Hôm nay,  

Hữu Bằng Tự Viễn Phương Lai

1/19/201100:00:00(View: 13375)
Hữu Bằng Tự Viễn Phương Lai
Nguyễn Xuân Nghĩa

Cạn Chén Ly Bôi...
Năm xưa, 1972, khi nâng rượu chúc mừng Tổng thống Richard Nixon, Tổng lý Quốc vụ viện Chu Ân Lai đã chơi trò láu cá Đông phương với câu nói "hữu bằng tự viễn phương lai"..
"Có bạn đến từ phương xa, không vui sao được!..." Ban tham mưu của Nixon hiển nhiên đã dịch như thế và rỉ tai Tổng thống, rằng Thủ tướng Chu Ân Lai là người uyên bác, nên trích dẫn Luận Ngữ, thiên "Học nhi..." Nhiều nhà chiến lược thì còn thâm thúy hơn mà kết luận cho Tổng thống: "Họ là cộng sản mà vẫn không từ bỏ Khổng tử thì ta còn hy vọng!"
Khi ấy, có gã Ba Giai quàng vai Tú Xuất mà cười xằng xặc dưới chân dung của Cống Quỳnh: "Cái thằng họ Chu này đểu!"
Số là học trò hỏi thầy Khổng, rằng nếu có bọn Rợ phương Tây đến học ta chữ Lễ thì mình có dạy không" Thầy bèn vuốt râu rung đùi mà phán: "không vui sao được!" Dạy cho chúng thành người văn minh đi chứ. Từ thầy Khổng đến Chu Tổng lý thì bọn Rợ này hết là dân Trung Á, Tây Vực hay cường Tần, mà là bọn Hồng mao, Mỹ đế...
Đâm ra, trong lời chào mừng vẫn có sự kênh kiệu và xỏ lá truyền thống của nền văn minh duy chủng!
Záp một cái qua mấy chục năm... Tuần này đến lượt Tổng thống Barack Obama nâng rượu chào mừng Chủ tịch Hồ Cẩm Đào. Sau bữa trưa vừa ăn vừa làm việc là bữa quốc yến long trọng linh đình dành cho quốc khách. Đứng đắn đàng hoàng lắm chứ không như người tiền nhiệm đáng ghét.
Lần trước, vào năm 2006, Tổng thống Bush rất cao bồi đã dẹp cả bữa trưa lẫn buổi dạ yến! Rồi ban tham mưu rất "rợ phương Tây" của ông còn cho... trỗi lầm quốc thiều Trung Hoa Dân Quốc - Đài Loan - để chào mừng, và ai đó đứng dưới lại hô hiệu chống Thiên triều. Lần này, nước Mỹ văn minh hơn nhiều - nhờ Tổng thống Obama là người văn học.
Lần này có thể là lần cuối mà Hồ Cẩm Đào viếng thăm Hoa Kỳ với tư cách Chủ tịch. Chuyến tầu vét thì phải làm cho đẹp.
Tiệc tùng lùng tùng xoè tại thủ đô Mỹ rồi, ông cầm đầu phái đoàn doanh gia hùng hậu tới Chicago. Không phải vì thành phố này sẽ là đại bản doanh của cuộc vận động tái tranh cử của ông Obama - xin đừng hiểu lầm, tội nghiệp ("). Mà chỉ vì nơi đây có một doanh nghiệp Mỹ nhận vốn đầu tư của Trung Quốc để tham gia sản xuất và tạo việc làm cho dân Mỹ. À ra thế!
Vì đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn, từ hôm 17 trước đó, một phái đoàn doanh gia Hoa lục đã tới Texas ký hàng loạt hợp đồng trị giá tổng cộng là 600 triệu - về bông vải, vật liệu quang năng, máy móc và điện tử. Sau đó mới đến lượt Thiên tử giá lâm và những hứa hẹn lên tới chục tỷ.
Bắc Kinh đấm mõm doanh gia Mỹ để họ đấm mõm báo chí Mỹ viết lách linh tinh cho dư luận Mỹ hiểu là Trung Quốc cũng có đóng góp cho sự phồn vinh Hoa Kỳ. Tinh ý một chút, ta thấy ra... trò bịp theo kiểu một đồng một cốt.
Chỉ vì - tính tới tháng Chín vừa qua - Trung Quốc đội đèn trong số các nước Á châu đầu tư vào Mỹ. Vỏn vẹn có 800 triệu. Còn thua Tân Tây Lan (gấp đôi), Hong Kong (gấp năm, gần bốn tỷ), Đài Loan (4,2 tỷ), Ấn Độ (4,4 tỷ), Nam Hàn (12 tỷ), Singapore (gần 23 tỷ), Úc (gần 46 tỷ) và Nhật Bản (264,2 tỷ!) Không ai thấy truyền thông tối dạ của Mỹ nhắc tới các nước Á châu đó. Họ tạo việc làm cho dân Mỹ mà chẳng om xòm gì cả. Và nói theo kiểu thiên tả Hoa Kỳ, họ phạm tội "outsourcing" vì đầu tư vào Mỹ làm dân chúng Á châu ở nhà mất việc!

