Hôm nay,  

Tự Đánh Vào Đầu

27/06/201400:00:00(Xem: 6352)

Thiên Triều Đỏ và Nỗi Lo Chệch Hướng...

Theo thông lệ, mỗi khi Trung Quốc có một lớp lãnh đạo mới, giới quan sát Tây phương lại đem cái tâm của mình mà suy đoán ra cái tình của lãnh tụ vừa lên. Và thường thì đoán sai!

Trường hợp trước đây là gán tư tưởng đổi mới cho Giang Trạch Dân sau Đại hội đảng khóa 14 năm 1992 hay chủ trương hiếu hòa của Hồ Cẩm Đào sau Đại hột 16 năm 2002 và mới nhất là người ta phó thác kỳ vọng cải cách cho Tổng bí thư Tập Cận Bình, vừa lên ngôi sau Đại hội 18 vào cuối năm 2012.

Rồi 18 tháng sau các nhà quan sát bỗng dưng ú ớ - mà không chỉ vì những gì đang xảy ra ngoài Đông hải.... Bài này sẽ nói về chuyện bên trong của Trung Quốc.

* * *

Hôm 24 Tháng Tư vừa qua, một nhà báo lão thành tại Trung Quốc, và có tên tuổi ở nước ngoài, là bà Cao Du bỗng dưng bị bắt về tội "tiết lộ tài liệu tuyệt mật". Sinh năm 1944, nhân vật này đã ra vào khám lớn nhiều lần kể từ vụ thảm sát Thiên An Môn vào Tháng Sáu năm 1989, và được báo chí quốc tế, kể cả cơ quan UNESCO của Liên Hiệp Quốc, vinh danh nhiều lần về thành tích bảo vệ tự do bằng ngòi bút.

Lần này, Cao Du bị bắt mấy tuần trước ngày kỷ niệm 25 năm vụ Thiên An Môn vì một tội danh còn nặng hơn. Phải chăng, bà cho thế giới bên ngoài loại tài liệu liên quan đến an ninh, hỏa tiễn phòng không hay mạng lưới tình báo điện tử của Bắc Kinh? Làm gì nên nỗi!

Cao Du bị truy tố chỉ vì liên quan đến một chuyện mà quý độc giả đã đọc trên cột báo này từ... năm ngoái, vào Tháng Năm (bài "Thất Bất Giảng - Bảy Điều Không Được Bàn Tại Trung Quốc – và Tám Điều Cấm Tại Việt Nam").

Số là ngày 22 Tháng Tư, Văn phòng Biện công sảnh (hay Bạn công thinh theo cách viết của Bắc Kinh) phân phối một văn kiện được gọi là "Tài liệu số Chín" cho các đảng viên ở dưới học tập. Như văn phòng Trung thư lệnh (Bí thư trưởng của Hoàng đế thời xưa), Biện công sảnh đảm nhiệm công việc thường vụ của Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương đảng, trong đó có các công văn mà cấp dưới phải biết để thi hành. Chỉ thị số chín này nêu ra bảy điều không được bàn cãi giảng giải trong nước vì thế mới có tên là "thất bất giảng". Khi cấp đại học được chỉ thị vào đầu Tháng Năm, các giáo sư đã than phiền nên dư luận bên ngoài mới biết.

Vì thế, việc bắt giữ Cao Du vào Tháng Tư vừa qua chỉ là đòn khủng bố trí thức theo kiểu "sát kê hách hầu" giết gà dọa khỉ, chứ không tiết lộ những cấm đoán tư tưởng tại Trung Quốc khiến trí thức của đảng cũng khó chịu. Người viết xin ghi lại bảy điều cấm, với điều kiện là cấm độc giả cười: 1) đề cao tư tưởng dân chủ Tây phương; 2) nói đến "các giá trị phổ thế hoàn vũ", universal values; 3) nhắc tới "xã hội công dân" (civil society); 4) đến "dân quyền"; 5) quyền tự do báo chí kiểu Tây phương; 6) "đả phá lịch sử" - về những sai lầm của đảng; và 7) luận bàn về "xã hội chủ nghĩa với màu sắc Trung Hoa" và chiều hướng cải cách hay không của lãnh đạo.

Đặt vào khung thời gian năm ngoái, sau Đại hội 18 và kỳ họp đầu tiên của Ban Chấp hành Trung ương mới rồi khóa họp của Quốc hội để Tổng bí thư Tập Cận Bình đăng quang Chủ tịch Nhà nước, chỉ thị Thất bất giảng là một cách đóng chốt tư tưởng cho thấy chiều hướng tập trung quyền lực của lãnh tụ mới. Nó khởi sự từ cái đầu.

Khi ấy, truyền thông Tây phương chưa tuyệt vọng. Họ nhấn mạnh đến việc Tập cận Bình nỗ lực thanh lọc hàng ngũ và kỷ luật các đảng viên để giải trừ nạn tham nhũng ở cấp cao nhất.

Đến mùng 10 vừa qua, Ban Kỷ luật Trung ương của Tập Cận Bình lại rọi đèn vào một góc lạ.

