Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Say Nắng Hay Say Nóng-heatstroke: Có Thể Tử Vong

04/08/200100:00:00(Xem: 5298)
Bây giờ là mùa hè, nhiệt độ lên cao, rất nóng.
Từ già đến trẻ, ai cũng có thể bị say nóng hay say nắng đột ngột (heatstroke). Dễ bị say nóng là những bệnh nhân không được chăm sóc thường xuyên. Có trường hợp bệnh nhân không biết mình đang bị thiếu nước trong cơ thể, hoặc biết bị say nóng mà không biết phải tự chữa như thế nào"
Con nít và người mập dễ bị say nắng. Ăn nhiều làm máu dồn vào ruột khi tiêu hóa cũng dễ bị say nắng. Người già lớn tuổi hay bệnh nhân bị tim mạch, tiểu đường, bị bệnh ngoài da như cứng bì (scleroderma) có thể bị bệnh say nắng nặng. Uống thuốc lợi tiểu, thuốc chữa bệnh ưu trầm, hay uống thuốc chống histamines có thể thay đổi thêm bớt nhiệt độ trong cơ thể do sự điều chỉnh hệ thống bài tiết mồ hôi và do đó cũng dễ bị say nóng. Sống trong những vùng nóng và ẩm cần phải lưu ý say nắng hay say nóng hơn là sống trong những nơi có nhiệt độ ôn hoà.
Say nắng khởi đầu bằng những triệu chứng như chóng mặt, nóng sốt, hay tâm thần thay đổi. Bị say nóng nặng, dễ rơi vào hôn mê. Khi thấy một cụ già sống trong nơi không thoáng khí, không máy lạnh, nhất là trong những ngày nóng nực nhiệt độ lên cao tới 110 độ F, mà đột nhiên cụ già lên cơn lẩn thẩn thì phải để ý ngay tới say nóng.
Tập thể dục hay hoạt động ngoài trời nóng nực và đột nhiên thấy những triệu chứng kể trên cũng phải nghĩ tới say nắng. Ngoài ra, bệnh nhân còn thấy da bị khô, người ra mồ hôi như tắm. Có nhiều người còn trẻ và khỏe mạnh nhưng nếu tập thể dục quá mạnh cũng bị say nóng. Bệnh nhân phát hiện những triệu chứng khác như suy thận, nhiễm axít lactít (lactic acidosis) trong máu, hoặc mất thăng bằng vài thứ muối trong cơ thể, như giảm chất vôi.
Trường hợp nhẹ hơn, chưa phải là say nắng, nhưng bệnh nhân có những triệu chứng như thấy yếu, chóng mặt, nhức đầu, ói, mửa, chuột rút. Đôi khi bị tái mặt, nhịp tim đập nhanh, huyết áp xuống thấp, hơi thở hổn hển. Bệnh nặng hơn sẽ lên kinh phong, mắt mờ, và hôn mê.

Trong việc điều trị bệnh nhân say nắng, bác sĩ phải theo rõi tim mạch, thử nghiệm như đếm máu (CBC), đo lượng muối trong cơ thể, theo rõi nhiệt độ trong người, đo áp huyết, đo chức năng gan và thận, thử nghiệm độ máu đông đặc, khám nhịp tim và đo hóa chất creatine phosphokinase trong máu.
Sau đây là vài lời khuyên để tránh bệnh say nắng, đặc biệt cho những người già, hay cho bệnh nhân đang uống vài loại thuốc chữa bệnh dị ứng hay ưu trầm, thuốc giảm cao huyết áp, v..v.., hoặc cho những người thường làm việc hay tập thể dục ngoài trời nóng, những người không có máy điều hòa không khí trong nhà, những người bị mập, hoặc trước đây đã có lúc không chịu đựng được nóng.
. Cần uống nhiều nước, mỗi giờ nên uống từ 2 tớ 4 li nước lạnh. Không được uống rượu vì rượu sẽ dễ làm mất nước trong cơ thể.
. Nếu phải làm việc ngoài trời nóng thì phải tập luyện ít ra 10 ngày trước cho quen. Chẳng hạn, ngày đầu ra ngoài nóng khoảng 15 phút rồi vào nhà nghỉ ngơi. Ngày sau ra lâu thêm, 20 phút, rồi lại nghỉ. Nghĩa là sẽ từ từ tăng cao sự chịu đựng với nóng mỗi ngày, theo thời gian.
. Nếu bắt buộc phải ra ngoài trời thì nên đứng dưới bóng mát, mặc quần áo mỏng và thoáng, dùng vải lạt mầu để đỡ hấp thụ nhiều ánh sáng mặt trời. Nên thoa kem chống nắng 15 độ, ít ra 30 phút, trước khi ra ngoài.
. Trong nhà thấy nóng quá thì phải vặn máy lạnh, tắm nước lạnh, hay quấn khăn lạnh xung quanh người. Tránh dùng lò nóng trong nhà thường xuyên.
. Nên coi khí tượng và nhiệt độ trước khi ra ngoài trời. Nếu cơ thể thấy báo hiệu vài triệu chứng như yếu mệt, chóng mặt, muốn ói, nhức đầu hay khô miệng thì lập tức ra khỏi chỗ nóng, uống nhiều nước và đi kiếm bác sĩ ngay.
(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).
Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.