Cho đến nay, với 2.850 tỷ trong tay, Trung Quốc chỉ đầu tư gián tiếp là góp vốn vào các ngân hàng Mỹ, nay mới bắt đầu tiến vào khu vực chế biến của kỹ nghệ với một số dự án đầu tư trực tiếp. Nếu báo chí mà có khoe hộ, rằng họ có thể bỏ 500 triệu hùn vốn vào tổ hợp G.E., thì ai ơi xin chớ vội mừng. Con số đó chỉ bằng... 1% tài sản của G.E. thôi. Trong khi ấy, Hoa Kỳ đầu tư trực tiếp ra ngoài hơn 4.300 tỷ, cao gấp bội so với đầu tư của toàn khối Á châu, là 2.900 tỷ.
Cho nên, xin đặt màn trình diễn của Hồ Cẩm Đào vào đúng kích thước của nó. Chuyện chưa có gì mà ầm ĩ. Chuyện đáng ầm ĩ là hàng loạt vấn đề không có giải pháp trước và sau quốc yến.
Hồ Chủ tịch - cái tên này có "dớp" - có ba cái mũ.
Mũ Chủ tịch nước thì đội lên đầu qua Mỹ. Mũ Tổng bí thư đảng thì để nhà, sau Đại hội 18 vào tháng 10 năm tới sẽ phải trao cho Tập Cận Bình. Mũ chủ tịch Trung ương Quân ủy hội - lãnh đạo quân đội - thì còn hy vọng giữ được lâu hơn một chút, nếu Tập Cận Bình không đòi ngay trong năm 2013. Ông Hồ chỉ có thể múa võ cho đẹp trong thẩm quyền của Chủ tịch, đẹp mà chưa thể là những đòn dứt điểm nếu chưa trở về tìm sự đồng thuận trong Bộ Chính trị và Quân ủy.
Mà những vấn đề gai góc trong thượng đỉnh này lại thuộc phạm vi thẩm xét và quyết định của đảng và các tướng lãnh: chuyện níu áo Bắc Hàn, can gián Iran hay đối thoại về quân sự với Hoa Kỳ. Còn có hai năm cuối ở tại chức, tội gì mà Hồ Cẩm Đào lấy rủi ro hòa dịu với Mỹ, để thế hệ đứng sau sẽ nhân đó mà sớm giật mất ấn tín của Quân ủy Trung ương"
Một chi tiết có cho thấy điều ấy. Vụ chiến đấu cơ tàng hình đời thứ năm là Đông Phong F-20 bỗng nhiên bay thử ngay khi Tổng trưởng Quốc phòng Robert Gates sắp gặp Hồ Cẩm Đào tại Bắc Kinh cho thấy sự mờ ảo của quyền lực trong thâm cung. Theo báo chí tường thuật lời phát biểu của viên chức ngoại giao Mỹ tham dự buổi diến kiến thì Hồ Chủ tịch hơi ngạc nhiên khi được ông Gates hỏi về chuyện này. Dường như ngài không biết! Chúng ta sẽ còn trở lại chuyện mờ ảo đó.
Nhưng, dù chẳng là thầy bói hay phù thủy, ta cũng đoán là nguyên thủ hai quốc gia sẽ tràn đầy tinh thần hữu nghị mà chẳng đi tới đâu. Ngoài việc hô khẩu hiệu, Hồ Cẩm Đào không thể trả lời rằng có hay không và cứ phải theo sát kịch bản soạn sẵn ở nhà. Mà ông Obama thì cũng chẳng thể hoà hoãn trông đợi vào thiện chí của Bắc Kinh, như đã từng trong hai năm qua. Mơ mộng nữa thì ông sẽ thất cử. Ông sẽ đòi những điều mà Hồ Cẩm Đào không thể lập tức đáp ứng được và biết là nếu cứng cựa và khéo xử, ông còn hy vọng chào mừng Tập Cận Bình...
Cho nên sau nhiều lần trì hoãn, mặc cả, Thượng đỉnh Mỹ-Hoa đã thành hình. Với hy vọng thành công rất thấp. Hai vị nguyên thủ cạn chén chúc mừng mà cũng là chén ly bôi. Chén chia tay. Đấy là lúc ông Obama có thể quay ra tuyên bố với báo chí: có bằng hữu từ phương xa tới là vui rồi... Và chờ đợi kỳ sau.

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.