Hôm nay,  

Giúp Người Chính Là Giúp Mình

12/21/201300:00:00(View: 3676)
Jean de La Fontaine đã nói:" Con người phải giúp nhau; đó là luật của tự nhiên". (People must help one another; It is nature's law). Hơn một tháng qua sau khi cơn bão Hải Yến (Haiyan) đã tiêu hủy gần như hoàn toàn thành phố Tacloban Phi Luật Tân, người dân trong thành phố nầy vẫn còn không có nơi trú ẩn và thiếu thốn thực phẩm cho cuộc sống. Tacloban là thành phố bị thiệt hại nặng nề nhất bởi cơn bão mạnh nhất lịch sử, có sức gió lên đến 380 km/giờ. Thành phố nầy hầu như sụp đổ, gần 10,000 người thiệt mạng, đến phải đào đất chôn tập thể, dân chúng bỗng chốc mất mát tài sản và người thân thích, sống khốn khổ trong đói khát, bệnh tật.

Nhớ lại khi xưa vào cuối tháng tư năm 1975 Subic Bay của nước Phi Luật Tân là nơi trú ngụ đầu tiên của hơn 100,000 người Việt di tản trước khi bàn chân của bộ đội Bắc phương tiến vào thành phố Sài Gòn. Rồi sau đó kể từ đầu thập niên 1980 hai hòn đảo Palawan và Bataan của nước Phi cũng là nơi tạm trú của hàng triệu thuyền nhân Việt Nam đi tìm hai chữ Tự Do. Bởi thế trước hoàn cảnh thành phố Tacloban bị tàn phá bởi trận bão Haiyan, người Việt tỵ nạn hiện ở rải rác khắp nơi trên thế giới đã nhanh chóng quyên góp tiền bạc và thuốc men giúp đỡ đất nước đã một thời mở rộng vòng tay đón chào người Việt trốn chạy chế độ Cộng Sản. Theo tin tức vừa cho hay sự cứu trợ cho nạn nhân của cơn bão Haiyan từ khắp nơi trên thế giới tiếp tục gửi đến, nhưng hàng triệu người Phi vẫn còn sống trong cảnh không nhà, không thực phẩm và không nhiên liệu sưởi ấm cho mùa đông tràn về. Mùa đông đến mang theo khí lạnh, tuyết rơi, mọi người cần mặc áo ấm, trong nhà cần hơi sưởi, bằng không sức người khó lòng chống chọi nổi với thời tiết đông giá băng lạnh.

Bởi thế mà nhớ lại chuyện xưa…

Có hai người bạn A và B rủ nhau đi leo núi cao chơi. Họ bắt đầu khởi hành từ sáng sớm ở dưới chân núi, trên vai mỗi người đeo một túi hành trang nhỏ chỉ đựng vài chai nước lọc, bánh bao, gói xôi, cái áo lạnh, mũ và bao tay. Và trước ngực mỗi người đều đeo chiếc máy ảnh tốt với mong muốn chụp nhiều hình ảnh lạ trên đỉnh núi, đem về cho mọi người xem kỳ tích leo núi của họ. Đường đi lên đỉnh núi ngoằn ngoèo, khúc khuỷu, khó khăn, nhưng với ý chí cương quyết và mạnh mẽ, đến gần trưa anh A và anh B đã leo đến chót đỉnh núi. Đứng trên đỉnh núi cao hai người cảm thấy thích thú, khoan khoái và hạnh phúc vô cùng, như tưởng bàn tay mình sắp đụng mặt trời đang tỏa ánh nắng chói chang khắp mọi nơi. Máy ảnh trên tay họ được bấm liên tục, không ngừng nghỉ. Họ muốn thu tất cả hình ảnh từ trên núi cao xuống khắp nơi nơi. Rồi anh A và anh B lấy đồ ăn mang theo, vừa ăn vừa chuyện trò vang cả núi rừng. Hai người cảm thấy tự mãn việc leo núi của mình, quên cả thời gian trôi qua quá nhanh, mặt trời lặn dần bao giờ họ chẳng hề hay biết. Khi hai người bắt đầu đi xuống núi trời đã về chiều, gió thổi nhiều, thời tiết đang ấm áp trở nên lạnh dữ. Rồi tuyết áo ào đổ trút xuống, khiến cơn lạnh rét tăng lên rất nhanh. Chiếc áo lạnh, mũ, bao tay không giúp gì hết cho cái lạnh khủng khiếp trên chót núi. Vì vậy hai người chỉ còn một cách duy nhất là phải làm sao đi xuống núi thật nhanh, mới có chỗ trú ẩn cho họ sưởi ấm. Trên đường đi xuống núi hai người trông thấy một ông lão đang nằm bất động, co ro dưới đất. Anh A bước lại xem ông lão thế nào, thấy vẫn còn hơi thở, nhưng rất yếu, nên mới nói với anh B:

"Chúng ta hãy nên vác ông lão nầy xuống núi."
resized-haiyan-storm-in-philippines
Hình ảnh bão lụt ở Philippines.

Anh B lắc đầu:

“Không thể được.Trời đang lạnh rét căm căm. Nếu khiêng ông lão thì chúng ta sẽ không kịp xuống dưới chân núi, có chỗ trú ẩn cái lạnh cho chúng ta.”

