Hôm nay,  

COVID "vaccine booster": chích hay không chích?

30/03/202216:58:00(Xem: 3166)

Sức khỏe

vaccine


Li ta: Đây là ý kiến cá nhân, không phản ảnh quan điểm của nhiệm sở, và chỉ có mục đích phổ biến kiến thức đại cương, không thể thay thế những ý kiến của bác sĩ của độc giả.

Hôm nay, CDC và FDA tuyên bố là chính phủ cho phép chích mũi vaccine thứ tư cho những người từ 50 tuổi trở lên và cả những người từ 12 tuổi trở lên nhưng cơ thể không thể kháng bệnh như người bình thường. Các cơ quan liên bang đã đi đến quyết định này vì họ sợ rằng con vi khuẩn omicron có thể sẽ mang đến nhiều hiểm họa cho Hoa kỳ, tương tự như những gì đã xẩy ra cho châu Âu.

Tại sao FDA và CDC cho phép chích thêm mũi vaccine thứ tư và chúng ta có nên hay không? Câu trả lời cũng có phần phức tạp vì có nhiều cách nhìn cho vấn đề này.

Trước hết, tưởng cũng nên đề cập đến là vào cuối năm 2021, con vi khuẩn gây ra COVID đã biến dạng thành omicron. Bệnh COVID lai một lần nữa bùng phát trên toàn thế giới. Thực vậy, theo tài liệu của CDC thì kể từ ngày 5 tháng 2, 2022 đến hôm nay ngày 29 tháng 3, 2022 tất cả bệnh COVID ở Mỹ đều từ các biến thể của omicron mà ra. 

Omicron dễ lây hơn các con vi khuẩn COVID khác, thí dụ như delta. Bệnh COVID từ omicron thông thường thì nhẹ hơn delta nhưng vẫn có thể làm thiệt mạng bệnh nhân.  Hơn nữa vì đây là bệnh mới được phát hiện hai năm trước nên hậu quả lâu dài vẫn còn là một ẩn số. 

Vì những quan tâm này, và vì một số lớn người dân Do Thái bị nhiễm COVID mặc dù đã chích 3 mũi vaccines (2 doses và 1 booster shot), vào ngày 2 tháng 1 năm 2022, bộ Y tế Do Thái đã bắt đầu thử  cho chích mũi vaccine thứ tư cho những người từ 60 tuổi trở lên, bệnh nhân có nguy cơ cao (high risk), hoặc là nhân viên y tế. Từ ngày 10 tháng 1, 2022 đến ngày 20 tháng 2, 2022 có 328,597 người được chích mũi vaccine thứ tư sau khi họ đã được chích mũi vaccine thứ ba bốn tháng trước đó, hoặc lâu hơn nữa. Sau 40 ngày theo dõi, kết quả cho thấy là chỉ có 92 người trong số 328,597 người chích mũi thứ tư bị thiệt mạng vì COVID, trong khi ở nhóm 234,868 người không được chích mũi thứ tư thì có đến 232 người tử vong vì COVID. Tuy chưa được giới khoa học nghiên cứu kỹ về kết quả này vì bên Do Thái chỉ mới công bố hôm tuần trước, những con số kể trên cho thấy việc chích mũi vaccine thứ tư có triển vọng tốt. Và đây là một trong những lý do mạnh nhất để chúng ta quyết định chích mũi thứ tư.

Tuy nhiên, một điều quan trọng nên biết là sự công nghiệm của các COVID vaccine hiện đang có sẽ giảm dần với thời gian. Thông thường mà nói thì ở thời điểm 4 tháng sau khi chích mũi thứ hai thì chỉ còn hiệu quả độ 60%. Nếu chích thêm mũi thứ ba thì tăng lên độ 90% nhưng rồi lại từ từ xuống 78% 4 tháng sau khi chích. Vì thế, một câu hỏi thường được đặt ra là thời điểm nào là tốt cho việc chích mũi thứ tư. Tốt nhất là chích khi cơn dịch omicron sắp bộc phát, nhưng khoa học chưa đủ tiến bộ để có thể dự đoán chính xác.

Vì những lý do kể trên và vì một vài khó khăn khác của nền y tế cộng đồng, hiện thời trong giới y khoa chưa có một quyết định nhất trí về tuyên bố của FDA và CDC. Tuy nhiên, nếu chúng ta trên 50 tuổi, hoặc có vấn đề về kháng bệnh, việc chích thêm mũi vaccine thứ tư là điều quan trọng cần nên tham khảo với bác sĩ gia đình. Cá nhân tôi, nếu trên 70 và đã chích mũi thứ ba hơn 4 tháng trước đây, tôi sẽ làm hẹn với bác sĩ trong tuần này.

Nguyễn C. Cường, M.D., AGAF, FASGE, FACG

Associate Dean for Global Professional Education, Mayo Clinic



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
Một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh sẽ giúp bảo vệ cơ thể, chống lại bệnh tật và các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, đối với 1/10 người và đa số là phụ nữ, hệ thống miễn dịch gặp trục trặc và tấn công các tế bào của cơ thể, gây ra hơn 80 loại bệnh tự miễn dịch, chẳng hạn như lupus, đa xơ cứng (multiple sclerosis) và bệnh phong thấp (rheumatoid arthritis). Một số nghiên cứu gần đây cho thấy phụ nữ thường mắc các bệnh tự miễn dịch nhiều hơn nam giới; nguyên nhân có thể là do có một cơ chế bị lỗi, khiến quá trình tắt nhiễm sắc thể (NST) X trong tế bào diễn ra không đúng cách. Trong các tế bào của phụ nữ, một trong hai NST X được tắt bớt hoạt động. Nếu quá trình này không diễn ra đúng cách, có thể dẫn đến các vấn đề liên quan đến hệ thống miễn dịch và góp phần vào sự phát triển của các bệnh tự miễn dịch.
Cảm giác từ việc bẻ các khớp ngón tay cho kêu rôm rốp có thể rất khác nhau tùy theo từng người. Có người thấy rất ‘đã,’ thậm chí là bị ghiền, cũng có người thấy khó chịu hoặc sợ hãi. Dù việc bẻ khớp thường được nhiều người coi là một thói quen không tốt, nhưng nếu có thể hiểu được cơ chế hoạt động đằng sau việc bẻ khớp, ta sẽ hiểu tại sao lại có nhiều người ‘ghiền’ đến vậy.
Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.
Dave Lovos là một nhạc sĩ và nghệ nhân làm đàn guitar, và đã quá quen với những âm thanh ồn ào. Trong năm nay, có một đêm Lovos bất ngờ nghe thấy tiếng nổ mạnh trong đầu khi đang lơ mơ chìm vào giấc ngủ. Tiếng nổ bất ngờ khiến ông tỉnh ngủ hẳn. Lovos kể lại: “Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn trong đầu, gần vùng đỉnh hộp sọ,” và cùng với tiếng nổ chói tai, hình ảnh một vụ tông xe vụt qua trong não. “Cả hai thứ xảy ra gần như là đồng thời.”
Mổ cườm mắt (Cataract, bệnh đục thủy tinh thể, hay còn gọi là Đục nhãn mắt, Cườm mắt) là một trong những loại phẫu thuật phổ biến và được thực hiện nhiều nhất trên thế giới. Đa số bệnh nhân sau khi mổ đều có kết quả tích cực và ít bị biến chứng. Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa số người cao niên dưới 80 tuổi bị cườm mắt, và có gần 4 triệu ca phẫu thuật được thực hiện mỗi năm.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.