Hôm nay,  

Ai Vui Mừng Làm Người Cúi Xin? *

07/03/202500:00:00(Xem: 3381)
GettyImages-2202600432
Người dân Ukraine biểu tình phản đối Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Warsaw. Một người biểu tình cầm tấm biển có dòng chữ "Không phải bộ vest làm nên sự vĩ đại của một người đàn ông" trong cuộc biểu tình bên ngoài đại sứ quán Hoa Kỳ tại Warsaw, Ba Lan vào ngày 3 tháng 3 năm 2025. Hàng chục người Ukraine và những người ủng hộ họ đã tập trung bên ngoài đại sứ quán Hoa Kỳ để phản đối tổng thống Donald Trump, sau cuộc gặp của ông với tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Bạch Ốc vào ngày 28 tháng 2 vừa qua.
 
Một nữ nhà văn sống ở Pháp, bày tỏ trên Facebook của bà rằng: “Xin tiền, rất khổ! Zelenski không chỉ khẩu chiến với Trump mà cả... Biden. Hai tổng thống đã cãi nhau trong một cuộc điện đàm tháng 6/2022, khi Biden nói với Zelensky rằng ông vừa phê duyệt thêm $1 tỷ viện trợ quân sự cho Ukraine, Zelenski lập tức liệt kê tất cả các khoản viện trợ bổ sung mà ông ấy cần. Sự không biết điều này đã khiến Biden mất bình tĩnh, ông liền nhắc nhở Zelenski rằng người Mỹ đã rất hào phóng với ông ấy và đất nước Ukraine, rằng ông ấy nên thể hiện lòng biết ơn nhiều hơn.”

Báo chí năm 2022 có tường thuật câu chuyện này. Nhưng có một sự khác biệt rất lớn giữa tháng 6/2022 và 28/2/2025. Một bên là sự mất kiểm soát tích tắc và một bên là gài bẫy có chủ đích. Một bên là phía sau cánh cửa đóng kín đúng nghi thức đàm phán và một bên là mở ra cho cả thế giới nhìn thấy. Do đó, không thể đặt lên bàn cân hoặc đánh đồng hai lần “cãi vã” này. Cho dù, cả hai lần đều là “xin tiền” – dựa theo cách nói bình dân, mang tính giễu cợt, châm biếm xuất hiện khá nhiều trên mạng xã hội gần đây, từ những người Việt Nam trong và ngoài nước.

Viện trợ!

Kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine vào ngày 24/2/ 2022, phản ứng của toàn cầu là một trong những khoản viện trợ và hỗ trợ chưa từng có. Trong ba năm qua, các quốc gia trên thế giới đã đứng về phía Ukraine, hỗ trợ tài chính, viện trợ quân sự, cứu trợ nhân đạo và hỗ trợ ngoại giao. Sự hỗ trợ này không chỉ là một hành động từ thiện mà là một nhu cầu thiết yếu được thúc đẩy bởi các yếu tố đạo đức, địa chính trị và kinh tế. Sự ủng hộ của thế giới đối với Ukraine nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ chủ quyền, duy trì luật pháp quốc tế và duy trì an ninh toàn cầu.

Nói cách khác, viện trợ của thế giới cho Ukraine trong ba năm qua là phản ứng thiết yếu cho một trong những cuộc xung đột quan trọng nhất của thế kỷ 21. Hỗ trợ quân sự, tài chính và nhân đạo đã giúp Ukraine chống lại sự xâm lược của Nga và bảo vệ chủ quyền của mình. Quan trọng hơn, viện trợ này không chỉ liên quan đến Ukraine, mà còn liên quan đến việc bảo vệ luật pháp quốc tế, ngăn chặn các cuộc xung đột tiếp theo và duy trì các giá trị dân chủ. Khi cuộc chiến vẫn tiếp diễn, cộng đồng toàn cầu phải kiên định với cam kết của mình đối với Ukraine, bảo đảm cuộc xâm lược phi quân sự không thể chiến thắng công lý.

