WESTMINSTER, Calif. (AP) -- Bản tin sau đây của ký giả Terence Chea, hãng thông tấn AP, phổ biến hôm 21-10-2004.
Thị xã Westminster và thị xã láng giềng Garden Grove, nơi có cộng đồng người Việt đông nhất Hoa Kỳ, từ lâu đã là thành trì Cộng Hòa, nhưng các thay đổi vì thế hệ trẻ lên và vì các e ngại về chính sách của Bush đã làm suy yếu sức ủng hộ Cộng Hòa từ người Mỹ gốc Việt.
Dù vậy, bất kể quan ngại về Bush, về cuộc chiến Iraq và về nền kinh tế suy yếu, không bao nhiêu người dồn sang ủng hộ TNS John Kerry, người đã lấy thành tích quân sự Cuộc Chiến VN làm trung tâm khi mới tranh cử.
Hầu hết người Mỹ gốc Việt tôn trọng rằng Kerry, không giống Bush, đã liều thân và chiến đấu chống CS khi là 1 thuyền trưởng giang tốc Sông Cửu Long. Nhưng chính những gì Kerry làm khi rời chiến trường mới làm họ nổi giận.
Sức chống Cộng vẫn mạnh mẽ nơi đây, ít nhất giữa các tiếng nói chính trị. Đầu năm nay, các hội đồng thị xã Westminster và Garden Grove đã thông qua các nghị quyết cấm người CS vaò thăm khu vực này. (VB ghi chú: đúng ra là muốn thăm phải thông báo trước 2 tuần, và mọi chi phí thì Bộ Ngoại Giao phaỉ trả.) Mới 5 năm trước, khoảng 15,000 người biểu tình gần 2 tháng, khi 1 chủ tiệm video treo cờ CSVN và ảnh Hồ Chí Minh.
Cử tri Mỹ gốc Việt có truyền thống ủng hộ Cộng Hòa bởi vì lập trường chống CS mạnh mẽ của Đảng CH. Nhưng điều này đang thay đổi. Từ năm 1992 tới 2002, số lượi người Việt ghi danh Cộng Hòa ở Quận Cam đã giảm khoảng 60% để chỉ còn 1/3, khi có thêm cử tri chọn lập trường độc lập và Dân Chủ, theo lời Christian Collet, giaó sư khoa học chính trị ở UC Irvine.
Người Việt trưởng than2h ở Mỹ có khuynh hướng cởi mở cấp tiến hơn, và ít Cộng Hòa tính hơn ba mẹ họ. Họ lo ngại về giaó dục, việc làm và kinh tế hơn là về CS và quan hệ Việt-Mỹ.
“Đảng của Bush đang đưa Mỹ đi xuống. Chúng ta cần đổi sang Dân Chủ,” theo lời Dang Tran, 37 tuổi, 1 tài xế xe tải ngụ ở Lawndale. “Chúng ta không cần nói về Cuộc Chiến VN nữa. Chuyện xưa rồi.”
Nhưng ủng hộ Đảng Dân Chủ không có nghĩa là bầu cho Kerry.
Nhiều di dân lớn tuổi còn nhớ Kerry là 1 cựu chiến binh giận dữ đã làm trật chìa Cuộc Chiến VN và ném huy chương trong 1 cuộc biểu tình phản chiến ở thủ đô Washington.
“Ông ta là kẻ thân cộng y hệt như Jane Fonda và Tom Hayden,” theo lời Ky Ngo, 51 tuổi, nhà hoạt động Cộng Hòa lâu năm ở Quận cam. “Chúng tôi mất nước vì ổng. Ổng giúp CS khi nói rất xấu về cuộc chiến. Ổng bôi nhọ chiến binh của chúng tôi.”
Kerry cũng còn được nhớ là chủ tịch 1 tiểu ban Thượng Viện ngăn cản Dự Luật Nhân Quyền VN sau khi thông qua Hạ Viện với tỉ phiếu 410-1 hai năm trước. Bạn ông, cựu chiến binh John McCain (CH-Arizona) và nhiều chuyên gia ngoaị giao khac1 đồng ý với Kerry, người lý luận rằng làm việc với CSVN là cách tốt nhất để thúc đẩy nhân quyền, và thông qua dự luật sẽ chỉ tiếp tay bọn quá khích trong Đảng CSVN.
Tuy vậy, truyền thông Việt ngữ lên án Kerry vuốt ve CS.
“Khi ổng chống Dự Luật Nhân Quyền VN, thì y hệt như đâm dao vào ngực vậy,” theo lời Duc Nguyen, 32 tuổi, 1 nhà hoạt động cộng đồng và là đảng viên Dân Chủ ở Fountain Valley. “Tôi hy vọng ổng xem xét ước vọng của cử tri Việt.”
Một số cựu chiến binh VNCH đã thất vọng với Bush, nhưng vẫn không thể bỏ phiếu cho kerry.
Ngoc Tran, 58 tuổi, ngụ ở Westminster, 1 cựu sĩ quan không quân, chưa biết là sẽ bỏ phiếu cho ai.
