Khó vì lòng người thấy núi quên sông

  

 

Qua cuộc tranh luận lần thứ nhất trên đài truyền hình CNN giữa Trump và Biden, hầu hết dư luận đều cho Trump ở thế thượng phong. Cả hai ông đã từng tranh luận với nhau, có kinh nghiệm về nhau, phải công nhận, ở một mức độ nào đó, họ là kỳ phùng địch thủ.

 

Nhìn vào thế trận tranh cử 2024: Tổng thống Biden lãnh đạo đảng Dân Chủ đang lâm vào thế thủ, tình trạng nguy hiểm, e khó thoát khỏi vòng vây của đảng Cộng Hòa do cựu tổng thống Trump chủ soái. Theo những con số của các bảng thăm dò, kể cả những thống kê thân thiện với đảng Dân Chủ, sự ủng hộ của dân chúng, nhất là của cử tri độc lập, càng ngày càng giảm sút. Kể cả những nhóm thiểu số da màu đã từng bỏ phiếu cho Biden, giờ đây, thay đổi lập trường. Ngay cả nội bộ của đảng Dân Chủ cũng lung lay. Nhiều dư luận cho rằng, ban hội đồng tối cao của đảng Dân Chủ và gia đình của ông Biden sẽ phải đề nghị, thuyết phục ông lùi bước, nhường chổ cho một ứng cử viên khác, tranh cử với ông Trump.

Tình thế đưa đến hai diễn cảnh:

1- Joe Biden tiếp tục tranh cử. Nếu không có diễn biến nào khác thường xảy ra,  ông Trump sẽ có nhiều lợi thế để đắc cử, và tiếp theo là thế sự thăng trầm quân mạc vấn?(Chán Đời của Cao Bá Quát.)

2. Đưa ra một nhân vật khác thay thế ông Biden để đối đầu với ông Trump. Nhân vật này là ai? Trong lúc ông Trump cũng chưa tiết lộ tên người liên danh ứng cử phó tổng thống với ông. Một lá bài úp. Có thể mở lên trong tuần.

Khó vì lòng người.

Trước hết, khó vì ông Biden không có ý định rút lui. Sau buổi tranh luận với ông Trump, ông Biden nói với báo chí: “I think we did well.” (Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã thực hiện tốt.) Khi được hỏi về những lời kêu gọi bỏ cuộc và liệu ông có lo ngại gì về thành tích của mình không, Biden trả lời: “Không. Thật khó để tranh luận với một kẻ nói dối.” Tờ New York Times vạch ra ông Trump đã nói dối 26 lần.'

Theo tôi, nội dung các câu trả lời của Biden có giá trị và trọng lượng về trình bày kế sách trị quốc, trong khi Trump tập trung vào các chi tiết tấn công đối thủ và tránh né những câu hỏi không thể trả lời. Về kỹ thuật tranh luận, Joe Biden thất thế ở âm thanh và âm lượng tiếng nói, nghe yếu ớt và đều đặn, thiếu sôi nổi. Toàn cảnh tranh luận của Biden thiếu linh động, thiếu gây ra hứng thú cho khán giả. Joe Biden thua sút ở hình thức và kỹ thuật tranh luận mặc dù có nội dung giá trị.

Ngay sau buổi tranh luận, người ta nhìn thấy Joe Biden hoàn toàn khác hẳn trong buổi vận động tranh cử tiếp theo ngày thứ Sáu. Thái độ linh hoạt, giọng nói sang sảng, cử chỉ quả quyết, xứng đáng là một tranh luận gia thuyết phục và gây nhiều thích thú. Nếu đêm tranh luận, ông thực hiện được như thế này ở hình thức trình bày, thì ông đã nắm chắc phần thắng lợi. Có lẽ, tin từ bên trong ban vận động bầu cử về việc ông đã bị cảm cúm ngày hôm trước buổi tranh luận là tin có cơ sở. Bạn đọc xem ở link này, một Joe Biden nhiệt huyết và sống động, khác biệt Joe Biden mệt mỏi và nhạt nhòa trong đêm tranh luận.

