Hôm nay,  

Phiếm Luận: Mó Dái Ngựa - Trần Bình Nam

6/13/201100:00:00(View: 8374)

Phiếm Luận: Mó Dái Ngựa - Trần Bình Nam

Đây chỉ là Phiếm luận khi quý bà phụ nữ Việt Nam để cho các ông bàn chuyện “Nga đánh Mỹ, Mỹ đánh Tàu” trong khi các bà bàn chuyện thực tế “mua nhà ở đâu, cho con học đại học nào”. Và trong khi các nhóm đấu tranh chính trị cho một nước Việt Nam tự do dân chủ phú cường “chửi bới” Trung quốc là xâm lăng ỷ mạnh hiếp yếu, chỉ trích chính quyền Hà Nội là “hèn nhát” mà chưa đưa ra một đối sách cứu quốc nào làm cho đồng bào trong nước yên tâm trước đe dọa quốc phá gia vong.
Phiếm luận thường cho trí tưởng tượng bay xa, ý tưởng phát xuất tại chỗ đôi khi không kịp có dữ kiện chứng minh nên không tránh khỏi cường điệu. Xin độc giả đọc phiếm luận này trong tinh thần khoan dung, dễ dãi, lấy chân làm giả, lấy hư làm thật.
--:o0:--
Năm 1979 Trung quốc “Sờ Đít Cọp”, đánh Việt Nam. Cọp Nga không dám vồ dù mới một tháng trước đó ký Hiệp ước thề sống thề chết bảo vệ Việt Nam làm ông em Việt Nam tưởng bở đem quân đánh Cam Bốt lật đổ chính phủ Polpot thân Trung quốc. Bộ trưởng Ngoại giao Trung quốc Hoàng Hoa sau đó ví von với một viên chức Hoa Kỳ “Chúng tôi đã sờ đít cọp”. May mà Trung quốc sờ nhằm đít “cọp giấy”.
Chuyện được thua cách đây 32 năm được ông tiến sĩ Henry Kissinger thuật lại và bình luận nơi chương 13 trong cuốn “On China” của ông mới xuất bản (xem Chiến Tranh Việt Hoa 1979).
Cuốn sách ra đời đúng lúc Trung quốc và Việt Nam lục đục trong vụ tranh giành Biển Đông. Hồi đó công khai là thù, hôm nay chính danh là bạn; nhưng bản chất Trung quốc cướp đất và nhân dân Việt Nam quyết tâm giữ đất vẫn là một.
Trong tháng 5 và tháng 6, 2011 Trung quốc hai lần cho tàu ngăn cản việc dò tìm dầu hỏa của sở dầu khí Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Trung quốc đi quá xa, và đã đến lúc những nhà lãnh đạo tại Hà Nội không thể nhân nhượng giữa bạn và thù, nước lớn nước nhỏ nữa, mà phải xác định lập trường quyết tâm bảo vệ quốc gia.
Toàn quốc bừng dậy. Sài gòn, Hà Nội, Huế, Nha Trang, Đà Nẵng nhân dân đủ mọi tầng lớp, trong đó có những đảng viên đảng cộng sản Việt Nam biểu tình chống hành động thô bạo của Trung quốc. Tướng Phùng Quang Thanh Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam đã mạnh mẽ xác định lập trường bảo vệ vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam theo luật quốc tế trong Hội nghị “Đối thoại Shangri-La” tại Singapore ngày 5/6/2011 vừa qua.
