Hôm nay,  

Những Giải Thưởng Pulitzer Biết Nói

05/05/202523:35:54(Xem: 2655)

Putlizer

Hôm nay thứ Hai, 5/5, những giải thưởng Pulitzer được gọi tên, như một cơn mưa rào tưới tẩm lên bầu khí quyển cằn cỗi đang bị những vòi bạch tuộc từ Tòa Bạch Ốc hút cạn ô-xy. Cơn mưa làm dịu đi mặt đất đang sắp vỡ toang vì những nhát búa tạ giáng xuống từ một chính quyền không phải của người Mỹ. Từ mặt đất ấy, hoa trái đâm chổi nẩy lộc. Những mầm non hy vọng như đang rướn mình vươn lên khỏi mặt đất.

Về những giải thuộc hạng mục Truyền Thông (Journalist), loạt phóng sự “Life Of Mother” – Cuộc Đời Của Mẹ – gồm 15 bài của nhóm ký giả tờ báo độc lập ProPublica giành giải Public Service (Phục Vụ Cộng Đồng.) Life Of Mother là những bài phóng sự phơi bày sự nguy hiểm chết người của lệnh cấm phá thai dưới chính quyền Donald Trump. 15 bài gồm những câu chuyện trải dài khắp các tiểu bang ở Mỹ, đặc biệt ở những bang rực đỏ, nơi quyền sinh sản của người phụ nữ không do họ định đoạt, mà do chính quyền quyết định.

Giải Tường Trình Quốc Tế (National Reporting) thuộc về The Wall Street Journal, vinh danh các ký giả đã ghi lại sự thay đổi quan điểm chính trị sang hướng bảo thủ của tỷ phú giàu nhất thế giới, Elon Musk. Trong đó có cả việc Musk dùng các loại ma túy và các cuộc trò chuyện riêng tư của Musk với Tổng Thống Nga Vladimir Putin.

Giải Bình Luận (Commentary) thuộc về nhà thơ, tác giả Mosab Abu Toha, cộng tác viên của The New Yorker, cho các bài tiểu luận ông viết về sự tàn phá thể chất và tinh thần mà người Palestine phải chịu đựng ở Gaza. Những bài tiểu luận của Mosab Abu Toha kết hợp thực tế với cách viết nhẹ nhàng, thân thuộc của dạng hồi ký để kể lại những gì người Palestine đã trải qua trong hơn một năm rưỡi chiến tranh với Israel.

Chính Abu Toha, 32 tuổi, đã bị Israel bắt giữ năm 2023 tại một trạm kiểm soát khi anh cố gắng đưa vợ và ba đứa con nhỏ chạy trốn khỏi nhà ở Beit Lahia, phía Bắc Gaza.

Tác giả Abu Toha đã viết về cuộc vật lộn của các thành viên trong gia đình anh để tìm kiếm thức ăn ở Gaza, hòa lẫn trong ký ức về bữa ăn hàng ngày của gia đình trước khi chiến tranh diễn ra.

“Tôi khao khát được trở về Gaza, ngồi vào bàn trong bếp với mẹ và cha, pha trà cho các chị em của tôi. Tôi không cần ăn. Tôi chỉ muốn nhìn họ một lần nữa,” Abu Toha viết như thế.

Giải thưởng cho thể loại Tiểu Thuyết (Fiction) về tay nhà văn Percival Everett với tác phẩm James. Tiểu thuyết James là sự tái hiện nhân vật Huckleberry Finn trong tiểu thuyết Adventures of Huckleberry Finn của văn hào Mark Twain. Nhà văn Percival Everett kể lại góc nhìn của Jim, người bạn đồng hành của Huck bị bắt làm nô lệ trong chuyến du lịch mùa Hè. Trong James, Percival Everett đã trao cho nhân vật của Jim một tiếng nói mới, minh họa cho sự phi lý của chế độ chủng tộc thượng đẳng, mang đến một góc nhìn mới về hành trình tìm kiếm gia đình và tự do.