Tuy nhiên, cuộc tranh luận đã làm thiệt hại tên tuổi Joe Biden vì căn bản văn hóa và sở thích của đa số người Mỹ xem trọng hình thức bên ngoài và sự thắng thua một cách cụ thể. Như xem đánh bóng chày, đấu bóng rổ, nhất là đá banh, đấu quyền Anh, đánh đô vật … phải có một đội thắng, một kẻ thắng, và tính bằng điểm, cho dù đội đó chơi xấu, thậm chí đấu thủ gian manh. Quan điểm này thể hiện trong hai đảng, đấu nhau, thắng thua có điểm bằng bảng thăm dò.

Câu hỏi: Nếu báo chí sau khi kiểm tra đã xác nhận ông Trum đã nói dối 26 lần trong buổi tranh luận 90 phút bao gồm hai lần ngưng lại để chạy quảng cáo, mà vẫn được gọi là kẻ thắng tranh luận thì quái lạ thật. Đạo lý và đạo đức của Mỹ ủng hộ nói dối? Tin lành, Công giáo, Phật giáo … ủng hộ người nói dối? Những tâm hồn lương thiện, tử tế, đứng đắn ủng hộ kẻ nói dối? Bạn đọc? Bạn có ủng hộ người nói dối không? Điều hết sức cơ bản của phẩm chất làm người là, “kẻ nói dối không thể tin cậy và lời nói của kẻ đó không có giá trị.” Nếu vậy, ông Biden đương nhiên phải thắng trong trận tranh luận mới hợp lý, hợp đạo. Ôi, thế sự thăng trầm quân mạc vấn. 

Một câu hỏi khác của Bob Woodward về buổi tranh luận rất đáng chú ý và rất cần giải thích, ông nói: “ … những lời kêu gọi tổng thống rút lui không phải là vội vàng, nhưng cần phải dành nhiều năng lượng hơn để tìm lời giải thích đằng sau màn trình diễn tranh luận. Hãy nhìn xem, chúng ta hãy lùi lại một bước. Nếu một tòa nhà nổ tung ở trung tâm thành phố nào đó, câu chuyện sẽ là điều gì đã xảy ra và sau đó câu chuyện đã xảy ra như thế nào, tại sao điều này lại xảy ra? Và đó là điều tôi rất, rất tò mò vì đây là một thảm họa lớn,” Một câu hỏi chính xác của một nhà báo, nhà chính trị chuyên nghiệp và lão luyện. Tôi giải thích rằng, đây là sự lầm lẫn của ban tổ chức- dàn dựng-chuẩn bị về hình thức và nội dung buổi tranh luận cho ông Biden. Những lần tranh luận trước, sự điềm đạm, bình tĩnh của Biden đối với sự hung hăng, bạo động của Trump đã thành công, đã cho người xem một niềm tin về khả năng người lãnh đạo. Tuy nhiên, lẩn tranh luận này có điểm khác: Thời giờ để mỗi ứng cử viên phát biểu rất nghiêm ngặt. Mỗi giây đều được tính toán sít sao phải nói gì. Quan trọng nhất là khi ứng cử viên này phát biểu, ống nói của ứng cử viên kia bị tắt lặng, nghĩa là ông Trum không thể xì xò hoặc nói leo. Sự ngăn cản việc ông Trump vi phạm quyền phát biểu của đối phương là đúng đắn, nhưng như vậy, đã giúp ông Trump ra vẻ tử tế hơn, không thể hung hăng nhiễu loạn. Thành thử, sự điềm tĩnh, lịch sự của Biden trở nên nhàm chán, thiếu sôi nổi. Cứ trở lại xem video dẫn chứng bên trên thì sẽ rõ.

Nếu ông Biden vẫn tiếp tục tranh cử, đảng Dân Chủ phải làm gì để xoay chuyển tình thế bi quan? Chỉ còn bốn tháng nữa là đến ngày đầu phiếu quốc gia. Làm gì? Làm gì đây? Tôi chắc rằng những vị đầu não của đảng Dân Chủ đang vất vả đảo điên bàn thảo câu trả lời đồng thuận. Tôi chắc rằng, họ cũng đã nghĩ trước, lo lắng trước, vì trường hợp của ông Biden, tuy làm được nhiều việc tốt lành trong nhiệm kỳ tổng thống này, nhưng không được đám đông hài lòng, qua những cuộc thăm dò, họ đã biết từ lâu. Đã có một số giải pháp, không hiểu họ có nhất trí hay không? Vì thông thường trong những cơn thất thế, khó lòng thoả thuận một giải pháp chung như lúc đang chiến thắng. Họ có thời gian cho đến thời hạn chót vào tháng tám, ngày 19-22,  đại hội toàn quốc của đảng Dân Chủ (DNC) để đưa người thay thế vị trí Joe Biden. Trong lúc chờ đợi, những người ủng hộ đảng Dân Chủ và Joe Biden sẽ phải trông đợi một biến chuyển khác xảy ra trong lần tranh luận lần thứ hai vào thứ Ba, ngày 10 tháng 9 sắp đến.