Trung quốc giận tím gan. Trung quốc cho các cơ sở thông tin độc lập (độc lập nhưng đi bên lề phải) phản ảnh sự giận dữ của mình. Hãy đọc đoạn văn sắt máu dưới đây của mạng “Trung quốc Binh khí Đại toàn:”
http://www.cnweapon.com/html/news/2010-2011/news14304
“Quần đảo Nam Sa (Việt Nam gọi là Trường Sa) vốn dĩ là chuỗi ngọc trai lấp lánh của đất mẹ Trung Hoa, nhưng lại bị nhiều kẻ trộm cắp, muốn chiếm đoạt, giành giật, việc này chỉ làm phân tán đi ánh hào quang của chuỗi ngọc trai mà thôi. Trong số các đảo bị các nước chiếm đoạt, bọn Việt Nam kiêu ngạo, vong ơn bội nghĩa đã ráo riết chiếm đóng quần đảo với số lượng nhiều nhất. Nghĩ lại mà xem, Việt Nam vốn xưa là phiên thuộc của Đại Hán ta. Năm 1885, theo Thỏa ước Pháp – Thanh, Việt Nam đã bị nhượng lại cho Pháp, dần trở thành thuộc địa của Pháp. Trong hai cuộc chiến tranh, Trung Quốc đã giúp Việt Nam đánh đuổi thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hai miền Nam Bắc đã được thống nhất. Nhưng thật không ngờ bọn Việt Nam không những không biết ơn Trung Quốc, mà trái lại đã lấy oán báo ân, tự vỗ ngực xem mình là nước có tiềm lực quân sự lớn thứ ba thế giới, liên tiếp khiêu khích Trung Quốc. Mặc dù qua hai bài học, là cuộc chiến tranh biên giới Trung–Việt và chiến tranh Bãi đá ngầm, nhưng Việt Nam vẫn không nhận ra được bài học, càng ra sức chiếm đoạt nhiều đảo hơn.
Do bọn Việt Nam bắt tay thực hiện khai thác đảo sớm nên điều kiện chiếm cứ thuận lợi hơn, hơn nữa lại có nguồn nước ngọt nên bọn chúng có thể thi công trên đảo, xây dựng sân bay, kiến tạo hạ tầng kỹ thuật thông tin di động, di dân ra đảo, tổ chức du lịch quốc tế, thiết lập phân chia ranh giới khu hành chính cấp huyện hòng vĩnh cửu hóa, thực tế hóa, quốc tế hóa, hợp pháp hóa hành vi bá chiếm. Tiếp đó các nước khác cũng lần lượt theo đuôi Việt Nam, như Philipin, Malaysia, Indonesia, Brunei… xâu xé vùng biển Nam Sa của Trung Quốc, xây dựng căn cứ quân sự hoặc khoan dầu mỏ. Tất cả bọn chúng đều không coi Trung Quốc ra gì. Các nước xung quanh xâm chiếm quần đảo Nam Sa đúng vào thời kỳ đất nước Trung Quốc chúng ta tiến hành cải cách mở cửa, thực hiện chiến lược đối ngoại hòa bình, tập trung xây dựng kinh tế trong nước, duy trì hòa bình phát triển với bên ngoài. Cùng là những nước đang phát triển đáng ra Việt Nam và các nước lân cận phải có thiện ý giải quyết hài hòa những tranh chấp. Đất nước chúng ta đề xướng ra mục tiêu “gác lại chiến tranh, cùng nhau phát triển”.
Tuy nhiên, 30 năm qua, lòng tốt của chúng ta lại không hề được báo đáp, mà trái lại các nước còn không ngừng tăng cường lấn chiếm khu vực biển của nước ta, ngang nhiên chiếm lãnh hải, lãnh thổ nước ta. Không khó khăn lắm, chúng ta cũng có thể nhận ra rằng, lòng tốt của chúng ta không được báo đáp tử tế; danh dự, lãnh thổ và lãnh hải quốc gia nếu chỉ dựa vào giao thiệp hòa bình thì khó mà giữ gìn, bảo vệ được. Ủy ban thềm lục địa của Liên Hiệp Quốc quy định, 12/5/2009 là kỳ hạn cuối cùng cho các quốc gia có liên quan phải hoàn thành việc gửi những bản giải trình các luận cứ khoa học về chủ quyền thềm lục địa và khu kinh tế đặc quyền.