“Tôi tôn trọng tất cả lính Mỹ chiến đấu ở VN, nhưng khi Kerry về Mỹ, ông nói nhiều dối trá,” ông Ngoc nói, khi bàn chính trị với các bạn cựu chiến binh ở bàn cà phê.
Nơi khác, người Mỹ gốc Việt cũng có cảm xúc lẫn lộn về Kerry.
Hung Nguyen, 32 tuổi, ngụ ở Fairfax, Va. bất đồng với lập trường Kerry về VN, nhưng lý luận rằng cả 2 ứng viên ủng hộ làm việc hợp tác với CSVN, nên các vấn đề khác quan trọng hơn. Dù vậy, ông dè dặt.
“Tôi không muốn làm am61t uy tín của tôi với cộng đồng bằng cách ủng hộ triệt để Kerry,” theo lời Nguyen, 1 nhà hoạt động Dân Chủ ở vùng Washington DC. “Đây là 1 trận đánh ngược dốc cho chúng tôi để thuyết phục phần còn lại của cộng đồng.”
Thị xã Westminster và thị xã láng giềng Garden Grove, nơi có cộng đồng người Việt đông nhất Hoa Kỳ, từ lâu đã là thành trì Cộng Hòa, nhưng các thay đổi vì thế hệ trẻ lên và vì các e ngại về chính sách của Bush đã làm suy yếu sức ủng hộ Cộng Hòa từ người Mỹ gốc Việt.
Dù vậy, bất kể quan ngại về Bush, về cuộc chiến Iraq và về nền kinh tế suy yếu, không bao nhiêu người dồn sang ủng hộ TNS John Kerry, người đã lấy thành tích quân sự Cuộc Chiến VN làm trung tâm khi mới tranh cử.
Hầu hết người Mỹ gốc Việt tôn trọng rằng Kerry, không giống Bush, đã liều thân và chiến đấu chống CS khi là 1 thuyền trưởng giang tốc Sông Cửu Long. Nhưng chính những gì Kerry làm khi rời chiến trường mới làm họ nổi giận.
Nhiều người phẫn nộ vì Kerry phản chiến khi là cựu chiến binh trẻ, rồi thì hợp tác với các lãnh tụ CSVN và không có lập trường cứng rắn về nhân quyền và dân chủ cho VN.
Bush cũng ủng hộ hợp tác với CSVN, nhưng Kerry bị cộng đồng VN thù ghét hơn khi làm thượng nghị sĩ đã giúp bình thường bang giao Việt-Mỹ và ngăn cản dự luật ràng buộc viện trợ Mỹ vào sự cải thiện nhân quyền ở VN.
Điều này đã tiếp đạn cho đảng viên Cộng Hòa gốc Việt chỉ trích Kerry, và làm khó khăn ngay cả cho các đảng viên Dân Chủ vận động cho Kerry.
“Đây là vấn đề rất tế nhị cho bất kỳ ai ghi danh Đảng Dân Chủ,” theo lời cô Xuan Vu, 31 tuổi, nhà hoạt động cộng đồng và là Dân Chủ tại Quận Cam. “Người ta cảm thấy rất do dự về Kerry. nếu họ bầu cho Kerry, thực sự chỉ là vì họ không ưa Bush.”
Russ Lopez, phát ngôn nhân California của ban vận động Bush-Kerry, từ chối bình luận.
Trong các thập niên từ khi CS chiếm trọn VN, hàng trăm ngàn người Việt, nhiều người liên hệ với chính phủ và quân đội VNCH, đã định cư ở Mỹ. Hơn 1 triệu người đang sống ở Mỹ, với các cộng đồng đang tăng ở San Jose, Houston, Bắc Virginia. Nhưng Quận Cam mới là đông nhất -- 130,000 người Việt, theo thống kê 2002.
Chuyện của họ y hệt người Mỹ gốc Cuba, một cộng đồng có truyền thống theo Cộng Hòa mà sự trung thành đang chuyển dời cùng với 1 thế hệ cử tri mới. Nhưng dân Cuba có ảnh hưởng hơn, bởi vì họ tập trung tại tiểu bang nghiêng ngửa Florida. Còn dân Việt sống phân tán, mà các cộng đồng đông nhất lại nằm trong California, nơi đã có đa số theo Dân Chủ.
Tại Little Saigon, các đại lộ rộng với 2 bên là các trung tâm thương mại, đầy các tiệm ăn, nhà băng, cơ sở điạ ốc, phòng mạch, cơ sở du lịch và siêu thị nhằm phục vụ dân Việt. Phản ảnh sức mạnh chính trị, các đường cắm đầy bảng hiệu tranh cử của các ứng viên Việt đang tranh vào học khu, hội đồng nghị viên, và chức thị trưởng. Năm nay, còn có 1 ứng viên dân biểu tiểu bang, Trần Thái Văn, người có thể sẽ là dân cử Mỹ gốc Việt cấp cao nhất nếu đắc cử.
