Hôm nay,  

Giúp Người Chính Là Giúp Mình

12/21/201300:00:00(View: 3682)
Jean de La Fontaine đã nói:" Con người phải giúp nhau; đó là luật của tự nhiên". (People must help one another; It is nature's law). Hơn một tháng qua sau khi cơn bão Hải Yến (Haiyan) đã tiêu hủy gần như hoàn toàn thành phố Tacloban Phi Luật Tân, người dân trong thành phố nầy vẫn còn không có nơi trú ẩn và thiếu thốn thực phẩm cho cuộc sống. Tacloban là thành phố bị thiệt hại nặng nề nhất bởi cơn bão mạnh nhất lịch sử, có sức gió lên đến 380 km/giờ. Thành phố nầy hầu như sụp đổ, gần 10,000 người thiệt mạng, đến phải đào đất chôn tập thể, dân chúng bỗng chốc mất mát tài sản và người thân thích, sống khốn khổ trong đói khát, bệnh tật.

Nhớ lại khi xưa vào cuối tháng tư năm 1975 Subic Bay của nước Phi Luật Tân là nơi trú ngụ đầu tiên của hơn 100,000 người Việt di tản trước khi bàn chân của bộ đội Bắc phương tiến vào thành phố Sài Gòn. Rồi sau đó kể từ đầu thập niên 1980 hai hòn đảo Palawan và Bataan của nước Phi cũng là nơi tạm trú của hàng triệu thuyền nhân Việt Nam đi tìm hai chữ Tự Do. Bởi thế trước hoàn cảnh thành phố Tacloban bị tàn phá bởi trận bão Haiyan, người Việt tỵ nạn hiện ở rải rác khắp nơi trên thế giới đã nhanh chóng quyên góp tiền bạc và thuốc men giúp đỡ đất nước đã một thời mở rộng vòng tay đón chào người Việt trốn chạy chế độ Cộng Sản. Theo tin tức vừa cho hay sự cứu trợ cho nạn nhân của cơn bão Haiyan từ khắp nơi trên thế giới tiếp tục gửi đến, nhưng hàng triệu người Phi vẫn còn sống trong cảnh không nhà, không thực phẩm và không nhiên liệu sưởi ấm cho mùa đông tràn về. Mùa đông đến mang theo khí lạnh, tuyết rơi, mọi người cần mặc áo ấm, trong nhà cần hơi sưởi, bằng không sức người khó lòng chống chọi nổi với thời tiết đông giá băng lạnh.

Bởi thế mà nhớ lại chuyện xưa…

Có hai người bạn A và B rủ nhau đi leo núi cao chơi. Họ bắt đầu khởi hành từ sáng sớm ở dưới chân núi, trên vai mỗi người đeo một túi hành trang nhỏ chỉ đựng vài chai nước lọc, bánh bao, gói xôi, cái áo lạnh, mũ và bao tay. Và trước ngực mỗi người đều đeo chiếc máy ảnh tốt với mong muốn chụp nhiều hình ảnh lạ trên đỉnh núi, đem về cho mọi người xem kỳ tích leo núi của họ. Đường đi lên đỉnh núi ngoằn ngoèo, khúc khuỷu, khó khăn, nhưng với ý chí cương quyết và mạnh mẽ, đến gần trưa anh A và anh B đã leo đến chót đỉnh núi. Đứng trên đỉnh núi cao hai người cảm thấy thích thú, khoan khoái và hạnh phúc vô cùng, như tưởng bàn tay mình sắp đụng mặt trời đang tỏa ánh nắng chói chang khắp mọi nơi. Máy ảnh trên tay họ được bấm liên tục, không ngừng nghỉ. Họ muốn thu tất cả hình ảnh từ trên núi cao xuống khắp nơi nơi. Rồi anh A và anh B lấy đồ ăn mang theo, vừa ăn vừa chuyện trò vang cả núi rừng. Hai người cảm thấy tự mãn việc leo núi của mình, quên cả thời gian trôi qua quá nhanh, mặt trời lặn dần bao giờ họ chẳng hề hay biết. Khi hai người bắt đầu đi xuống núi trời đã về chiều, gió thổi nhiều, thời tiết đang ấm áp trở nên lạnh dữ. Rồi tuyết áo ào đổ trút xuống, khiến cơn lạnh rét tăng lên rất nhanh. Chiếc áo lạnh, mũ, bao tay không giúp gì hết cho cái lạnh khủng khiếp trên chót núi. Vì vậy hai người chỉ còn một cách duy nhất là phải làm sao đi xuống núi thật nhanh, mới có chỗ trú ẩn cho họ sưởi ấm. Trên đường đi xuống núi hai người trông thấy một ông lão đang nằm bất động, co ro dưới đất. Anh A bước lại xem ông lão thế nào, thấy vẫn còn hơi thở, nhưng rất yếu, nên mới nói với anh B:

"Chúng ta hãy nên vác ông lão nầy xuống núi."
resized-haiyan-storm-in-philippines
Hình ảnh bão lụt ở Philippines.

Anh B lắc đầu:

“Không thể được.Trời đang lạnh rét căm căm. Nếu khiêng ông lão thì chúng ta sẽ không kịp xuống dưới chân núi, có chỗ trú ẩn cái lạnh cho chúng ta.”