Tình hình phát triển còn làm phức tạp hóa vấn đề, sự xoay chuyển của thời gian sẽ làm cho chúng ta càng thêm bất lợi, nếu cứ tiếp tục kéo dài sự khoan dung của chúng ta thì kẻ khác sẽ cho rằng chúng ta đã chấp nhận, bằng lòng với việc đó. Vì thế, biện pháp hiệu quả nhất là phải dùng lực lượng quân sự chiếm đoạt lại Nam Sa, và phải đưa việc này vào chương trình nghị sự. Chúng ta phải thấy một thực tế rằng, mức độ xâm phạm của các nước có liên quan đối với lợi ích của nước ta là khác nhau, do điều kiện môi trường và địa vị quốc tế khác nhau nên sẽ có những phản ứng khác nhau đối với hoạt động quân sự của nước ta, vì vậy mà chúng ta cần phải có những cách đối xử khác nhau, giải quyết tốt những mâu thuẫn chủ yếu, thúc đẩy giải quyết những mâu thuẫn thứ yếu. Không còn nghi ngờ gì nữa, mục tiêu tấn công chủ yếu của chúng ta phải là Việt Nam.”
Và bài báo kết luận: “Hãy giết chết bọn giặc Việt Nam để làm vật tế cờ cho trận chiến tái chiếm Nam Sa”
Vấn đề không còn là Trung quốc có muốn đánh Việt Nam để giành đất giành biển không. Vấn đề là nếu đánh thì có những hậu quả gì"

Năm 1979 trước khi “sờ đít cọp”, Đặng Tiểu Bình đã đi một vòng du thuyết, và sau khi biết ý Hoa Kỳ chẳng những sẽ không can thiệp mà còn gián tiếp khuyến khích Trung quốc mới ra tay, mà cũng chỉ dám đánh trong vòng 1 tháng với một chiến thuật biển người thí hơn 50.000 mạng lính rồi vội vàng rút lui (xem Chiến Tranh Việt Hoa 1979). Hơn nữa yếu tố Trung quốc quyết định đánh Việt Nam mà không sợ Nga Sô đánh trả có lẽ còn dựa vào yếu tố “rận cùng chăn biết tẩy lẫn nhau” rằng Nga Sô chỉ nói mạnh nhưng kỳ thật yếu kém kinh tế và con gờm thái độ của Hoa Kỳ. Trung quốc hồi đó còn yếu, lo chế độ mới được củng cố bị Nga Sô về hùa với Hoa Kỳ đe dọa nên dùng cái vốn có sẵn là mạng người thừa thãi bỏ vào canh bạc. Đối với Mao, lính càng chết nhiều càng đỡ miệng ăn, càng tránh nạn đói, một đe dọa hãi hùng của Trung quốc.
Thời điểm này Trung quốc có lợi thế hơn: Quân lực mạnh, kinh tế sung mãn, tinh thần quốc gia qúa khích và mộng đế quốc trong lòng người dân - nhớ thời kỳ bị người da trắng bắt nạt – đang hừng hực. Trong khi đó “con ngựa” Hoa Kỳ tuy đang là siêu cường duy nhất vẫn tiềm tàng một số nhược điểm: kinh tế khó khăn, hai cuộc chiến hao mòn mệt mỏi chưa gỡ xong, ngân sách thâm thủng, nợ nần chồng chất, mà chủ nợ lại là Trung quốc.
Đánh Việt Nam, kịch bản của Trung quốc đơn giản là: dồn Việt Nam vào chân tường để Việt Nam phản ứng, rồi lấy cớ đánh mạnh đánh mau, trước hết trên biển dùng Hải và Không quân nhanh chóng chiếm toàn bộ quần đảo Trường Sa. Trên bộ xua bộ binh biển người tiến vào Hà Nội, giải giới quân đội Việt Nam, thành lập một chính phủ thân Trung quốc (kiểu chính phủ Hunsen ở Cam Bốt đối với Việt Nam năm 1979), đóng quân tại các nơi hiểm yếu rồi rút đại quân về, biến Việt Nam thành một Tây Tạng.
