Hôm nay,  

Bắc Cực: Bàn Đàm Phán Mới Của Trump Và Putin?

21/03/202500:00:00(Xem: 1765)

bac cuc
Nếu Hoa Kỳ rút khỏi Hội đồng Bắc Cực, trật tự khu vực khi đó sẽ do Washington và Moscow dẫn đầu, đẩy Âu Châu vào thế bất lợi. (Nguồn: pixabay.com)

Trong bài diễn văn dài 90 phút trước Quốc hội Hoa Kỳ, Donald Trump nhắc lại tham vọng “giành lấy” Greenland “bằng cách này hay cách khác.”
 
Trump tuyên bố rằng Greenland có ý nghĩa “sống còn đối với an ninh quốc gia” của Hoa Kỳ. Dù nhấn mạnh rằng chính phủ của mình “hoàn toàn ủng hộ quyền tự quyết của Greenland,” ông vẫn không quên mời gọi “nếu các bạn đổi ý, chúng tôi sẵn sàng chào đón các bạn gia nhập Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.”
 
Tuyên bố của Trump về Greenland chỉ là một trong số nhiều vấn đề khiến bức tranh chính trị toàn cầu thêm phần hỗn loạn trong những tuần đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của ông.
 
Khi Tòa Bạch Ốc gia tăng sức ép lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhằm buộc Kyiv mở cửa cho Hoa Kỳ khai thác nguồn khoáng sản của nước này, Trump cũng nhắc đến chuyện đang “thương lượng” với Putin. Thỏa thuận này không chỉ có thể khiến Ukraine mất đi một phần lãnh thổ, mà còn đặt nền tảng cho một mối quan hệ kinh tế sâu rộng hơn giữa Hoa Kỳ và Nga.
 
Hiện tại, Trump và Putin chủ yếu tập trung vào Ukraine. Nhưng các cuộc thảo luận đã mở rộng sang những khu vực khác có thể “thương lượng” – bao gồm cả Bắc Cực.
 
Bắc Cực luôn là “miếng bánh hấp dẫn” với Trump và Putin. Khu vực này đã trở thành điểm nóng địa lý chính trị bởi nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và những tuyến hàng hải mang tính chiến lược.
 
Lối suy nghĩ sặc mùi “mua bán” trong chính trị của Trump đang khiến các thỏa ước song phương trở nên quan trọng hơn các hiệp ước đa phương.
 
Một khi “thương lượng” về Bắc Cực giữa Hoa Kỳ và Nga đã được hoàn thành, nó sẽ đặt dấu chấm hết cho nguyên tắc “hợp tác quanh vùng cực” (circumpolar cooperation) vốn được duy trì từ sau Chiến Tranh Lạnh. Nguyên tắc này từng khẳng định vị thế của tám quốc gia Bắc Cực (A8) – gồm Hoa Kỳ, Canada, Đan Mạch, Na Uy, Nga, Phần Lan, Iceland và Thụy Điển – trong việc hợp tác giải quyết các thách thức chung tại khu vực này.
 
Từ khi Hội đồng Bắc Cực (Arctic Council) được thành lập vào năm 1996, nhóm A8 đã phối hợp chặt chẽ trong các lĩnh vực như bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, an ninh con người và hợp tác khoa học. Mối quan hệ hợp tác này trở nên đặc biệt quan trọng khi biến đổi khí hậu đang khiến băng ở Bắc Cực tan rất nhanh.
 
Không chỉ là diễn đàn hợp tác, Hội đồng Bắc Cực còn đóng vai trò chủ chốt trong việc đàm phán các hiệp ước quan trọng, bao gồm Thỏa ước về tìm kiếm và cứu nạn (2011), Thỏa ước chuẩn bị ứng phó ô nhiễm do tràn dầu (2013), Thỏa ước hợp tác khoa học (2017), Thỏa ước đánh bắt cá Trung tâm Bắc Băng Dương 2018 (CAO) với sự tham gia của EU, TQ, Nhật Bản và Nam Hàn.
 
Dù Hội đồng Bắc Cực từng trụ vững trước những biến động địa lý chính trị như việc Nga sáp nhập Crimea (2014-2015). Nhưng khi chiến sự Ukraine nổ ra, mọi thứ thay đổi chóng mặt: bất đồng leo thang và lòng tin lung lay.
 
Chỉ trong vòng một tháng, các quốc gia Âu Châu và Bắc Mỹ đã quyết định tạm ngừng các cuộc họp định kỳ, hoãn các hoạt động nghiên cứu khoa học, đẩy Moscow vào thế cô lập. Dù một số nghiên cứu vẫn được tiếp tục ở hình thức trực tuyến, nhưng điều kiện tiên quyết để tái hợp tác với Nga là Moscow phải rút quân ra khỏi Ukraine.
 
Trong khi đó, Hoa Kỳ và EU cũng đã áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt nghiêm khắc, trong đó có những biện pháp nhắm trực tiếp vào các dự án năng lượng của Nga tại Bắc Cực.
 
Trước tình thế này, Nga đã chuyển hướng, mở rộng quan hệ với các nước khác như Brazil, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út để tiếp tục khai thác Bắc Cực. Diễn biến này khiến NATO đặc biệt lo ngại, bởi sự hiện diện ngày càng lớn của Nga - TQ trong khu vực có thể làm thay đổi hoàn toàn cục diện quyền lực.
 
