Không phải ai cũng có thể sử dụng các loại thuốc bổ sung Probiotics. Chúng có thể gây phản tác dụng, đặc biệt là sau khi dùng thuốc kháng sinh hoặc với bệnh nhân ung thư. Việc sử dụng bừa bãi có thể làm giảm sự đa dạng hệ vi khuẩn trong cơ thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả điều trị và sức khỏe. (Nguồn: pixabay.com)
Thời gian gần đây, Probiotics thường được ca ngợi như “thuốc tiên” chữa đủ thứ bệnh, từ khó tiêu, tâm thần đến nội tiết. Nghe qua tưởng chỉ cần bổ sung vi khuẩn tốt là ruột khỏe mạnh. Nhưng thực tế không phải ai cũng phù hợp. Suzanne Devkota, Giám đốc Human Microbiome Research Institute (Cedars-Sinai), từng cho rằng Probiotics bán ngoài hiệu thuốc chỉ phí tiền. Song hai nghiên cứu năm 2018 khiến bà phải thay đổi nhận định: dùng Probiotics sau kháng sinh không giúp ích mà còn cản trở phục hồi.
Thử nghiệm trên 21 người: nhóm uống Probiotics là nhóm phục hồi chậm nhất, sau 5 tháng vẫn chưa trở lại bình thường. Ngược lại, nhóm để tự hồi phục mất 21 ngày, còn nhóm cấy lại vi khuẩn từ phân chỉ cần 1 ngày. Nhà miễn dịch học Eran Elinav (Viện Weizmann, Israel) cảnh báo: số chủng vi khuẩn trong Probiotics quá ít, lại có thể lấn át hàng ngàn chủng tự nhiên trong ruột.
Không chỉ người khỏe mạnh, tác động tiêu cực còn rõ với bệnh nhân ung thư dùng liệu pháp miễn dịch. Một nghiên cứu năm 2021 đăng trên Science cho thấy bệnh nhân u ác tính ăn nhiều chất xơ nhưng không dùng Probiotics phản ứng tốt gấp năm lần với liệu pháp miễn dịch so với nhóm ăn ít chất xơ. Ngược lại, nhóm dùng Probiotics dù ăn nhiều chất xơ cũng không cải thiện bao nhiêu. Giáo sư Jennifer Wargo (MD Anderson, Đại học Texas) kết luận: Probiotics có thể làm mất lợi ích của chế độ ăn giàu chất xơ. Probiotics cũng có thể làm giảm mạnh sự đa dạng hệ vi khuẩn. Trong khi đó, hệ vi khuẩn càng đa dạng càng giúp cơ thể linh hoạt trước các tác động bất lợi.
Nhiều nghiên cứu khác cũng đặt câu hỏi. Trong thai kỳ, Probiotics có thể giúp giảm viêm, cải thiện sử dụng insulin và giảm cơ nguy tiểu đường thai kỳ, nhưng bằng chứng chưa rõ ràng, thậm chí có nghiên cứu cho thấy chúng làm tăng cơ nguy tiền kinh sản. Bác sĩ sản phụ khoa Ammar Joudeh (Đại học California, San Francisco) khuyến cáo không nên tự mua Probiotics vì chất lượng các sản phẩm bán tràn lan khác nhau, lại không được FDA kiểm soát chặt chẽ.
Vậy nếu không dùng Probiotics thì sao? Theo Chaudhary, trong một số trường hợp như tiêu chảy do nhiễm trùng, chúng có thể hữu ích. Nhưng nhìn rộng hơn, hiệu quả vẫn còn xa với kỳ vọng. Giải pháp tốt nhất, theo Devkota, là duy trì chế độ ăn đa dạng, nhiều chất xơ, rau củ, trái cây, thực phẩm nguyên chất. Sữa chua, kombucha hay thực phẩm lên men tự nhiên cũng có lợi nhưng không bền lâu.
Các chuyên gia tin rằng trong tương lai sẽ có những loại Probiotics vượt trội, được thiết kế riêng phù hợp với từng cơ thể. Cho đến khi đó, mọi người không nên lạm dụng hay dùng theo cảm tính.
VB biên dịch
Nguồn: “Probiotic supplements won't help certain types of people. Are you one of them?” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.
Gửi ý kiến của bạn


