Hôm nay,  

‘Người lính già xa quê hương’

3/14/202500:04:01(View: 4651)

Hình 1_ Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ Westminster _ ảnh Việt Báo
Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ - Westminster. Ảnh: Việt Báo
 
Trong lịch sử thế giới, Việt Nam là dân tộc đã trải qua một cuộc nội chiến với kết quả là bản án tử kết thúc chế độ tự do dân chủ miền Nam ngày 30/4/1975. Hơn ai hết, những người lính Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) năm xưa hiểu rõ cảm giác “bị lừa dối” hoặc “bị phản bội” từ  bản Hiệp Định Paris do Henry Kissinger và Lê Đức Thọ thỏa thuận sau lưng chính quyền VNCH, với sự ủng hộ của Tổng Thống Richard Nixon lúc đó.

Vì thế mà kể từ khi Putin phát động cuộc tấn công xâm lược Ukraine ba năm trước, người dân Việt Nam luôn tỏ rõ lập trường cùng với các lãnh đạo Châu Âu đứng về phía dân tộc và đất nước Ukraine, trừ chính quyền CSVN đã hai lần bỏ phiếu trắng nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.

Không quốc gia nào, dân tộc nào trên thế giới trong lúc này mong muốn hòa bình hơn người dân Ukraine. Là một quốc gia trải qua nhiều cuộc chiến, dân tộc Việt Nam hiểu quá rõ nỗi thống khổ của một đất nước phải dầm mình trong chiến tranh, đặc biệt là những người lính VNCH – những người từng chiến đấu cho quê hương và phải mất quê hương.

Ngày chính quyền Trump bỏ phiếu chống lại nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc chiến xâm lược Ukraine của Putin, người lính Quan Dương, cũng là một nhà thơ, đã thốt lên:  

Tôi ước gì mình là một chiến binh của Ukraine cho dù đang mắc phải bệnh tức, mỗi ngày ‘hộc máu’ không biết bao nhiêu lần nhưng vẫn được cầm súng chiến đấu chống lại những kẻ xâm lược. Dù biết chắc rằng đánh không lại và sẽ phải hy sinh nhưng không thể ngồi yên ở đó khóc lóc năn nỉ kẻ thù tha mạng. Sự phẫn uất khiến tôi trằn trọc suốt đêm không ngủ lại được.”

Phẫn uất vì cuộc chiến tranh phi nghĩa trong thế kỷ 21 bao nhiêu thì ông bị dằn xé bởi phản ứng của những người cùng lý tưởng năm xưa gấp bội lần.

Khi tôi nghe những chiến hữu của tôi, những người cùng màu cờ sắc áo VNCH từng cầm súng chiến đấu để bảo vệ tự do cho miền Nam lại hùa theo ông Trump để kết án Tổng Thống Zelenskyy là người đeo đuổi chiến tranh chứ không phải Putin thì tôi lại tức giận.

Tôi tức giận bởi vì hơn ai hết chúng ta những người lính miền Nam Việt Nam, là nạn nhân của trò chơi chính trị đầy ác đức này trong quá khứ đều đã thấm nhưng vẫn hùa theo cổ suý cho điều ác chói tai đó.”

Cho dù vở kịch dàn dựng trước ống kính truyền hình thế giới ở Phòng Bầu Dục ngày 28 Tháng Hai cho thấy quá rõ sự lựa chọn của Hoa Kỳ đứng cùng với Nga và Trung Quốc, thì vẫn có nhiều người Việt Nam vững chắc một lòng với chiến thuật “đàm phán hòa bình cho Ukraine” dưới chính quyền Donald Trump. Họ tin Ukraine không chấp nhận hòa đàm. Họ lên án tổng thống Ukraine là kẻ vong ân và hiếu chiến. Họ gay gắt với trang phục của một vị tướng quân đang đi vận động sự ủng hộ của thế giới để cứu nền độc lập cho đất nước của ông. Họ đồng ý thủ đoạn kim tiền của tổng thống Mỹ khi dùng khoáng sản của Ukraine làm mồi thỏa thuận nhưng từ chối bảo đảm an ninh. Họ dùng những điều đó để ngụy biện cho quyết định của chính quyền Trump cắt hết nguồn hỗ trợ Ukraine kháng chiến.

