Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hết Rồi Phấn Trắng Bảng Đen!

09/09/201100:00:00(Xem: 3725)
Hết Rồi Phấn Trắng Bảng Đen!

buivanphu_1-400-large-contentHọc trò nắn nót từng con chữ trên giấy vở. (ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú

Nửa thế kỷ trước mẹ dắt tôi đi học. Ôm quyển vở, cây bút lá tre và trên tay toòng teng lọ mực tím mà lòng xôn xao, lo lắng khi bước vào lớp học là nhà của cụ giáo, người thân quen của bố mẹ từ những ngày còn ở quê Bắc. Ngày đó tôi khóc không chịu đi học, được dỗ dành mãi tôi mới theo mẹ đi. Vào lớp rồi, mẹ ra về tôi lại khóc.
Vài buổi sau thì quen trường, quen bạn. Lớp vỡ lòng, mỗi ngày thầy giáo viết mấy chữ cái bằng phấn trắng trên bảng đen cho đám học trò nhỏ nắn nót chép vào vở. Về nhà còn được mẹ cầm tay tập viết chữ cho đẹp, cho ngay hàng. Theo thời gian của niên học, học trò viết chữ cái, ghép nguyên âm với phụ âm thành tiếng và được thầy đọc to cho cả lớp lập lại: ma, má, mà, ba, bá, bà.
Với tất cả anh em chúng tôi, mẹ luôn nhắc bảo các con trong những ngày đầu đến trường là phải thuộc lòng 24 chữ cái mà sau này có dịp dạy tiếng Việt cho trẻ em ở Mỹ tôi mới nhận ra con số đó không đúng vì chỉ có 23 mẫu tự từ a đến y. Còn nếu kể tất cả các âm như a, ă, â, e, ê, i… thì phải hơn con số 24 rất nhiều. Tôi hỏi, mẹ nói ngày xưa mẹ chỉ đi học để biết đọc, biết viết và nghe cụ đồ nói có 24 chữ cái thì mẹ biết thế.
Nhìn lại thời học sinh ở quê nhà, tôi nhớ nhất tập vở với nét chữ mực tím. Không biết những năm tiểu học đám học trò tuổi nhỏ như tôi đã tốn bao nhiêu mực, bút, bao nhiêu quyển vở để có được những hàng chữ đẹp chan chứa về đức dục: “Tiên học lễ, hậu học văn”, “Uống nước nhớ nguồn”; về lễ nghĩa: “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”, “Không thày đố mày làm nên”.
Lên cấp hai, giã từ lọ mực tím cùng bút lá tre để làm quen với những cây bút máy hiệu Pi-lốt, hiệu Pa-ke mực xanh, mực tím. Nếu ngòi bút đã giúp học sinh tiểu học nắn nót từng chữ cho đẹp thì cây bút máy bậc trung học bắt đầu làm con chữ ngả nghiêng theo ngón tay ngoáy trên trang vở tùy tâm tình buồn vui, hờn giận, mộng mơ, bực tức của tuổi hoa niên. Khi bút Bic trở nên thịnh hành ở cấp ba, đó cũng là lúc chữ nghĩa viết ra nhiều khi chỉ một mình đọc được, ngoại trừ khi viết thư tỏ tình, vì nét chữ nay như dấu chân gà bới mà lại được cho là dấu chỉ tương lai làm bác sĩ.
Ba mươi sáu năm trước, qua Mỹ đi học cũng thấy bảng đen, thêm vào bảng xanh lá cây và cũng phấn trắng nhưng loại cứng, ít bụi chứ không xốp và bảng đen không sần sùi như trong lớp học ở Việt Nam.