Nói xong anh B hối thúc anh A hãy đi nhanh xuống núi, bằng không sẽ bị chết lạnh cóng ở đây. Anh A không đồng ý, gương mặt tỏa nét cương quyết nói với anh B:

“Bạn không chịu giúp ông lão nầy, thì bạn đi xuống núi trước một mình. Tôi không đành lòng bỏ ông lão nằm chết lạnh ở đây được. Bằng mọi cách tôi sẽ dìu ông lão xuống núi với tôi."

Không chờ anh A nói hết lời, anh B phóng nhanh xuống núi một mình, bỏ lại người bạn đồng hành với mình và ông lão nằm run rẩy sắp chết. Anh A lấy hết sức vác ông lão trên vai mình, rồi từng bước đi xuống núi giữa trời rét lạnh và tuyết trắng phủ ngợp trời.

Sáng hôm sau mặt trời sáng rực khắp nơi, anh A từ từ chợt tỉnh, thấy vòng tay mình ôm chặt ông lão nằm phủ trên thân mình. Thì ra trong đêm qua anh A hết lòng quên thân mình, cố vác ông lão xuống núi, nhưng trời rét lạnh quá đổi khiến hai thân người ngả gục, nằm chồng chất lên nhau. Và nhờ hơi ấm truyền cho nhau, hai người đã thoát nạn. Anh A và ông lão bước chậm xuống núi, nhìn thấy một xác chết, lại gần, đó là anh B. Cho hay giúp người chính là giúp mình vậy.

Và đọc lại lịch sử…

Vị đại tướng Dwight Eisenhower do bởi có tâm vị tha, thương người mà đã thoát khỏi cuộc ám sát do Đức Quốc Xả phục kích. Ngài là vị tướng năm sao của Hoa Kỳ được chỉ định làm Tổng Tư Lệnh Quân Đội Đồng Minh trong Thế Chiến Thứ Hai. Trên đường đi đến Bộ Tổng Hành Dinh để chủ trì một cuộc họp khẩn cấp, Ngài trông thấy một cặp vợ chồng già yếu đang ngồi co ro, run bần bật trên đường trong cái rét lạnh của mùa đông tuyết phủ ngập đầy trời. Ngài vội vã ra lệnh tài xế dừng xe lại ngay và phái một thông dịch viên đến hỏi cặp vợ chồng vì sao phải ngồi chịu lạnh rét căm căm như thế. Sau khi trò chuyện với cặp vợ chồng già, vị thông dịch viên báo cho ngài Eisenhower biết rằng họ đang trên đường tới Paris để gặp con trai và chiếc xe của họ bỗng dưng chết máy! Bởi không ai đến giúp đỡ, họ đành buộc ngồi chịu lạnh trên lề đường với nhiệt độ xuống dưới độ âm. Lúc ấy vị phụ tá của Ngài lên tiếng nhắc nhở Ngài phải nhanh chóng rời đây ngay, bằng không trễ cuộc họp với Đồng Minh, và hãy gọi cảnh sát địa phương đến giúp cặp vợ chồng già nầy. Thực sự lý do để vị phụ tá thốt lên lời nói trên là muốn tướng Eisenhower hãy quên cặp vợ chồng già trên đường, để không trễ cuộc hẹn khẩn cấp tại Tổng Hành Dinh của quân Đồng Minh. Nhưng Ngài đại tướng tự nghĩ nếu đợi chờ cảnh sát đến giúp, chắc thì cặp vợ chồng già nầy phải chết cóng trên đường bởi cái lạnh kinh hồn của mùa đông tuyết giá. Vì vậy Ngài mời cặp vợ chồng già lên xe và bảo chạy đến nhà con trai của họ ở thành phố Paris, thay vì phải theo lộ trình đến Bộ Tổng Hành Dinh của Đồng Minh. Vào cùng thời điểm tin tình báo Đức Quốc Xã biết chính xác lộ trình và giờ giấc của vị tướng năm sao Eisenhower, nên họ đã phục kích các tay súng thiện xạ trên đường Ngài đi qua. Không ngờ đoàn xe Ngài chuyển hướng về Paris để cho cặp vợ chồng già sum họp với con trai trước, rồi mới quay xe lại đến bộ Tổng Hành Dinh, khiến cuộc ám sát Ngài thất bại. Sau đó nhà độc tài Hitler đã giận dữ khiển trách sự thông tin thiếu chính xác của ngành tình báo, chứ không hề biết rằng chính vì có tấm lòng vị tha cứu giúp người hoạn nạn đã khiến đại tướng Eisenhower thoát được cuộc phục kích của Đức Quốc Xã. Cho hay cứu người chính là cứu mình vậy.

Mùa đông đang tới cùng với tuyết lạnh khắp nơi, mà xót thương cho những người không có nơi trú ẩn. Vì vậy những người Việt tỵ nạn đã từng tạm trú tại các đảo Subic Bay, Palawan và Baatan, hãy nên nghĩ đến những kẻ không nhà bên Phi. Và hãy ghi nhớ đến câu tục ngữ: “Tặng hoa hồng cho người khác, hương hoa vẫn lưu được trên tay”.

12-18-2013

Phan Minh Hành

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.