Ông Hồng Long, một người lính VNCH năm xưa, nay đã ngoài 70 tuổi, sinh sống ở Nebraska, trả lời phỏng vấn với Việt Báo, bày tỏ sự thất vọng của ông: “Họ chưa trưởng thành về chính trị Mỹ.”

Khi vượt biên đến Hoa Kỳ năm 1977, ông dành nhiều năm đầu để tìm hiểu về nền chính trị của đất nước này.

“Tôi ghi danh mình là đảng Cộng Hòa, trải qua tất cả những cuộc bầu cử tổng thống. Lúc đó, tư tưởng của tôi là đảng Cộng Hòa sẽ đánh Cộng sản.”

Sau gần 40 năm theo đảng Cộng Hòa, năm ứng cử viên Barack Obama tranh cử, dù ông vẫn ủng hộ đảng của mình, nhưng ông đã dành lá phiếu cho Obama. Bởi vì, với ông, “tôi không có lãnh tụ. Với tôi, nước Mỹ chỉ có dân.”

“Họ đã bị Trump và đảng Cộng Hòa của Trump hứa hẹn nhiều quá. Những người qua (Mỹ) sau này bị ảnh hưởng của đảng Cộng Sản nhiều quá. Họ dễ bị ‘nhồi sọ.’ Họ chỉ nói theo những gì Trump và đảng của ông ta đưa ra như con vẹt. Trump nói sao thì họ nghe vậy. Họ không hiểu gì cả. Những con vẹt thì mình không thể đối thoại.”

Kể từ khi “Long Live The King” Donald Trump xuất hiện trên vũ đài chính trị Mỹ, thì ngay cả cuộc chiến phi nghĩa, phi quân sự, phi dân chủ của Putin cũng trở thành một hàng rào vững chắc để biện minh cho chính sách hẹp hòi của Mỹ dưới thời Donald Trump, tách khỏi tất cả đồng minh trên thế giới. Cho dù lời hứa “chấm dứt chiến tranh ngay ngày đầu tiên nhậm chức” đến nay đã gần hai tháng, vẫn còn đó trên các trang báo.

Tâm thế “quân tử thần tử, thần bất tử bất trung” chỉ có trong xã hội phong kiến vua chúa ngàn năm trước. Ngờ đâu trong thế kỷ 21, ở một quốc gia từng đứng đầu thế giới về dân chủ và ngôn luận, tự do báo chí, nay có vị lãnh đạo xưng vương, nhận mình là “hoàng thượng muôn năm.” Và không ít người, từng chạy trốn chế độ Cộng Sản, hoặc lên án chính quyền độc đảng, độc tài, đã cúi mình tung hô vạn tuế. 

Một người lính quân y của miền Nam Việt Nam, rời quê hương ngày 30/4/1975, hiện đang ở tiểu bang Virginia, đề nghị giữ kín tên của ông, nhận định với Việt Báo: “Trump tin rằng ông ta là một vị vua, không phải là một tổng thống được bầu ra, ràng buộc bởi Hiến pháp. Hệ thống này được gọi là “chủ nghĩa gia trưởng” vì những người cai trị tin rằng họ là “cha của nhân dân.” Dựa trên lòng trung thành và mối quan hệ cá nhân, trên việc khen thưởng bạn bè và trừng phạt kẻ thù, hình thức chính phủ nguyên thủy này chỉ có thể được tìm thấy ở một số ít tiểu bang, trong các băng đảng đường phố, bộ lạc và các tổ chức tội phạm.”