Làm gì? Làm gì đây?

Ví dụ một vài giải pháp.

- Thay thế ứng cử viên tổng thống. Người đương nhiệm phó tổng thống Kamala Harris là người hợppháp thay thế vị trí Joe Biden nếu ông chịu rút lui. Tuy nhiên, trong hơn ba năm qua bà Harris đã không chứng tỏ được với đa số người dân vai trò và khả năng hữu hiệu của bà.  Bảng thăm dò của RealClearPolling cho biết, Trump dẫn trước Harris 6.6. (Trump: 49.3; Harris: 42.7.) (Trong khi Trump dẫn trước Biden 1.5, nghĩa là Trump: 46.6.Biden: 45.1). Cho thấy giữa Biden và Harris, Joe Biden vẫn có ưu thế hơn để đối đầu với Trump.

Những nhân vật khác đang nổi bật của đảng Dân Chủ như Thống đốc California Gavin Newsom, Thống đốc Michigan Gretchen Whitmer, tuy nhiên, cả hai nếu đối đầu với Trump, cũng sẽ cùng chung số phận như bà Harris trong các bảng thăm dò.

Một nhân vật khác đang được chú ý, Thống đốc Illinois, JB Pritzker, người sát cánh với Joe Biden trong những lần vận động tranh cử, người có thành tích cao trong vai trò đấu tranh ở bang Illinois. Chúng ta chưa có thành quả thăm dò về ông đối với ông Trump.

Hiện nay, nhân vật có khả năng thắng Trump là Michelle Obama, tuy nhiên bà thường xuyên tuyên bố không muốn dây dưa bất kỳ vị trí nào trong chính quyền sau khi đã rời tòa Bạch Ốc với tư cách Đệ nhất phu nhân.

Còn ai có thể làm Lê Lai cứu chúa?

- Thay thế ứng cử viên phó tổng thống. Nếu không thể thay thế ứng cử viên Joe Biden, tôi nghĩ, đảng Dân Chủ phải thay thế vai trò của bà Harris. Đảng Dân Chủ cần một người có khả năng điều khiển quốc gia trong trường hợp ông Biden lâm vào tình trạng lão hóa bất cập, hoặc bất lực trong nhiệm kỳ hai, nếu ông đắc cử. Sự kiện lão hóa cũng có thể xảy ra cho Trump bất cứ lúc nào. Ứng cử viên phó tổng thống này phải chứng tỏ có ý thức và tài năng lãnh đạo, sức khỏe tốt, có khả năng thuyết phục lòng tin của dân chúng.

Làm sao để liên danh mới: Biden và ? có khả năng kèn cựa với liên danh Trump và ?. Xưa nay, ngựa về ngược là chuyện thường, như Trump về ngược đối với Hilary Clinton năm 2016. Tôi tin chắc chỉ trong vòng một thời gian ngắn, chúng ta sẽ thấy đảng Dân Chủ đưa ra một loạt các chiến thuật mới, cũng có thể là một chiến lược mới phải thành hình trong tình trạng khẩn trương. Dĩ nhiên, đảng Cộng Hòa và ban tham mưu của ông Trump cũng đang dự đoán và chuẩn bị những quái chiêu ứng phó và tấn công. Chúng ta đang chứng kiến một cuộc thư hùng với những mưu kế, hành sự ngoạn mục và thú vị.

Chỉ một lần tranh luận không vừa ý mà người xem mất bình tĩnh, trở nên tiêu cực, chán nản, hết muốn đi bầu, thì phản ứng này nông nổi và hời hợt.

