Trong nhiều chục năm qua, yêu cầu tiêm chủng trước khi đến trường là cách hiệu quả để bảo đảm phần lớn trẻ em được bảo vệ khỏi những bệnh từng gieo kinh hoàng như sởi, quai bị, rubella, uốn ván, bạch hầu, ho gà… Ảnh: istockphoto.
Tổng Y sĩ Florida, bác sĩ Joseph Ladapo, đang chuẩn bị bãi bỏ quy định tiêm chủng bắt buộc cho học sinh trên toàn tiểu bang. Quyết định này được cảnh báo sẽ làm tăng số ca lây nhiễm, nhập viện, và có thể gây thiệt mạng cho trẻ em. Nếu thực hiện, Florida sẽ là tiểu bang đầu tiên chính thức tháo bỏ hàng rào bảo vệ này, mở đường cho các nơi khác làm theo và khiến niềm tin vào chủng ngừa, vốn đã suy giảm, càng thêm lung lay.
Trong nhiều chục năm qua, yêu cầu tiêm chủng trước khi đến trường là cách hiệu quả để bảo đảm phần lớn trẻ em được bảo vệ khỏi những bệnh từng gieo kinh hoàng như sởi, quai bị, rubella, uốn ván, bạch hầu, ho gà… Nhờ đó, nước Mỹ giữ được mức chích ngừa cao và ngăn chặn nhiều ổ dịch. Nhưng những năm gần đây, ngày càng nhiều phụ huynh xin miễn với lý do “tôn giáo” hay “niềm tin cá nhân”, làm cho tỷ lệ chích ngừa của trẻ mẫu giáo rơi xuống dưới ngưỡng an toàn và tiếp tục giảm.
Nguy cơ bùng phát dịch không nằm ở con số trung bình toàn quốc, mà ở những nơi tập trung nhiều trẻ chưa được tiêm. Ngay tại Florida, tình hình đã đáng lo: theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), 11,2% trẻ chưa chích đủ hai liều vaccine sởi – quai bị – rubella, hơn 5% có giấy miễn chích ngừa; cả hai đều cao hơn mức chung của nước Mỹ. Một số địa phương còn thấp hơn nhiều: ở Sarasota, chưa tới 80% trẻ mẫu giáo được tiêm, trong khi số đơn miễn cao gấp đôi trung bình toàn bang. Những “lỗ hổng” như vậy biến trường học và nhà giữ trẻ thành ổ bệnh.
Nếu bỏ quy định bắt buộc, tình trạng này sẽ càng nặng. Những phụ huynh vốn do dự sẽ có cớ để không đưa con đi chích ngừa. Và thông điệp gửi đi sẽ rất rõ: tiêm vaccine không còn là điều cần thiết.
Điều đáng lo hơn, quyết định này diễn ra trong bối cảnh phong trào chống vaccine lan rộng, được cổ vũ bởi chính những nhân vật cầm quyền. Ladapo từng nhiều lần đưa ra phát biểu sai lệch về vaccine mRNA, thậm chí quảng bá những “thuốc chữa” COVID-19 đã bị bác bỏ như ivermectin. Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. cũng thúc đẩy chương trình chống vaccine trên quy mô lớn, khiến nhiều giới chức y tế công cộng phải từ chức.
Tranh luận xoay quanh một câu hỏi: tiêm vaccine là lựa chọn cá nhân hay trách nhiệm của cả cộng đồng? Ladapo tuyên bố: “Tôi là ai mà dám bảo quý vị phải cho con mình chích thứ gì vào cơ thể của chúng?” Nhưng dịch bệnh truyền nhiễm không chừa ai. Muốn ngăn chặn, gần như mọi người đều phải góp phần.
Khảo sát gần đây cho thấy chỉ 4 trong 10 người Mỹ coi việc chích ngừa cho trẻ là “rất quan trọng”, giảm mạnh so với 6 trong 10 người cách đây năm năm. Xu hướng này trùng với đà giảm niềm tin vaccine trên toàn thế giới. Điều quan trọng là chính vì vaccine quá thành công nên nhiều người quên mất giá trị của nó: chỉ trong 50 năm qua, vaccine đã cứu sống hơn 150 triệu người. Nếu để tỷ lệ tiêm chủng tiếp tục tụt dốc, nước Mỹ sẽ phải học lại bài học cũ — bằng những ổ dịch bùng phát ngay trong lớp học và bệnh viện nhi đồng.
Nếu kế hoạch của Ladapo thành hiện thực, Florida sẽ trở thành nơi thử nghiệm cho sự quay ngược đồng hồ y tế công cộng. Từ đây, những bệnh từng bị đẩy lùi có thể tìm lại đường quay về, không chỉ ở Florida mà còn lan sang các tiểu bang khác. Và cái giá phải trả sẽ không chỉ là con số thống kê, mà là sức khỏe và sinh mạng của những đứa trẻ vốn lẽ ra được bảo vệ từ đầu.
Gửi ý kiến của bạn
