹ em. Nhưng em cảm thấy được yên ủi hi sinh hoạt với nhà thờ Việt Nam, nơi mà mọi người đều nói tiếng Anh như vậy. Chỉ sau khi gia đình em mua một gia trại gà ở vùng quê miền nam Georgia thì mấy người đồng tuổi em mới tỏ lộ cho em biết là em không thật sự giống người Mỹ chính cống.

Tuần đầu tiên tại Whigham, Georgia, một tỉnh với vỏn vẹn một cột đèn vàng chớp nháy và một trường tiểu học, nhiều lần người ta hỏi có phải em lai nửa Việt nửa Á. Khi học vể chiến tranh Việt Nam, các bạn thầm thì với em, “Có phải dân bạn giết lính Mỹ,” hoặc “Việt Nam thật quỷ quyệt. Người thân của bạn ở đó sao?” Em cảm thấy bị phản bội bởi lòng kiêu hãnh là người Mỹ của chính mình, bởi vì chẳng ai quả quyết điều này cho em. Họ đã biến lòng tự hào ái quốc của em thành bức rào chia cách giữa họ, người Mỹ chính hiệu, và người ngoài, trong đó có em. Bởi thế em nhổ vào mặt họ câu trả lời là “Ít nhất em thuộc kẻ thắng trận.” Họ không hiểu đủ để cảm thấy tức giận, và rõ thật em cũng chẳng hiểu gì. Câu trả lời ấy đã luôn luôn ám ảnh em và đốc thúc em phải viết xuống lịch sử của thế hệ mình để lưu lại cho con cháu sau này để chúng không phải đoán mò gia đình chúng thuộc phe nào.

Lúc này, em cũng đã bỏ nhiều thì giờ để đọc và suy ngẫm về những hậu quả của chiến tranh Việt Nam trên bản thân cũng như trên thế giới. Em bắt đầu hiểu vì sao cha mẹ không thường nói về một biến cố với ảnh hưởng trầm trọng trong gia đình. Khi em 15 tuổi, sau khi nghe một bà già kể chuyện vượt biên sang Hoa Kỳ như các chị, cô và chú của em, em phàn nàn với bà là phải chi gia đình em cũng hay kể chuyện lại cho em như bà. Bà ta hỏi em: có bao giờ em đã đánh mất một vật gì rất quý báu và cảm thấy đau đớn đến nỗi em đã từ chối nói về vì sự mất mát đó? Em nhớ ngay đến chú chó đầu tiên của em. Sau khi Taco chết đi em đã khóc bao nhiêu trong nhà tắm. Bà ta nói, “Cũng như vậy, em đã mất đi cả một thời thơ ấu cùng cái chết ấy. Nhưng em vẫn phải cất bước tiến vào tương lai phải không?

Đúng vậy. Mất quê hương, như lời bài thơ em hoạ, là mất đi bao giòng đời, không phải vì bàn tay của thượng đế, mà vì con người.

 

Quê Hương

(phỏng theo bài Quê Hương của Đỗ Trung Quân) 

 

Quê hương là gì hở mẹ 

Mà cô giáo dạy phải yêu 

Quê hương là gì hở mẹ 

Ai đi xa cũng nhớ nhiều 

 

Quê hương của con không có

chùm khế cho con hái chơi 

Quê hương là các kỷ niệm

ba má con phải đành rời 

 

Quê hương là hai lớp học 

hai tiếng đều không thấy quen 

Quê hương là một đỉểm kém 

không dám về sợ Mẹ xem

 

Quê hương cả nhà tụ họp,

coi hết các bộ phim tàu, 

Quê hương là một ngôn ngữ

con đang quên đi qúa mau 

 

Quê hương là hội sinh viên

con rất vui đã tham gia 

là các bạn Việt Nam trẻ

con coi y như người nhà 

 

Quê hương là Vũ Kim Ngân 

nhưng Mỹ không dễ phát âm 

Quê hương là sửa tên vừa 

để nhiều nghĩa hơn mỗi năm 

 

Quê hương là hai lá cờ 

Bố Mẹ đau đớn triền miên 

Quê hương đoàn tựu cả nhà

luôn nhớ anh chị vượt biên 

 

Quê hương là gì hở Mẹ,

I might have all this wrong

nhưng nếu đúng chỉ một điều 

quê hương ở mãi lòng con

 

Kavi Vũ

 

Web:www.pivotnetwork.org Facebook: https://www.facebook.com/PIVOTorg/ Twitter: @PIVOTorg

 



In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.

Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.

Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.