Ra trường, tôi đi dạy học tận bên châu Phi. Ở đó gặp lại phấn trắng, bảng đen như ở quê nhà. Học trò thiếu sách, thày phải viết liền tay lên bảng những tóm tắt, những định lý, công thức, những bài tập, bài giải. Đám học trò lúc đầu tuy xa lạ với nét chữ, giọng nói của một ông thày có nguồn gốc rất lạ nhưng rồi dần quen thân vì các em học lý hoá để thi tú tài, chương trình cũng dựa theo khuôn mẫu giáo dục Pháp mà tôi đã được học với thày Nguyễn Công Trứ ở trường Nguyễn Bá Tòng Gia Định một thập niên trước đó. Là một thày giáo người Mỹ, nhưng có nguồn gốc Việt nên tôi cũng đã trải qua những kỳ thi tú tài đầy ắp lo âu, vì thế mới niên khoá đầu mà thày trò đã chia sẻ với nhau nhiều cảm thông, gần gũi.
Những năm cầm phấn viết bảng đã làm da ngón tay sần sùi, chai lại. Bạn đồng hành hỏi về Hoa Kỳ có tiếp tục dạy học hay không" Tôi trả lời nếu cứ phải viết bảng và hít bụi phấn như ở đây thì chắc tôi đổi nghề.

buivanphu_2-400-large-contentHọc sinh phổ thông không phải em nào cũng có laptop, nhưng lên đại học là điều sinh viên không thể thiếu. (ảnh Bùi Văn Phú)

Sau năm năm làm việc ở nước ngoài, về Mỹ tôi hứng khởi tiếp tục dạy học vì trong lớp bảng đen, bảng xanh được thay bằng bảng trắng, phấn viết thay bằng những cây bút lông to nét nhiều mầu: đen, xanh, đỏ và máy vi tính loại nhỏ bắt đầu được sử dụng trong học đường.

Phấn trắng bảng đen trở thành đổ cổ giáo dục. Với học trò Mỹ, cây bút chì là vũ khí và phím gõ là đài chỉ huy để xông ra chiến trường chống sự dốt nát. Đám học trò nhỏ ngày nay tuy không sợ làm đổ mực lên sách vở, nhưng với bút chì, bút Bic, học trò sẵn sàng quẹt lên trang sách, tập vở để chọc ghẹo nhau, như đám học trò Việt xa xưa rạch sách, vẩy mực lên vở mỗi khi tức bạn điều gì đó.
Bảng đen phấn trắng đã thành cổ vật và chỉ vài năm nữa thôi bảng trắng sẽ không còn dùng để viết mà thành màn hình vì ngày nay thày cô đi dạy đều có laptop với máy chiếu. Hai chục năm hơn về trước máy overhead là một học cụ không thể thiếu. Sau có máy elmo chiếu thẳng những trang sách, bài giảng của thày cô, bài mẫu của học sinh lên màn hình cho cả lớp học. Bây giờ với laptop lúc nào cũng có thể nối mạng từ trong lớp học thì việc soạn bài, giảng bài, hay phóng những trang sách giáo khoa, bài tập, bài làm ở nhà lên màn hình đều nằm trong đó. Vào lớp, thày cô bật máy lên là có tất cả. Còn học sinh lên mạng là biết bài thày cô ra cho lớp gồm những gì, biết bài nào đã nộp hay còn thiếu, biết điểm bài kiểm tra cao thấp ra sao. Phụ huynh lên mạng theo dõi việc học của con em, liên lạc, bàn luận với giáo viên phụ trách một cách dễ dàng.
Thế nhưng không phải tất cả đều muốn nhà trường cấp laptop cho học sinh. Lập pháp bang Idaho mới thông qua một đạo luật với ngân sách dành cho mỗi học sinh cấp ba một laptop dùng trong niên học. Nghe ra là chuyện hiện đại hoá học đường nên làm, nhưng nhiều giáo chức và phụ huynh phản đối vì cho rằng đem kỹ thuật cao vào trường sẽ làm giảm đi số giáo viên cần có, còn tự học qua máy vi tính không chắc đem lại những kết quả tốt vì học sinh không chỉ học với máy mà luôn cần có người thày ở bên để hướng dẫn, chỉ dạy; để học trò học chung theo nhóm, để thày trò cười vui với nhau là những điều máy không làm được. Giáo chức và phụ huynh đã thu thập đủ chữ ký đưa việc này ra cho cư dân Idaho quyết định trong kỳ bầu cử tháng 11 tới đây.