Năm 1979 Trung quốc đã sờ đít cọp Nga. Lần này đánh Việt Nam, Trung quốc biết mình sẽ “mó dái ngựa” Hoa Kỳ. Ngựa có đá không" Nếu dùng lý giải tình hình năm 1979 vào tình hình hiện nay, Trung quốc dễ đi đến kết luận “Ngựa Hoa Kỳ sẽ không dám đá”. Hoa Kỳ chưa có ràng buộc gì với Việt Nam, và Hoa Kỳ đang có nhiều vấn đề. Và sau khi thắng trận đánh khai thông cửa ngỏ Đông Nam Á châu, kiểm soát con đường thông thương huyết mạch từ Ấn Độ Dương vào Thái bình Dương, uy hiếp Indonesia, Úc châu, Tân Tây Lan, Trung quốc sẽ chơi ngang hàng với Hoa Kỳ ở các châu khác trên thế giới, Phi châu, Nam Mỹ, Trung Đông.
Nếu năm 1979 Nga Sô đã không đám đánh Trung quốc để trả đũa trận đánh vào biên giới Việt Nam và sau đó Nga Sô mang “cục nợ” Việt Nam phải viện trợ … viện trợ để rồi “xuất huyết” mà sụp đổ, thì lần này nếu Trung quốc có thể “Mó dái ngựa” mà vô sự thì cái ngày Trung quốc làm bá chủ thế giới sẽ được thu ngắn vài thập niên.
Đây là một kết luận quá ngon lành và hấp dẫn. Nhưng cái gì “quá ngon” thì “nhiều chất độc”. Nền kinh tế Mác xít của Nga Sô là một nền kinh tế “chết” nên năm 1979 Nga có đánh trả Trung quốc hay không Nga cũng dần đi đến chỗ chết. Trái lại nền kinh tế Hoa Kỳ là một nền kinh tế tư bản. Chiến tranh toàn diện vì an ninh của chính nước Mỹ sẽ là kích thích tố cần thiết cho nền kinh tế đang èo ọp của Hoa Kỳ, và làm sống dậy tinh thần quốc gia của nhân dân Mỹ.
Và các nhà chiến lược về sự bành trướng của Trung quốc cần quan tâm đến một yếu tố đặc thù của Hoa Kỳ. Hoa Kỳ vốn là một võ sĩ có võ nghệ cao cường, theo tinh thần võ sĩ hiệp là bản tính hiền hòa và nhân nhượng. Nhưng khi buộc phải xuất chiêu để bảo vệ sinh mạng và những giá trị của mình, thì nhất định sẽ không để kẻ địch sống. Trung quốc từng tuyên bố Biển Đông là vùng “quyền lợi cốt lõi”. Hoa Kỳ đáp lại: sự tự do dùng thủy lộ qua Biển Đông là “quyền lợi thiết yếu” của Hoa Kỳ. Võ sĩ mà không dám bảo vệ quyền lợi thiết yếu của mình được sao"
Nếu Trung quốc đánh Việt Nam kịch bản có thể là: Chính phủ cộng sản Việt Nam nếu còn một chỗ đất để trụ (dưới sự bảo vệ của Hoa Kỳ và Liên hiệp quốc) sẽ đưa vấn đề xâm lăng ra Liên hiệp quốc. Cộng đồng thế giới yểm trợ Việt Nam, nhưng phiếu phủ quyết của Trung quốc sẽ không cho Liên hiệp quốc hành động. Nếu Hoa Kỳ hành động sẽ phải hành động một mình với sự trợ lực của các đồng minh, nhất là các đồng minh Âu châu.
Chiến tranh nguyên tử sẽ bùng nổ chăng" Hoa Kỳ, Trung quốc và cộng đồng thế giới đều không muốn tự diệt nên sẽ không (hay chưa) có chiến tranh nguyên tử. Chiến tranh quy ước trên không, trên biển và nhất là trên bộ là chọn lựa của Trung quốc.
