Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hết Rồi Phấn Trắng Bảng Đen!

09/09/201100:00:00(Xem: 3727)
Hết Rồi Phấn Trắng Bảng Đen!

buivanphu_1-400-large-contentHọc trò nắn nót từng con chữ trên giấy vở. (ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú

Nửa thế kỷ trước mẹ dắt tôi đi học. Ôm quyển vở, cây bút lá tre và trên tay toòng teng lọ mực tím mà lòng xôn xao, lo lắng khi bước vào lớp học là nhà của cụ giáo, người thân quen của bố mẹ từ những ngày còn ở quê Bắc. Ngày đó tôi khóc không chịu đi học, được dỗ dành mãi tôi mới theo mẹ đi. Vào lớp rồi, mẹ ra về tôi lại khóc.
Vài buổi sau thì quen trường, quen bạn. Lớp vỡ lòng, mỗi ngày thầy giáo viết mấy chữ cái bằng phấn trắng trên bảng đen cho đám học trò nhỏ nắn nót chép vào vở. Về nhà còn được mẹ cầm tay tập viết chữ cho đẹp, cho ngay hàng. Theo thời gian của niên học, học trò viết chữ cái, ghép nguyên âm với phụ âm thành tiếng và được thầy đọc to cho cả lớp lập lại: ma, má, mà, ba, bá, bà.
Với tất cả anh em chúng tôi, mẹ luôn nhắc bảo các con trong những ngày đầu đến trường là phải thuộc lòng 24 chữ cái mà sau này có dịp dạy tiếng Việt cho trẻ em ở Mỹ tôi mới nhận ra con số đó không đúng vì chỉ có 23 mẫu tự từ a đến y. Còn nếu kể tất cả các âm như a, ă, â, e, ê, i… thì phải hơn con số 24 rất nhiều. Tôi hỏi, mẹ nói ngày xưa mẹ chỉ đi học để biết đọc, biết viết và nghe cụ đồ nói có 24 chữ cái thì mẹ biết thế.
Nhìn lại thời học sinh ở quê nhà, tôi nhớ nhất tập vở với nét chữ mực tím. Không biết những năm tiểu học đám học trò tuổi nhỏ như tôi đã tốn bao nhiêu mực, bút, bao nhiêu quyển vở để có được những hàng chữ đẹp chan chứa về đức dục: “Tiên học lễ, hậu học văn”, “Uống nước nhớ nguồn”; về lễ nghĩa: “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”, “Không thày đố mày làm nên”.
Lên cấp hai, giã từ lọ mực tím cùng bút lá tre để làm quen với những cây bút máy hiệu Pi-lốt, hiệu Pa-ke mực xanh, mực tím. Nếu ngòi bút đã giúp học sinh tiểu học nắn nót từng chữ cho đẹp thì cây bút máy bậc trung học bắt đầu làm con chữ ngả nghiêng theo ngón tay ngoáy trên trang vở tùy tâm tình buồn vui, hờn giận, mộng mơ, bực tức của tuổi hoa niên. Khi bút Bic trở nên thịnh hành ở cấp ba, đó cũng là lúc chữ nghĩa viết ra nhiều khi chỉ một mình đọc được, ngoại trừ khi viết thư tỏ tình, vì nét chữ nay như dấu chân gà bới mà lại được cho là dấu chỉ tương lai làm bác sĩ.
Ba mươi sáu năm trước, qua Mỹ đi học cũng thấy bảng đen, thêm vào bảng xanh lá cây và cũng phấn trắng nhưng loại cứng, ít bụi chứ không xốp và bảng đen không sần sùi như trong lớp học ở Việt Nam.