Nói xong anh B hối thúc anh A hãy đi nhanh xuống núi, bằng không sẽ bị chết lạnh cóng ở đây. Anh A không đồng ý, gương mặt tỏa nét cương quyết nói với anh B:

“Bạn không chịu giúp ông lão nầy, thì bạn đi xuống núi trước một mình. Tôi không đành lòng bỏ ông lão nằm chết lạnh ở đây được. Bằng mọi cách tôi sẽ dìu ông lão xuống núi với tôi."

Không chờ anh A nói hết lời, anh B phóng nhanh xuống núi một mình, bỏ lại người bạn đồng hành với mình và ông lão nằm run rẩy sắp chết. Anh A lấy hết sức vác ông lão trên vai mình, rồi từng bước đi xuống núi giữa trời rét lạnh và tuyết trắng phủ ngợp trời.

Sáng hôm sau mặt trời sáng rực khắp nơi, anh A từ từ chợt tỉnh, thấy vòng tay mình ôm chặt ông lão nằm phủ trên thân mình. Thì ra trong đêm qua anh A hết lòng quên thân mình, cố vác ông lão xuống núi, nhưng trời rét lạnh quá đổi khiến hai thân người ngả gục, nằm chồng chất lên nhau. Và nhờ hơi ấm truyền cho nhau, hai người đã thoát nạn. Anh A và ông lão bước chậm xuống núi, nhìn thấy một xác chết, lại gần, đó là anh B. Cho hay giúp người chính là giúp mình vậy.

Và đọc lại lịch sử…

Vị đại tướng Dwight Eisenhower do bởi có tâm vị tha, thương người mà đã thoát khỏi cuộc ám sát do Đức Quốc Xả phục kích. Ngài là vị tướng năm sao của Hoa Kỳ được chỉ định làm Tổng Tư Lệnh Quân Đội Đồng Minh trong Thế Chiến Thứ Hai. Trên đường đi đến Bộ Tổng Hành Dinh để chủ trì một cuộc họp khẩn cấp, Ngài trông thấy một cặp vợ chồng già yếu đang ngồi co ro, run bần bật trên đường trong cái rét lạnh của mùa đông tuyết phủ ngập đầy trời. Ngài vội vã ra lệnh tài xế dừng xe lại ngay và phái một thông dịch viên đến hỏi cặp vợ chồng vì sao phải ngồi chịu lạnh rét căm căm như thế. Sau khi trò chuyện với cặp vợ chồng già, vị thông dịch viên báo cho ngài Eisenhower biết rằng họ đang trên đường tới Paris để gặp con trai và chiếc xe của họ bỗng dưng chết máy! Bởi không ai đến giúp đỡ, họ đành buộc ngồi chịu lạnh trên lề đường với nhiệt độ xuống dưới độ âm. Lúc ấy vị phụ tá của Ngài lên tiếng nhắc nhở Ngài phải nhanh chóng rời đây ngay, bằng không trễ cuộc họp với Đồng Minh, và hãy gọi cảnh sát địa phương đến giúp cặp vợ chồng già nầy. Thực sự lý do để vị phụ tá thốt lên lời nói trên là muốn tướng Eisenhower hãy quên cặp vợ chồng già trên đường, để không trễ cuộc hẹn khẩn cấp tại Tổng Hành Dinh của quân Đồng Minh. Nhưng Ngài đại tướng tự nghĩ nếu đợi chờ cảnh sát đến giúp, chắc thì cặp vợ chồng già nầy phải chết cóng trên đường bởi cái lạnh kinh hồn của mùa đông tuyết giá. Vì vậy Ngài mời cặp vợ chồng già lên xe và bảo chạy đến nhà con trai của họ ở thành phố Paris, thay vì phải theo lộ trình đến Bộ Tổng Hành Dinh của Đồng Minh. Vào cùng thời điểm tin tình báo Đức Quốc Xã biết chính xác lộ trình và giờ giấc của vị tướng năm sao Eisenhower, nên họ đã phục kích các tay súng thiện xạ trên đường Ngài đi qua. Không ngờ đoàn xe Ngài chuyển hướng về Paris để cho cặp vợ chồng già sum họp với con trai trước, rồi mới quay xe lại đến bộ Tổng Hành Dinh, khiến cuộc ám sát Ngài thất bại. Sau đó nhà độc tài Hitler đã giận dữ khiển trách sự thông tin thiếu chính xác của ngành tình báo, chứ không hề biết rằng chính vì có tấm lòng vị tha cứu giúp người hoạn nạn đã khiến đại tướng Eisenhower thoát được cuộc phục kích của Đức Quốc Xã. Cho hay cứu người chính là cứu mình vậy.

Mùa đông đang tới cùng với tuyết lạnh khắp nơi, mà xót thương cho những người không có nơi trú ẩn. Vì vậy những người Việt tỵ nạn đã từng tạm trú tại các đảo Subic Bay, Palawan và Baatan, hãy nên nghĩ đến những kẻ không nhà bên Phi. Và hãy ghi nhớ đến câu tục ngữ: “Tặng hoa hồng cho người khác, hương hoa vẫn lưu được trên tay”.

12-18-2013

Phan Minh Hành

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.