Giữa những tiếng tí tách “pitter-patter” của cơn mưa rào ấy, có một giai điệu ballad nhẹ nhàng vang lên giữa cơn mưa mùa Hạ đầu tháng 5. Ngày 3/1/2025, họa sĩ vẽ biếm họa Ann Telnaes, đã từ bỏ vị trí chủ biên ở Washington Post để phản đối ban biên tập Wapo, dưới sự lãnh đạo của ông chủ Amazon Jeff Bezos, từ chối đăng bức tranh biếm họa bà vẽ chế giễu những người đứng đầu truyền thông và công ty công nghệ đã chấp nhận cúi đầu trước Tổng thống Donald Trump.

Năm tháng sau, bà đoạt giải Pulitzer năm 2025 cho giải thưởng Tranh Vẽ Tường Trình và Bình Luận (Illustrated Reporting and Commentary.)

Pulitzer là giải thưởng danh giá vinh danh những thành tựu của người Mỹ trong lĩnh vực báo chí, sách, kịch và âm nhạc. Bà Marjorie Miller, đại diện cho Pulitzer Prizes 2025 đã nhấn mạnh khi công bố giải thưởng hôm thứ Hai, 5/5: “Những người vào chung kết và chiến thắng năm nay là tác giả của những tác phẩm dũng cảm có sức ảnh hưởng cũng như các tác giả và nhà biên soạn đã bảo vệ các giá trị của họ.”

Những giá trị đó mà bà Marjorie Miller muốn nhắc đến, chính là giá trị chân chính cốt lõi của một tác phẩm báo chí, văn học, hay nghệ thuật nói chung, được đặt dưới góc nhìn chung của xã hội đương thời. Nghệ thuật không thể tách rời xã hội. Nghệ thuật là tiếng nói bao dung của con người trong xã hội mà họ đang sống. Truyền thông báo chí, văn học nghệ thuật là tiếng nói vạch trần những góc sâu tăm tối nhất trong thời đại.

Giữa cơn ngổn ngang của đế chế độc tài đang sẵn sàng nuốt chửng nước Mỹ, một nét vẽ của họa sĩ biếm họa Ann Telnaes là bài tiếng nói ghi lại lịch sử một giai đoạn. Washington Post có thể từ chối đăng do sợ hãi, nhưng không đo lường nổi thước đo chuẩn mực trong cho tác phẩm của bà.

Giữa chiến tranh và chế độ diệt chủng vẫn đang kéo dài khắp Dải Gaza, gây ra bao thảm cảnh và chết chóc, một bài viết của Mosab Abu Toha là tiếng trống đánh thẳng vào lương tri nhân loại.

Khi quyền thiêng liêng của người phụ nữ vẫn bị kiểm soát, bị quyết định bởi chính quyền của quốc gia họ sống, thì một câu chuyện của ProPublica là một lát cắt phơi bày những tư tưởng bảo thủ, cổ hủ còn tồn tại trong thế kỷ 21.

Nước Mỹ vừa bước qua 100 ngày đầy những u ám và sợ hãi. Mỗi ngày trôi qua với từng sắc lệnh hành pháp như trôi ngược về thời kỳ phôi thai của loài người. Chiến tranh trên thế giới vẫn diễn ra. Sức mạnh quốc gia đánh đổi với thương vong của người dân vô tội. Trong lúc những con người có quyền lực chính trị và quyền lực đồng tiền thờ ơ với nỗi sợ hãi của người dân, quay lưng với thảm cảnh chiến tranh, thì “quyền lực mềm” lên tiếng. Họ không sợ hãi, không lùi bước. Như Ann Telnaes đã viết trong lá thư từ nhiệm: “Tôi sẽ không ngừng gìn giữ sức mạnh của sự thật thông qua các tác phẩm biếm họa của mình, bởi vì như người ta vẫn nói, ‘Nền dân chủ chết trong bóng tối.’”

Để đánh lùi bóng tối, để sống dưới ánh sáng của hệ mặt trời, con người cần có sự can đảm, tự do để hiểu rõ giá trị phẩm giá của chính mình. Nhưng ngược lại, lịch sử ngàn năm đã chứng minh, tự do chưa bao giờ miễn phí. Sinh mạng, tài sản, quyền lợi, những gì được cho là mục đích sống của con người, đều dùng để làm lộ phí để đi đến tự do. Mosab Abu Toha hoàn toàn có thể gặp nguy hiểm nếu ông quay trở về Gaza. Gia đình ông nơi đó. Căn bếp với bàn ăn đầm ấm với người thân ở đó. Ông đã đánh đổi để có tự do và đưa sự thật của chiến tranh đến với thế giới. Họa sĩ Ann Telnaes chấp nhận đánh đổi sự nghiệp ở một tờ báo lừng lẫy lâu đời nhất nước Mỹ để giữ đúng giá trị của mình. James của Percival Everett tái hiện vết thương nô lệ trong cộng đồng người Mỹ da đen. Những giải thưởng Pulitzer này là những tiếng nói từ sâu thẳm của một thế giới chưa bao giờ hoàn mỹ, một xã hội chưa bao giờ công bằng. Đặc biệt, giữa một thế sự đầy biến động trong chính quyền nước Mỹ hiện tại, sự can đảm và giá trị chân chính của nghệ thuật cần thiết hơn bao giờ hết.