Ra trường, tôi đi dạy học tận bên châu Phi. Ở đó gặp lại phấn trắng, bảng đen như ở quê nhà. Học trò thiếu sách, thày phải viết liền tay lên bảng những tóm tắt, những định lý, công thức, những bài tập, bài giải. Đám học trò lúc đầu tuy xa lạ với nét chữ, giọng nói của một ông thày có nguồn gốc rất lạ nhưng rồi dần quen thân vì các em học lý hoá để thi tú tài, chương trình cũng dựa theo khuôn mẫu giáo dục Pháp mà tôi đã được học với thày Nguyễn Công Trứ ở trường Nguyễn Bá Tòng Gia Định một thập niên trước đó. Là một thày giáo người Mỹ, nhưng có nguồn gốc Việt nên tôi cũng đã trải qua những kỳ thi tú tài đầy ắp lo âu, vì thế mới niên khoá đầu mà thày trò đã chia sẻ với nhau nhiều cảm thông, gần gũi.
Những năm cầm phấn viết bảng đã làm da ngón tay sần sùi, chai lại. Bạn đồng hành hỏi về Hoa Kỳ có tiếp tục dạy học hay không" Tôi trả lời nếu cứ phải viết bảng và hít bụi phấn như ở đây thì chắc tôi đổi nghề.

buivanphu_2-400-large-contentHọc sinh phổ thông không phải em nào cũng có laptop, nhưng lên đại học là điều sinh viên không thể thiếu. (ảnh Bùi Văn Phú)

Sau năm năm làm việc ở nước ngoài, về Mỹ tôi hứng khởi tiếp tục dạy học vì trong lớp bảng đen, bảng xanh được thay bằng bảng trắng, phấn viết thay bằng những cây bút lông to nét nhiều mầu: đen, xanh, đỏ và máy vi tính loại nhỏ bắt đầu được sử dụng trong học đường.

Phấn trắng bảng đen trở thành đổ cổ giáo dục. Với học trò Mỹ, cây bút chì là vũ khí và phím gõ là đài chỉ huy để xông ra chiến trường chống sự dốt nát. Đám học trò nhỏ ngày nay tuy không sợ làm đổ mực lên sách vở, nhưng với bút chì, bút Bic, học trò sẵn sàng quẹt lên trang sách, tập vở để chọc ghẹo nhau, như đám học trò Việt xa xưa rạch sách, vẩy mực lên vở mỗi khi tức bạn điều gì đó.
Bảng đen phấn trắng đã thành cổ vật và chỉ vài năm nữa thôi bảng trắng sẽ không còn dùng để viết mà thành màn hình vì ngày nay thày cô đi dạy đều có laptop với máy chiếu. Hai chục năm hơn về trước máy overhead là một học cụ không thể thiếu. Sau có máy elmo chiếu thẳng những trang sách, bài giảng của thày cô, bài mẫu của học sinh lên màn hình cho cả lớp học. Bây giờ với laptop lúc nào cũng có thể nối mạng từ trong lớp học thì việc soạn bài, giảng bài, hay phóng những trang sách giáo khoa, bài tập, bài làm ở nhà lên màn hình đều nằm trong đó. Vào lớp, thày cô bật máy lên là có tất cả. Còn học sinh lên mạng là biết bài thày cô ra cho lớp gồm những gì, biết bài nào đã nộp hay còn thiếu, biết điểm bài kiểm tra cao thấp ra sao. Phụ huynh lên mạng theo dõi việc học của con em, liên lạc, bàn luận với giáo viên phụ trách một cách dễ dàng.
Thế nhưng không phải tất cả đều muốn nhà trường cấp laptop cho học sinh. Lập pháp bang Idaho mới thông qua một đạo luật với ngân sách dành cho mỗi học sinh cấp ba một laptop dùng trong niên học. Nghe ra là chuyện hiện đại hoá học đường nên làm, nhưng nhiều giáo chức và phụ huynh phản đối vì cho rằng đem kỹ thuật cao vào trường sẽ làm giảm đi số giáo viên cần có, còn tự học qua máy vi tính không chắc đem lại những kết quả tốt vì học sinh không chỉ học với máy mà luôn cần có người thày ở bên để hướng dẫn, chỉ dạy; để học trò học chung theo nhóm, để thày trò cười vui với nhau là những điều máy không làm được. Giáo chức và phụ huynh đã thu thập đủ chữ ký đưa việc này ra cho cư dân Idaho quyết định trong kỳ bầu cử tháng 11 tới đây.