Nhưng điều bất ngờ nhất lại đến từ Hoa Kỳ. Khi Trump quay lại với nhiệm kỳ thứ hai, cuộc chơi đã dần thay đổi: thay vì duy trì trật tự hợp tác giữa A8, Bắc Cực có thể sẽ bị phân chia theo một thỏa ước song phương giữa Washington và Moscow.
 
Tòa Bạch Ốc có thể rút khỏi Hội đồng Bắc Cực?
 
Ngày 4 tháng 2, Trump ký sắc lệnh hành pháp xem xét việc rút khỏi các tổ chức quốc tế, bao gồm cả Hội đồng Bắc Cực. Lý do là vì hội đồng này từ lâu đã tập trung vào các vấn đề biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, hai lĩnh vực không nằm trong ưu tiên của chính quyền Trump. Với việc rút khỏi Thỏa ước Paris và cắt giảm nhiều chương trình khoa học về khí hậu, thì việc từ bỏ Hội đồng Bắc Cực hoàn toàn có thể là bước tiếp theo.
 
Trump ủng hộ quan điểm “chính trị cường quốc” hơn là hợp tác đa phương. Điều này có thể khiến cam kết của nhóm A8 đối với sự hợp tác Bắc Cực bị gạt sang một bên. Nếu Hoa Kỳ thực sự rút lui, Hội đồng Bắc Cực khó có thể tiếp tục tồn tại.
 
Chính sách “Nước Mỹ Trên Hết” của Trump đang dần biến viễn cảnh Washington và Moscow cùng phân chia Bắc Cực thành hiện thực. Nếu điều đó xảy ra, các thỏa ước quốc tế mà nhóm A8 từng ký kết sẽ bị gạt sang một bên, kể cả thỏa ước CAO.
 
Riêng Đan Mạch sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu Trump thành công thâu tóm Greenland, bởi khi đó nước này sẽ chẳng còn tiếng nói trong khu vực Bắc Cực. Không chỉ Đan Mạch, các quốc gia Bắc Âu khác như Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan và Iceland cũng sẽ phải nỗ lực rất nhiều để bảo vệ quyền lợi của mình, khi trật tự khu vực dần bị định hình lại theo cách có lợi cho Hoa Kỳ và Nga.
 
Một câu hỏi quan trọng mà các quốc gia Âu Châu cần xem xét là: liệu Trump có thực sự lo ngại về việc Nga mở rộng quyền kiểm soát ở Bắc Cực hay không, nếu điều đó mang lại lợi ích kinh tế cho Hoa Kỳ? Nếu sự hợp tác Mỹ-Nga có thể mang lại cơ hội khai thác tài nguyên rộng rãi hơn, Trump hoàn toàn có thể làm ngơ trước tham vọng của Moscow tại khu vực này.
 
Không những thế, Trump còn có thể ủng hộ Nga trong nỗ lực sửa đổi Hiệp ước Spitsbergen 1920 (Spitsbergen Treaty), vốn đã trao quyền kiểm soát quần đảo Svalbard cho Na Uy nhưng vẫn còn một số giới hạn. Nếu việc thay đổi hiệp ước này giúp mở đường cho Hoa Kỳ và Nga cùng khai thác tài nguyên khoáng sản tại Svalbard cũng như đáy biển Bắc Cực, thì liệu Trump có chấp nhận đánh đổi?
 
Quan trọng hơn, nếu Bắc Cực rơi vào tay Hoa Kỳ-Nga, thì quyền lợi của các cộng đồng bản địa trong khu vực sẽ ra sao? Liệu họ còn có tiếng nói về tương lai của mình? Còn hợp tác khoa học quốc tế trong nghiên cứu về khí hậu và đa dạng sinh học thì sao?
 
Những diễn biến gần đây cho thấy Âu Châu, dù là quốc gia riêng lẻ hay tập thể, đang mất dần khả năng kiểm soát chiến lược trước những chuyển biến địa lý chính trị toàn cầu. Nếu Trump và Putin chính thức bước vào bàn đàm phán về Bắc Cực, Âu Châu sẽ phải chấp nhận một thực tế nghiệt ngã: Hội đồng Bắc Cực sẽ tan rã, và các nguyên tắc hợp tác vùng cực sẽ không còn tồn tại.
 
Những hậu quả của điều đó không chỉ ảnh hưởng đến chính trị, mà còn tác động sâu rộng đến môi trường, khoa học và nhân loại. Nghiên cứu khí hậu sẽ bị đình trệ, các sáng kiến bảo vệ môi trường có thể bị hủy bỏ, các nguyên tắc phát triển bền vững sẽ trở nên vô nghĩa, và hơn hết, tiếng nói của cộng đồng bản địa có thể bị dập tắt hoàn toàn. Lúc đó, Anh và các nước Âu Châu hoặc phải làm gì đó để bảo vệ Bắc Cực và quyền lợi của chính mình, hoặc trơ mắt ra nhìn khu vực này rơi vào tay người khác.

VB biên dịch
Nguồn: “Growing Trump-Putin detente could spell trouble for the Arctic” được đăng trên trang TheConversation.com.
 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.