Nhưng cục diện khó dừng ở đó. Các nhà chiến lược Hoa Kỳ biết rằng trước sau trong thế kỷ 21 này, Trung quốc và Hoa Kỳ cũng phải đụng độ nhau trong một cuộc chạm trán thư hùng để phân chia ngôi thứ, và thời gian càng trôi qua càng bất lợi cho Hoa Kỳ.
Vậy … vậy tại sao không nhân cơ hội này dùng thế thượng phong quân sự và lực lượng nguyên tử áp đảo để “knock out” Trung quốc luôn. Trong cuộc chạm trán nguyên tử, Hoa Kỳ sẽ dùng “hỏa tiễn phá hỏa tiễn” (missiles anti missiles) để phá nổ các hỏa tiễn nguyên tử của Trung quốc bắn ra ngay trên không phận Trung quốc, chấp nhận bụi phóng xạ trong giới hạn sống được tại các nơi khác trên thế giới trong đó có lục địa Hoa Kỳ.
Knock out Trung quốc, trả lại tự do cho Tây Tạng, Tân Cương, Mãn châu, Việt Nam, phá bỏ cơ chế Liên hiệp quốc lỗi thời, cân bằng lại trật tự thế giới, tạo cơ hội cho các nước tại Phi châu, Nam Mỹ, các nước Ấn Độ, Nhật Bản, Đức tham gia thế giới sự.
Còn vũ khí nguyên tử" Con quỹ dữ khi đã thoát ra khỏi miệng bình thì không nhốt vào bình được nữa. Cách tốt nhất là làm quen với nó để cho nó chung sống với người. Hủy bỏ đặc quyền 5 nước chính thức có vũ khí nguyên tử. Nước nào muốn chế tạo vũ khí nguyên tử cứ “bán hết thóc” và “nhịn đói” mà chế tạo. Ai cũng có thì chẳng ai dọa được ai, và con quỷ nguyên tử sẽ biến thành con cừu. Không có gì chướng mắt bằng thấy Nga, Mỹ, Tàu, Anh, Pháp ôm khư khư kho bom của mình, trong khi ai chế bom thì la ó ồn ào làm như thế giới tiêu vong đến nơi!
Phải nhân cơ hội Trung quốc “mó dái ngựa ” đá cho Trung quốc té nhào và xây dựng lại một trật tự thế giới công bình hơn. Việt Nam sẽ nhân đó thoát khỏi đại nạn cộng sản. Một thời đại mới mở màn trong cảnh hoang tàn, nhưng là bước khỏi đầu cho một nước Việt Nam tự do dân chủ và phú cường xứng đáng với tài nguyên, đất đai con người và lịch sử của nó.
Viết đến đây tôi bàng hoàng như qua một giấc mộng, thấy mình đáng bị đánh vài hèo vì tội nói khoác. Có bị vài hèo cũng chịu, tôi chỉ hy vọng các nhà lãnh đạo Trung quốc chia sẻ giấc mộng của tôi để biết sợ mà không dám “mó dái ngựa”. Hãy để yên cho đất nước tôi. Mấy ngàn năm chúng tôi thâm nhập văn hóa quý vị, thế mà quý vị đã không đồng hóa nổi chúng tôi thì bây giờ quý vị đừng hy vọng hão huyền có thể nuốt chửng chúng tôi.
Tôi cũng hy vọng các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ chia sẻ giấc mộng này để nhân cơ hội “Trung quốc đánh Việt Nam” tung vó đập tan cường bạo, tái lập lại trật tự thế giới và đồng thời cải tạo chính mình thoát ra khỏi cái vòng tròn luẫn quẩn càng lúc càng tự lừa dối mình.
Và đó là dịp để thức tỉnh những người đang lãnh đạo đất nước Việt Nam trở về với cội nguồn và là niềm hy vọng của đại khối nhân dân Việt Nam sống trong nước hay đang sống ở chân trời góc biển nào.