Trong khi đó ở vùng San Jose, thủ đô của công nghệ thông tin, có một trường tiểu học sẽ cung cấp cho tất cả học sinh mỗi em một Ipad hay Ipod-Touch để làm bài trong lớp trong niên học này.
Lớp học ở Hoa Kỳ ngày càng hiện đại hoá. Thế nhưng học lực của học sinh Mỹ lại đi xuống so với nhiều nước phát triển trên thế giới. Đó là một nghịch lý gây tranh cãi giữa những nhà làm chính sách giáo dục trong nhiều năm qua mà chưa có hướng giải quyết.
Bà Michelle Rhee, vài năm trước được tuyển chọn làm tổng giám đốc giáo dục vùng Thủ đô Washington, đã đưa ra những đề nghị cải cách trong đó có việc tranh đấu đòi nghiệp đoàn giáo chức cho thôi việc giáo viên kém, tăng lương cho giáo viên giỏi căn cứ vào điểm thi kiểm tra khả năng học sinh cuối năm. Đó là những chuẩn mực khó được giáo viên trên toàn quốc chấp nhận vì điểm thi của các em bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tâm lý xã hội khác ngoài tầm kiểm soát của thày cô. Tuy trong thời gian ở chức vụ bà đã thực hiện được một số cải cách giáo dục vùng thủ đô nhưng không được sự ủng hộ trên toàn quốc. Cuối cùng bà Rhee từ chức và có một phát biểu tuy gây sốc nhưng không quá xa rời thực tế với ý nói giáo dục phổ thông Mỹ đã hết thuốc chữa.
Công nghệ thông tin và kỹ thuật cao đã chuyển đổi lớp học từ phấn trắng bảng đen cùng nét chữ đơn sơ qua laptop chằng chịt thông tin. Với nhiều học cụ tân tiến để tiếp cận giáo dục, nhưng biết sử dụng cây bút như vũ khí và dùng phím gõ chỉ huy để chiến đấu với sự dốt không phải là điều dễ cho những tâm hồn học sinh.
Nửa thế kỷ đi học. Gần ba thập niên đi dạy. Nay tôi vẫn nhớ cái thời đam mê học hành cùng phấn trắng và bảng đen với biết bao kỷ niệm thật đáng yêu.
© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Và bây giờ, tất cả chỉ còn là kỷ niệm! Hôm nay, tôi xin viết những dòng chữ này để chia sẻ cùng quý vị khán thính giả và anh chị em nghệ sĩ, hầu tưởng nhớ đến người con gái Pleiku “mà đỏ, môi hồng” tên là Phi Nhung, một ca sĩ với tấm lòng nhân hậu dành cho tha nhân, cho cuộc đời và cho quê hương, đất nước.
Không biết trăm, ngàn năm nữa, nhân loại còn có cơ may gặp lại một thiên tài như Albert Einstein? Cụ là bậc thần thánh trong ngành Vật lý học, ngàn năm một thủa giáng trần để nâng cao tầm hiểu biết của con người lên một tầng cao chót vót. Vậy mà kẻ phàm phu này, có một thời gian dài, cứ nghi ông cụ vì vô tình, hoặc đãng trí, đã tỏ ra thiếu tinh thần trách nhiệm. Trách nhiệm với chính một sản phẩm của mình, với những ai tin dùng nó. Sau khi lập thuyết Tương Đối Đặc Biệt (TĐĐB), Einstein đã có nhiều cơ hội để thấy những chỗ bất ổn, sai lầm nghiêm trọng, khiến thuyết không thể sống sót.
Nhằm đạt mục tiêu giáo dục chất lượng cho tất cả mọi đối tượng, cần phát triển tầm nhìn và mở rộng các mục tiêu giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho những phương pháp tiếp cận toàn diện, tái cấu trúc nội dung giáo dục và xây dựng năng lực quốc gia trong việc phát triển các năng lực chính cần có của người học, thông qua đổi mới chương trình giảng dạy dựa trên tri thức mới của thế kỷ 21.