“ … [tôi] thực sự không muốn bỏ phiếu cho Tổng thống Biden hoặc cựu Tổng thống Trump vì cả hai đều quá già và không ai đủ năng lực để trở thành tổng thống. Tôi nghĩ (hay hy vọng) rằng đất nước chúng ta sẽ có cơ hội sống sót tốt hơn — chỉ vậy thôi, chỉ là sống sót — thêm bốn năm nữa với Biden so với Trump. Nếu Biden thắng, hy vọng ông ấy sẽ vây quanh mình bằng những cố vấn có năng lực, những người luôn quan tâm đến lợi ích tốt nhất của đất nước. Hy vọng ông ấy sẽ lắng nghe họ.” Lời tâm sự của Jay James, Pico Rivera thật thống thiết và cam tâm, tôi mũi lòng khi đọc. https://www.msn.com/en-us/news/politics/letters-to-the-editor-i-don-t-want-to-vote-for-biden-or-trump-but-one-is-clearly-worse/

Tôi biết tâm sự này cũng là tâm sự của nhiều người, nhưng muốn sống sót với Biden, phải đi bầu, phải bỏ phiếu vì những người ủng hộ Trump sẽ tấp nập lôi kéo nhau đi bầu. Thắng Trump hay không, bởi lá phiếu, và nhớ rằng, mỗi lá phiếu là mỗi viên gạch xây nên lâu đài vĩ đại mà không ai biết viên gạch đó ở đâu.

Từ một góc nhìn khác, nếu lần tranh luận tới, Joe Biden thắng lớn vì biết thay đổi kỹ thuật và hình thức trình bày, thì sao? Lòng hăng hái sẽ trổi dậy? Đi bầu anh em ơi? Hễ ông Biden thắng tranh luận thì tự nhiên những ý nghĩ, những luận cứ về khả năng lãnh đạo của ông, trí nhớ của ông, vân vân, tự nhiên biến mất. Đó là lẽ thường cho những ai xem trọng việc thắng thua.

Từ một góc nhìn khác nữa, những phán quyết tới tấp từ Tòa tối cao sẽ tung ra trước khi các thẩm phán nghỉ hè và có thể họ phải trở lại làm việc sớm hơn vì có nhiều vấn đề cần giải quyết cho tình hình hiện tại. Câu chuyện pháp lý của Trump còn dây dưa, tròng tréo, nặng nhẹ. Dù sao, tôi vẫn có niềm tin vào công lý. Thiên võng khôi khôi, sơ nhi bất lậu. Tôi chắc rằng cuối cùng ông Trump sẽ bị kết án hình sự. Điều này không ngăn cản được việc ông tiến hành làm ứng cử viên tổng thống hoặc đang làm tổng thống. Tôi cũng tin chắc một điều, số phiếu cử tri ủng hộ Biden sẽ lên cao nếu ông Trump bị kết tội khi không được Tòa tối cao miễn nhiễm.

Cho dù Joe Biden quyết định tiếp tục tranh cử hay rút lui, sự việc vẫn còn phức tạp và lá phiếu của tâm tư sẽ không thay đổi. Có một chút gì xấu hổ khi tay cầm lá phiếu mà run run. Còn bốn tháng nữa, còn nhiểu diễn tiến bất ngờ, còn nhiều tiêt lộ sẽ phơi bày.

Dòng sông vì như đời sống, bắt nguồn từ tháng ngày khai sinh và kết thúc nơi tắt cạn hoặc về đến đại dương. Núi là những cản trở, những chướng ngại lớn nhỏ trong đời. Núi luôn hiện diện và sông luôn chảy quanh. Đâu có khi nào núi cản được sông? Nhưng núi làm cho sông lúng túng hoảng sợ, quên bản thân là nước. Nước luôn tồn tại trong mọi hình dạng, mọi trường hợp, khôn ngoan tìm cách chảy quanh qua núi, và nước mang đến sự sống cho thế giới xung quanh.

Chúng ta sử dụng lá phiếu để chọn lựa và ủng hộ sự tự do và dân chủ, người Việt hải ngoại có kinh nghiệm cụ thể về hai cách sống xương máu này. Trump và Biden, cả hai ông đều quá tuổi, đều sẽ có trở ngại về sức khỏe và trí tuệ trong bốn năm tới, nhưng một trong hai ông sẽ mang lại cho chúng ta nhiều tự do và dân chủ một cách thực tế hơn trong đời sống bốn năm tương lai. Chúng ta đầu phiếu không phải vì họ mà vì chúng ta. Đầu phiếu với phẩm chất bản thân làm người, không phải là làm người theo kiểu người khác.

 

Ngu Yên