Cùng tất biến, biến tất thông. Đó là quy luật.
Trần Bình Nam
June 10, 2011
[email protected]
www.tranbinhnam.com

Reader's Comment
6/26/201114:44:22
Guest
Thưa Ông/Bà DÂN NAM: Trước nhất,xin nói rõ tôi là người "TÀU thuần chủng"không lai như Ông/Bà nói.Vì cha mẹ tôi là di dân từ TRUNG-QUỐC,nhưng tôi sinh trưỡng tại VIỆT-NAM,nên tôi tự nhận là người VIỆT-NAM,tôi học chử Việt,biết văn hoá Việt.Tôi thích là người VIỆT-NAM,vì người VIỆT-NAM cần cù,siêng năng, ăn nói nhỏ nhẹ,lể phép.Những lời nói vô giáo dục thằng nầy tên kia,tôi nghĩ đã bị đào thải,không hiểu sao vẫn còn "Ông/Bà ......"Xin chào Ông/Bà....KIỀU-THANH
6/14/201114:44:42
Guest
Mỹ là 1 nước có khoa học kỹ thuật rất cao, tình báo vô cùng bén nhậy. Cứ nhìn họ vào Pakistan như chỗ không người rồi hốt xác Bin Laden đi thì rõ. Họ cũng thừa biết ý đồ của Hoa Lục từ lâu, nên họ đã để Châu Âu lo vụ Lybia mà đại diện là Anh và Pháp, để rảnh tay hơn cho những biến chuyển ở Biển Đông mà họ đã tiên liệu và đoán biết trước. Và đúng như vậy, Hoa Lục đang làm những việc đi ngược lại công pháp quốc tế về luật biển đã được các nước ký và công nhận qua đại diện là LHQ. Hoa Lục mà đánh VN là chống lại luật biển này tức chống lại với cả thế giới. LHQ nên họp mở rộng và phủ nhận 'đường lưỡi bò' mà Hoa Lục ngang ngược nhận là của họ, đi ngược lại với công pháp quốc tế. Hoa Lục đang thăm dò phản ứng của thế giới ra sao khi cho tàu gây hấn với Philippine rồi tới VN. Chắc chắn là Mỹ đại diện cho thế giới tự do không thể đế cho Hoa Lục muốn là sao thì làm, và Mỹ vừa điều Hàng không mẫu hạm hướng về vùng biển đông tranh chấp này. Hoa Lục lúc này cũng chưa dám đối đầu với Mỹ, chỉ hù doạ mấy nước nhỏ như VN và Philippine thôi. Nếu Mỹ muốn giúp VN thật sự thì nên kèm theo điều kiện VN phải mở rộng thêm về tự do và dân chủ cho dân chúng. Đó cũng là lẽ tất nhiên như vùng Trung Đông và Bắc Phi mà VN phải lấy đây là 1 kinh nghiệm...
6/14/201122:06:35
Guest
Kieu thanh . That ko ho then ma con cao giong hu doa ca nguoi MY thoi neu la nguoi tau lai thi nen tim xem lai lich su ve Quang Trung Nguyen Hue ,Ngo Quyen ,Ba Trung ,Ba Trieu de biet tai Sao nha Thanh bo chay khoi nuoc NAM ma gio nay sot lai ten KIEU ......
6/13/201117:49:28
Guest
Thưa Ông Trần bình Nam: Dầu là một bài phiếm nó vẫn mang suy nghỉ của Ông , theo tôi Hoa-Kỳ sẻ không phản ứng mà nếu Hoa-Kỳ phản ứng thì tự mình tìm lấy tai hoạ ,bởi như một Tướng nào của Trung-Quốc đã từng nói : Hoa-Kỳ có dám hy sinh San-Francisco hay Los -Angeles để cúu Đài-Loan không ? Hỏi tức là trã lời. Cám ơn Ông.
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.