Sức chống Cộng vẫn mạnh mẽ nơi đây, ít nhất giữa các tiếng nói chính trị. Đầu năm nay, các hội đồng thị xã Westminster và Garden Grove đã thông qua các nghị quyết cấm người CS vaò thăm khu vực này. (VB ghi chú: đúng ra là muốn thăm phải thông báo trước 2 tuần, và mọi chi phí thì Bộ Ngoại Giao phaỉ trả.) Mới 5 năm trước, khoảng 15,000 người biểu tình gần 2 tháng, khi 1 chủ tiệm video treo cờ CSVN và ảnh Hồ Chí Minh.
Cử tri Mỹ gốc Việt có truyền thống ủng hộ Cộng Hòa bởi vì lập trường chống CS mạnh mẽ của Đảng CH. Nhưng điều này đang thay đổi. Từ năm 1992 tới 2002, số lượi người Việt ghi danh Cộng Hòa ở Quận Cam đã giảm khoảng 60% để chỉ còn 1/3, khi có thêm cử tri chọn lập trường độc lập và Dân Chủ, theo lời Christian Collet, giaó sư khoa học chính trị ở UC Irvine.
Người Việt trưởng than2h ở Mỹ có khuynh hướng cởi mở cấp tiến hơn, và ít Cộng Hòa tính hơn ba mẹ họ. Họ lo ngại về giaó dục, việc làm và kinh tế hơn là về CS và quan hệ Việt-Mỹ.
“Đảng của Bush đang đưa Mỹ đi xuống. Chúng ta cần đổi sang Dân Chủ,” theo lời Dang Tran, 37 tuổi, 1 tài xế xe tải ngụ ở Lawndale. “Chúng ta không cần nói về Cuộc Chiến VN nữa. Chuyện xưa rồi.”
Nhưng ủng hộ Đảng Dân Chủ không có nghĩa là bầu cho Kerry.
Nhiều di dân lớn tuổi còn nhớ Kerry là 1 cựu chiến binh giận dữ đã làm trật chìa Cuộc Chiến VN và ném huy chương trong 1 cuộc biểu tình phản chiến ở thủ đô Washington.
“Ông ta là kẻ thân cộng y hệt như Jane Fonda và Tom Hayden,” theo lời Ky Ngo, 51 tuổi, nhà hoạt động Cộng Hòa lâu năm ở Quận cam. “Chúng tôi mất nước vì ổng. Ổng giúp CS khi nói rất xấu về cuộc chiến. Ổng bôi nhọ chiến binh của chúng tôi.”
Kerry cũng còn được nhớ là chủ tịch 1 tiểu ban Thượng Viện ngăn cản Dự Luật Nhân Quyền VN sau khi thông qua Hạ Viện với tỉ phiếu 410-1 hai năm trước. Bạn ông, cựu chiến binh John McCain (CH-Arizona) và nhiều chuyên gia ngoaị giao khac1 đồng ý với Kerry, người lý luận rằng làm việc với CSVN là cách tốt nhất để thúc đẩy nhân quyền, và thông qua dự luật sẽ chỉ tiếp tay bọn quá khích trong Đảng CSVN.
Tuy vậy, truyền thông Việt ngữ lên án Kerry vuốt ve CS.
“Khi ổng chống Dự Luật Nhân Quyền VN, thì y hệt như đâm dao vào ngực vậy,” theo lời Duc Nguyen, 32 tuổi, 1 nhà hoạt động cộng đồng và là đảng viên Dân Chủ ở Fountain Valley. “Tôi hy vọng ổng xem xét ước vọng của cử tri Việt.”
Một số cựu chiến binh VNCH đã thất vọng với Bush, nhưng vẫn không thể bỏ phiếu cho kerry.
Ngoc Tran, 58 tuổi, ngụ ở Westminster, 1 cựu sĩ quan không quân, chưa biết là sẽ bỏ phiếu cho ai.
“Tôi tôn trọng tất cả lính Mỹ chiến đấu ở VN, nhưng khi Kerry về Mỹ, ông nói nhiều dối trá,” ông Ngoc nói, khi bàn chính trị với các bạn cựu chiến binh ở bàn cà phê.
Nơi khác, người Mỹ gốc Việt cũng có cảm xúc lẫn lộn về Kerry.
Hung Nguyen, 32 tuổi, ngụ ở Fairfax, Va. bất đồng với lập trường Kerry về VN, nhưng lý luận rằng cả 2 ứng viên ủng hộ làm việc hợp tác với CSVN, nên các vấn đề khác quan trọng hơn. Dù vậy, ông dè dặt.
“Tôi không muốn làm am61t uy tín của tôi với cộng đồng bằng cách ủng hộ triệt để Kerry,” theo lời Nguyen, 1 nhà hoạt động Dân Chủ ở vùng Washington DC. “Đây là 1 trận đánh ngược dốc cho chúng tôi để thuyết phục phần còn lại của cộng đồng.”
Send comment