Như vậy rõ ràng đã có những xung đột về quan niệm sáng tác của các Văn nghệ sỹ yêu chuộng tự do chống lại chủ trương kiểm soát, viết theo chỉ thị, hát theo viết sẵn của Tuyên giáo và của Tổng cực Chính trị quân đội. Hai lối đi này sẽ không bao giờ gặp nhau, dù đảng có quanh co, lèo lái thế nào cũng khó mà giữ chân được các Văn nghệ sỹ cấp tiến không bỏ đảng chạy lấy người.
Cũng vào ngày này, bà Angela Merkel sẽ từ giả chính trường, sau 16 năm làm Thủ tướng và 31 năm làm dân biểu. Nhưng một vấn đề là bà sẽ để lại những gì cho nước Đức? Liệu Đức sẽ có một khởi đầu mới đầy hứa hẹn hay lại trở thành kẻ ốm yếu của châu Âu trong 4 năm kế tiếp? Hầu hết các quan sát viên quốc tế đều có những các bình luận khác nhau mà sau đây là bản dịch những ý kiến tiêu biểu.
Mô hình phát triển của Trung Quốc có thể được tóm tắt như sau: (1) hạn chế tiêu thụ trong nước để (2) gom góp tiết kiệm trong dân chúng nhằm (3) hỗ trợ cho đầu tư. Nếu so sánh cho dễ hiểu thì mô hình này cũng giống kiểu nhà nghèo bớt tiêu xài (hạn chế tiêu thụ) để dành tiền (tăng tiết kiệm) đầu tư cho tương lai (giáo dục con cái, mở cửa hàng buôn bán).
“Mẹ nó bán ruộng, bán vườn để chung tiền cho nó đi, cứ mong nó mang đôla về chuộc đất, xây nhà như những người có thân nhân Việt kiều. Bây giờ nó chết, chưa kịp nhìn thấy tờ đôla xanh. Trước khi chết nó tựa vai em lầm bầm 'Mẹ ơi! Con không muốn làm Việt kiều. Con muốn về nhà. Con muốn cơ cực ở nhà với mẹ suốt đời.' Giọng nó như đứa trẻ con ba tuổi.” (Tâm Thanh. “Người Rơm”. Thế Kỷ 21, Jul. 2010). Đối với nhiều người dân Việt thì muốn sống như một ngư dân nghèo nơi vùng biển quê hương (như ông Dang) hay mong “muốn cơ cực ở nhà gần mẹ suốt đời” (như cô Tuyết) e đều chỉ là thứ ước mộng rất xa vời trong chế độ hiện hành.
Vụ «khủng hoảng thế kỷ» xảy ra đột ngột và gay gắt qua vụ tàu lặn Pháp-Úc tưởng chừng như khó mà hàn gắn lại được tình đồng minh kỳ cụu xưa nay nhưng rồi cũng thấy nhiều dấu hiệu tích cực để tin chắc trời sẽ lại sáng.
Nguyễn Khải, Nguyễn Mộng Giác, Võ Phiến đều đã đi vào cõi vĩnh hằng. Lớp người Việt kế tiếp, đám thường dân Bốn Thôi cỡ như thì sống cũng không khác xưa là mấy. Tuy không còn phải “né viên đạn của bên này, tránh viên đạn của bên kia, đỡ ngọn roi của bên nọ” như trong thời chiến nhưng cuộc sống của họ (xem ra) cũng không được an lành hay yên ổn gì cho cho lắm
Như vậy là bao trùm mọi lĩnh vực quốc phòng, an ninh xã hội có nhiệm vụ bảo vệ đảng và chế độ bằng mọi giá. Nhưng tại sao, giữa lúc tệ nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái đạo đức, lối sống và tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn ngổng ngang thì lại xẩy ra chuyện cán bộ nội chính lừng khừng trong nhiệm vụ?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.