Trong khi đó ở vùng San Jose, thủ đô của công nghệ thông tin, có một trường tiểu học sẽ cung cấp cho tất cả học sinh mỗi em một Ipad hay Ipod-Touch để làm bài trong lớp trong niên học này.
Lớp học ở Hoa Kỳ ngày càng hiện đại hoá. Thế nhưng học lực của học sinh Mỹ lại đi xuống so với nhiều nước phát triển trên thế giới. Đó là một nghịch lý gây tranh cãi giữa những nhà làm chính sách giáo dục trong nhiều năm qua mà chưa có hướng giải quyết.
Bà Michelle Rhee, vài năm trước được tuyển chọn làm tổng giám đốc giáo dục vùng Thủ đô Washington, đã đưa ra những đề nghị cải cách trong đó có việc tranh đấu đòi nghiệp đoàn giáo chức cho thôi việc giáo viên kém, tăng lương cho giáo viên giỏi căn cứ vào điểm thi kiểm tra khả năng học sinh cuối năm. Đó là những chuẩn mực khó được giáo viên trên toàn quốc chấp nhận vì điểm thi của các em bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tâm lý xã hội khác ngoài tầm kiểm soát của thày cô. Tuy trong thời gian ở chức vụ bà đã thực hiện được một số cải cách giáo dục vùng thủ đô nhưng không được sự ủng hộ trên toàn quốc. Cuối cùng bà Rhee từ chức và có một phát biểu tuy gây sốc nhưng không quá xa rời thực tế với ý nói giáo dục phổ thông Mỹ đã hết thuốc chữa.
Công nghệ thông tin và kỹ thuật cao đã chuyển đổi lớp học từ phấn trắng bảng đen cùng nét chữ đơn sơ qua laptop chằng chịt thông tin. Với nhiều học cụ tân tiến để tiếp cận giáo dục, nhưng biết sử dụng cây bút như vũ khí và dùng phím gõ chỉ huy để chiến đấu với sự dốt không phải là điều dễ cho những tâm hồn học sinh.
Nửa thế kỷ đi học. Gần ba thập niên đi dạy. Nay tôi vẫn nhớ cái thời đam mê học hành cùng phấn trắng và bảng đen với biết bao kỷ niệm thật đáng yêu.
© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sự trổi dậy của Trung Quốc đang buộc Mỹ phải tập trung vào Đông Nam Á, khiến Mỹ không còn dồi dào nguồn lực để đầu tư vào nền an ninh Âu châu. Với Mỹ, kịch bản tồi tệ nhất là một cuộc chiến tranh với hai mặt trận cùng lúc với Trung Quốc và Nga, trong khi đó, nền an ninh của Âu châu thì cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề khi hai cường quốc này xích lại với nhau.
Điều làm tôi khâm phục và ngưỡng mộ anh hơn hết là ý chí và niềm đam mê văn chương của anh rất mạnh mẽ. Stroke thì mặc stroke, anh ráng tự tập luyện bàn tay và trí óc bằng cách gõ những bài văn thơ trên phím chữ của máy vi tính thay vì những cách tập therapy thông thường mà các bác sĩ và y tá ở bệnh viện yêu cầu.
Nguyễn Công Trứ không chỉ là một con người có tài văn và võ mà ông còn là một người có tài kinh bang tế thế (trị nước cứu đời). Được vua cử làm Dinh điền sứ (1828), ông đã có sáng kiến chiêu mộ dân nghèo, di dân lập ấp, khai khẩn đất hoang, đắp đê lấn biển, lập lên hai huyện mới Tiền Hải (thuộc tỉnh Thái Bình) và Kim Sơn (thuộc tỉnh Ninh Bình).