Xin cảm ơn những người nghệ sĩ chân chính, những người cầm bút dũng cảm chống lại cái ác, không quỳ gối trước chế độ độc tài.  

Kalynh Ngô

 

  

 

Ý kiến bạn đọc
07/05/202500:54:43
Khách
Bài viết cảm động, sâu sắc. Cám ơn tác giả.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Mùa xuân năm nay, trên công viên trên không High Line của thành phố New York sẽ xuất hiện một tác phẩm điêu khắc quy mô lớn: pho tượng Phật bằng sa thạch cao 27 bộ Anh, mang tựa The Light That Shines Through the Universe (Ánh Sáng Soi Thấu Vũ Trụ), do nghệ sĩ Việt–Mỹ Tuan Andrew Nguyen thực hiện. Tác phẩm sẽ được đặt tại Plinth, không gian dành cho các dự án điêu khắc luân phiên của High Line, thay thế cho pho tượng chim bồ câu khổng lồ Dinosaur của nghệ sĩ Iván Argote, đang trưng bày từ tháng 10 năm 2024.

Trên trang mạng Psychology Today có bài viết về lợi ích của việc bắt đầu học nhạc ở tuổi già. Người cao niên thường phải đối diện với nhiều thách thức như suy giảm nhận thức, cô lập xã hội, trầm cảm. Suy giảm trí nhớ, đặc biệt là suy giảm trí nhớ theo từng giai đoạn và trí nhớ làm việc, là một dấu hiệu của tiến trình lão hóa bình thường, những cũng có thể là dấu hiệu sớm của lão hóa bệnh lý. Tập thể dục, các hoạt động kích thích não bộ có thể giúp duy trì trí nhớ của người lớn tuổi.

Mùa xuân sang có hoa anh đào... Chúng ta thường nghe câu hát này. Hoa sẽ rơi và mùa xuân sẽ trôi qua. Đó là những gì rất đẹp, rất mong manh và rất vô thường. Mùa xuân không chỉ là sự chuyển giao của thời tiết, mà còn là biểu tượng của sự tái sinh và hy vọng. Từ những cánh hoa anh đào mỏng manh của phương Đông đến khu vườn tràn ngập nắng ấm của phương Tây, mùa xuân là yêu thương, cũng là thân phận mong manh của đời người. Hoa anh đào, và mùa xuân là hiển lộ của vô thường, những gì rất đẹp đang trôi qua.

Nhạc sến và nhạc vàng đều hay. Mỗi bên có chất hay riêng, có vẻ đẹp khác nhau, như những thiếu nữ hoa hậu của các trường trên tỉnh so với những cô thôn nữ dưới quê trong hội trăng rằm. Một điểm thường thấy nhất là gái quê thành thật hơn gái tỉnh. Nhạc sến gây xúc động hơn nhạc vàng. Tháng Sáu ấy, ở trong trại Fort Chaffee chờ người bảo trợ, đêm đêm nằm trong căn phòng san sát nhau, cách một vách mỏng. Nghe đủ thứ chuyện trên đời. Nghe cả đủ thứ loại nhạc bởi những giọng ca cảm hứng. Nhạc vàng thường làm tôi lâng lâng lắng nghe rồi băn khoăn buồn buồn, dù người hát thường không đủ tiêu chuẩn. Rồi một lần, giữa đêm hè nóng nực, một anh lính Biệt Động Quân, người trấn đồn biên giới, cất giọng ca sai cả nốt cao lẫn nốt thấp. Anh hát, “Con biết bây giờ mẹ chờ tin con / khi thấy mai đào nở vàng bên nương…”(1) tự nhiên nước mắt tôi ứa ra, rồi chảy thành dòng, không thể nào ngưng được. Đó là chất sôi nổi của nhạc sến.