Thế giới vẫn chưa hết bàng hoàng về những gì diễn ra trong Phòng Bầu Dục ngày 28/2 khi phải tận mắt chứng kiến một vở kịch phản ngoại giao do dàn diễn viên tồi của chính quyền Donald Trump trình diễn. Thật sự khó để mà không thể không ngạc nhiên nếu chúng ta đã sống đủ lâu trong một quốc gia luôn lấy tự do, dân chủ làm kim chỉ nam, lấy hòa bình thế giới làm đòn bẩy cho sức mạnh tồn vong của dân tộc.

Chỉ ba ngày sau, trong căn phòng đặt tên của cố Tổng Thống Franklin Delano Roosevelt, người đặt tiêu chuẩn hiện đại cho sự hồi sinh của xã hội, tổng thống Donald Trump đã thẳng tay chặt đứt hy vọng chiến đấu của Ukraine, một quốc gia đang bị xâm lăng bằng cách ngừng viện trợ quân sự. Cũng cần nhắc lại, những gói viện trợ quân sự luôn luôn thông qua sự đồng thuận của Quốc Hội. Nay Donald Trump không cần Quốc Hội đồng ý, tuyên bố ngừng. Một điều mà ai cũng đoán trước khi xem màn trình diễn tồi của Trump và Vance.

Oleksandr Merezhko, thành viên của Quốc Hội Ukraine nói với ABC News: “Trump đang giúp Putin giết người Ukraine. Có vẻ như ông ta đang cố gắng để đạt được một thỏa thuận với Nga bằng cái giá phải trả là Ukraine.” Trump hoàn toàn không áp dụng đòn bẩy đối với kẻ xâm lược mà đang cố gắng buộc nạn nhân, bên yếu hơn, phải chấp nhận các yêu cầu của kẻ xâm lược.

ABC News trích lời một viên chức Tòa Bạch Ốc giấu tên nói: “Nếu Trump có một kế hoạch khác trong đầu, ông ấy ít nhất nên nói chuyện với Zelenskyy trong phòng họp, đằng sau cánh cửa đóng kín, chứ không phải trước ống kính truyền hình. Điều này chưa bao giờ xảy ra.”

Ai làm người cúi xin?

Nếu Tổng Thống Ukraine Zelenskyy đi “xin tiền” trong ba năm qua, thì Donald Trump, trong vòng một tháng qua, được khuyến khích bởi tiếng cổ vũ của những kẻ nịnh hót, được trao quyền bởi sự im lặng của những người ủng hộ, ông ta đã tiến thêm một bước nữa vào con đường đáng sợ và nguy hiểm là phản bội Ukraine và đứng về phía Vladimir Putin.

Đáng sợ hơn hết, là những đồng minh “trung thành” hiện tại của Trump, những người mặc âu phục trang trọng (đắt tiền?) ngồi trong Phòng Bầu Dục vỗ tay, đồng tình bằng nụ cười mỉa mai vị tổng thống đang đi “xin tiền” thế giới để cứu quốc gia của ông khỏi bị diệt vong.

Cũng trong bộ âu phục chỉnh tề, Ngoại trưởng Mỹ, cựu thượng nghị sĩ đến từ Florida, cựu ứng cử viên tổng thống, Macro Rubio đã không ngừng tấn công Donald Trump trong các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa năm 2016. Rubio từng gọi Trump là “diễn viên lừa đảo” và chế giễu ngoại hình của ông ta. Nay, cũng chính Rubio ca ngợi Trump đã vì nước Mỹ trên hết nên đã hạ nhục tổng thống Ukraine.