Theo dõi sát các sự kiện về Ukraine, chúng ta có thể thấy để mưu cầu hòa bình, vị tổng thống Ukraine đã nhân nhượng rất nhiều. Lúc đầu, ông chỉ đồng ý hòa đàm khi “độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine được tôn trọng,” nghĩa là Putin phải rút quân và trả lại cho Ukraine đường biên giới năm 1992 đã được quốc tế công nhận. Sau đó, ông nhượng một bước: phục hồi đường biên giới trước chiến tranh năm 2014, nghĩa là Nga phải trả lại những vùng đất mới chiếm được thuộc bốn tỉnh miền Đông và miền Nam Ukraine.

Rồi gần đây nhất, ông thậm chí chấp nhận từ chức tổng thống để đổi lại độc lập hòa bình cho Ukraine. Thế nhưng, nhiều người đã nghe theo lời của Trump để lên án Tổng Thống Zelenskyy không muốn ngừng chiến. Như ông Hồng Long đã nói: “Họ không hiểu gì cả. Họ không có khả năng nghe và đọc để tìm hiểu sự thật thuộc về lịch sử. Cuộc chiến tranh Ukraine là cuộc xâm lăng trắng trợn của Putin.”

Người lính quân y muốn giữ danh tính nói: “Putin là người thực hành chủ nghĩa gia trưởng’, là ông trùm của các ông trùm, một ông trùm xã hội đen. Cho đến cuối cùng thì chủ nghĩa gia trưởng làm suy yếu và làm tê liệt nhà nước.”

Người lính Quan Dương, trong ngày đánh dấu ba năm Putin xâm lược Ukraine, đã tự sự: “Tôi chỉ còn biết cầu mong những người lính Ukraine cho dù bị đồng minh phản bội nhưng vẫn tiếp tục vững tâm chiến đấu một cách kiên cường để làm tròn nhiệm vụ của người thanh niên trong thời loạn thế. Chiến đấu để bảo vệ đất nước mình trước sự xâm lăng của kẻ ác và mạnh. Chiến đấu để thà chết còn hơn cúi đầu nuốt nhục sống như chính chúng tôi những người lính VNCH cuối cùng ôm theo nỗi đau của bài học lịch sử  xuống đáy mồ.”

Với ông Quan Dương, ông Hồng Long, hay người lính quân y năm xưa, họ ủng hộ đất nước và dân tộc Ukraine không phải chỉ vì họ là những người lính, mà là những con người chính nghĩa. Dù đã rời xa quê hương, ở tuổi bên kia con dốc cuộc đời, họ sẽ tiếp tục chiến đấu bởi vì “chúng ta là lính sinh ra là để chết” *.

“Đó là định phận của một người lính mà tổ quốc đã giao cho. Con người được sinh ra để rồi cuối cùng ai cũng phải chết, không ai sống mãi ở trên đời. Sống để gầm mặt xuống không dám ngẩng lên thì có khác chi là đang chết.”

Từ chiếc máy hát, tiếng hát ca sĩ Duy Khánh vang lên chập chùng:

“Người lính già xa quê hương
Nhưng trong tim chưa tàn ánh lửa
Vẫn ước một ngày theo bước Quang Trung
Vẫn thấy quê hương đêm ngày réo gọi
Vẫn thấy trong tim canh cánh đường về
Vẫn thấy nơi đây chỉ là đất tạm
Thầm hẹn ngày về chết giữa quê hương…”

Những người lính của triều đại VNCH năm xưa chưa đầy một giấc nam kha, nay đang khắc khoải với vận mệnh của một đất nước và với chính những đồng đội của mình. Như ông Quan Dương đặt bút viết lên hai câu:

Núi sông giờ đã biển dâu
Hồn tôi vết sẹo thiên thu kể từ
 
Kalynh Ngô
(*) Mượn lời bài thơ I’m A Soldier Born To Die của Tim O’Brien

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.