Sức hút của phim nghe qua tưởng hiển nhiên: ba cô gái ngầu trong y phục cầu kỳ, hát những bản tuyên ngôn tự khẳng định dễ thuộc, đi kèm hình ảnh rực rỡ, dàn dựng sáng tạo. Tất cả lại trôi đi trên làn sóng Hàn lưu đang bành trướng khắp thế giới, từ BTS, Blackpink đến Parasite hay Squid Game. Vậy nhưng, thành công đó không hề “đương nhiên”: đây là câu chuyện hoàn toàn mới trong thời buổi hãng phim chỉ thích bấu víu vào thương hiệu quen thuộc; là phim hoạt hình không dựa vào loạt phim sẵn có, lại mang nặng chi tiết văn hóa Hàn và không có siêu sao phòng vé, trong khi kinh phí ở khoảng một trăm triệu đô-la.

Hội đồng quản trị Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm, hôm nay đã biểu quyết thông qua việc đổi tên cơ sở này thành Trump–Kennedy Center.

VVNM 2025 đánh dấu cột mốc 25 năm thành lập giải thưởng văn học lâu đời nhất của người Việt hải ngoại, lồng trong lịch sử 50 năm người Việt tị nạn. Trong hơn 14,600 trang sách là những câu chuyện của đủ loại ký ức, cảm xúc, có đủ cay, đắng, ngọt, bùi. Có những mất mát; chia xa, có những đoàn viên, thành tựu.

"Kỳ thực, ngày nay đa số người ta không đọc sách nữa, mà chỉ liếc nhìn trên mạng những thông tin trong vài phút đồng hồ rảnh rỗi hiếm hoi, và những thông tin ấy cũng chỉ lưu lại trong bộ nhớ không quá vài sát-na. Xu hướng của thời đại là thế. Cuộc sống càng hiện đại tân tiến, con người càng tất bật vội vàng, càng chóng lãng quên, một nghịch lý hết thuốc chữa của đời sống." Đoạn văn này được trích từ Lời ngỏ cuốn tạp luận "Theo dấu thư hương" đầu tiên của nhà văn Trịnh Y Thư. Trong thời đại mà sự tiện lợi có thể đạt đến mức "AI" trong nhiều lãnh vực bao gồm cả sáng tác nhạc, và có thể một ngày nào đó, phải chăng con người không cần viết thư tay bày tỏ tình cảm bằng cảm xúc tự nhiên từ trái tim vì đã có "AI"???

Vào tối Thứ Bảy, ngày 22 tháng 11 năm 2025, tại Điểm Hẹn Cà Phê Quận Cam, Coffee Factory (tọa lạc tại 15582 Brookhurst St, Westminster, CA 92683), ca sĩ Thúy Anh cùng hai tâm hồn văn nghệ tuổi đôi mươi, Ethan Trần và Henry Ngô, và những khách mời bất ngờ sẽ cống hiến cho quý thính giả một đêm nhạc được chuẩn bị kỹ luỡng từ âm thanh đến ban nhạc. Đêm nhạc Chốn Xưa do ca sĩ Thúy Anh tổ chức và biên tập với sự hỗ trợ của những bằng hữu đồng nghiệp. Ca sĩ Huy MC và Khôi Hồ phụ trách âm thanh. Ban nhạc bao gồm những thành viên giàu kinh nghiệm: Tateng Katindig (keyboardist), Lê Ngọc (guitarist), Vũ Anh Tuấn (bassist), Hoàng Công Luận (keyboardist), Land Richards (drummer).

Một nghiên cứu mới của Đại học King’s College London cho thấy: chỉ cần dành 20 phút xem tranh trong viện bảo tàng cũng đủ để giảm hormone căng thẳng và giúp cơ thể thư giãn. Thí nghiệm được thực hiện tại Courtauld Gallery ở Luân Đôn – nơi trưng bày các tác phẩm của Manet, Van Gogh và Gauguin. 50 tình nguyện viên, tuổi từ 18 đến 40, được chia làm hai nhóm: một nhóm xem tranh gốc trong phòng trưng bày, nhóm còn lại xem bản sao trong không gian bình thường.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.