Marco Rubio từng ủng hộ Ukraine trong việc phòng thủ chống lại xâm lược của Nga. Tháng 6/2022, Rubio đã đồng tài trợ cho Đạo luật Bảo đảm Mua sắm, Sẵn sàng và Dự trữ Quân sự (ARMS) của Hoa Kỳ, nhằm mục đích bổ sung dự trữ quốc phòng sau khi cung cấp viện trợ cho các đồng minh như Ukraine.
Nhưng từ khi đội ngũ của Trump tỏ ý bổ nhiệm Rubio vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ, ông ta đã trở thành một trong những tiếng nói hậu thuẫn cho tất cả chính sách của Trump, kể cả phản lại phẩm giá của chính mình. Một bài xã luận đăng trên Davis Center For Russian And Eurasian Studies của Harvard University có nhận định: Rubio cũng là một người ủng hộ trung thành của Trump về Trung Quốc, tuyên bố quan điểm diều hâu về Bắc Kinh, mà ông coi là mối đe dọa lớn hơn cả Moscow.

Không chỉ riêng Donald Trump, Marco Rubio, JD Vance, mà còn rất nhiều những bộ vest đắt tiền khác có mặt trong Phòng Bầu Dục hôm đó, đã chứng tỏ hai đẳng cấp hoàn toàn đối lập, cả về bản lĩnh ngoại giao lẫn nền tảng cơ bản của đạo đức, với bộ áo lính quen thuộc suốt ba năm nay của Tổng Thống Zelenskyy. Tấm thảm đỏ trải dài từ ngoài cửa White House vô tình đã trở thành tấm thảm lót chân cho sự suy đồi đạo đức giẫm lên để bước vào căn phòng quyền lực của quốc gia.

Trên tấm thảm đó, họ chấp nhận làm người cúi xin. Như Donald Trump chấp nhận bán đứng trật tự thế giới, bán đứng danh dự quốc gia, để xin có một chỗ đứng với trục độc tài. Trump đã xin một chỗ đứng cạnh Putin bằng việc cắt giảm viện trợ không thông báo trước với NATO, chỉ đạo cho một “trung thành” khác là Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth ra lệnh Bộ Tư Lệnh Không Gian Mạng Hoa Kỳ (U.S. Cyber Command) ngừng tất cả những hoạt động xâm nhập vào hệ thống tin tức mạng chống lại các cuộc tấn công mạng của Nga.

Nếu Tổng Thống Ukraine Zelenskyy đi “xin tiền” trong ba năm qua, thì những tỷ phú công nghệ quyền lực nước Mỹ, từ Mark Zuckerberg, Tim Cook, Shou Zi Chew, Jeff Bezos, bằng một hình thức khác, cũng đang cúi xin được bảo vệ xin quyền lợi từ một chính quyền không dành cho người lao động. Họ chấp nhận “làm người cúi xin” trong sự tàn phá các giá trị, thể chế và cam kết với thế giới từ Trump.

Không có gì để bảo đảm con tàu tàn phá của thời đại Golden Age sẽ chậm lại, hoặc bị trật bánh. Trump có sự ủng hộ tuyệt đối từ những tỷ phú luôn “vui lòng làm người cúi xin”, sự tuân thủ khiếp sợ của Quốc Hội và sự thần phục mê muội của thần dân MAGA.

Robert Kagan mô tả trong cuốn “The Jungle Grows Back: America and Our Imperiled World” rằng thế giới luôn đầy rẫy những kẻ nguy hiểm, những kẻ nếu không được kiểm soát, sẽ chiếm hữu mong muốn và khả năng khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Một khu rừng sẽ mọc um tùm trở lại nếu con người để mặc nó. Chúng ta và thế hệ sau nữa có thể sẽ phải đối mặt với một thế giới của những kẻ độc tài chiến thắng, khuyến khích các cuộc chiến tranh xâm lược, phát triển không hạn chế vũ khí hạt nhân, trao quyền cho chủ nghĩa độc đoán.

Khu rừng rậm đó được xây dựng nên bởi những “ai vui mừng làm người cúi xin.”
 
Kalynh Ngô
 
*Mượn lời ca khúc Hãy Sống Dùm Tôi của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
  

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.