Lần này, bị rọi đèn và điều tra là một lò trí tuệ (think tank) của Bắc Kinh. Giới quan sát quốc tế vẫn đánh giá Viện Khoa học Xã hội (CASS - Chinese Academy of Social Sciences) là một trung tâm nghiên cứu hàng đầu của thế giới. Với cơ quan phụ trách về kỷ luật đảng và đang ra tay diệt trừ tham nhũng thì dù Viện này là do một Trung ương Ủy viên đã tốt nghiệp trường đảng là Tiến sĩ Vương Vĩ Quang điều động, nó vẫn đã bị "các thế lực thù nghịch của quốc tế" xâm nhập.

Và cuộc điều tra đang được Ban Kỷ luật Trung ương tiến hành.

Giới học giả quốc tế còn phân vân chưa hiểu "thế lực thù nghịch" là gì và những ai trong số đại trí thức của Viện Khoa học Xã hội đã nhiễm bệnh "tham nhũng về tư tưởng" thì một tài liệu nội bộ từ thành phố Vận Thành của tỉnh Sơn Tây bỗng làm sáng rỡ mọi chuyện.

Theo tài liệu này thì cơ quan "Trung ương Quốc gia An toàn Ủy viên hội" đang mở cuộc điều tra từ đầu Tháng Năm và có thể kéo dài tới cuối Tháng Bảy về sự xâm nhập an ninh tại tỉnh Sơn Tây và có thể là tại các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây và Sơn Đông.

Cơ quan này có thể gọi là "Hội đồng An ninh Quốc gia" theo kiểu National Security Council của Mỹ, do Tập Cận Bình mới thành lập trong Bộ Chính trị sau Hội nghị Ba của Ban chấp hành khóa 18 vào Tháng 11 năm ngoái. Được ba nhân vật cao cấp nhất đảng cầm đầu – là Tập Cận Bình, Thủ tướng Lý Khắc Cường và Chủ tịch Quốc hội Trần Đức Giang – Hội đồng An ninh với màu sắc Trung Hoa có nhiệm vụ tập trung các bộ máy an ninh nội địa, phản gián và tình báo quốc tế lẫn ngoại giao để diệt trừ "khủng bố, ly khai quốc gia và chủ nghĩa tôn giáo cực đoan".

Khi Hội đồng điều tra về an ninh tại nhiều tỉnh thì ai cũng có thể nghĩ những đối tượng bị theo dõi là khủng bố Hồi giáo, Tây Tạng ly khai hay Giáo phái Pháp luân công, v.v.... Sự thật lại phàm tục hơn vậy: lãnh đạo an ninh của Bắc Kinh đang ráo riết điều tra vai trò của các tổ chức ngoài chính phủ, các NGO (Non-Goverment Organizations) của ngoại quốc trong các tỉnh nội địa Trung Quốc!

Kết hợp ba chuyện tưởng như rời rạc - là Cao Du và Thất bất giảng, Viện Khoa học Xã hội và thế lực thù nghịch, rồi Hội đồng An ninh cùng các NGOs - người ta thấy ra một sợi chi đỏ: nỗi âu lo về tư tưởng của một đảng độc quyền.

* * *

Quyền tiên khởi được đảng Cộng sản Trung Quốc bảo vệ trước nhất là độc quyền tư tưởng.

Mọi lý luận của đảng về nào chủ nghĩa cộng sản, nào chủ nghĩa xã hội với màu sắc linh tinh, hay công và tội của Mao, về cải cách của Đặng hay "Trung Quốc mộng" của Tập Cận Bình, v.v... đều là "chân lý nhà nước". Đó là những sự thật chính thức mà mọi người phải chấp nhận, kể cả và nhất là thành phần trí thức và mô phạm của chế độ. Vậy mà Thiên triều đỏ vẫn chưa yên tâm!

Sau khi ra lệnh cấm nghĩ sai, kèm theo cách suy luận đúng như ghi trong Chỉ thị số chín về Thất bất giảng, lãnh đạo Bắc Kinh dùng cơ quan kỷ luật nội bộ mở cuộc điều tra về thế lực thù địch đang tấn công vào một thành trì tư tưởng là Viện Khoa học Xã hội. Nối tiếp là Hội đồng An ninh tiến hành chiến dịch kiểm soát tại các tỉnh để tố cáo vai trò của các hiệp hội ngoài chính quyền.

Trận đánh ưu tiên của lãnh đạo Trung Quốc không hẳn là chiến trường Đông Hải hay Tây Tạng, Tân Cương hay Hối giáo. Trận đánh kỳ lạ ấy là mặt trận tư tưởng và ý thức hệ. Là đánh vào đầu.

Khi đó, giới quan sát lạc quan của Tây phương nghĩ sao về ý hướng cải cách kinh tế và chính trị của Tập Cận Bình? Nhiều người lộn đầu mà luận ngược về tương quan nhân quả, họ cho là vì các nước dân chủ Tây phương gây ra nỗi lo nên mới làm Bắc Kinh phải xiết vòng kim cô.

Các nhà bình luận này bị đánh vào đầu mà không biết.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.