Một số chuyên gia lập luận rằng chúng ta đang "hiện diện trong việc thành lập" một kiến trúc an ninh mới cho Ấn Độ -Thái Bình Dương, bằng cách dựa vào tên cuốn hồi ký của Dean Acheson, một trong những kiến trúc sư chiến lược của Hoa Kỳ nhằm ngăn chặn vào những năm của thập niên 1940. Có lẽ chúng ta cũng như cả khối AUKUS và hội nghị thượng đỉnh của bộ Tứ (Quad) cũng đều không giúp chúng ta tiến rất xa trên con đường đó. Trong khi cả hai đều báo hiệu sự phản kháng ngày càng tăng đối với lập trường ngày càng quyết đoán của Bắc Kinh, nhưng vẫn còn những khoảng trống đáng kể trong nỗ lực nhằm khai thông các tham vọng của Trung Quốc.
Thông tin chống đảng trên Không gian mạng (KGM) đang làm điên đầu Lãnh đạo Việt Nam. Tuy điều này không mới, nhưng thất bại chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong Quân đội, Công an và trong đảng của Lực lượng bảo vệ đảng mới là điều đáng bàn.
Có anh bạn đồng hương và đồng nghiệp trẻ, sau khi tình cờ biết rằng tôi là dân thuộc bộ lạc Tà Ru (tù ra) bèn nhỏ nhẹ khen: Không thấy ai đi “cải tạo” về mà vẫn lành mạnh, bình thường như chú! Chưa chắc đó đã là lời chân thật, và dù thật thì e cũng chỉ là câu khen trật (lất) thôi! Nói tình ngay, tôi không được “bình thường” hay “lành mạnh” gì lắm. Tôi ít khi đề cập đến những năm tháng lao tù của mình, giản dị chỉ vì nó rất ngắn ngủi và vô cùng nhạt nhẽo.
Trước hết nói về thị trường địa ốc ở Trung Quốc hiện chiến 25-30% GDP – so với 9% GDP ở Mỹ năm 2006 tức là vào lúc cao điểm trước cuộc khủng hoảng địa ốc 2007-08. Nhà đất chiếm 80% tài sản của dân Tàu (so với 40% ở Mỹ). Người Hoa không có nhiều cơ hội đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu như ở Hoa Kỳ nên để dành tiền mua nhà nhất là khi giá nhà tăng liên tục từ 30 năm nay (trừ những lúc giá cả khựng lại trong ngắn hạn như vào năm 2014.) Ngành địa ốc ở Trung Quốc nếu suy sụp trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến GDP, và trực tiếp tác động lên dân chúng vốn dựa vào giá nhà như khoảng đầu tư lớn nhất trong đời chuẩn bị cho cưới hỏi, hưu trí hay gia tài để lại con cháu. Cho nên Bắc Kinh vô cùng thận trọng quản lý khủng hoảng địa ốc để không nổ bùng trở thành bất mãn xã hội như trường ở Mỹ năm 2007 vốn dẫn đến Donald Trump và Bernie Sander năm 2016 và 2020. Khủng hoảng kinh tế nguy hiểm ở chỗ từ một đốm lửa nhỏ trong chớp mắt lây lan thành trận cháy rừng, lý do nơi tâm lý
Lời người dịch: Chủ nhật vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi Đài Loan gia nhập Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, điều mà Tổng thống Thái Anh Văn đã bác bỏ rõ ràng. Vào tuần trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần điều máy bay chiến đấu đến vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Hiện nay, Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng các giảng viên Mỹ đang bí mật huấn luyện cho quân đội Đài Loan.
Trước khi đội Việt Nam gặp đội Tàu China trong giải đấu chọn đội đại diện Châu Á dự World Cup Qatar 2022 ở bảng B ngày 7 tháng 10 năm 2021 thì báo chí quốc tế đưa ra nhiều nhận xét nhưng tổng quát là trình độ 2 đội coi như ngang ngửa nhau. Đội nào cũng có cơ hội thắng đội kia.Tuy vậy, cũng có vài ý kiến lo ngại rằng yếu tố chính trị sẽ xen vào chuyện thể thao- một trận đấu mang nhiều ý nghĩa danh dự của quốc gia.
Sau 2 năm vật lộn với dịch Covid-19, tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986). Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam thì: “Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2021 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,04%; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 5,02%; khu vực dịch vụ giảm 9,28%.“
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.